Bài giảng Lý thuyết thông tin, Chương 2 - Phần cứng và phần mềm của hệ thống thông tin. Các nội dung chính trong chương 2 gồm có: Mô hình tổng quát hệ thống thông tin, các thành phần của hệ thống thông tin, phần cứng, phần mềm, tài nguyên con người.
Trang 1Giáo viên: Hoàng Thanh Hòa
Trang 4 Quá trình xử lý thông tin (XLTT) là khâu trung tâm
trong một HTTT
Gồm có 3 giai đoạn phát triển
- Hệ thống xử lý thông tin thủ công
- Hệ thống xử lý thông tin tin học hóa từng phần
- Hệ thống xử lý thông tin tin học hóa đồng bộ
Trang 5• Hệ thống xử lý thông tin thủ công:
Quy trình xử lý thông tin thực hiện hoàn toàn theo
phương pháp thủ công
Các công cụ làm việc như bàn tính, thước tính, máy
tính tay để tính toán, thống kê, tài vụ
Phương pháp này XLTT trong các HTTT có quy mô
nhỏ, trình độ sản xuất và quản lý còn chưa phát
triển
Trang 6• Hệ thống XLTT tin học hóa từng phần:
Quy mô SX tăng khối lượng TT tăng XLTT thủ
công không thể đáp ứng
Cùng với sự phát triển của CNTT, ta dùng máy tính
để điều khiển một số khâu trong quá trình XLTT
Yêu cầu về tốc độ XLTT đã tăng, nhưng chưa đảm bảo
sự đồng bộ về thông tin trong HT
Trang 7• Hệ thống XLTT tin học hóa toàn phần:
Để tin học hóa đồng bộ trong một tổ chức- doanh
nghiệp XLTT sẽ phát triển ở mức cao nhất
Sử dụng mạng LAN làm cơ sở kỹ thuật và công nghệ
cho quy trình xử lý thông tin
CSDL thống nhất cho toàn hệ thống được xây dựng
đảm bảo không có sự trung lắp thông tin như trong hai hệ thống trước
Trang 10• Phần cứng là bất kỳ thiết bị máy móc nào hỗ trợ cho
các hoạt động nhập liệu đầu vào, xử lý, lưu trữ, và xuất
ra kết quả đầu ra của HTTT
• Để lựa chọn các hệ thống phần cứng đúng đắn, cần
nắm được mối quan hệ giữa chúng với HTTT và nhu
cầu của tổ chức
Trang 12• Mỗi lệnh chương trình được máy tính thực hiện theo 2 giai đoạn:
Trang 14• Khả năng xử lý dữ liệu là khía cạnh tối quan trọng của
1 hệ thống máy tính, trong đó việc xử lý được thực
hiện bởi sự trao đổi qua lại giữa bộ xử lý trung tâm và thiết bị lưu trữ
Trang 15thanhhoa48dhv@gmail.com Trang 15
• Thành phần của thiết bị xử lý:
Khối điều khiển (CU - Control Unit): Thông dịch lệnh
và điều khiển hoạt động xử lý Được điều tiết chính
xác bởi xung nhịp đồng hồ hệ thống
Khối tính toán ALU (Arithmetic Logic Unit): Thực
hiện các phép toán số học và logic rồi trả lại kết quả cho thanh ghi hoặc bộ nhớ
Các thanh ghi (Registers): dùng để lưu trữ tạm thời
các toán hạng, kết quả tính toán, địa chỉ các ô nhớ
hoặc thông tin điều khiển
Trang 16thanhhoa48dhv@gmail.com Trang 16
• Đặc trưng của thiết bị xử lý:
Machine Cycle Time: Tốc độ xử lý của CPU được đặc
trưng bởi thời gian xử lý một lệnh
Trang 17• Khái niệm:
Là thiết bị có chức năng cung cấp nhanh chóng các
lệnh chương trình và dữ liệu cho CPU
Đơn vị nhớ nhỏ nhất là BIT ( 8 Bits= 1 Byte)
Trang 20• ROM (Read Only Memory): Bộ nhớ chỉ đọc
• RAM (Random Access Memory): Bộ nhớ truy xuất
ngẫu nhiên
ROM và RAM là bộ nhớ chính của máy tính, dùng để
lưu trữ chương trình và dữ liệu trong suốt quá trình
hoạt động của máy tính
Trang 21• ROM vẫn lưu trữ thông tin trong chip khi mất nguồn,
thông tin chỉ có thể xóa bằng tia cực tím hoặc phần
mềm
• Chức năng: lưu giữ các chương trình, các thông số kỹ
thuật của các thiết bị phục vụ cho quá trình quản lý,
khởi động máy tính như: BIOS, POST
Trang 22• PROM (Programmable ROM): là loại chip được lập
trình bằng chương trình đặc biệt, dữ liệu sẽ không bị mất khi tắt máy Được lập trình một lần và dữ liệu trên chip không thể xóa
• EPROM (Erasable Programmable ROM): là loại chip
mà thông tin lưu trữ có thể xóa bằng tia cực tím (xoá ghi bằng phần cứng)
• EEPROM(Electrically Erasable Programmable
ROM) được gọi là Flash ROM:loại chip nhớ được chế
Trang 23• RAM(Random Access Memory) là bộ nhớ dữ liệu
tạm thời, cho phép lưu giữ thông tin trong 1 khoảng
thời gian ngắn
• RAM là bộ nhớ chính của máy tính và các hệ thống
điều khiển, để lưu trữ các thông tin thay đổi đang sử dụng
• Dung lượng RAM càng lớn thì máy tính chạy càng
mượt
Trang 24• Máy tính cần có 1 bộ nhớ khác để chứa dữ liệu,
chương trình, thông tin … nhiều hơn và lâu dài hơn
• Không bị mất dữ liệu khi ngắt điện, dung lượng lớn
hơn nhiều, giá cả thấp hơn nhiều
• Tốc độ truy cập thì thấp hơn đáng kể
Trang 25• Băng từ (magnetic tapes)
• Đĩa từ (magnetic disks)
• Đĩa quang (CD- Compact Disk)
• Đĩa DVD (Digital Versatile Disk)
• Thẻ nhớ (Memory cards)
• Các thiết bị lưu trữ mở rộng (ổ cứng rời, ổ ZIP )
Trang 26• Là các thiết bị đóng vai trò cổng nối tới máy tính, được
sử dụng để cung cấp dữ liệu và lệnh chương trình cho máy tính
Thiết bị nhập liệu cá nhân (bàn phím, chuột)
Thiết bị nhận dạng tiếng nói
Máy ghi hình cá nhân
Màn hình cảm ứng
Trang 27• Là nơi cung cấp dữ liệu đầu ra là kết quả của quá trình
Trang 28• Notebook, Laptop: Máy tính xách tay
• Network Computer: Máy tính được thiết kế với hệ
thống thiết bị giản lược (thường không có ổ cứng)
• Desktop Computer: Máy tính để bàn
• Workstation: Máy trạm, có thể chạy các phần mềm
Trang 29• Là các chương trình máy tính dùng để điều khiển hoạt động của phần cứng máy tính hoặc thực hiện công việc cho người sử dụng
Phần mềm hệ thống (system software): kết hợp các
hoạt động và chức năng của phần cứng và các chương trình ứng dụng trong hệ thống máy tính
Phần mềm ứng dụng (application software):Là các
chương trình dùng để giúp cho người sử dụng giải
quyết vấn đề cụ thể nào đó bằng máy tính
Trang 30• Điều khiển các thao tác của phần cứng máy tính là
chức năng cơ bản của phần mềm hệ thống
• Phần mềm hệ thống bao gồm:
Hệ điều hành
Phần mềm tiện ích
Trang 31• Hệ điều hành (OS - Operating System) là một tập các
chương trình máy tính dùng để điều khiển phần cứng
và đóng vai trò như một giao diện giữa phần cứng với phần mềm ứng dụng
• Hệ điều hành thường được lưu trên ổ cứng của máy
tính
• Khi hệ thống máy tính được khởi động, một số phần
của hệ điều hành sẽ được nạp vào máy tính
Trang 32• Thực hiện các chức năng phần cứng thông thường
• Cung cấp giao diện người dùng: Giao diện đồ họa
(graphics) hoặc giao diện dòng lệnh (CLI - Command Line Interface)
• Cung cấp sự độc lập phần cứng: Đóng vai trò trung
gian giữa chương trình và người dùng với phần cứng
Trang 33• Quản lý bộ nhớ hệ thống
• Quản lý tác vụ
• Cung cấp khả năng kết nối mạng
• Điều khiển truy cập tài nguyên hệ thống
• Quản lý file
Trang 35• Phần mềm tiện ích: Trợ giúp việc quản lý và phối hợp
phần cứng máy tính, hệ điều hành, và phần mềm ứng
dụng
• Một số đã được tích hợp vào hệ thống
Trang 36• Các phần mềm tiện ích đĩa: Chống phân mảnh đĩa
(fragment), kiểm lỗi đĩa, làm sạch đĩa, phân vùng đĩa, nén dữ liệu, quản lý file v.v
• Các tiện ích hệ thống: Cung cấp các thông tin chi tiết
về các phần mềm đã cài đặt lên máy tính và về phần
cứng của máy tính
• Các tiện ích an ninh: như phần mềm diệt vi rus, phát
hiện xâm nhập v.v
Trang 37• Phần mềm độc quyền: được xây dựng riêng cho một
đơn vị, tổ chức nào đó, và theo yêu cầu riêng của tổ
chức đó
• Phần mềm dựng sẵn: được phát triển sẵn và có bán
trên thị trường, các tổ chức có nhu cầu có thể mua về
để sử dụng
Trang 38Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:
Hoàng Thanh Hòa
WEB: https://sites.google.com/site/thanhhoakhcb