Luận văn thạc sĩ kế toán kiểm toán (FULL) hoàn thiện hệ thống kiểm soát chi phí tại viễn thông thành phố hồ chí minh

1.4.2 Phânloạichiphítheomốiquanhệvớithờikỳxácđịnhkếtquảkinhdoanh:91.4.3 Phânloạichiphítheomốiquanhệvớiđốitượngchịuchiphí...10 1.4.4 Phânloạichiphítheocáchứngxửcủachiphívớimứcđộhoạtđộng..

TẠTHỊTHANHTHÚY

HOÀNTHIỆNHỆTHỐNG

KIỂM SOÁTCHIPHÍTẠIVIỄNTHÔNGTHÀNHP

HỐHỒCHÍMINH

LUẬNVĂNTHẠCSĨKINHTẾ

TP HồChíMinh–Năm2015

Chuyên ngành:KếtoánMãsố:60340 301

LUẬNVĂNTHẠCSĨKINHTẾ

NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌC:TS.TRẦNANHHOA

TP HồChíMinh–Năm2015

Tôixincamđoan:Luậnvăn“HoànthiệnhệthốngkiểmsoátchiphítạiViễnth ôngthànhphốHồChíMinh”làcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi,sốliệuđượcs ửdụngtrongluậnvănlàtrungthực,nộidungluậnvăncóthamkhảovàsửdụngc á c dữliệu,thôngtincủacáctàiliệuđượctrìnhbàyởphầndanhmụctàiliệuthamkhảo.

TạThịThanhThúy

CAMĐOANMỤCLỤ

C

BẢNGCHÚTHÍCHCHỮVIẾTTẮTDA NH

MỤCSƠĐỒ

DANHMỤCBẢNGBIỂU

PHẦNMỞĐẦU 1

1 Tínhthiếtthựccủađềtài 1

2 Cácnghiêncứucóliênquan 2

2.1 Cácnghiêncứunướcngoài: 2

2.2 Cácnghiêncứutrongnước 3

2.3 Nhậnxét 3

3 Mụctiêunghiêncứu 4

4 Câuhỏinghiêncứu: 5

5 Đốitượngnghiêncứu: 5

6 Phạmvinghiêncứu: 5

7 Phươngphápnghiêncứu: 5

8 Đónggópcủaluậnvăn 5

9 Trìnhbàyvàkếtcấuluậnvăn: 5

CHƯƠNG1:CƠSỞLÝLUẬNVỀKIỂMSOÁTCHIPHÍ 6

1.1 Kháiquátchungvềkiểmsoátchiphí 6

1.2 Mụcđíchcủakiểmsoátchiphí 7

1.3 Phânbiệtquảnlýchiphívàkiểmsoátchiphí 7

1.4.2 Phânloạichiphítheomốiquanhệvớithờikỳxácđịnhkếtquảkinhdoanh:9

1.4.3 Phânloạichiphítheomốiquanhệvớiđốitượngchịuchiphí 10

1.4.4 Phânloạichiphítheocáchứngxửcủachiphívớimứcđộhoạtđộng 10

1.4.5 Phânloạichiphítheokhảnăngkiểmsoátchiphí 12

1.4.6 Phânloạichiphítheonộidungkinhtếcủachiphí 12

1.5 Địnhmứcchiphí 13

1.5.1 Phươngphápxâydựngđịnhmứcchiphí 13

1.5.2 Xâydựngđịnhmứcchiphísảnxuất 14

1.6 Dựtoánchiphí 16

1.7 Phântíchbiếnđộngchiphí 17

1.7.1 Phântíchbiếnđộngchiphínguyênvậtliệutrựctiếpvàchiphínhâncôngt rựctiếp 18 1.7.2 Phântíchbiếnđộngchiphísảnxuấtchung 19

1.8 Xâydựngcáctrung tâmchiphí(trung tâmtráchnhiệm) 20

1.8.1 Trung tâmchiphíđịnhmức(Engineeredcostcenter): 21 1.8.2 Trungtâmchiphídựtoán(Discretionarycostcenter): 21

1.8.3 Kiểmsoátchiphítạitrungtâmchiphíđịnhmức 21

1.8.4 Kiểmsoátchiphítạitrungtâmchiphídựtoán 22

1.9 Cácnhântốảnhhưởngđếnkiểmsoát chi phítrongdoanhnghiệp 22

1.9.1 Nhậndiệnthôngtinvềchiphíthựctếphátsinhtại doanhnghiệp 22

1.9.2 Việcxâydựnghệthốngđịnhmứcchiphítạidoanhnghiệp 22

1.9.3 Quanhệcungcầucácyếutốđầuvàocủaquátrìnhkinhdoanhcủadoanhnghiệp 23

1.9.4 Cácgiảipháp ,côngcụkiểmsoátchi phí củadoanh nghiệp 23

2.1 TổngquanvềngànhViễnthôngViệtNamvàviễnthôngthànhphốHồChíMin h: 26

2.1.1 Ngànhnghề,lĩnhvựchoạtđộngcủaVTTPtrênđịabànTP.HCM 27

2.1.2 Sảnphẩm,dịchvụchínhcủaVTTP: 28

2.1.3 Cơcấubộmáytổchức 28

2.1.4 TổchứccôngtáckếtoántạiVTTP 33

2.1.4.1 Chuẩnmựcvàhệthốngkếtoánápdụng 33 2.1.4.2 SơđồbộmáykếtoáncủaVTTP 35

2.1.5 Tìnhhìnhdoanhthu-chiphítạiVTTPtrongnhữngnămqua: 36

2.2 ThựctrạnghệthốngkiểmsoátchiphítạiVTTP 37

2.2.1 KhảosáttìnhhìnhkiểmsoátchiphítạiVTTP 37

2.2.1.1 Phươngphápkhảosát: 38

2.2.1.2 Phạmvikhảosát: 38

2.2.1.3 Nộidungkhảosát: 38

2.2.1.4 Kếtquảkhảosát 38

2.2.2 ĐánhgiáthựctrạngkiểmsoátchiphítạiVTTP 45

2.2.2.1 Vềviệcnhậndiệnchiphíquacáctiêuthứcphânloạichiphí 45

2.2.2.2 Vềviệcxâydựngđịnhmứcchiphí 46

2.2.2.3 Vềviệclậpdựtoánchiphí 46

2.2.2.4 Vềviệcxâydựngcáctrungtâmtráchnhiệm: 47

2.2.3 Nguyênnhâncủanhữnghạnchế 47

KẾTLUẬNCHƯƠNG2 49

3.1 Cácquanđiểmchoviệcthựchiệncácgiảipháp: 50

3.2 GiảipháphoànthiệnviệckiểmsoátchiphítạiVTTP 50

3.2.1 Hoànthiệnviệcxâydựngđịnhmứcchiphí: 50

3.2.2 Hoànthiệnviệclậpdựtoánchiphí 55

3.2.3 Hoànthiệnviệcphântíchbiếnđộngchiphí: 59

3.2.4 Kiểmsoátchiphíthôngqua thiếtlập các trungtâmchiphí: 67

3.2.4.1 Xâydựngcáctrungtâmchiphí 67

3.2.4.2 âydựnghệthốngmãsốchiphígắnvớimãsốcáctrungtâmchiphí 69 3.2.4.3 Nhậndiệnvàphânloạichiphíđểđánhgiátráchnhiệmquảnlý: 72

3.2.5 Cácgiảipháphỗtrợ 74

3.2.5.1 Thườngxuyênnhậndiệnvàkiểmsoátchiphíẩntrongquátrìnhkinhdoanhdịchv ụ 74 3.2.5.2 Xâydựngnhậnthứcđúngđắnvềkiểmsoátchiphíchocácnhàquảntrịcáccấpvàn hânviên,tạosựthamgiahợptáctoàndoanhnghiệp 74

TỔNGKẾTCHƯƠNG3 75

KẾTLUẬN 76 TÀILIỆUTHAMKHẢOPHỤ

LỤC

Sơđồ1.1 Môhìnhchungdùngđểphântíchbiếnđộngbiếnphísảnxuất 18

1 Tínhthiếtthựccủađềtài

Trongnhữngnămgầnđâyngànhcôngnghệviễnthôngđãcónhữngbướcpháttriểnđộtphá,mạnglướithôngtindiđộngđượcsửdụngbaophủrộngkhắpvàđadạng,đặtbiệtvớisựrađờicủasợicápquangđãgiúpcho

ngànhcôngnghệvi ễnthôngcónhữngbướcpháttriểnlớn,hàngloạtcácsảnphẩmdịchvụrađời,màsảnphẩmdịchvụcàngphongphúđadạngthìhệthốngchiphícủađơnvịcàngphứctạpdẫnđếnhệthốngkiểmsoátchiphícủađơnvịtrởnênlỗithời,phátsin h nhữngmặthạnchế,vìvậyđơnvịcầnthiếtphảihoànthiệnhệthốngkiểmsoátchiphícủamình

NgoàiranềnkinhtếViệtNamnóichungvàngànhViễnthôngViệtNamnóiriêngđangtrênđườnghộinhậpquốctếvàtiếnđếnnềnkinhtếthịtrườngvìvậycósựcạnhtranhkhốcliệtgiữacácdoanhnghiệptrongnướccũngnhưcácd o a n h nghiệpcóvốnđầutưnướcngoài.Hiệnnay,ViệtNamcókhánhiềucácnh àkhaitháchạtầngmạnglớnsau:VNPT,SPT,Viettel,VTCvàFPTtelecom

…,cùngvớinhiềudoanhnghiệp

cungcấpdịchvụviễnthôngkhác,tínhđếncuốin ă m 2014cókhoảng24doanhnghiệpviễnthôngđượccấpphépthiếtlậpmạngviễnthôngcôngcộng,hơn100doanhnghiệpđượccấpphépcungcấpdịchvụviễnthôngdẫnđếnmộtcuộcchạyđuacạnhtranhgiácảgaygắtgiữacácdoanhn g h i ệp.Vấnđềlớnđặtrađốivớicácdoanhnghiệpđólàđứngtrướctìnhhìnhc ạnhtranhgiácảnhưvậylàmthếnàođểdoanhnghiệpvẫnđạtđượclợinhuậnmongmuốn?

Mộttrongnhữngphươngánđượclựachọnđólàkiểmsoátchiphín h ằmgiảmgiáthànhdịchvụ

Chínhlýdotrên,tôichọnđềtài“HOÀNTHIỆNHỆTHỐNGKI ỂMSO

ÁTC H I P H Í T ẠIV I ỄNT H Ô N G T H À N H P H ỐHỒC H Í M I N H ” với

mụcđíchcungcấpchocácdoanhnghiệpviễnthôngmộtcáinhìntổngquanvềviệchoạchđịnhchiphí,sửdụngchiphísaochocóhiệuquảđểtừđótiếtgiảmchiphí,tănglợinhuậnchodoanhnghiệp

2 Cácnghiêncứucóliênquan:

2.1 Cácnghiêncứunướcngoài:

Nghiênc ứuc ủaZ J u n L i n v à Z e n g b i a o Y u ( 2 0 0 2 ) “ R e s p o n s i b i l i t y

c o s t c o n t r o l systeminChina:acaseofmanagementaccountingapplication”nghiêncứuvềHệthốngkiểmsoátchiphítráchnhiệmởTrungQuốc:mộttrườnghợpápdụngcủakếtoánquảntrị.Tácgiảđưara7kỹthuậtvàthủtụcdùngtronghệt h ốngkiểm

soátchiphígồm:Chiphímụctiêu,kếtoántráchnhiệm,chiphíđịnhmức,dựtoánlinhhoạt,giáchuyểngiaonộibộ,chínhsáchtạođộnglực,đánhgiáhiệuquảvàphântíchchênhlệch

NghiệncứucủaEriktenBrinke(2002)“Costingsupportandcostcontroli nmanufacturing–

A c o s t e s t i m a t i o n t o o l a p p l i e d i n t h e s h e e t m e t a l domain”n g h i ê n cứuvềHệthốnghỗtrợkiểmsoátchiphí:mộtcôngcụdùngđểướctínhchiphí-

ápdụngchodoanhnghiệpsảnxuấttấm

thép.Tácgiảđưara4khíacạnhcủahệthốngkiểmsoátchiphíbaogồm:dựtoánchiphí,giámsátsảnxuất,tínht o án vàđánhgiáchiphí,môhìnhhóachiphí

atTelesurbes y st e m a ti c a l l y c o n t r o l l e d a g a i n s t t h e backgroundo f theliberalizationo f thet e l e c o m market?”nghiêncứuvềKiểmsoátchiphí:làmthếnàođểkiểm soáthệt hốngchi phí tại TELESURtrong điều kiệntựdohóa thịtrườngviễnthông

Tácgiảđưara4côngcụdùngđểkiểmsoátchiphíđólà:dựtoánchiphí,môhìnhchiphí,địnhmứcchiphí,BSC

Nghiênc ứuc ủaB A RB O L E A N v à c ộngs ự( 2 0 1 3 ) “Impacto f c o s t controla n d c o s t r e d u c t i o n t e c h n i q u e s o n m a n u f a c t u r i n g s e c t o r ” n g h i ê

n c ứuv ềTácđộngcủakỹthuậtkiểmsoátchiphívàgiảmchiphítrongngànhsảnxuất.T rongđótácgiảđềcậpđến4kỹthuậtkiểmsoátchiphí:hệthốngkếtoántráchnhiệm,chiphíđịnhmức,kiểmsoátdựtoán,tỉlệchiphíquảnlý

NghiêncứucủaSiyanbolavàcộngsự(2013)“Theimpactofcostcontrolonmanufacturingindustries’profitability”nghiêncứuvềTácđộngcủakiểmsoátc h i phíđếnlợinhuậnc ủangànhsảnxuất.Tácgiảđưa ra5bướcđểtiếnhành

kiểmsoátchiphí:thi ếtlậpmụctiêu,đolườngghinhậnthựctế,sosánhgiữath ựctếphátsinhvàmụctiêuđềra,phântíchphươngsaiđểtìmranguyênnhânch ê n h lệch,loạibỏcácsailệchbằngcáchkhắcphụccácnguyênnhândẫnđếnch ênh lệch.

2.2 Cácnghiêncứutrongnước:

NghiêncứucủaĐàmThịHảiÂu(2010)nghiêncứuvề“Mộtsốgiảiphápđ ểtăngcường khả năng kiểmsoát chi phí sảnxuất trong hệthống kếtoán chiphítạicôngtycổphầnThiếtbịđiện”.Tácgiảđưaracácgiảipháptăngcườngkiểmsoátchiphígồm:Xâydựnggiáthànhsảnphẩmđịnhmức,lậpdựtoánchiphís ảnxuất,phântíchbiếnđộngvàkiểmsoátchiphísảnxuất,thốngkêchiphísảnxuấtngoàidựtoán,kiểmsoátchiphítrongthờikìbiếnđộnggiá,kiểmsoátchip híthôngquacáctrungtâmquảnlýchiphí

Nghiênc ứuc ủaV ũ L o n g P h ụ ng( 2 0 1 0 ) n g h i ê n c ứuv ề“ H o à n t h i ệnh ệthốngkiểmsoátchiphísảnxuấttạicôngtytráchnhiệmhữuhạnGlobalcafé”.T á c giảđưaracácbướcđểhoànthiệnhệthốngkiểmsoátchiphílà:Hoànthiệncácthủtụckiể

phísảnxuất,địnhmứcchiphísảnxuấtthựctếcuốikì,phântíchchênhlệchchiphísảnxuất,kếtoánxửlýchênhlệchchiphísảnxuất

Nghiênc ứuc ủaH u ỳnhT h ịThúyPhượ ng( 2 0 1 3 ) n g h i ê n c ứuvề“ H o à n t h

i ệnviệckiểmsoátchiphítạicôngtytráchnhiệmhữuhạnĐồngTâm”,trongđ ó tácgiảđềcậpđếnnộidungkiểmsoátchiphígồm:kiểmsoátchiphíphụcvụch o việckiểmsoáthiệuquảhoạtđộngthôngquaviệcxâydựngđịnhmứcchip h í , xâydựngdựtoánchiphí,phântíchchênhlệch,báocáokiểmsoátchiphí;ki ểmsoátchiphíđểđánhgiátráchnhiệmquảnlý,vàcuốicùnglàkiểmsoátchip h í chấtlượng

2.3 Nhậnxét

Hầunhư các nghiêncứunướcngoài đềutiếnhành kiểmsoátchiphíthôngqua3giaiđoạn:trướckhiphátsinhchiphí,trongquátrìnhphátsinhchiphí,vàsaukhiphátsinhchiphí.Cácnghiêncứuchưachứngminhđượcmôhìnhhay

giá,cáctrungtâmquảnlýchiphí;tácgiảVũLongPhụngđ ề cậpđếncácthủtụckiểmsoátchiphí;vàtácgiảHuỳnhThịThúyPhượngbổsungthêmtráchnhiệmquảnlývàkiểmsoátchấtlượng.

Quacácnghiêncứutrongnướcvàthếgiớicóthểthấyviệcthựchiệnkiểmsoátchiphíđượcthựchiệnkháphongphúvàđadạng,khôngcómộthìnhmẫunhấtđịnhchomộthệthốngkiểmsoátchiphí,tùytìnhhình,lĩnhvực,đặcđiểmh o ạtđộngcủadoanhnghiệpmàlựachọncáchthứckiểmsoátchiphíphùhợp.Từcác nghiên cứu nêutrên

tácgiảs ẽvậndụngđịnhmứcchiphí,dựtoánchiphí,phântíchbiếnđộngvàtrungtâmch iphíđểgiúphoànthiệnhệthốngkiểmsoátchiphítạiVTTP

3 Mụctiêunghiêncứu

Hệthốnghóacơsởlýluậncủamộthệthốngkiểmsoátchiphí,kháiquátchungvềđặcđiểmcủangànhViễnthôngđểlàmcơsởđánhgiátínhhiệuquảcủav iệckiểmsoátchiphícủamộtdoanhnghiệptronglĩnhvựcViễnthông

Tìmhiểu,phântích,đánhgiáthựctrạngcáchthứcvậndụngcáccôngcụk i ểms

nghiệphoànt h i ệnhệthốngkiểmsoátchiphícủamình

7 Phươngphápnghiêncứu:

Sửdụngphươngphápnghiêncứuđịnhtínhthôngquabảngcâuhỏikhảosát,kếthợpsosánh,phântíchgiữacơsởlýluậnđãđượcnghiêncứuvớithựctr ạngh ệt hốngk i ểms o á t c h i p h í t ạid o a n h n g h i ệpđểđ ạ t đ ư ợ cc á c mụct i ê u nghiêncứucủađềtài

8 Đónggópcủaluậnvăn:

Hệthốnghóakiếnthứccơbảnvềkiểm

soátchiphítạimộtdoanhnghiệp.Đồngthờik ếthợpvớit ì n h h ì n h h o ạtđ ộ ngc ủac á c

d o a n h n g h i ệpV i ễnt h ô n g nhằmđápứngyêucầu kiểmsoátchiphí, nhậnđịnhđượccácyếutốtácđộngđếnchiphígiúpcácnhàquảntrịraquyếtđịnhkịpthờivàchínhxác

1.1 Kháiquátchungvềkiểmsoátchiphí

Kiểmsoátchiphíđượcbắtđầukhicácdoanhnghiệpxácđịnhcácchiphícủamìnhvàđánhgiáxemliệunhữngchiphíđóphátsinhcóhợplýhaykhông,sauđónếucầnthiếthọcóthểtìmcácbiệnphápcắtgiảmchiphíđểđiđếnmộtkếhoạchíttốnkémhơn,hiệuquảhơn

(Nguồn:<http://www.investopedia.com/terms/c/cost-control.asp>(Accessed 11March2014))

Kiểmsoátchiphíthườngbaogồm3loạithủtục:cácthủtụckiểmtrađểphát hiệnsa ilệchc ủach i phíth ựctếs o vớichi phíd ựtoán, các thủtụcchẩnđoánđểxácđịnhnguyênnhâncủanhữngsailệchđó,vàcácthủtụcđiềuchỉnhđ ể tạonênsựphùhợpgiữachiphíthựctếvàngânsách.(Nguồn:<http://www.businessdictionary.com/

definition/cost-control.html

>( A c c e ss ed 11March2014))

Kiểmsoátchiphílàmộtloạtcácbướcmàmộtdoanhnghiệpsửdụngđểduytrìsựthíchhợpcủacáckhoảnmụcchiphíliênquanđếndoanhnghiệp.Bốnbướcliênquanđếnkiểmsoátchiphí:

Thiếtlậpcơsở:Thiếtlậpmộttiêuchuẩnhoặccơsởđểsosánhvớichiphíthựctế.C

áctiêuchuẩnnàycóthểdựatrênkếtquảlịchsử,cáccảitiếnhợplýdựatrênkếtquảlịchsử,hoặccácchiphícóthểthựchiệnđượctốtnhấtvềmặtlýthuyết

Tínhphươngsai:Tínhphươngsaigiữakếtquảthựctếvàtiêuchuẩnhoặccơsở

trongbướcđầutiên.Nhấnmạnhđặcbiệtđếncácphươngsaikhôngthuậnlợi,đólànhữngphươngsaidochiphíthựctế caohơnsovớidựkiến

Điềutrachê nh lệch:T i ếnhànhcác thủt ụcc ầnth iếtđể xác địnhnguyênnhâ

ndẫnđếnphươngsai

Xửlý chênh lệch:Dựatrên cácthông tin tìmthấytrong

cácbướctrước,đưaracácbiệnphápkhắcphụccầnthiếtđểgiảmnguycơcủacácphươngsaikhôngt h u ậnlợi

(Nguồn:<http://www.accountingtools.com/questions-and-answers/cost-control-d e f i n i t i o n - a n (Nguồn:<http://www.accountingtools.com/questions-and-answers/cost-control-d - u s a g e h t m l >(Accesse(Nguồn:<http://www.accountingtools.com/questions-and-answers/cost-control-d11March2014))

Nhìnchungviệcđặtracáchạnmứchoặctiêuchuẩnchiphítronggiaiđoạnhoạchđịnh,sauđósửdụngcáccôngcụquản

lýđểđiềukhiểnviệchìnhthànhchip h í sảnxuấtsaochokhôngphávỡcáchạnmứchoặctiêuchuẩnđãđềrađượcx emlàkiểmsoátchiphí

1.2 Mụcđíchcủakiểmsoátchiphí

Doanhnghiệplàmộttổchứckinhdoanh,dùcungcấpsảnphẩmhaydịchv ụt h ìtấtcảcácdoanhnghiệpđượcthànhlậpđềucóchungmụcđíchlàthuđượclợinhuận.Trướcđâyhầunhưcácdoanhnghiệpkhôngchútrọngđếnviệckiểms o á t chiphí màchỉtậptrungvàosản

xuấtvàtiêuthụnhiềusảnphẩmđểđạtđượclợinhuậncaonhất,việckiểmsoátchiphíchỉdừnglạiởmứccốgắnglàmchoc h i phícàngthấpcàngtốt

Ngàynaytrướcsựcạnhtranhtrongthịtrườngkinhdoanhđaquốcgiavàt h ư

ơ n g mạiquốctế,việckiểmsoátchiphíđãtrởthànhvấnđềquantrọnghàngđầuđốivớicácdoanhnghiệp.Hiểuđượccácloạichiphívànhậndạngđượccácyếutốảnhhưởngđếnchiphí,điềunàygiúpchocácnhàquảntrịcóthểkiểmsoát được chiphí, từđócóthểđưa racác giảipháptiết kiệmchi phí,và sau cùngtănglợinhuậncủadoanhnghiệp.Kiểmsoátchiphítốtsẽloạibỏđượcviệccácnguồnlựcbịsửdụngkhônghiệuquả,gâylãngphítrongquátrìnhsảnxuất,giúpsửdụngcóhiệuquảtàisản,ng u ồnvốnnângcaonăngsuấtcáchoạtđộngtrongdoanhnghiệp

1.3 Phânbiệtquảnlýchiphívàkiểmsoátchiphí

Tiêuthứcsosánh Quảnlýchiphí Kiểmsoátchiphí

1.Kháiniệm Quảnl ý c h i p h í l à t ổchứ

c,đ i ề uk h i ểnv i ệcs ửdụngcác n g u ồnv ốn,c h i phít

h ô n g q u a v i ệct ổng

Kiểmsoátchiphílàmộttrongn h ữngh o ạtđ ộ ngquantrọngcủaquảnlýchiphígiúpcác nhàquản

Tiêuthứcsosánh Quảnlýchiphí Kiểmsoátchiphí

hợp,p h â n t í c h , đ á n h g i

á thựct r ạngc h i p h í đ ể từđóđưaracácquyếtđịnhvềc h i p h í củad o a n hnghiệp

lýpháthiệnvàngănngừarủirosaiphạmtrongviệcsửdụngchiphí

lýc h i p h í l à đ ả mbảonguồnv ốn,t ốiư u h ó a nguồnlựccủad o a n h nghiệpđồngthờibảođảmviệcthựchiệnchiphít u â n t h ủđ ú n g

c á c quyđịnhcủanhànước

Kiểms o á t c h i p h í nhằmmụcđ í c h c ụ t h ểhơnđ ó làhoànthànhviệcsảnxuấ

tk i n h d o a n h t r o n ggiớihạnngânsáchhaynóicáchkhácđólàhoànthành

v i ệcs ảnx u ấtk i n h doanhvớichiphíthấpnhất

3.Đốitượngliênquan Đốit ư ợ n g l i ê n q u a n đ ế

nviệcq u ảnl ý c h i p h í b a

o gồmcảnhữngđốitượ ngbêntrongdoanhnghiệpn

h ưn h â n v i ê n , c ộ ngt á

c viên,c á c n h à q u ảnlý

…vàb ê n n g o à i d o a n h

n gh iệpnhưcơquanthuế,thanhtra,kiểmtoán…

Đốit ư ợ n g l i ê n q u a n đ ếnkiểms o á t c h i p h í c h ỉ

l à nhữngđ ố i t ư ợ ngb ê n trongdoanhnghiệp

đểquảnlýchiphíchínhlàhệthốngcácvănbảnquyphạmphápluật,cácNghịđịnh,Thôngtư h ư ớ ngd ẫn

c á c cơquannhànước

Côngcục h í n h c ủav i ệckiểms o á t c h i p h í l à c á

c tiêuc h u ẩn,k ếh o ạch,kỹthuậtphântích…

1.4 Phânloạichiphí:

Đểk i ểms o á t đ ư ợ c c h i p h í t r ư ớ ch ếtc h ú n g t a p h ảih i ểuv ềc h i p h í , v i ệcnhậndiệnvàđánhgiácác chiphíphátsinhlàđiềukiệntiênquyếtđểcácnhàquảnlýcóthểkiểmsoáttốtđượcchiphícủamìnhtừđóđưaracácquyếtđịnhquantrọngtrongquátrìnhđiềuhànhsảnxuấtkinhdoanh.Nhằmmụcđíchnhậnbiết và phân biệtcác loại chiphí, chúng ta có thểnhómcác loại chi phí thànhcácnhómnhưsau:

1.4.1 Phânloạichiphítheochứcnănghoạtđộng

Việcphânloạichiphítheochứcnănghoạtđộngsẽgiúpchonhàquảnlýnhậnbiếtđượcvịtrí,vaitròcủachiphíđốivớitừnghoạtđộngsảnxuấtkinhdo an hkhácnhautrongdoanhnghiệp.Căncứvàochứcnănghoạtđộngcủacácn g h i ệpvụchiphíphátsinhtacóthểphânloạichiphíthành2loạilàchiphísảnxuấtvàchiphíngoàisảnxuất

Chiphísảnxuấtlàbiểuhiệnbằngtiềncủatoànbộhaophívềlaođộngsốngv

àlaođộngvậthóa,vàcácchiphíbằngtiềnkhácmàdoanhnghiệpđãchirađểtiến hànhsản xuất, chếtạo sản phẩm hoặc thực hiện cung cấpdịchvụtrongmộtkỳnhấtđịnh,baogồm:chiphínguyênvậtliệutrựctiếp,chiphínhâncôn

gt r ựctiếpvàchiphísảnxuấtchung

Chiphíngoàisảnxuất:Làchiphíkhônglàmtănggiátrịsảnphẩmsảnxuấtnhưngcần

thiếtđểhoànthànhquátrìnhsảnxuấtkinhdoanhnhưchiphídùngđểtiêuthụsảnphẩm,hànghóa,cungcấpdịchvụ,chichobộmáyquảnlývàchikháccủadoanhnghiệpnhư:Chiphíbánhàng,chiphíquảnlýdoanhnghiệp

1.4.2 Phânloạichiphítheomốiquanhệvớithờikỳxácđịnhkếtquảkinhdoanh:

Việcphânloạichiphítheomốiquanhệvớithờikỳxácđịnhkếtquảkinhd o a n h

g iú p n h à quảnlýnhận biết đượccác chi phí phát sinh vàgiávốn

phíchínhxác,hạnchếtìnhtrạngbịđộngvềvốn,đượcchiathành2loạilàchiphísảnphẩmvàchiphíthờikỳ

hoặcđượcmuavàotrongkì.Dođó,chiphísảnphẩmluôngắnliềnvớisảnphẩmvàchỉđượcxácđịnhlàchiphísảnphẩmkhiđượctiêuthụ,cònkhichưatiêuthụthìđượcthểhiệntrongkhoảnmụchàngtồnkho

Chiphíthờikỳ:làtấtcảcácchiphíphátsinhtrongthờikỳđểhoạtđộngk in h do

anh,đượctínhhếtthànhphítổntrongkỳxácđịnhkếtquảkinhdoanh,tr ựctiếplàmgiảmlợinhuậntrongkìphátsinhchiphíthờikì,baogồmchiphíbánhàngvàchiphíquảnlý

1.4.3 Phânloạichiphítheomốiquanhệvớiđốitượngchịuchiphí:

Căncứvàomốiquanhệgiữachiphívớiđốitượngchịuchiphí,chiphíđượcchialàm2loạilà chiphítrựctiếpvàchiphígiántiếp

Chiphít r ựct i ếp:l à c h i p h í p h á t s i n h l i ê n q u a n t r ựct i ếpđ ế nt ừngđ ố it

ượngchịuchiphínhưchiphínguyênvậtliệutrựctiếp,chiphínhâncôngtrựctiếp Chiphítrựctiếpcóthểxácđịnhtrựctiếpchođốitượngchịuphímộtcáchdễdàng,t hu ận

ti ệnvà nó gắnliềnvớis ựhìnhthànhhaymấtđ icủamộtho ạtđ ộ nghaymộtsảnphẩmcụthể.Đâylàloạichiphíthườngđượcđolườngvàghinhậnmộtcáchchínhxácnênítkhigâynênsựsailệchvềthôngtinchiphígiúpcácnhàquảnlývừadễdàngkiểm

soáttìnhhìnhchiphívừacóthểraquyếtđịnhchínhxácvànhanhchóng

Chiphígiántiếp:lànhữngchiphíchungphátsinhliênquanđếnnhiềuđốitư ợngchị

u chiphí khác nhau,nhưchi phínguyênvật liệuphụ, chi phínhâncôngphụ,chiphíquảngcáotruyềnthông Chiphígiántiếpkhôngthểxácđịnhtrựct iếpchođốitượngchịuphímộtcáchdễdàngmàphảitiếnhànhtậphợpchungrồisauđótiếnhànhtínhtoánphânbổchotừngđốitượngcóliênquantheomộttiêuthức

chiphít r o n g quátrìnhphânbổdẫnđếncácquyếtđịnhkhácnhaucủanhàquảntrị

1.4.4 Phânloạichiphítheocáchứngxửcủachiphívớimứcđộhoạtđộng:

Cáchphânloạichiphínàydựatrênsựthayđổicủamứcđộhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhchínhvìvậynósẽchonhàquảnlýthấyđượcmốiquanhệgiữac h i phí–sảnlượng–lợinhuận,từ đócóthểđưaracácquyếtđịnh mởrộnghoặc

thuh ẹpquymô s ảnx u ất,n g o à i r a v i ệcn h ì n n h ậnc h i p h í t h e o k h í a c ạnhnàyđóngvaitròquantrọng

trongviệchỗtrợnhàquảnlýkiểmsoátchiphí.Phânloạic h i phítheocáchứngxửcủachiphíđượcchiathành3loạilàbiếnphí,địnhphívàchiphíhỗnhợp

Biếnphí:lànhữngchiphínếuxétvềtổngsốsẽthayđổitỷlệthuậnvớimứchoạtđ

ộng,cònnếuxéttrênmộtđơnvịmứcđộhoạtđộngthìbiếnphílàmộth ằngsố.Biếnphíđượcchialàm2loại:biếnphíthựcthụvàbiếnphícấpbậc.Bi ếnphíthựcthụlàbiếnphímàsựbiếnđộngcủachúngthayđổitỉlệthuậnvàbiếnđ ộ ngtuyếnt í n h vớimứcđ ộ h o ạ

tđ ộ n g t r o n g k h i đ ó b iếnp h í c ấpb ậclànhữngbiếnphímàsựthayđổicủachúngchỉxảyrakhimứcđộhoạtđộngđạtđ ế nmộtgiớihạn,phạmvinhấtđịnh

Địnhphí:lànhữngkhoảnchiphíkhôngthayđổivềtổngsốkhimứcđộhoạtđ

ộngthayđổitrongphạmviphùhợp.Khixétđịnhphítrênmộtđơnvịsảnp h ẩmt h ì n ó tỷ

l ện g h ịchvớik h ốilượngs ảnp h ẩm,c ô n g v i ệc.Đ ị nhp h í c h i a thànhhailoại:địnhphíbắtbuộcvàđịnhphítuỳý.Địnhphíbắtbuộclàchiphík h ô n g thểkhôngcóchodùmứcđộhoạt độngcủa doanhnghiệpthayđổi như thến ào ,thườngcó bảnchất lâu

như:k h ấuh a o t à i s ảnc ốđ ị nh,c h i p h í s ửac h ữa,b ảot r ì b ảod ư ỡ ng c ò n đ ị nhp h

í k h ô n gbắt buộc là những chi phí dễdàngthayđổi tùythuộc vào điềukiện thựctếc ủamứcđộhoạtđộng,nhữngloạichiphínàygắnliềnvớiquyếtđịnhcủanhàquảntrịnhư:chiphíquảngcáo,nghiêncứu,đàotạo…

Chiphíhỗnhợp:làcácchiphímànóbaogồmcảbiếnphívàđịnhphí.Ởmộtmứcđ

ộhoạtđộngcụthểnàođó,chiphíhỗnhợpmangđặcđiểmcủađịnhphívàk hi ở mức

độ h o ạtđộngtănglên,ch i phíhỗnhợpsẽb i ếnđ ổ inhưđặ cđ iể m

củabiếnphí.Sựphatrộngiữaphầnbấtbiếnvàkhảbiếncóthểtheonhữngtỷlệnhấtđịnh.Đểphụcvụchoviệclậpdựtoán,kiểmsoáthoạtđộng,quảnlých i phí,cầnphảiphântíchchiphíhỗnhợp,táchriêngyếutốbất

biếnvàkhảbiếntrongchiphíhỗnhợpsauđóđưavềdạngcôngthứcđểthuậntiệnchoviệcsửdụngchúngtrongviệchoạchđịnh,kiểmsoátvàraquyếtđịnh

Phươngtrìnhtuyếntínhdùngđểdựđoánchiphíhỗnhợpcódạngnhưsau:

1.4.6 Phânloạichiphítheonộidungkinhtếcủachiphí

Đâylàmộtcáchphânloạikháccủachiphíđểphụcvụchoviệctậphợp,qu ảnlýchiphítheonộidungkinhtếbanđầucócùngtínhchấtchiphíkhôngp h â n biệtchiphíphátsinhởđâu,chohoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhnào

Cáchphânloạinàycũngchotabiếtcácloạichiphínàođượcdùngvàohoạtđộngs ảnxuấtkinhdoa nh c ủad o a n h n g h i ệpvớit ổngc h i p h í phát s i n h l à ba on h i ê u , tỷtr

lậpkếhoạchvàkiểmsoátchiphítheoyếutố

Theocáchphânloạinàytoànbộchiphíđượcchiathànhcácyếutốsau:

Chiphínguyênvậtliệulàtoànbộgiátrịnguyênvậtliệusửdụngchohoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhtrongkỳ

Chiphínhâncônglàtiềnlươngchính,tiềnlươngphụ,cáckhoảntríchtheolươngvàcáckhoảnphảitrảkhácchongườilaođộngtrongkỳ

Chiphíkhấuhaotàisảncốđịnhlàphầngiátrịhaomòncủatàisảncốđịnhchuyểndịchvàochiphísảnxuấtkinhdoanhtrongkỳ

Chip h í d ịchv ụm u a n g o à i l à c ác k h o ảnt i ềnđ i ệ n,t i ềnn ư ớ c , đ i ệ nt h o ại,thuêmặtbằng…

Chip h í k h á c b ằngt i ềnl à n h ữngc h i p h í s ảnx u ấtk i n h d o a n h k h á c c h ư ađượcphảnả n h t r o n g c á c chi p h í trênnh ưn gđ ãc hi bằ ngt iềnnh ư ch i ph ít i ế p

k h ách , hộinghị…

1.5 Địnhmứcchiphí

Chiphíđịnhmứclàchiphídựtínhchoviệcsảnxuấtmộtsảnphẩmhoặccungcấpdịchvụ.Khichiphíđịnhmứctínhchotoànbộsốlượngsảnphẩmsảnx u ấthaydịchvụcungcấpthìđượcgọilàchiphídựtoán

Việcx á c đ ị n h đ ị nhmứcl à q u á t r ì n h s o s á n h s ảnp h ẩm,d ịchvụv à h o ạtđộngtheonhữngtiêuchítốtnhấtcủangành.Địnhmứccóthểđượcxácđịnhtừchínhbảnthândoanhnghiệphoặctừđốithủcạnhtranh,vàcũngcóthểtừcácd o a n h nghiệpcóquytrìnhhoạtđộngt ươ ng t ự Chínhvì vậyđịnhmứclà mộttr on gnhững

côngcụgiúp doanhnghiệp xácđịnh vịthếcủamìnhtrênthị trường.( R u s s Headley,2009)

1.5.1 Phươngphápxâydựngđịnhmứcchiphí

 Phântíchdữliệulịchsử:ápdụngđốivớinhữngdoanhnghiệpđãđivàoh o ạtđộ

nglâudàivàổnđịnh.Doanhnghiệpsửdụngdữliệuvềchiphísản

xuấttrongcáckìtrướcđểlàmcơsởchoviệcxâydựngđịnhmứcchiphísảnxuấtchocáckìtiếptheo.Căncứvàocácnguồnlựccủacôngtyvàthịtrườnghiệntạiđểloạibỏnhữngchiphíbấthợplý,giữlạinhữngchiphíp h ù hợpđồngthờibổsungnhữngchiphíthựctếphátsinh.

 Phươngphápkỹthuật:cácbộphận,phòngbanphảiphốihợpvớinhaun h ư

p h ò n g kếtoán, phòng kếhoạch, phòngkỹthuật…đặt biệtlàphòngkỹt h u ậtđóngvaitròrấtquantrọngtrongphươngphápnàyđểxácđịnhlượngnguyênvậtliệuvàlaođộnghaophícầnthiếtđểsảnxuấtsảnphẩmtrongđiềukiệnv ềcôngnghệ,khảnăngquảnlývànguồnn hân lựchi ệncó tạidoanhnghiệp

 Trênthựctếcácdoanhnghiệpthườngkếthợpcảhaiphươngpháptrênđểđiều

ch ỉnhc h i p h í đ ị nhmứcc h o p h ù h ợpv ớiđ i ề uk i ệnh o ạtđ ộ ngt r o n g t ư ơ n g laicủadoanhnghiệpnênđượcgọilàphươngphápđiềuchỉnh

n g t r ựct i ếpp h ảná n h l ư ợ ngthờig i a n đ ể h o à n th àn h mộtsảnphẩmnếuquytrìnhsảnxuấtsảnphẩmcónhiềucôngđoạnthìđịnhmứcvềlượnglàtổngthờigianthựchiệncáccôngđoạnđểsảnxuất1sảnphẩm.Vềmặt địnhmứcgiá thì địnhmứcgiá nguyên vật liệu

baogồmgiámua(trừđicáckhoảnchiếtkhấuthươngmại,giảmgiáhàngbán)vàchiphíthumuanguyênv ậtl i ệu,g i á cản à y c ă n c ứ v à o g i á t h u m u a t r o n g c á c hợpđ ồ ng

k i n h doanhvàbiếnđộngtrênthịtrường,cònđịnhmứcgiánhâncôngtrựctiếpchínhlàđơngiátiềnlươngcơbản,cáckhoảnphụcấpvàcáckhoảntríchtheolươngcủangườilaođộngtínhcho1giờlaođộng

Khácvớiviệcxâydựngđịnhmứcchiphínguyênvậtliệutrựctiếpvàđịnhmứcchiphínhâncôngtrựctiếp,chiphísảnxuấtchungliênquanđếnnhiềusảnphẩmvàc ầnp hảitiếnhà nh ph ân bổtheotiêuthứcphùhợpnhưt h ờ igianlaođ ộ ngtrựctiếp,sốgiờmáysảnxuất….Vìvậyviệcxâydựngđịnhmứcchiphísảnxuấtchungđượcchiathànhđịnhmứcbiếnphísảnxuấtchungvàđịnhmứcđịnhphísảnxuấtchung.Địnhmứcbiếnphísảnxuấtchungđượcxâydựngtheođ ị nhmứcgiávàđịnhmứclượng,địnhmứcgiáphảnánhđơngiáphânbổbiếnphísảnxuấtchung,tiêuthứcphânbổbiếnphísảnxuấtchungcóthểlàsốgiờlaođ ộ ngtrựctiếp,sốgiờmáy,hoặcsốsảnphẩmsảnxuất…

Đơngíaphân

bổbiếnphí

=SXC

TổngbiếnphíSXCTổng sốgiờmáyhoặctổngsốgiờlao độngtrựctiếp,…

Địnhmứclượngcủađịnhmứcbiếnphísảnxuấtchungcóthểlàđịnhmứcthờigianlaođộnghoặcđịnhmứcthờigianhoạtđộngcủamáymócthiếtbịđểsảnxuấtra1đơnvịsảnphẩm

Đốivớiđịnhmứcđịnhphísảnxuấtchung:phảiđượcướctínhtheotổngđịnhphísảnxuấtchungtrongkỳdựtoán,cóthểđượctínhdựavàosốliệukỳtrướcvàđiềuchỉnhchophùhợpvớikỳnày.Đểtínhđịnhmứcđịnhphísảnxuấtchu n g chomộtsảnphẩmchúngtadựavàođơngiáphânbổđịnhmứcsảnxuấtchu ng ,tiêuthứcđểphânbổđịnhphísảnxuấtchungcóthểlàsốgiờlaođộngt rựctiếp,sốgiờmáy…

Địnhmức địnhphíSXC

= cho1sản

phẩm

Địnhmứcsố giờlaođộng

x trựctiếphoặc

sốgiờmáy…

Đơngiáphânb ổđịnhphíSXC

1.6 Dựtoánchiphí

Dựt o á n làmộtt r o n g n h ữngc ô n g c ụg i ú p n h à q u ảnl ý t h ựch i ệnc h ứcn ă

n g quyhoạchvàkiểmsoátcủamình.Dựtoánchophépnhàquảnlýsửdụngc á c nguồnlựcnhưnguyênvậtliệu,nhâncông,cơsởvậtchấtmộtcáchlinhhoạtvàhiệuquả.Ngoàiradựtoáncòngiúpnhàquảnlýlênkếhoạchchotươnglaiđồngthờidùngchúngđểđánhgiánhữnggìđạtđượctrongquákhứ

Dựtoánđượcxâydựngtừcấpcótráchnhiệmthấpnhấtđếncấpcótráchn h i ệmcaonhất.Nhàquảnlýởmỗicấpsẽchịutráchnhiệmvềnhữngbiếnđộnggiữadựtoánvàthựctếthựchiện,vìvậyđểtăngtínhthựctếvàkhảthikhithựch i ệncácnhàquảnlýthườngsẽthựchiệntheodựtoándochínhhọxâydựng.Tuyn h i ê n cácdựtoánnàysẽphảiđượcsựphêduyệt,chấpthuậncủanhữngnhàquảnlýcấpcaohơn

Dựtoánchiphíđượcchiathành2loạiđólàdựtoántĩnhvàdựtoánlinhhoạt,dựtoántĩnhlàdựtoánthểhiệntổngchiphítheomộtmứcđộhoạtđộngcụthể,ngượclạidựtoánlinhhoạtthểhiệnchiphítrongphạmvitừmứcđộhoạtđộngtốithiểuđếnmứcđộhoạtđộngtốiđa.Trênthựctếhàngthánghoặchàngquýcácdoanhnghiệpthườngsẽxemxétlạidựtoánchiphívàcónhữngthayđổi,điềuchỉnhchophùhợpvớiđiềukiệnkinhdoanhhiệntạiđượcgọilàdựtoánđ iề uchỉnh.Dựtoántĩnhđượ clậptrướckhibắtđầusảnxuấtchomộtmứcđộhoạtđ ộ ng,l à c ô n g c ụt h ựch i ệnc h ứcn ă n g h o ạ c h đ

ị nh,c ò n d ựt o á n l i n h h o ạtđư ợclậpsau khikết thúcquátrìnhsảnxuấttheomứcđộhoạtđộng thựctếvàchiphíđịnhmức,làcôngcụthựchiệnchứcnăngkiểmsoát

Việcxâydựngdựtoánchi phísản xuấtnhằmđảmbảo cácnguồnlựcđầuvào trong quá trình sảnxuất,được hình thànhtrên cơ sởdựtoán sảnxuấtvàđịnhmứcchiphí,baogồm:dựtoánchiphínguyênvậtliệutrựctiếp,dựtoánchiphínhâncôngtrựctiếp,vàdựtoánchiphísảnxuấtchung

- Xâydựngdựtoáncácchiphísảnxuất:

Dựtoánchiphísảnxuấtđượcxâydựngdựatrên2yếutốlàchiphíđịnhmứcvàdựtoánsảnxuất

Trongđódựtoánchiphínguyênvậtliệutrựctiếpthểhiệnlượngnguyênvật

dựtoánchiphínhâncôngtrựctiếpthểhiệnnhucầulaođộngtrongkìsảnxuất,dựtoánchiphís ảnx u ấtc h u n g b a o g ồmt ấtc ảc á c c h i p h í s ảnx u ấtc ò n l ạin g o à i c h i p h ínguyênvậtliệutrựctiếpvàchiphínhâncôngtrựctiếpvàđượcchiathành2loạilàdựtoánbiếnphísảnxuấtchungvàdựtoánđịnhphísảnxuấtchung.Dựtoánbiếnphísảnxuấtchungcũngđượcxâydựngdựatrênđịnhmứcchiphívàdựtoán sảnxuất,tuynhiêndựtoánđịnhphísảnxuấtchunglạiđượcxâydựngdựatrênđịnhphísảnxuấtchungthựctếkỳtrướcvàtỷlệtăng(giảm)địnhphísảnxuấtchungtheodựkiến

Dựtoánđịnh

= phíSXC

ĐịnhphíSXC thựctếkỳ xtrước

Tỷlệ

%tăng(giảm) địnhphíSXCthe odựkiến

1.7 Phântíchbiếnđộngchiphí

Saukhihoànthànhviệcxâydựngdựtoánchiphísảnxuất,địnhkìhàngh á n g hoặchàngquýhoặchàngnămdoanhnghiệpsẽtiếnhànhsosánhgiữachip h í thựctếvàchiphídựtoán.Trongtrườnghợpchiphíthựctếbiếnđộngnhiềuhoặcđộtbiếnsovớidựtoánthìdoanhnghiệpphảixácđịnhđượcnguyênnhâng â y rach ên h l ệch,đ ộ tb i ến

đ ó Nế u đól à nhữ ngng uyê n nhânkhá ch qua n t h ì d o a n h nghiệpsẽghinhậnlạiđểđiềuchỉnhchodựtoánkìsau,nếuđólànhữngnguyênnhânchủquanthìnhàquảnlýsẽđưaranhữnggiảiphápthíchhợpđểđ iề utiếtchiphíthựctế

Lượngđịnhmức(x)giáđịnhmức

=

NCTT thựctế

-Đơngiá NVLTT,

x NCTTdự

toán)

Lượng NVLTT, NCTTthựct ếsửdụng

 Biếnđộnglượng:làchênhlệchgiữalượngnguyênvậtliệutrựctiếpthựctếvớilượn

gnguyênvật liệu trựctiếp dựtoándùngđểsản xuất lượngsảnphẩmnhấtđịnhđốivớichiphínguyênvậtliệutrựctiếp,cònđốivớichiphínhâncôngt r ựct i ếpt h ì b i ếnđ ộ n g l ư ợ nghaycòn g ọil à b i ếnđ ộ n g n ă n g s u ấ tl à ch ê

n h lệchgiữasốgiờlaođộngtrựctiếpthựctếvớidựtoánđểsảnxuấtralượ ngsảnphẩmnhấtđịnh

Lượng NVLTT -

dựtoán sửdụng)

Đơngiá x

NVLTT dựtoá n

-theothực tế

Thờigianl aođộngt heodựtoá n)

Đơngiá nhân x

NCTT dựtoán

1.7.2 Phântíchbiếnđộngchiphísảnxuấtchung:

Baogồmbiếnđộngcủabiếnphíchiphísảnxuấtchungvàbiếnđộngcủađ ị nhphíchiphísảnxuấtchung

Biếnđộng

Chiphí

=SXC

Biếnđộng địnhphíS

 Haibiếnđộngcủabiếnphísảnxuấtchung:baogồmbiếnđộngchiti ê u và

biếnđộngnăngsuấtđượcxâydựngdựatrênsốgiờmáyvàđơngiáphânbổbiếnphísảnxuấtchung

Biếnđộn

gchitiêu =

(Đơngiá phânbổ biếnphíS XCthựctế

-Đơngiá phânbổ biếnphí SXCdựt oán)

x máyth Sốgiờ

ựctế

 Haibiếnđộngcủađịnh phísảnxuấtchung:

biếnđộngdựtoánvàbiếnđộngkhốilượngsảnxuất

Biếnđộ ngdựto án

Biếnđ ộngkhối

-Địnhphí SXCdựto án ĐịnhphíS XCdựtoán tínhtheosả nlượngthự ctế

1.8 Xâydựngcáctrungtâmchiphí(trungtâmtráchnhiệm)

Trungtâmchi phílàmột trong nhữngtrungtâmtrách nhiệm,nócóthểlàbộphận trực tiếp tạorasản phẩmdịch vụ nhưbộphận sản xuất,hoặclàgián

tiếphỗtrợkinhdoanhnhưcácphòngbanchứcnăng Trungtâmchiphíkhôngtrựct

i ếplàmtănglợinhuậnnhưtrungtâmlợinhuậnmàchỉđónggópmộtcáchgiánt i ếp,vàdoanhnghiệpphảitốnmộtkhoảnkinhphínhấtđịnhđểtrungtâmnàyhoạtđộng

Mặcdùt ru ng tâ m chip h í k hô ng đ ó n g gó pt r ự ctiếpvào lợin h u ậncủadoanhnghiệpnhưngnólàmộtbộphậnkhôngthểthiếucủabấtkìmộttổchứch ay mộtdoanhnghiệpnàobởigiátrịvàlợiíchmànómanglại,giátrịvàlợiíchn à y sẽkhácnhaunếuchúngtađặtnóvàonhữngmôhìnhtổchứckhácnhau.VídụbộphậnITởdoanhnghiệpkinhdoanhphầnmềmsẽcóvaitròquantrọnghơnbộphậnITởdoanhnghiệpthựcphẩm,bộphậnmarketingởcácdoanhnghiệpq u ảngcá o v à t r u y ềnt h ô n g s ẽc ó v a i t r òquant r ọngh ơnb ộ p h ậnmarketingở d o a n h nghiệpsảnxuấtphânbón…

Mộttrungtâmchiphícóthểcómộthoặcnhiềubộphậnchiphívànhàquảntrịởbộphậnnàothìsẽcótráchnhiệmkiểmsoátchiphíởbộphậnđó.Họp hảithườngxuyênxemlạicáckhoảnm ụcchiphíphátsi nh tạitrung tâmcủamìnhđặcbiệtlàkhinhậnđượcbáocáodựtoánchiphí

Trungtâm chiphíđượcchialàmhailoại:trungtâmchiphíđịnhmứcvàt r u n g tâmchiphídựtoán

1.8.1 Trungtâmchiphíđịnhmức(Engineeredcostcenter):

Baogồmcácchiphícómốiliênhệrõràngvớiđầuranhư

chiphínguyênvậtliệutrựctiếp,chiphínhâncôngtrựctiếp….haynóicáchkhácđólàcácchip h í tr ực tiếpsản xuất.Đầu racủa trung tâmchi phínàycóthểxác địnhvàlượnghóabằngtiềnbằngcáchlấysảnlượngđầura củatrungtâmchiphíđịnhmứcnhânvớichi phí địnhmứccủamộtđơnvị, nhưvậytasẽđược phầnchi phítronggiáthành sảnphẩmcuối cùng Dựavào đómàtrung tâmchiphíđịnhmứckhôngnhữngđolườngchi p h í mà n ócònchịut rác h nhiệmvềchấtlư

ợ ngs ảnphẩm,k h ốilượngsảnxuấtcũngnhưhiệuquảhoạtđộng

1.8.2 Trungtâmchiphídựtoán(Discretionarycostcenter):

Baogồmcácchiphíkhôngcómốiliênhệrõràngvớiđầuranhưchiphíkhấuhao,quảngcáo,nghiêncứuvàpháttriển…

Đốivớicácchiphínàyngườiquảnlýcóthểloạibỏhoặctạmhoãnlạimàkhônglàmgiánđoạnhoạtđộngcủacô ng tyhoặclàmảnhhưởngđếnnănglựcsảnxuấtcủanótrongngắnhạn.Chip hí nàythườngcụthểvềsốlượng,hoặcđượcxácđịnhbằngmộtcôngthứcnhưmộttỷlệphầntrămnhấtđịnhcủadoanhthubánhàng…

Đầuracủatrungtâmchi phínàykhócóthểxácđịnhvàlượnghóabằngtiền,sựkhácbiệtgiữachiphídựtoánvàchiphíthựctếcủanhữngchiphínàykhôngchothấyhiệuquảmàchúngđạtđược,nếucácchiphíthựctếlàíthơnhaynhiềuhơnsovớidựtoánk

h ô n g nhấtđịnhcónghĩalàtốthayxấu

1.8.3 Kiểmsoátchiphítạitrungtâmchiphíđịnhmức

Đểkiểmsoátchiphítạicáctrungtâmchiphíđịnhmứccácnhàquảnlýt h ư ờ ngsửdụnghệthốngcáctiêuchuẩnđịnhmứcvàbáocáokếtquảthựchiệns o vớidựtoán

sảnxuấtđượcxâydựngd ựatrênđịnhmứcchiphívàsốlượngsảnphẩmdựkiếnsảnxuất.Vìcácchiphíp h á t sinhtạitrungtâmchiphíđịnhmứcđềulànhữngchiphícóthểxácđịnhv

àl ư ợn ghóađượchaynóicáchkhácđâylànhữngchiphíkiểmsoátđượcnêncácnhàquảnlýtạicáctrungtâmnàysẽphảichịutráchnhiệmtrựctiếpkhicósực h ê n h lệchgiữathựctếthựchiệnsovớidựtoánsảnxuất

1.8.4 Kiểmsoátchiphítạitrungtâmchiphídựtoán

Khácvớitrungtâmchiphíđịnhmức,cácchiphíphátsinhtạitrungtâmchiphídựtoánhầunhưđềulàchiphísảnxuấtchungnênđểkiểmsoátchiphítạitru ngtâmchiphídựtoáncácnhàquảnlýcũngthườngsửdụngbáocáokếtquảthựch i ệnsov ớid ựt o á n c h

i p h í s ảnx u ất,t u y n h i ê n c á c b ảngd ựt o á n nàysẽkhôngdựatrênđịnhmứcchiphívàdựtoánsảnxuấtmàdựavàochiphíthựctếphátsinhtrongnhữngkỳtrướcvàđiềuchỉnhphùhợpvớihiệntạinhưchiphíkhấuh a o , c h i p h í b ảot r ì b ảod ư ỡ n g …

c ò n đ ố ivớin h ữngc h i p h í n h ư c h i p h í quảngc á o , k h u y ếnm ã i , c h ă m s ó c k

h á c h h à n g , n g h i ê n c ứ u…

cácn h à q u ảnl ý thườngs ẽd ựav à o c á c k ếh o ạcht r i ểnk h a i t ừngđợtq u ảngc á o, khuyếnm ã i , n g h i ên cứu… đểlậpdựtoán.Khi đánhgiátráchnhiệmcủacác nhàquảnlýtrongviệcki ểmso átc hi p h í c ủat r u n g t â m chip hí d ựt o á n c h ú n g ta s ẽc h

i a chi p h í t h à n h 2nhómđólàchiphíkiểm

soátđượcvàchiphíkhôngkiểmsoátđược,cácn hàqu ảnl ý s ẽchịut rác h n h i ệmkh ixảyrac á c sa i l ệchl iê nq uan đ ế nch i p h í ki ểmsoátđược,khisailệchxảyraliênquanđếncácchiphíkhôngkiểmsoátđượcthìtùymứcđộ,tìnhhìnhthựctếvàcácthuyếtminh,giảitrìnhcủacácnhàq u ảnlýđểđánhgiátráchnhiệmcụthể

1.9 Cácnhântốảnhhưởngđếnkiểmsoátchiphítrongdoanhnghiệp

1.9.1 Nhậndiệnthôngtinvềchiphíthựctếphátsinhtạidoanhnghiệp

Đây

làđiềukiệntiênquyếtđểcácnhàquảnlýthựchiệnchứcnăngquảnlýcủamình,dựavàonhữngnhậnbiếtvềđặcđiểm,vịtrí,vaitròcủanhữngchiphít h ựctếphátsinhtạidoanhnghiệpthìcácnhàquảnlýmớicóthểxácđịnhđượcđâulàchiphíhọcóthểkiểmsoátđược,đâulàchiphíhọkhôngthểkiểmsoátđ ư ợ c,chi phí nào cần phải cắt giảm, chiphí nào cần phải điều chỉnhcho phù hợpvớiđiềukiệnhoạtđộngcủadoanhnghiệp

1.9.2 Việcxâydựnghệthốngđịnhmứcchiphítạidoanhnghiệp

Hệthốngđịnhmứcchiphíhaynóicáchkhácchínhlànhữngmụctiêuvềchiphícủadoanhnghiệpđượcmãhóadướidạngconsố,nólàcôngcụgiúpchocácnhàquảnlýkiểmtravàkiểmsoátchấtlượng,hiệuquảsửdụngchiphí,hỗtrợviệckiểmtrachéogiữacácyếutốđầuvàovàkếtquảđầura

1.9.3 Quanhệcungcầucácyếutốđầuvàocủaquátrìnhkinhdoanhcủadoanh

nghiệp

Đâychínhlàyếutốbênngoàitácđộngvàohệthốngkiểmsoátchiphícủadoanhnghiệp,sựảnhhưởngcủaquanhệcungcầucácyếutốđầuvàođượcthểh i ệnthôngquasựthayđổigiácảcủacácyếutốđầuvàodẫnđếnsựthayđổivềchiphí,doanhnghiệpkhôngthểkiểmsoátđượcyếutốnàymàchỉcóthểtheod õ ivàđiềuc h ỉnhmụctiêucũngnhưkếhoạchchiphísaochophùhợpvàkịpthờivớisựthayđổigiácảthịtrường

1.9.4 Cácgiảipháp,côngcụkiểmsoátchiphícủadoanhnghiệp

Ngoàisựảnhhưởngcủaviệcnhậndiệnthôngtinchiphíthựctếphátsinh,h ệthốngđinhmứcchi

phítạidoanhnghiệp,quanhệcungcầucácyếutốđầuvàocủaquátrìnhkinhdoanh,kiểmsoátchiphícònchịusựảnhhưởngbớichínhcácg i ảiphápcũngnhưcáccôngcụkiểmsoátmàdoanhnghiệpsửdụng.Việcthànhcônghaythấtbạicủamộthệthốngkiểmsoátchiphíphùthuộcrấtlớnvàosựp h ù hợpvàđúngđắncủanhữnggiảiphápvàcôngcụmànhàquảnlýlựachọnsửd ụng

1.10 ĐặcđiểmhoạtđộngcủangànhViễnthôngảnhhưởngđếnviệckiểmsoátchiphí

Ngànhviễnthônglàmộttrongnhữngngànhđòihỏikỹthuậtcao,đểtạoracácsảnphẩmdịchvụviễnthôngthìdoanhnghiệpphảisửdụnghàngloạtcáckỹt h uậtcôngnghệnhưkỹthuậtsố,IP,Softswitch,mạngbăngrộngxDSL,WiFi,CDMA,giaothứcmạngTCP/IP…

ngoàiraviễnthônglàmộtngànhkinhdoanhđ alĩnhvựcnhưkinhdoanhdịchvụvàsảnphẩmviễnthông,côngnghệthôngtin;thiếtkế, tư vấn,xâydựnglắp đặt,bảodưỡng các công trìnhviễn thông;cungứ ngvậttư,thiếtbịviễnthông…vớirấtnhiềucácloạisảnphẩmdịchvụđadạngnhưdiđộng,điệnthoaicốđịnh,băngrộng,truyềnsốliệu…

chínhvìvậyhệthốngc h i phítạicácdoanhnghiệpviễnthôngrấtđadạngvàphứctạpdẫnđếndoanhng hiệpsẽgặpkhókhăntrongviệcnhậndiện,phânloạichiphívàxácđịnhchip h í đ ó p h á t s i n h c ó h ợ pl ý haykhôngv à r ấtd ễxảyras a i s ó t t r o n g q u á t

r ì n h

doanhnghiệpkiểmsoátchiphí.Mộtđặcđiểmnữacủangànhviễnthônggâytrởngạichoviệckiểmsoátchiphíởdoanhnghiệpđóchínhlàtrìnhđộnguồnnhânl ựccủadoanhnghiệp,ngànhviễnthôngtrongmộtthờigiandàihoạtđộngtrongđ i ề uk i ệnđ ộ cq u y ền,tạon ê n s ứcì t r o n g đ ộ in g ũ c á n b ộ c ô n g n h â n v i ê n củan g àn h dẫnđếnnăngsuấtlaođộngtrongngànhviễnthôngcủaViệtNamthuộcvàonhữngnướcthấpnhấtkhuvựcASEAN(TrầnĐăngKhoa,2007).

Trongchươngnàytácgiả đãtrìnhbàymộtcách tổngquátcáckháiniệmvềki ểmsoátchiphí,sựcầnthiếtcủaviệckiểmsoátchiphítạimộtdoanhnghiệpcũ

n g nhưchothấyđượcsựkhácnhaugiữakiểmsoátchiphívàquảnlýchiphí.Thôngquacácnộidungđãtìmhiểu,đềtàichothấyđượccáckhíacạnhcủakiểmso átchiphíbaogồmphânloạichiphí,địnhmứcchiphí,dựtoánchiphí,phântí chbiếnđộng,cáctrungtâmchiphí,cácnhântốảnhhưởngđếnkiểmsoátchiphítrongmộtdoanhnghiệp,vàđặcđiểmhoạtđộngcủangànhViễnthôngảnhhưởngđếnkiểmsoátchiphí

Tácgiảtrìnhbày6cáchđểphânloạichiphíđólàphânloạichiphídựatrênchứcnănghoạtđộng,mốiquanhệvớithờikìxácđịnhkếtquảkinhdoanh,mốiqu an hệvớiđốitượngchịuchiphí,theocáchứngxửcủachiphí,theokhảnăngki ểmsoátchiphívàtheonộidungkinhtếphátsinh.Bốncôngcụdùngđểkiểmsoátchiphíbaogồmđịnhmứcchiphí,dựtoánchiphí,phântíchbiếnđộngchiphí,xâyd ựngc á c t r u n g t â m c h i p h í C u ố

ic ù n g t á c g i ảđ ư a r a 4 n h â n tốảnhhưởngđếnviệckiểmsoátchiphítạidoanhnghiệpđólànhậndiệnthôngtinchiphíthựctếphátsinhtrongdoanhnghiệp,việcxâydựnghệthốngchiphíđịnhmứctrongdoanhnghiệp,cácgiảiphápcũngnhưcôngcụkiểmsoátchiphícủadoanhnghiệp, quan hệcung cầu củacácyếutốđầuvàocủaquátrình kinhdoanhc ủadoanhnghiệp

Chúng takhông nhất thiết phải áp dụng hếttấtcảcác công cụtrên choviệckiểmsoátchiphícủamình,tùyvàomụctiêuquảnlý,môhìnhtổchức,quymôcũn

g nhưlĩnhvựchoạtđộngmàcácnhàquảnlýcóthểlinhhoạtkếthợpcáccôngcụtrênvớinhauđểđạtđượchiệuquảkiểmsoátchiphícaonhất

CHƯƠNG2:THỰCTRẠNGTÌNHHÌNHKIỂMSOÁTCHIPHÍTẠIV IỄ N TH ÔNGTHÀNHPHỐHỒCHÍMINH

2.1TổngquanvềngànhViễnthôngViệtNamvàviễnthôngthànhphốHồC h í Minh:

Trướcn ă m 1 9 9 0 n g à n h B ư u c h í n h v i ễ nt h ô n g c h ủyếup h ụcv ụn h u c ầuthôngtinliênlạccủaĐảngvàNhànước,việckinhdoanhgầnnhưkhôngđángkể,từ1990đến1995,TổngCôngtyBưuchínhViễnthôngViệtNam

(VNPT)làđơnvịđộcquyềnpháttriểnmạnglướivàcungcấpdịchvụviễnthôngtạiViệtNam.T ừn ă m 1995đ ế n n ă m 2 00 0, C ô n g tycổ p h ầnd ịchv ụB ư u c h í n h V i ễ nthôn gSàiGòn(SPT)vàCôngtyViễnthôngQuânĐội(Viettel)đượcthànhlập,t u y nhiêntronggiaiđoạnnàyVNPTvẫnlàđơnvịđộcquyềnhoàntoàntrongl ĩ n h vựccungcấpdịchvụbưuchínhviễnthông

Đếnnăm2003,ngànhviễnthôngthựcsựchuyểntừđộcquyềnsangcạnht r an

h trongtấtcảcácloạidịchvụ.Tổngcộngcó6côngtyđượcthiếtlậpmạngl ư ớ iv à c u n

g c ấpdịchv ụgồm:T ậpđ o à n B ư u c h í n h V i ễ nt h ô n g V i ệtN a m (VNPT),TổngCôngtyViễnthôngQuânđội(Viettel),CôngtyViễnthôngĐiệnl ực(EVN Telecom),C ô n g tycổp hầndịchvụBưuchính V iễ nthôngSàiGòn(SPT),CôngtyCổphầnviễnthôngHàNội(HanoiTelecom)vàCôngtyThôngt i n điệntửHàngHải(Vishipel)( T r ầnĐăngKhoa,2007)

HiệnnayTậpđ o à n B ư u c h í n h V i ễ n t h ô n g đ a n g t i ế nh à n h c ảit ổđ ể h o ạtđộngtheomôhìnhmớitrongđóngànhViễnthôngđãtáchriêngrakhỏingànhBư uchính,côngtyMobifonecũngđãtáchrahoạtđộngđộclậptheoquyếtđịnhcủaThủtướngchínhphủ.Tínhđếnkhoảngcuốinăm2014cókhoảng24doanhnghiệpviễnthôngđượccấpphépthiếtlậpmạngviễnthôngcôngcộng;hơn100d o an hnghiệpđượ cc ấpphépcun gc ấpd ịchv ụviễnthông Sốlượ ngthuêbao int ern et băngrộngđạt11,9triệuthuêbao.Sốlượngthuêbaodiđộngđạt138,6t ri ệuthuêbao.Mặcdùsốthuêbaocốđịnhcó

xuhướnggiảm,nhưngdosốlượngthuêba o d i đ ộ n g p h á t s i n h c ư ớ c t ă n g n ê n t ổ n

g d oa n h t h u t r o n g l ĩ n h v ự cv i ễnt h ô n g năm2014ướcđạt305.000tỷđồng

Ngày06tháng12năm2007,Tậpđoàn BưuchínhViễ nthôngViệtNamquyếtđịnhthànhlậpViễnthôngthànhphốHồChíMinh(VTTP)làđơnvịkinhtếtrựcthu

Nam,cóch ứcnănghoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhvàphụcvụchuyênngànhviễnthông–

cô n g nghệthôngtintheoquyếtđịnhsố639/QĐ-TCCB/

HĐQTsaukhithựchiệnp h ư ơ n g ánchiatáchbưuchính,viễnthôngtrênđịabànthànhphố.Trụsởchính:125HaiBàTrưng,PhườngBếnNghé,Quận1,TP.HCM.Mãsốthuế:0300954529

2.1.1 Ngànhnghề,lĩnhvựchoạtđộngcủaVTTPtrênđịabànTP.HCM

Theothôngtưsố05/2012/TT-BTTTTngày18tháng05năm2012củaBộThôngtinvàTruyềnthôngvềviệcphânloạicácdịchvụViễnthôngnhưsau:

- Theođặcđiểmcôngnghệ,phươngthứctruyềndẫncủamạngviễnthông,cácd ịchvụviễnthôngđượcphânthành:

 Dịchvụviễnthôngcốđịnh:gồmdịchvụviễnthôngcốđịnhmặtđất,dịchvụviễnthôngcốđịnhvệtinh

 Dịchvụviễnthôngdiđộng:gồmdịchvụviễnthôngdiđộngmặtđất,dịchvụviễnthôngdiđộngvệtinh,dịchvụviễnthôngdiđộnghànghải,dịchvụviễnthôngdiđộnghàngkhông

- Theohìnhthứcthanhtoángiácước,cácdịchvụviễnthôngđượcphânthành:

 Dịchvụtrảtrước:người sửdụng dịchvụthanh toángiácướcsửdụngd ịchvụtrướckhisửdụngdịchvụtheothỏathuậngiữahaibên

 Dịchvụtrảsau:ngườisửdụngdịchvụthanhtoángiácướcsửdụngdịchvụsaukhisửdụngdịchvụtheothỏathuậngiữahaibên

- Dịchvụviễnthôngcộngthêmlàdịchvụtăngthêmtínhnăng,tiệníchchongườisửdụngdịchvụviễnthôngvàđượccungcấpcùngvớicácdịchvụviễnthôngcơbản.

- Cácd ịchv ụv i ễnt h ô n g k h á c t h e o quyđ ị nhc ủaB ộT h ô n g t i n v à T r u y ềnthông

- Chothuêhạtầng

- MyTV:cungcấpcácdịchvụtruyềnhìnhquảngbávàcácdịchvụtruyềnh ìn h theoyêucầu

- Cácdịchvụcộngthêm,dịchvụg i á t r ịgi a t ă n g :ch ữk ý số,q uà t ặngâ mnhạc,tổngđàitưvấn,giảiđápthôngtinkinhtế,vănhoá,xãhộiqua

cácđầusố:1080,1088,801xx,1900,1800,…

2.1.3 Cơcấubộmáytổchức:

Bộm á y t ổc h ứcc ủaV T T P đ ư ợ cc h i a t h à n h : B anG i á m đ ố cV T T P , v ănph òn gĐ ả n g v à Đ o à n t h ể ,c ác p h ò n g b a n c h ứcnă n g haycò ng ọ ilàk h ốiquảnlý,cácđơnvịtrựcthuộc

Ban giám đốc

Văn phòng Đảng và đoàn thể

Phòng kinh doanh Phòng kế hoạch

Phòng kế toán thống kê tài chính

Văn phòng

Trung tâm viễn thông Chợ Lớn Trung tâm cung ứng vật tư Trung tâm viễn thông Thủ Đức Ban quản lý dự án Đông TP Trung tâm viễn thông Củ Chi Ban quản lý dự án Tây TP Trung tâm viễn thông Hóc Môn

Trung tâm viễn thông Nam Sài Gòn

Sơđồ2.1:BộmáytổchứccủaVTTP

- Cácphòngbanchứcnănggồm:

 PhòngKếhoạch

Thammưu,giúpviệcchoGiámđốcVTTPquảnlý,điềuhànhcôngtác:xâydựngvàtriểnkhaikếhoạch,địnhmứckinhtếkỹthuật,cânđốicácnguồnvốnphụcvụsảnxuấtkinhdoanhcủaVTTP,trựctiếpquảnlýhoạtđộngcácđơnvịtrựcthuộct r ênlĩnhvựckếhoạch, thẩmđịnhnộidunghợpđồngthươngmại(ngoạitrừhợpđồngthuộcdựánđầutư)củaVTTP

 PhòngKinhdoanh

Thammưu,giúpviệcchoGiámđốcVTTPquảnlý,điềuhànhcôngtác:xâydựng,triểnkhaivàđánhgiákế tquảk in h d oan h củacácdịchvụ,sảnph ẩmviễnth ô n g –

côngnghệthôngtincủaVTTP

 PhòngKếtoánthốngkêtàichính

Thammưu,giúpviệcchoGiámđốcVTTPquảnlý,điềuhànhtoànbộcôngt á c : tàichính,kếtoán,thốngkêtrongVTTP

 PhòngĐầutư

Thammưu,giúpviệcchoGiámđốcVTTPquảnlý,điềuhànhcôngtác:đầutưxâydựngđảmbảothựchiệnđúngquiđịnhcủaNhànướcvàcủangành

 Phòngtổchứccánbộ-laođộng

Thammưu,giúpviệcchoGiámđốcVTTPquảnlý,điềuhànhcôngtác:tổc h ứcbộmáycánbộlaođộng,tiềnlương,chínhsáchxãhội,bảohộantoànlaođ ộng,tổchứctậphuấn,đàotạolaođộngtrongtoànVTTP