Bài giảng Giới thiệu lập trình: Kiểu dữ liệu cơ bản - TS. Lê Nguyên Khôi

Bài giảng Giới thiệu lập trình: Kiểu dữ liệu cơ bản cung cấp cho người học các kiến thức: Kiểu dữ liệu cơ bản, phép toán, biến số, hằng số, hàm số toán học. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết.

Giới Thiệu Lập Trình Kiểu Dữ Liệu Cơ Bản

TS Lê Nguyên Khôi Trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN

Kiểu Số Nguyên Trong C++

Khi sử dụng kiểu dữ liệu, ví dụ int, cần biết

miền giá trị biểu diễn được

Kiểu dữ liệu int biểu diễn số nguyên

từ -2.147.483.648 đến +2.147.483.647

Có ảnh hưởng gì không?

Tên Lửa Đẩy Ariane 5

Cơ quan Vũ trụ châu Âu phóng tên lửa đẩy

ngày 04/06/1996, trị giá 7 tỷ đô la Mỹ

Ariane 5 dùng lại mã của hệ thống điều khiểnđẩy của Ariane 4

Tốc độ A5 lớn hơn A4, nhưng khi thiết kế

không kiểm tra miền dữ liệu biểu diễn

Khi A5 đạt tới tốc độ nhất định, xảy ra lỗi tràn

bộ nhớ, bộ xử lý tắt

A5 bị mất điều khiển, sau đó gây nổ

Kiểu Số Nguyên char

Trong C++ kiểu dữ liệu char là kiểu nhỏ nhất

Sử dụng 1 byte bộ nhớ

1 byte trong máy tính gồm 8 bit

Như vậy, khoảng biểu diễn từ -128 đến +127

10000000 = −128 và 01111111 = 127

Khoảng biểu diễn từ −2 đến +2 − 1

−2 2 2 2 2 2 2 2

Kiểu Cơ Bản Trong C++ - Số Nguyên

Kiểu Cơ Bản Trong C++ - Số Thực

số nguyên &

số thực

Phần dư % a % b 1 % 2 chỉ số nguyên

Phép Chia Số Học Trong C++

Chia nguyên: cả hai toán hạng là số nguyên

Chia thực: một trong hai toán hạng là số thực

Biến Số - Đặc Tính

Để sử dụng hiệu quả kết quả của các phép

toán, cần lưu kết quả sau khi tính toán vào cácbiến số

Biến số dùng để lưu giá trị thuộc một kiểu dữliệu nhất định, ví dụ: int, double

Mỗi biến số có 03 thuộc tính: tên, kiểu, giá trị

Để sử dụng biến số, phải đặt tên hợp lệ bằngcách khai báo biến số

Phải khai báo biến số trước khi sử dụng

Nếu không trình biên dịch sẽ báo lỗi chưa khai báo error: … was not declared in this scope

Biến Số - Khai Báo

Cú pháp: kiểuDL tênBiến;

Ý nghĩa: tạo một biến số có tên là tênBiến để

lưu dữ liệu kiểu kiểuDL

Ý nghĩa : khai báo biến số nguyên x kiểu int

Chú ý: ngay sau khai báo, biến số đã có giá trị!

sử dụng mệnh lệnh cout << in ra giá trị biến

Lưu ý: khi nào sử dụng biến số mới khai báo

Biến Số - Phép Gán

Cú pháp: tênBiến = giáTrị;

tênBiến = biểuThức;

Ý nghĩa: lưu giáTrị hoặc kết quả của biểuThức

vào biến số có tên là tênBiến

Biến Số - Khởi Tạo (Khai Báo & Gán)

Cú pháp: kiểuDL tênBiến = giáTrị;

Ý nghĩa: tạo một biến số có tên là tênBiến để

lưu dữ liệu kiểu kiểuDL, sau đó lưu giáTrị hoặckết quả của biểuThức vào biến số đó

Ví dụ: int x = 24;

int x = (x * 24) / y;

Chú ý: đây là phong cách lập trình tốt, do khi

chỉ khai báo, biến vẫn có một giá trị nào đó

Biến Số - Quy Tắc Đặt Tên

Tên biến số dùng để định danh

Bắt đầu bằng chữ cái hoặc dấu gạch chân “_”

Tiếp đến là chữ cái, chữ số, dấu gạch chân

Không có dấu cách “ “ trong tên biến số

C++ phân biệt chữ hoa và chữ thường

Tên biến số không được trùng với từ khóa C++

Ví dụ: i, k62, X, x, soPT, soThu1, soThu2 ,

tong, hieu

Chú ý: tên biến số nên gợi nghĩa và ngắn gọn

gt-T của phép gán phải là một biến số

Kiểu dữ liệu của gt-P phải giống kiểu dữ liệu gt-T

Chuyển Đổi Kiểu Dữ Liệu Trong C++

Giá trị thuộc một kiểu dữ liệu có thể được

chuyển sang giá trị thuộc một kiểu dữ liệu khác

int x = (int)1.0; double y = 1.0;

double y = (double)1; int x = (int)y;

Lưu ý: chuyển đổi kiểu làm thay đổi độ chính

Kiểu Cơ Bản Trong C++ - Lô-gic

Các phép toán so sánh và các phép toán lô-gictrả về giá trị kiểu lô-gic

bool 1 byte đúng hoặc sai

(true, false)

Phép Toán Lô-gic Trong C++

Và && a && b true && true true

Phủ định ! !a !true false

Bảng Lô-gic (Toán Tử Lười)

int a = 0; bool b;

b = (false) && (1/a); cout << b;

b = (true) || (1/a); cout << b;

a b a && b

false false false

false true false

true false false

true true true

false false false false true true

true true true

Độ Ưu Tiên Các Phép Toán

Hàm Số Toán Học Trong C++

Nhiều hàm số toán học được định nghĩa sẵn

Ví dụ: khai căn (sqrt), số mũ (pow), trị tuyệt

Hàm Số Toán Học Tự Định Nghĩa

Trong toán học có thể tự định nghĩa hàm số

, -, = - + 2- + 3-. + 4.

Từ định nghĩa của hàm và giá trị của biến số,

có thể tính được giá trị của hàm

, - = 2, = 1 = - + 2- + 3-. + 4. = 26

Chuyển sang ngôn ngữ lập trình, cần có

Tên hàm, danh sách biến số

Kiểu dữ liệu của hàm và biến số

Định nghĩa của hàm dựa trên danh sách biến số

Sử dụng câu lệnh return để trả về giá trị của hàm sau khi tính

Các toán tử tăng/giảm một đơn vị ++,

Các hàm toán học trong cmath, cstdlib

Tự định nghĩa một số hàm đơn giản