GS vẫn còn nhớ rất rõ, trong lúc nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng đang lúi cúi sắp đặt một cốc nước, một cốc gạo, nến… và bức ảnh của cô Khang lên bàn thì GS cố lục tìm trong trí nhớ nhữ[r]
Trang 1Chừng một giờ leo núi, đoăn đặt chđn đến bản, nghỉ tại nhă ông Lai Bản Adiunghỉo xâc xơ với gần một trăm hộ, hầu hết lă người Cătu Ông Lai ra huyện lĩnhlương từ sâng sớm, mêi đến sẩm tối mới về Năm nay, ông 67 tuổi, người cao, gầy,nước da nđu đồng săn chắc Biết đoăn từ Hă Nội lín tìm mộ liệt sĩ nín dđn bản kĩođến rất đông Giữa lúc tiếng nói, tiếng cười rđm ran khắp bản thì bất ngờ, một ông giătóc bạc như cước, người chắc lẳn như cđy lim, cđy tâu bước đến trước mặt ông Tiến,hỏi: “Có phải đi tìm bộ đội Dư không? Tao biết nó đấy Chính tao với thằng Aphengchôn nó vì hồi ấy tao lăm du kích bản mă” Ông giă ấy lă ông Amo Ông kể: “Bộ đội
Dư lă bâc sĩ Nó bị thương, bộ đội để nó lại với dđn bản Nó đê cứu giúp cho dđn bản,chữa bệnh sốt rĩt cho dđn bản Dđn bản quý nó lắm nhưng đến lúc nó bị sốt rĩt thì hếtthuốc nín nó chết đấy Ai cũng khóc thương cho nó Tao chôn nó ở đằng sau một cđy
to Tao đânh dấu cđy ấy rồi” Cả đoăn mừng rơn Ông Tiến hỏi mă lưỡi cứ líu lại: “Thế
bố có nhớ bộ đội Dư mất năm năo không?” Ông Amo bảo, “cuối năm 1969, nhưngthâng thì tao chịu” Ông Tiến lại hỏi: “Bố có nhớ đường đến đó không?” Ông Amocười: “Nhớ chứ Nó ở trín núi cao đằng sau bản ấy Đi lín đó, nếu mă người dđn thìmất hai giờ, còn chúng bay thì phải mất ba giờ” Ông Tiến đề nghị ông dẫn đường vẵng Amo nhận lời ngay
1
Trang 2Linh cảm về cuộc hội ngộ
Sáng sớm hôm sau, đoàn lục tục chuẩn bị lên điểm cao 463, đi theo một khe suốicạn, hai bên vách đá dốc ngược, cây cối um tùm Ông Amo bảo, con đường này dânbản chẳng ai dám đi, chỉ có thợ săn thú thỉnh thoảng mới bước chân vào nên cây dạimọc chằng chịt, vừa leo vừa phải dùng dao phát quang mở đường Chừng hơn 3 giờsau, đoàn đặt chân đến một khu rừng có mấy cây cổ thụ, xung quanh được bao bọcbởi nhiều cây con và dây leo chằng chịt Ông Amo ngắm nghía một hồi rồi hạ lệnhdừng lại Ông khoát tay chỉ, chính nơi này, sau những gốc cây kia, ông đã an táng liệt
sĩ Dư Hơn chục người lao vào phát quang bụi rậm, tạo thành một khoảng trống rộng
để xác định vị trí ngôi mộ nhưng tìm mãi chẳng thấy nấm đất nào Nhà ngoại cảmNguyễn Khắc Bảy kiểm tra lại tín hiệu rồi khẳng định, mộ liệt sĩ Dư ở chỗ gốc cây cụt.Ông Tiến vội bày lễ vật, hương hoa, nải quả lên trên gốc cây, thắp hương lầm rầmkhấn Sau khi làm xong thủ tục tâm linh, đoàn bắt đầu đào bới Anh Đoàn – con traicủa liệt sĩ, dưới sự chỉ dẫn của anh Bảy, là người bập nhát cuốc đầu tiên ở ngay gốccây cụt, nơi vừa thắp hương, đằng sau gốc cây cổ thụ to nhất Đến 12 giờ trưa, hố đào
đã được mở rộng 1,5m, sâu chừng 70cm mà vẫn chưa thấy dấu hiệu gì Ông Tiến lo ramặt, hỏi ông Amo có nhớ nhầm không Ông khẳng định chắc nịch: “Đúng ở cây to này
mà Nhưng tao không nhớ bên phải hay bên trái Tao chôn bộ đội Dư trước, rồi chôn 3cái dân sau mà” Nói đoạn, ông tóm tay ông Tiến, dẫn đi cách cây cổ thụ chừng 10m
về phía bên trái, chỉ vào bụi cây rậm rạp: “Mộ 3 cái dân ở chỗ ấy đấy” Ông Tiến vạchcành len vào trong thì thấy một nửa thân gỗ to, dài chừng 2m nằm trên mặt đất, lárừng phủ dầy bên trên Đồng chí Đức giải thích, người dân tộc Càtu mai táng ngườichết như thế Họ xẻ thân cây gỗ làm hai mảnh Sau đó đục lỗ rồi đặt người chết vào
đó Hố chôn sâu chừng 60cm, do đó nửa trên của thân cây vẫn nổi trên mặt đất
Như vậy, vị trí ông Amo xác định nơi mai táng liệt sĩ Vũ Duy Dư là chính xácnhưng sao đào mãi vẫn không thấy Ông Tiến bàn với đồng chí Đức cho đào hố thứhai dịch về phái bên phải cây cổ thụ, cách hố thứ nhất khoảng 4m Ở vị trí này cũng cómột gốc cây cụt Hố thứ hai đào rộng 1,5m, sâu 50cm thì gặp một khối đá ong ÔngAmo bảo: “Không phải chỗ này rồi vì ngày xưa tao đào không gặp lớp đá như thế”.Ông Tiến định nhờ nhà ngoại cảm Nguyễn Khắc Bảy xin thêm tín hiệu tại hiện trường
để xác định Bảy bảo: “Để em thắp hương xin con ong chỉ dẫn” Khoảng 5 phút sau,một con ong to bằng ngón tay út bỗng từ đâu vù đến, bay xung quanh mặt chị Thắnghai vòng rồi dừng lại, đậu vào trán chị Chị Thắng sợ quá nhưng Bảy trấn an: “Cứbình tĩnh, đừng sợ” Nghe vậy, chị Thắng đứng yên, hai tay chắp trước ngực, miệngkhấn xin bố chỉ dẫn 30 giây sau, con ong rời khỏi trán chị Thắng, sà xuống, bay xungquanh nơi anh Bình đang nằm nghỉ vì mệt, cách miệng hố thứ nhất 40cm rồi baythẳng vào rừng sâu
Alý linh thiêng
Mặt trời đã ngả về Tây Rừng rậm bắt đầu âm u Nhìn đồng hồ đã 1giờ 30 phútchiều Cả đoàn lo lắng Nếu hôm nay không tìm thấy thì buộc lòng phải quay về bản 2
Trang 3vì không mang theo lương thực Mà ngày mai lại tiếp tục lên tìm kiếm thì mọi ngườikhông đủ sức Ông Tiến bàn với đồng chí Đức và anh Bảy: “Tín hiệu con ong khôngcho biết rõ ràng nhưng nó sà xuống đất, bay quanh anh Bình nằm giữa hố 1 và 2 Theotôi, chúng ta nên mở rộng hố 1 thêm 40cm nữa về phía hố 2 Nếu vẫn không thấy thìđào một đường hào rộng thêm 60cm, sâu 60cm, chạy dài từ hố 1 sang hố 2, cắt toàn bộđằng sau cây cổ thụ Vì thời gian không còn nhiều nữa” Mọi người đều nhất trí AnhBảy ngồi xếp băng, tay chắp trước ngực, lẩm bẩm khấn Đột nhiên, anh nói: “Em vừanhìn thấy một người con gái đứng sau gốc cây kia Anh Tiến ra xem nào” Vừa nói anhBảy vừa chỉ vào gốc cây cổ thủ phía đằng xa, cách chỗ mọi người đào chừng 15m ÔngTiến ngó nghiêng một hồi chẳng thấy gì Anh Bảy lai nói: “Đấy, chị ấy vừa ló ra đấy.Chị ấy cắt tóc ngắn, mặc váy dân tộc mà Anh ra xem có ngôi mộ nào ở đó không?”.Nghe vậy, ông Amo bảo: “Có con Alý chôn ở đấy” Anh Bảy liền bước đến phía saugốc cây to, thắp hương khấn: “Chị Alý ơi! Tôi biết dân bản rất quý bộ đội Dư nênmuốn giữ lại Nhưng bộ đội Dư đã ở đây với dân bản, với chị Alý hơn 30 năm rồi Naygia đình muốn xin dân bản cho đón bộ đội Dư về với ông bà, tổ tiên để thoá lòngthương nhớ Chị Alý linh thiêng hãy giúp đỡ phù hộ cho chúng tôi nhanh chóng tìmđược bộ đội Dư chị nhé”.
Từ lúc mọi người tích cực đào bới, anh Đoàn cứ ngồi ủ rũ ở gần mép hố 2 AnhBảy đề nghì đào mở rộng hố 2 chỗ anh Đoàn ngồi Vừa cuốc vài nhát, anh Đoàn reolên: “Anh Tiến ơi! Hình như em thấy đây võng này” Mọi ngươi đổ xô vào Bảy nhảyxuống hố, dùng tay khẽ bới Sợi dây dù lộ dần ra “Chính xác rồi”- anh Bảy nói to,giọng reo vui – “Chiếc võng ngày xưa làm bằng vải Tô Châu nên mặc dầu vùi sâudưới đất hơn 30 năm nhưng những sợi nylon và dây dù buộc quanh đầu võng vẫncòn”
Sau khi xác định được hướng nằm của chiếc võng, mọi người nhẹ nhàng đàorộng và dài dần ra Có một sự trùng hợp đặc biệt là hướng chiếc võng đặt đúng vị tríanh Bình nằm nghỉ khi con ong xà xuống bay xung quanh Điều đó, chứng tỏ rằng liệt
sĩ đã nhận được lời cầu khẩn và sai linh vật hỗ trợ Đặc biệt thứ hai là ông Tiến và anhĐức, lúc đầu, đào đúng vị trí chiếc võng mà không thấy Chỉ đến lúc anh Đoàn, contrai của liệt sĩ, xới thêm chừng 4cm thì thấy Như vậy vấn đề huyết thống trong tâmlinh rất quan trọng
Mọi người vội vã tập trung tìm kiếm hài cốt và kỷ vật của liệt sĩ Đúng như tínhiệu anh Bảy đã báo trước ở Hà Nội, do mai táng trong rừng rậm, đất ẩm nên hài cốtkhông còn nhiều Những chiếc khuy áo, nắp hộp thuốc mỡ dạng tuýp, một tấm vải dùdùng để nguỵ trang khi hành quân còn nguyên vẹn đã ngả mà sang màu vàng nhạt.Tất cả được gom lại, niệm trong vài miếng vải màu lá cờ tổ quốc rồi trang trọng đặttrong ba lô Đoàn xuống núi
23 giờ ngày 4/3/2002, chiếc ôtô chở di hài của liệt sĩ Vũ Duy Dư đã về tới thônĐại Từ, xã Đại Kim, huyện Thanh Trì, Hà Nội Mặc dầu trời đã khuya song nhân dânđịa phương vẫn tập trung rất đông để đón đứa con của quê hương trở về sau 33 năm 3
Trang 4xa cách Sáng ngày 5/3/2002, lễ truy điệu liệt sĩ đã được huyện đội Thanh Trì, hội cựuchiến binh, các ban ngành địa phương cùng gia đình cử hành trang trọng Hài cốt liệt
sĩ đã được mai táng tại nghĩa trang quê nhà
Kỳ 7 84 năm tìm mộ cụ Lương Ngọc Quyến
89 năm đã qua đi, kể từ khi ngọn lửa của cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên bùng cháy (80/8/1917 – 5/1/1918) Đây là lần đầu tiên, trong lịch sử cận đại Việt Nam, một cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp đã chiếm được tỉnh ly, không nhữn làm vang dội cả nước Việt Nam mà còn làm rung động nước Pháp Cuộc bạo động ấy cùng tên tuổi của Lương Ngọc Quyến và Đội Cấn sẽ mãi mãi là những nét son rực rõ ghi trong trang sử hào hùng của đất Thái Nguyên, của lịch sử dân tộc Song có một điều
ít ai biết được rằng, phía sau cái chết còn nhiều bí ẩn của con người anh hùng Lương Ngọc Quyến là cuộc hành trình tìm kiếm hài cốt có lẽ là dài nhất, đằng đẵng nhất - 84 năm, của rất nhiều thế hệ con cháu cụ Đến tận những ngày này, khi chút tít hài cốt của cụ Lương Ngọc Quyến đã được tìm tháy nhờ khả năng đặc biệt của nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng và được an táng tại quê nhà (xã Nhị Khê, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây) thì di hài của người anh hùng Đội Cấn vẫn còn chìm lấp đâu đó giữa bạt ngàn nương chè, cỏ dại …
Sống anh hùng, chết anh hùng.
Sinh ra trong thời buổi loạn lạc, ngay từ thuở nhỏ, cậu bé Lương Ngọc Quyến đãcăm thù giặc sâu sắc Mặc dầu được cha là cụ cửa Lương Văn Can - người sáng lậpphong trào Đông Kinh nghĩa thục, kèm cặp chữ thánh hiền song cậu bé Quyến vẫnchuộng võ hơn văn Tháng 5/1996, Lương Ngọc Quyến và Phan Bội Châu bố trí vàohọc quân sự tại Chấn Võ Học hiệu (Simbu Gakku), một trường quân sự của chính phủNhật Bản đào tạo sĩ quan cho Trung Quốc
Giữa năm 1914, nhân cơ hội ở châu Âu sắp xảy ra đại chiến, Lương Ngọc Quyếnlên đường vào Sài Gòn, tìm xuống Long Xuyên gặp gỡ Dương Bá Trạc, trù tính việcđưa người sang Xiêm (Thái Lan) để khẩn ruộng, luyện quân, chuẩn bị lực lượng chờthời cơ khởi nghĩa Biết giặc Pháp sẽ tra xét kĩ biên giới Miên (Campuchia) – Xiêm,Lương Ngọc Quyến thay đổi lộ trình, đi Hương Cảng (Hong Kong) để từ đó vòngsang đất Xiêm Nhưng tại Hương Cảng, ông đã bị cảnh sát Anh phục bắt rồi giao chonhà cầm quyền Pháp ở Quảng Châu Khoảng tháng 3/1915, ông bị giải về Hà Nội, ratoà án binh Cao Bằng rồi lần lượt bị chuyển sang các nhà lao Hoả Lò (Hà Nội), NamĐịnh, Sơn Tây, Phú Thọ và lại quay về Hoả Lò Tại đây, địch đã dùng những đòn tratấn dã man nhất, cả những ngón nghề mua chuộc xảo quyệt song vẫn không làm lunglạc được ý chí sắt đá, nghị lực phi thường của Lương Ngọc Quyến Ngay trong địangục Hoả Lò, Lương Ngọc Quyến còn tìm mọi cách tuyên truyền, giác ngộ lòng yêunước, căm thfu giặc trong các bạn tù, kêu gọi họ nổi dậy chống thực dân Biết khôngthể khuất phục được Lương Ngọc Quyến, ngày 25/7/1916, thực dân Pháp bèn phạtông án tù chung thân và đưa ông lên Thái Nguyên Sau đó, Lương Ngọc Quyến đãcùng các anh em chỉ huy cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên Tuy chỉ chiếm được Thái 4
Trang 5Nguyên vỏn vẹn có 7 ngày rồi bị địch dìm trong biển máu nhưng cuộc khởi nghĩa TháiNguyên vẫn là điểm son rực rỡ nhất của phong trao yêu nước trong hai thập niên đầucủa thế kỷ XX.
Tuy nhiên, cái chết của người anh hùng Lương Ngọc Quyến, cho đến tận bâygiờ, vẫn còn là một ẩn số đối với các nhà nghiên cứu lịch sử Đã có nhiều giả thiết vềcái chết đầy bi tráng này Theo nhà nghiên cứu Đào Trịnh Nhất thì: “Đến trưa ngày5/9/1917, tỉnh thành thập phần nguy cấp Đội Cấn đã xếp đặt võng cáng sẵn sàng đểđưa Lương Ngọc Quyến theo quân Nhưng ông đã khẳng khái từ chối, không muốn
đi theo quân để anh em chiến sĩ phải bận lòng vì mình, phải chậm trên đường bạtthiệp buôn ba, mỗi bước có giặc theo sau, mỗi bước phải quay lại cự địch Ông quyếtđịnh chết ở Thái Nguyên, lấy hồn tiễn đưa các chiến sĩ Ông nói với Đội Cấn: “Ôngbắn hộ một phát vào giữa ngực cho tôi khỏi trông thấy thực giân giày xéo lên lá cờcách mạng” Bất đắc dĩ, Đội Cấn phải làm theo ý muốn ây Sau đó, di hài Lương NgọcQuyến được nghĩa quân đào hố chôn lấp tử tế và san phẳng đất rồi mới từ giã tỉnhthành kéo đi” Nhưng theo nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Kiệm thì: “Vào ngày4/9/1917, địch dồn hết lực lượng tấn công Lương Ngọc Quyến trong lúc chỉ huy chiếnđấu bị mảnh đại bác bắn vào đầu nên hi sinh ngay tại trận” Chính cái chết đấy bí ẩn
ấy đã dẫn đến hành trình tìm mộ dài dằng dặc ngót một thế kỷ của rất nhiều thế hệcon cháu người anh hùng Lương Ngọc Quyến sau này
mộ cha trở thành nỗi ám ảnh, thôi thúc Nguyên và Vinh đi tìm Nhưng hoàn cảnh thời
ấy, chiến tranh liên miên, hết chống Pháp rồi đánh Mỹ, gia cảnh nghèo túng, TháiNguyên thì mênh mông đồi núi, tin tức về cha gần như chẳng có, việc tìm mộ chẳngkhác gì “mò kim đáy bể” Năm 1967, ông Lương Cao Vinh lâm trọng bệnh mất Gánhnặng tìm mộ cha dồn cả lên vai ông Nguyên Năm 1993, tuổi cao sức yếu, ông Nguyêncũng ra đi Trước khi mất, lời trăn trối cuối cùng với cậu con trai thứ Lương Quân vẫn
là nỗi canh cánh trọn đời về phần mộ cha Lương Ngọc Quyến: “Con gắng thay chatìm mộ ông Bằng mọi cách phải tìm cho được Bố linh cảm mộ ông được chôn gầnmột ngôi chùa nào đó trên Thái Nguyên”
Năm 1994, qua báo chí, ông Quân biết đến khả năng tìm một đặc biệt của nhàngoại cảm Phan Thị Bích Hằng Qua sự giới thiệu của ông Nguyễn Văn huy, giám độcbảo tàng dân tọc học, giữa tháng 4/1994, ông Quân tìm đến nhà riêng của Bích Hằng ởkhu tập thể binh đoàn 11 (Nam Đồng, Đống Đa, Hà Nội) cùng bức ảnh truyền thần 5
Trang 6của ông nội Lương Ngọc Quyến được vẽ lại từ bức ảnh chụp của Sở mật thám Phápkhi ông Quyến bị cầm tù Bích Hằng, sau khi thắp hương “mời” vong linh cụ Quyến
về, cho biết hình ảnh cụ hiện lên rất mờ, thông tin nhận được rất ít Cụ nói, mộ cụ vẫncòn nhưng cốt không còn nhiều, được chôn gần một ngôi chùa nào đó ở Vô Tranh,huyện Phú Lương hay Phú Bình gì đó Địa điểm không rõ lắm nên gia đình cứ lên đó
mà tìm, hy vọng sẽ có người biết mà chỉ giùm
Vài ngày sau, ông Quân tìm đường lên Thái Nguyên Xem bản đồ, chỉ có xã VôTranh thuộc huyện Phú Lương Ông bèn nhờ người cậu ruột, nguyên là cán bộ quânkhu Việt Bắc giới thiệu với ông trưởng thôn Thống Nhất, xã Vô Tranh dẫn đi tìm PhúLương ngày ấy rừng núi còn rậm rạp, hoang vu, nhà nọ cách nhà kia một quả đồi Vàotừng nhà, gặp gỡ các cụ cao niên trong làng để hỏi nhưng chẳng ai biết gì về cuộc khởinghĩa Thái Nguyên năm 1917, huống hồ là thông tin về phần mộ cụ Lương NgọcQuyến Bác trưởng thôn đưa ông Quân đến hai ngôi chùa trong xã Một ngôi có tên làchùa Lụa nằm trên một quả đồi nhưng đã đổ nát hoàn toàn, chỉ còn lại những hòn đá
kê chân cột Xung quanh là rừng nứa ngút ngàn Dưới chân đồi có một gia đình ngườiThái Bình lên khai hoang lập nghiệp từ những năm 1950 Ngôi chùa thứ hai cũng toạlạc trên một sườn đồi, bạt ngàn sắn Ông trưởng thôn cho biết, ngôi chùa này đã bịcháy lâu lắm rồi, do Pháp đốt Nền chùa chính là chỗ đã mọc lên cây ngái to cỡ mộtngười ôm Người chủ nương sắn đã đan một tấm liếp nhỉ, dưới đặt bát hương để cúngvái thần linh vào những ngày rằm, mồng một Đến hai ngôi chùa, ông Quân đềuthành tâm thắp hương cầu nguyện, đi xung quanh quan sát địa hình kỹ lưỡng, hyvọng tìm thấy một dấu hiệu nào đó nhưng vô vọng
Trở về Hà Nội, ông gặp Bích Hằng, kể lại chuyện lên Thái Nguyên tìm mộ cụQuyến Bích Hằng khuyên ông nên nhẫn nại, kiên trì Chị khẳng định mộ cụ cònnhưng hiện thời chị chỉ giúp được thông tin gì mới Cũng trong thời gian ấy, anh emông Quân có nhờ một số nhà ngoại cảm tiếng tăm khác như ông Đỗ Bá Hiệp (Hà Nội),ông Tự Liên (Đà Nẵng) … Nhưng sự việc cũng chẳng sáng của gì Giữa lúc tưởngchừng bế tắc, không còn một tia hi vọng gì thì ông Quân bất ngờ nhận được tin nhắncủa Bích Hằng: đã có thông tin về phần mộ cụ Lương Ngọc Quyến Chị vui mừngthông báo: chị vừa lên xã Vô Tranh, huyện Phú Lương tìm mộ nhà báo Thôi Hữu, hysinh trong cuộc kháng chiến chống Pháp Trong lúc “trò chuyện” với vong linh liệt sĩ.Thôi Hữu, ông cho biết, quả đồi bên kia có mộ của người anh hùng Lương NgọcQuyến Rất tiếc, lúc đó trời sâm sẩm tối nên Bích Hằng không sang được
Lần này, đến gặp Bích Hằng, ông Quân đã tháo bức ảnh cụ Lương Ngọc Quyến
mà gia đình đã thờ phụng mấy chục năm nay Bức ảnh này được chụp lại từ bức ảnhcủa sở mật thám Pháp, hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng cách mạng Việt Nam Khi
“nói chuyện” với vong linh cụ Quyến, chị Hằng nói cụ hiện lên rất rõ, cằm vuông, mắtsáng, đặc biệt là thông tin về phần mộ cụ rất nhiều Cụ “chỉ dẫn”: đi qua cây cầu cótên Rùng Rình thì tạt vào bên phải đường Qua một nửa thửa ruộng, lên một quả đồi,trên đó có một ngôi nhà ngói Phía đầu hồi nhà có một bụi tre, một chuồng nuôi gia 6
Trang 7súc, dưới chân đồi có một cái ao Giữa bụi tre và ao là một cây bạch đàn lớn mới bịchặt, trên gốc cây vừa nhú lên hai mầm non Cụ nằm dưới gốc cây bạch đàn ấy.
Ngày 23/12/2001, chiếc xe Toyota 12 chỗ ngồi xuất phát từ Hà Nội đi TháiNguyên Đoàn đi bốc mộ gồm đông đảo con cháu cụ Lương Ngọc Quyến cùng nhàngoại cảm Phan Thị Bích Hằng và đại tá Hàn Thuỵ Vũ, phó chủ nhiệm bộ môn cậntâm lý (trung tâm nghiên cứu tiềm năng con người) Hành trình đi khá thuận lợi.Thông tin kiểm chứng đầu tiên là cây cầu Rùng Rình, vốn trước đó là một cây cầu tre,khi đi qua thì câu rung rinh, nay mặc dầu đã được bê tông hoá kên cố song người dânđịa phương vẫn gọi bằng tên cũ: cầu Rùng Rình Vị trí hài cốt cụ Lương Ngọc Quyếncũng nhanh chóng được xác định, trùng khớp với những thông tin Bích Hằng cungcấp từ Hà Nội: nương chè, bụi tre, chuồng gia súc (gia chủ mới dỡ bỏ), ao, gốc câybạch đàn có hai mầm tái sinh… Chủ của nương chè này là ông Bân, 50 tuổi, quê gốcThái Bình, lên đây khai hoang từ cuối những năm 1970 Trước đó hai ngày, ông Quân
đã lên đây, trình bày nguyện vọng với Ủy ban nhân dân xã Vô Tranh và gia đình ôngBân, xin được giúp đỡ Vì hài cốt của cụ Quyến nằm trên nương chè của ông Bân nênviệc khai quật sẽ ảnh hưởng ít nhiều Ông Bân bảo: “Việc gia đình tìm mộ là việcnghĩa nên cứ thoải mái tiến hành”
Trước khi khai quật, Bích Hằng thắp hương tại mộ, “mời” cụ Quyến lên “tròchuyện” Điều bất ngờ đầu tiên là vong linh của cụ bà Nguyễn Thị Hồng cùng các con:Nguyên, Vinh … cũng lên theo Cuộc trò chuyện kéo dài gần hai giờ đồng hồ (đã đượcgia đình ghi âm và đại tá Hàn Thụy Vũ quay phim đầy đủ, nay chất lượng băng cònkhá tốt) với rất nhiều thông tin mà gia đình ông Quân, ông Cơ xác nhận sau này làchính xác đến 100% Cuộc gặp gỡ, trò chuyện kéo dài đến 12 giờ trưa cụ Lương NgọcQuyến vội giục: “Các cháu mau căng bạt che nắng để chuẩn bị đào Xương cốt ôngcòn rất ít May ra có thể thấy cái cùm sắt vì khi giam ông, giặc Pháp đã cùm ông rấtchặt, xiên cả dây thép qua chân nên không tháo ra được Khi chôn, ông nằm nghiêng,chân co, lưng quay về chân đồi Rễ cây bạch đàn ăn vào chân ông khiến ông rất đau.Chính ông làm cho nó chết Lát nữa, có nhiều nghĩa quân khởi nghĩa năm xưa đến đây
để tiễn đưa ông Các cháu nhớ nấu cho ông nồi cháo to để ông chiêu đãi quân sĩ”
Việc đầu tiên là phải bứng gốc cây bạch đàn có đường kính hơn 30cm lên Khigạt hết phần đất mượn do trong quá trình làm nương, chủ nhà đã san lấp bớt cho đỡdốc, đến phần đất cũ độ 20cm, Bích Hằng gạt mọi người ra, bảo: “Sắp ”
Thiếu, có báo số 706
7
Trang 8Kỳ 10 Hành trình tìm mộ em gái của giáo sư Trần Phương
Ngày tìm mộ thứ hai
Sáng sớm hôm sau, đoàn lại lục tục quay trở lại La Tiến Việc đầu tiên là chia ralàm nhiều tốp, đứng ở các ngả đường xem có con chó vàng nâu nào tiến về phái quánnước vôi trắng không Chờ đến gần 9 giờ sáng mà vẫn chưa thấy tín hiệu gì, đànhchuyển sang phương án 2: tìm con chó vàng nằm bẹp như ốm Mọi người sục sạo vàotừng nhà quanh vùng Ở đây, nhà nào cũng nuôi chó vàng, thấy khách lạ, chúng nhảy
sồ ra sủa inh ỏi, chẳng thấy con nào nằm bẹp một chỗ Cô Nam (em ruột cô Khang)mấy lần vào ra nhà cụ Nhờ, ngó ngó nghiêng nghiêng khắp xó xỉnh, bỗng phát hiệnthấy phía sâu bên trong gian nhà phụ, dưới gầm giường, có một con chó vàng nằmbẹp Mọi người lần lượt vào xem, nó vẫn nằm im thít như cục bông, chẳng gầm gừhay sủa Hỏi cụ Nhờ, cụ chép miệng bảo: nó chửa, chê cơm mấy hôm nay rồi Giáo sưTrần Phương liền điên thoại cho nhà ngoại cảm Nguyễn Văn Nhã Anh chỉ dẫn: tìmkiếm trong vòng bán kính 10m xem có những dấu hiêu trên phần mộ (cách mộ 4m cómột gốc cây đổ, trên một có khúc cây dài 4 tấc, một cục gạch vỡi màu nâu đỏ và 5 cây
cỏ dại có hoa màu tím nhạt) không? Từ chỗ con chó nằm bẹp, GS Phương kể mộtvòng tròn có bán kính 10m Phần lớn vòng tròn bao lấy sân gạch và nhà của cụ Nhờ,chỉ một phần nhỏ lấn sang khoảng vườn hẹp trước tường hoa nhà ông Điển Khoảngvườn này, hôm trước đoàn đã đi qua mà kông ai để ý đến mấy vạt rau lang Cả nhàdán mắt xuống đất tìm Anh Tân Cương bỗng phát hiện ra một gốc cây đổ bị vùi lấpdưới lớp dây lang, gốc cây to bằng bắp chân, dài hơn gang tay Trên thân lơ thơ mấycái chồi cằn cỗi Ông Điển bảo đó là cây nhót ông chặt năm ngoái nhưng chưa kịpđánh gốc Tiếp tục tìm kiếm, thấy gốc cây nhót về hướng Đông chừng 2m, có nửa viêngạch vỡ màu nâu đỏ nằm cạnh một cành cây khô to bằng cổ tay, dài nửa mét Nhìntiếp về hướng Đông chừng 3m nữa, dưới tán cây cam thấp lùn, cả đoàn reo lên khitrước mắt hiện lên cả một dãy hoa màu tím nhạt bung lên khỏi đám rau lang GS TrầnPhương tỉ mẩn ngồi đếm được đúng 5 gốc, mỗi gốc nở hai bông hoa to và dài bằngngón tay Sau khi rà soát lại kỹ càng, GS Trần Phương lại điện cho anh Nhã Anh bảo:
“Từ gốc cây đổ đến dãy hoa tím, vẽ một hình tam giác Bác hãy đứng vào giữa rồiđánh dấu lại Lấy một chiếc đũa cắm xuống đó Chính tay bác hoặc người khắc nhưngphải cùng máu mủ với cô Khang, đặt một quả trứng lên đỉnh chiếc đũa Nếu quảtrứng nằm vững trên đầu đũa là đúng Nếu không nằm im thì cắm chiếc đũa lùi ranửa mét”
Ngồi ngắm nghía chiếc đũa tre khẳng khiu, tay vân vê quả trứng gà, GS TrầnPhương chột dạ: tay Nhã đánh đố mình đây Song ông lại tự trấn an: vấn đề là ở chỗphải ngắm thật cân và không được xúc động Hít một hơi thật sâu, GS Trần Phươngrón rén đặt quả trứng lên đầu chiếc đũa Gần trăm con mắt dán vào quả trứng gà nhưnín thở Bịch! Quả trứng rơi xuống đất Nhặt lên, khẽ khàng đặt lại Lần 2, lần3… Đặtnằm rồi đặt đứng Quả trứng vẫn lăn xuống đất GS Phương ngồi bệt xuống đất, thở 8
Trang 9hắt ra “Chỉ tại cái đũa chết tiệt Tiết diện quá nhỏ mà lại không phẳng thì tài thánhcũng chẳng đặt được quả trứng tròn cho cân” Nghĩ vậy nhưng GS đứng dậy, lùi lạinửa mét, mặt vẫn hướng vào tường hoa Cắm chiếc đũa cho thật thẳng rồi ông nhẹnhàng đặt quả trứng lên Ô kìa, kỳ lạ quá! Quả trứng nằm im trên đầu đũa tựa như cóchất keo kết dính Mặc dầu không tin vào sự can thiệp của cô Khang (vì làm gì có linhhồn mà can thiệp? mà nếu có thì linh hồn đầu phải là lực hút vật chất - GS Phươngnghĩ thế) nhưng GS vẫn thở phào nhẹ nhõm vì nếu không làm được điều này thì sẽkhông thể đi tiếp bước sau Lại gọi điện cho anh Nhã cầu cứu Anh bảo: “Lấy quảtrứng làm tâm, vẽ một hình chữ nhật dài 2m, rộng 1,2m rồi đào sâu xuống 1,5m chođến lớp cát đen, hài cốt sẽ ở đó”.
Mặt trời đã lên đỉnh đầu Vừa đói vừa mệt, GS Phương quyết định tạm nghỉ, rabến đò La Tiến ăn cơm Trời đang nắng gắt bỗng đâu mây đen kéo tới, gió ào ào thổicuốn bụi mịt mù Mưa như trút nước Chừng hơn một giờ đồng hồ mới tạnh Mọingười vội vã kéo về nhà ông Điển và trước khi bước ra vườn, tất cả đều sững sờ khithấy quả trứng vẫn nằm chon von trên đầu đũa bé xíu Chẳng nhẽ khi mưa lúc nàocũng có 2 giọt nước rơi cân bằng xuống 2 đầu quả trứng à? Lại còn gió to nữa chứ? Bụitre bờ sông gió vặn còn nghiêng ngả cơ mà? Có điều gì huyền bí đây? GS Phương từ
từ gỡ quả trứng ra khỏi chiếc đũa để cho tốp thợ đào đất Hai tốp thợ thay nhau đào.Đầu tiên là lớp đất màu nâu Sâu chừng 1,2m thì đến lớp bùn đen pha cát GS Phươngnhắc nhỏ mọi người rà soát từng xẻng cát xem có lẫn xương cốt không Nhưng đàomãi đến độ sâu 1,5m vẫn không thấy gì Anh Nhã hướng dẫn qua điện thoại: pháttriển về hướng Nam, đào sâu thêm 4cm nữa Hố đào lập tức được mở rộng thêm nửamét về phía bờ ao Chiều sâu đến 2,8m mà vẫn không có tín hiệu gì Trời sập tối Mọingười buộc phải ngừng tay Nỗi buồn xen lẫn thất vọng hiện lên trên khuôn mặt của
GS Phương Tuy vậy, GS vẫn quyết định ngày mai đào tiếp
Ngày tìm mộ thứ ba
Suốt hai ngày trời, dậy từ 4 giờ sáng, mướt mải tìm kiếm, đào bới đến 11 giờđêm mới về nhà, ở tuổi 72, GS Trần Phương đã cảm thấy đuổi sức Niềm tin cũnggiảm sút Sáng ngày thứ ba, GS uỷ nhiệm cho các con, cháu, chị ruột và anh TânCương đi tiếp Ông dặn: không đào sâu thêm nữa, chỉ soát lại đống cát đen đào xới lênhôm qua, hoạ may nhặt được mẩu xương nào thì đem về Nếu không thì “thu dọnchiến trường”
Mọi người thực hiện đúng lời dặn, hì hục bới tìm gần hết buổi sáng chẳng thấy
gì Nhiều cụ già trong làng đến xem, xúm lại bài bác: “Đã bảo mà! Tìm ở ngoài đê.Làm gì có xác nào trôi sông mà vượt qua được con đê để vào tận trong đồng” Đúnglúc ấy, anh Thìn, hiệu trưởng trường THCS La Tiến đến xem kể: hồi trước, bố anh làmnghề đơm đó, đánh dậm, có vớt được 3 cái xác: 2 nam, 1 nữ trôi dạt vào cụng Quạ.Ông đã kéo qua đê rồi chôn ở cánh đồng này Bố anh rất nghèo nhưng bạo gan Tronglàng, nhà ai có việc đào huyệt hay bốc mộ, đều nhờ đến cụ Cả những cháu bé chếtđuối, xác trương lên, cụ cũng sẵn sàng vác lên vai đi chôn giúp Hồi kháng chiến 9
Trang 10chống Pháp, có nhiều xác nổi lên ở vụng Quạ, làng giao hết cho cụ vớt lên chôn cất.Sau này, cụ còn được Chính phủ tặng bằng khen vì những thành tích trong khángchiến chống Pháp Chỉ tiếc, cụ đã mất 18 năm rồi.
Lại loé lên những tia hi vọng GS Phương vội điện thoại cho anh Nhã Từ Tp HồChí Minh, anh bảo: “Biết gia đình tìm được đầy đủ các tín hiệu, tôi mừng lắm tuy cự
ly có phần không đúng Có điều bây giờ phải lật cái bản đồ mà xem từ âm bản” GSPhương ngạc nhiên hỏi: “Như vậy có nghĩa là phần mộ cô Khang sẽ nằm ở bên kiasông, tức là trên đất Thái Bình à?” Anh Nhã gật đầu: “Đúng thế” Rồi anh dặn: “Phảitìm đến cái vụng xoáy dọc bờ sông Ở đó có một xóm dân cư mới, ra lập nghiệp đượckhoảng 20 năm Trong đó có cô Nhường, ông An Mộ cô Khang Nằm trên đất côNhường Trên mộ vẫn đầy đủ những dấu hiệu như đã chỉ”
Càng tìm càng thất vọng
Hầu hết các thành viên trong gia đình GS Trần Phương, vốn đã không tin vàochuyện tâm linh thần bí, nay thấy sự việc đi vào bế tắc, đều không muốn đi nữa Bảnthân GS thì mệt mỏi rã rời Chỉ có anh Tân Cương là vẫn vững lòng tin vì chính anh đãnhờ các nhà ngoại cảm mà tìm được mồ mả gia tiên Ngày hôm sau, anh cùng anh Đạtvượt bến đò La Tiến sang đất Thái Bình Anh cứ dọc bờ sông Luộc mà đi, những mongtìm được cái vụng xoáy Đi mãi Đi cho tới khi xế chiều, anh bắt gặp một cụ già râu tócbạc phơ Cụ bảo: phía Thái Bình không có cái vụng xoáy nào đâu Vì con sông đếnđoạn này thì quật sang đất Hưng Yên Nói rồi cụ sang vụng Bà Khán Mỹ bên kia sông( gọi thế vì Bà Khán Mỹ đã nhiều năm sinh sống trên vụng đó bằng thuyền đánh cá).Vậy là lại phải qua sông để trở về đất Hưng Yên Cạnh vụng Bà Khán Mỹ, trên đất bãi,
có một xóm mới Ở đó, có một chị tên Nhường và một anh tên An Có mấy ngôi mộ vôthừa nhận Nhưng tìm kiếm mãi vẫn chẳng thấy tín hiệu nào trùng khớp với bản đồcủa anh Nhã
Không nản, anh Tân Cương đi tiếp một ngày nữa Từ vụng bà Khán Mỹ, anh đingược lên vụng Quạ Nơi nào có mộ vô thừa nhận là anh đến Nhưng càng đi tìm lạicàng tuyệt vọng Cuộc tìm kiếm theo đủ mọi hướng đến đây coi như lâm vào ngõ cụt.Cái tính hoài nghi khoa học vốn có trong con người GS Trần Phương giờ “nổi loạn”.Ông nghĩ: Lão Nhã này, hắn đày ải, đánh đố mình đây Hắn bày ra cả một “trận đồbát quái”, nào là dấu hiệu, tín hiệu, tên người, tên đất… rồi bảo mình phải đi tìm cho
đủ Lục tìm tất cả cái đất nước này, chưa chắc đã có nơi nào khớp được Nghĩ thếnhưng ông lại tự trách mình là vô lý Đã chấp nhận đi theo anh Nhã mà tỉ lệ trúng mộchỉ đạt 60% thì hà cớ gì, trường hợp của mình lại không rời vào 40% kia? Đã xác địnhtìm đến con đường ngoại cảm như nguồn hi vọng mong manh cuối cùng thì lý gì lạiđòi hỏi phải lý giải ngọn nguồn cái trận đồ bát quái ây?
Theo đuổi đến tận cùng hai nhà ngoại cảm nổi tiếng đã vẽ trúng hàng ngàn ngôi
mộ liệt sĩ nhưng đến lượt mình lại không có “duyên”, GS Phương bèn bàn với anh TânCương chỉ còn cách tìm đến những người có khả năng trò chuyện với người đã khuất.Chị Tuyết Nga cũng ủng hộ cách làm ấy Chị đưa cho GS địa chỉ, điện thoại của một 10
Trang 11nhà ngoại cảm nổi tiếng khác Đó chính là điện thoại của Phan Thị Bích Hằng Chịnhận lời giúp GS vào chiều ngày 9/8/1999 tại nhà riêng của ông Cuộc “trò chuyện”kéo dài gần hai giờ đồng hồ với nhiều chi tiết vừa xác thực vừa ly kỳ, xúc động cùngrất nhiều nước mắt đã hé ra một cách tìm mới về mộ cô Khang và đặc biệt nhất là xétoang nỗi nghi ngờ như làn sương bao phủ trong đầu GS Trần Phương.
Kỳ 11: Trò chuyện với … người đã khuất
Cuộc “trò chuyện” với linh hồn cô Khang trong buổi chiều ngày 9/8/1999 ấy, cho đến tận bây giờ, vẫn là nỗi ám ảnh lớn trong tâm trí của GS Trần Phương GS vẫn còn nhớ rất rõ, trong lúc nhà ngoại cảm Phan Thị Bích Hằng đang lúi cúi sắp đặt một cốc nước, một cốc gạo, nến… và bức ảnh của cô Khang lên bàn thì GS cố lục tìm trong trí nhớ những vụ việc rất bí mật mà chỉ GS và cô Khang biết để kiểm tra xem
có đúng là linh hồn người em gái đang trò chuyện với ông không? Và điều quan trọng hơn, có thật là linh hồn còn tồn tại sau khi con người đã chết? GS còn dặn cả nhà tham dự buổi trò chuyện phải tỉnh táo, không được nói hớ, để lộ thông tin cho
“thầy bói nói dựa”.
Thắp hương và đốt nến xong, Bích Hằng thành kính chắp tay trước ngực, khấnmời cô Khang bằng một giọng nhẹ rồi quay sang nói với GS Trần Phương: “Ở cănphòng này bác không thờ cúng bao giờ, có thể vong linh cô Khang sẽ khó về” Nghevậy, GS đâm hoang mang Đúng là ở căn nhà này, GS chưa thờ cúng ai bao giờ, thậmchí, 10 năm nay, ông không ở đây vì đã bàn giao cho con Bên cạnh, Bích Hằng vẫnchăm chắm nhìn tấm ảnh cô Khang Một phút chờ đợi chậm chạp trôi Hai phút… Rồi
3 phút Chợt Bích Hằng reo khẽ: “Cháu chào cô ạ! Cháu là Phan Thị Bích Hằng BácTrần Phương có nhờ cháu mời cô về để hỏi xem hài cốt cô hiện ở đâu ạ?” Nói đoạn,Bích Hằng vội quay sang GS Phương, hạ giọng nói: “Cháu nhìn thấy một thanh niên
đi cùng với cô Khang” GS Trần Phương cố đoán xem người đàn ông ấy là ai trong khiBích Hằng vẫn chăm chú lắng nghe, thỉnh thoảng lại “Vâng! À thế ạ… cô Ngân haycái gì ngân ạ? ” Một lúc sau, Bích Hằng quay sang GS Phương, nói: “Cô Khang bảo:người thanh niên đi cùng em chiín là anh Sơn đấy Anh ấy vẫn thường xuyên đếnthăm em” GS Phương giật mình Người anh ruột hơn GS Phương 4 tuổi nhưng cũng
là người bạn, người đồng chí thân thiết Anh từng là uỷ viên thường vụ tỉnh uỷ HưngYên, Sơn Tây, Hà Đông (cũ) Rồi khi thành lập đại đoàn 320, anh được điều làmTrưởng ban tuyên giáo của đại đoàn Anh hi sinh trong chiến dịch Hà Nam Ninhtháng 6/1951
Gặp người anh trai
Bích Hằng nói tiếp: “Anh không có duyên rồi ĐI tìm em, đối mặt với em rồi màkhông đến được với em Từ hôm anh đến, mấy chị em trong đội du kích Hoàng Ngân
cứ bảo: sao lâu quá không thấy anh Phương trở lại Chỗ em nằm chỉ cách chỗ anh đào 11