Các công cụ chủ yếu trong chính sách thương mại quốc tế.

Các công cụ chủ yếu trong chính sách thương mại quốc tế.

Câu 4: Các công cụ chủ yếu trong chính sách thương mại quốc tế Cho ví dụ minh hoạ.

Trả lời:

- KN: Chính sách thương mại quốc tế là hệ thống các chính sách, công cụ và biện

pháp thích hợp mà nhà nước sử dụng để điều chỉnh các hoạt động thương mại quốc tế của một quốc gia trong một thời kỳ nhất định nhằm đạt được mục tiêu đã định trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia đó

Để thực hiện các mục tiêu của chính sách thương mại quốc tế của mỗi quốc gia, người ta sử dụng các công cụ chủ yếu sau: Công cụ thuế quan và công cụ phi thuế quan

1 Công cụ thuế quan

Thuế quan là một loại thuế đánh vào mỗi đơn vị hàng hoá xuất hay nhập khẩu của mỗi quốc gia

Thuế quan bao gồm: Thuế quan xuất khẩu và thuế quan nhập khẩu

1.1 Thuế quan xuất khẩu

Thuế quan xuất khẩu là loại thuế đánh vào mỗi đơn vị hàng hoá xuất khẩu

Thuế xuất khẩu hiện nay ít được các quốc gia áp dụng vì hiện nay cạnh tranh trên thị trường quốc tế đang diễn ra quyết liệt, để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cạnh tranh

mở rộng nên Nhà nước chỉ đánh thuế đối với một số mặt hàng có kim ngạch lớn, mặt hàng ảnh hưởng đến an ninh quốc gia

Tác động của thuế quan xuất khẩu:

Tác động tích cực:

- Thuế xuất khẩu làm tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước

- Thuế xuất khẩu làm hạn chế xuất khẩu quá mức những mặt hàng khai thác từ tài nguyên thiên nhiên, gây mất cân bằng sinh thái, gây ô nhiễm môi trường, những mặt hàng ảnh hưởng tới an ninh lương thực quốc gia nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia

Tác động tiêu cực:

- Thuế xuất khẩu tạo nên bất lợi cho khả năng xuất khẩu của quốc gia do nó làm cho giá cả của hàng hoá bị đánh thuế vượt quá giá cả trong nước làm giảm sản lượng hàng hoá xuất khẩu, đặc biệt là đối với nước nhỏ

- Thuế xuất khẩu làm giảm sản lượng xuất khẩu, điều này dẫn đến các nhà sản xuất thu hẹp quy mô sản xuất dẫn đến tình trạng thật nghiệp gia tăng, ảnh hưởng đến đời sống kinh tế

xã hội

- Một mức thuế xuất khẩu cao và duy trì quá lâu có thể làm lợi cho các đối thủ cạnh tranh dựa trên cơ sở cạnh tranh về giá cả

1.2 Thuế quan nhập khẩu

Thuế quan nhập khẩu là một loại thuế đánh vào mỗi đơn vị hàng hoá nhập khẩu

Tác động của thuế quan nhập khẩu:

Tác động tích cực:

- Thuế quan nhập khẩu tạo điều kiện cho các nhà sản xuất trong nước mở rộng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm do hàng nhập khẩu bị giảm bớt, tạo thêm công ăn việc làm cho nâng cao đời sống xã hội

- Thuế nhập khẩu làm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước

- Thuế nhập khẩu tạo điều kiện cho những ngành công nghiệp còn non trẻ, có khả năng cạnh tranh còn yếu trên thị trường quốc tế phát triển

- Thuế quan nhập khẩu có thể điều chỉnh hàng hóa từ thị trường nước ngoài vào thị trường trong nước

- Thuế nhập khẩu có tác động tác chính sách phân phối thu nhập giữa các tầng lớp dân cư: từ người tiều dùng sản phẩm nội địa sang nhà sản xuất trong nước và Chính phủ, Chính Phủ có thể sử dụng nguồn thu này để làm phúc lợi xã hội, tạo điều kiện cho người nghèo có cuộc sống tốt hơn

Tác động tiêu cực

- Thuế nhập khẩu làm cho giá trị hàng hoá trong nước cao vượt hơn mức giá nhập khẩu và chính người tiêu dùng trong nước phải trang trải cho gánh nặng thuế này Điều đó đưa đến tình trạng giảm mức cầu của người tiêu dùng đối với hàng nhập khẩu và làm hạn chế mức nhập khẩu thiệt hại lợi ích người tiêu dùng

- Thuế quan nhập khẩu khuyến khích một số doanh nghiệp sản xuất không hiệu quả trong nước gây tổn thất cho nhà sản xuất và ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia.

- Về lâu dài thuế quan nhập khẩu sẽ tạo ra những vấn đề buôn lậu, trốn thuế tạo ra nền sản xuất nội địa kém hiệu quả, gây ảnh hưởng đến xấu đến đời sống xã hội

Bên cạnh thuế xuất khẩu và thuế nhập khẩu còn có một số loại thuế quan đặc thù:

- Hạn ngạch thuế quan: là một biện pháp quản lý xuất nhập khẩu với 2 mức thuế xuất nhập khẩu; hàng hoá trong hạn ngạch mức thuế quan thấp, hàng hoá ngoài hạn ngạch chịu mức thuế quan cao hơn

- Thuế đối kháng: là loại thuế đánh vào sản phẩm nhập khẩu để bù lại việc nhà sản xuất xuất khẩu sản phẩm đó được Chính phủ nước xuất khẩu trợ cấp

- Thuế chống bán phá giá: : Là một loại thuế quan đặc biệt được áp dụng để ngăn chặn, đối phó với hàng hoá nhập khẩu được bán phá giá vào thị trường nội địa tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh

Ngoài ra còn một số loại thuế khác như: Thuế tối huệ quốc, thuế phi tối huệ quốc, thuế thời vụ

2 Các công cụ phi thuế quan

2.1 Hạn ngạch

Hạn ngạch là việc hạn chế số lượng đối với một loại hàng hoá xuất hoặc nhập khẩu thông qua hình thức cấp giấy phép

Phân loại: gồm hạn ngạch xuất khẩu và hạn ngạch nhập khẩu

Hạn ngạch xuất khẩu quy định một lượng hàng hoá lớn nhất được phép xuất khẩu trong một thời hạn nhất định

Hạn ngạch nhập khẩu quy định lượng hàng hoá lớn nhất được nhập khẩu vào một thị trường nào đó trong 1 năm

Hạn ngạch xuất khẩu thường ít được sử dụng, hạn ngạch nhập khẩu phổ biến hơn và thường chỉ áp dụng đối với một số mặt hàng nhập khẩu gây thiệt hại trong nước

Tác động chung của hạn ngạch

- Chính phủ có thể kiểm soát chặt chẽ lượng hàng xuất nhập khẩu

- Chính phủ không có được nguồn thu như thuế nếu chính phủ không tổ chức bán đấu giá hạn ngạch

- Hạn ngạch có thể dẫn đến độc quyền trong kinhdoanh dẫn đến các tiêu cực trong tìm kiếm cơ hội để có được hạn ngạch

- Gây tốn kém trong quản lý hành chính, bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp

Tác động của hạn ngạch xuất khẩu:

Đối với nước xuất khẩu:

- Hạn ngạch xuất khẩu làm giảm lượng hàng xuất khẩu, làm giảm quy mô sản xuất dẫn đến tình trạng thất nghiệp gia tăng, thu nhập người lao động giảm, ảnh hưởng đến đời sống kinh tế xã hội

- Hạn ngạch xuất khẩu làm giảm thu ngân sách của nhà nước

- Hạn ngạch xuất khẩu nhằm đảm bảo lượng cung hàng hoá cho thị trường trong nước

- Tác động tới người tiêu dùng: Hạn ngạch xuất khẩu làm hạn chế sản lượng xuất khẩu, cung hàng hoá tại thị trường trong nước sẽ tăng lên làm giá cả hàng hoá thị trường trong nước giảm, tăng cơ hội lựa chọn cho người tiêu dùng

Đối với nước nhập khẩu:

- Hạn ngạch xuất khẩu của quốc gia xuất khẩu làm hạn chế hàng hoá từ nước ngoài thâm nhập vào nước nhập khẩu, tạo điều kiện cho nhà sản xuất nước nhập khẩu mở rộng quy mô, tạo việc làm, gia tăng thu nhập cho người lao động

- Đối với người tiêu dùng: Nó sẽ làm giảm lượng hàng nhập khẩu vào quốc gia nhập khẩu sẽ làm hạn chế mức tiêu dùng đối với hàng nhập khẩu

Tác động của hạn ngạch nhập khẩu

Đối với nước nhập khẩu:

- Hạn ngạch nhập khẩu làm cho giá hàng nhập nội địa tăng lên và tạo điều kiện cho các nhà sản xuất trong nước mở rộng quy mô sản xuất, tạo việc làm cho người lao động

- Hạn ngạch nhập khẩu nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp còn non trẻ, chưa đủ khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế phát triển

- Hạn ngạch nhập khẩu làm giảm lượng hàng nhập khẩu, dẫn tới lượng tiêu dùng trong nước giảm làm giảm lợi ích của người tiêu dùng và lợi ích ròng của xã hội do cơ hôi lựa chọn ít hơn và mua với giá đắt hơn.

Đối với nước xuất khẩu

- Sản lượng sản xuất hàng hoá ở nước xuất khẩu cũng bị giảm do đó quy mô sản xuất trong nước giảm làm gia tăng thất nghiệp, giảm thu nhập của người lao động

- Lượng cung hàng hoá bị áp dụng hạn ngạch sẽ tăng lên, tạo điều kiện cho người tiêu dùng có nhiều cơ hội lựa chọn, và giá hàng hoá có thể giảm xuống gia tăng lợi ích của người tiêu dùng

2.2 Những quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật

Tiêu chuẩn kỹ thuật là những quy định về tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm, vệ sinh phòng dịch, tiêu chuẩn đo lường, quy định về an toàn lao động, bao bì đóng gói cũng như các tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường sinh thái, quy định một tỷ lệ nguyên vật liệu nhất định trong nước để sản xuất một loại hàng hoá nào đó

Những quy định này xuất phát từ các đòi hỏi thực tế của đời sống xã hội nhằm bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng và phản ánh trình độ phát triển đạt được của văn minh nhân loại

Về mặt kinh tế những quy định này có tác dụng có tác dụng bảo hộ đối với thị trường trong nước, hạn chế và làm méo mó dòng vận động của hàng hoá trên thị trường quốc tếTiêu chuẩn kỹ thuật có thể là cản trở xuất nhập khẩu vì mỗi quốc gia có thể có những tiêu chuẩn kỹ thuật riêng, nhiều quốc gia đã áp dụng để hạn chế nhập khẩu, đặc biệt là các nước phát triển

2.3 Hạn chế xuất khẩu tự nguyện: Là hình thức quốc gia nhập khẩu đòi quốc gia

xuất khẩu hạn chế xuất khẩu một cách tự nguyên nếu không sẽ bị trả đũa

Thực chất đây là cuộc thương lượng mậu dịch giữa các bên để hạn chế bớt sự xâm nhập của hàng ngoại tạo công ăn việc làm trong nước

Hạn chế xuất khẩu tự nguyện mang tính miễn cưỡng được áp dụng cho các quốc gia

có khối lượng xuất khẩu quá lớn ở một mặt hàng nào đó

2.4 Trợ cấp xuất khẩu

Trợ cấp xuất khẩu là một hình thức trợ cấp trực tiếp hoặc cho vay với lãi suất thấp đối với xuất khẩu trong nước hoặc cho vay ưu đãi với bạn hàng nước ngoài để mua sản phẩm của mình

Trợ cấp xuất khẩu làm tăng sản lượng xuất khẩu, giảm cung thị trường nội địa dẫn đến lợi ích người tiêu dùng bị giảm

Trợ cấp xuất khẩu dẫn đến chi phí ròng xã hội tăng lên do sản xuất thêm sản phẩm xuất khẩu kém hiệu quả

Ngoài các biện pháp trên chính phủ còn sử dụng biện pháp cấm xuất khẩu- nhập khẩu; cấp giấy phép xuất nhập khẩu và một số biện pháp khác để thực hiện mục tiêu của mình

VD: Việt Nam áp dụng hạn ngạch để thực hiện mục tiêu trong chính sách thương mại quốc tế:

Năm 1999, Việt Nam áp dụng hạn ngạch đối với 17 mặt hàng

Năm 2000 9 mặt hàng

Năm 2002 7 mặt hàng

Đến nay 2 mặt hàng: dầu mỏ và đường

Câu 5 (CSKTĐN): Các công cụ chủ yếu trong chính sách Đầu tư quốc tế Cho

ví dụ minh hoạ.

Trả lời:

Chính sách đầu tư quốc tế là một hệ thống các quan điểm, nguyên tắc, công

cụ và biện pháp thích hợp mà một Nhà nước áp dụng để điều chỉnh các hoạt động đầu tư quốc tế nhằm đạt được những mục tiêu đặt ra trong chiến lược phát triển kinh tế đối ngoại của quốc gia đó trong những khoảng thời gian nhất định

Để khuyến khích và hạn chế đầu tư, các quốc gia thường sử dụng các công

cụ rất đa dạng, bao gồm các công cụ tài chính và phi tài chính

- Các công cụ tài chính:

+ Các khuyến khích về thuế, ví dụ: các doanh nghiệp thuộc các địa bàn đặc

biệt (Khu công nghiệp, Khu chế xuất, Khu công nghệ cao…) được ưu đãi

về thuế doanh thu, thuế thu nhập; hoặc miễn giảm thuế xuất - nhập khẩu

để khuyến khích sản xuất đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

+ Hoàn trả thuế lợi tức: khi lợi nhuận được sử dụng để tái đầu tư, nhà đầu tư

nước ngoài được hoàn trả một phần hay toàn bộ thuế lợi tức đã nộp

+ Thuế chuyển lợi nhuận về nước: thông thường vốn trả nợ cho nước ngoài

không phải chịu thuế, song khoản vay mượn này phải được kê khai trong

hồ sơ dự án đầu tư khi xin giấy phép Lợi nhuận chuyển ra nước ngoài thường bị đánh thuế ở một mức độ nào đó

+ Thuế thu nhập cá nhân: thuế này được đánh vào những người có thu nhập

cao làm việc trong các dự án đầu tư nước ngoài

- Các công cụ phi tài chính:

+ Quyền sử dụng đất: Luật không cho phép hoặc cho phép người nước ngoài

được quyền sử dụng đất, hoặc cho thuê đất với một thời hạn nhất định

+ Quy định về thời gian thực hiện dự án

+ Quy định về ngành – lĩnh vực đầu tư: Những ngành – lĩnh vực mà các nhà

đầu tư nước ngoài được đầu tư tự do, những ngành - lĩnh vực đòi hỏi

một số điều kiện nhất định và những ngành – lĩnh vực được khuyến khích đầu tư.

+ Quy định về hình thức đầu tư: Liên doanh, 100% vốn nước ngoài, BOT,

BTO, BT…

+ Quy định về hình thức và tỷ lệ góp vốn: Nhà đầu tư nước ngoài có thể góp

vốn dưới các hình thức khác nhau: tiền mặt, máy móc, quyền sở hữu công nghiệp…

+ Quy định liên quan tới sự chuyển vổn ra nước ngoài: Sau khi đóng thuế đầy

đủ, các nhà đầu tư nước ngoài có thể chuyển về nước các khoản như lợi nhuận, giá trị chuyển nhượng các dịch vụ, gốc và lãi các khoản nợ…

+ Quy định liên quan đến lao động: Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước

ngoài được phép tự do tuyển dụng lao động hay không và phải tôn trọng các nguyên tắc nào trong mối quan hệ chủ - thợ

+ Thủ tục thẩm định các dự án đầu tư: Quy định các cấp có thẩm quyền, nội

dung thẩm định, ý kiến các ban ngành liên quan…

+ Quy định về quyền sở hữu trí tuệ: Sự đảm bảo quyền sở hữu về sáng chế,

nhãn hiệu thương mại…

Câu 6 (CSKTĐN): Các nguyên tắc và xu hướng cơ bản chi phối chính sách KTĐN của mỗi quốc gia Xu hướng chủ đạo hiện nay là gì và giải thích tại sao?

Trả lời:

* Các nguyên tắc:

1. Nguyên tắc có đi có lại (nguyên tắc tương hỗ): trong mối quan hệ kinh tế quốc

tế, các bên dành cho nhau những ưu đãi và nhân nhượng trên cơ sở tương xứng nhau

2. Nguyên tắc đãi ngộ quốc gia (ngang bằng dân tộc): đây là chế độ mà một

nước dành cho tự nhiên nhân và pháp nhân nước ngoài trên lãnh thổ mình một

sự đối xử ngang bằng như đối với tự nhiên nhân và pháp nhân của chính nước mình

3. Nguyên tắc tối huệ quốc: các bên tham gia trong quan hệ buôn bán quốc tế sẽ

dành cho nhau những điều kiện ưu đãi không kém hơn những ưu đãi mà mình

đã, đang và sẽ dành cho các nước khác

(Mục tiêu)

Tự do hoá thương mại tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh tế phát triển, đảm bảo mục tiêu thúc đẩy xuất khẩu nhằm khai thác tối đa các lợi thế quốc gia trong quá trình sản xuất và trao đổi thương mại

(Cơ sở xuất phát)

Xu hướng tự do hoá thương mại bắt nguồn từ quá trình quốc tế hoá đời sống kinh tế thế giới với những cấp độ là toàn cầu hoá và khu vực hoá, lực

lượng sản xuất phát triển vượt ra ngoài phạm vi biên giới quốc gia, sự phân công lao động quốc tế phát triển cả về bề rộng và bề sâu Điều này đòi hỏi các quốc gia phải thực hiện tiến trình mở cửa kinh tế, tăng cường các mối quan hệ giao lưu và hợp tác, trước hết là trong lĩnh vực thương mại, dựa trên cơ sở ký kết các hiệp định song phương và đa phương.

Bên cạnh đó, xu hướng phát triển mô hình thị trường mở cửa ở hầu hết các quốc gia trên thế giới buộc các nước phải mở cửa nhằm tăng cường lợi ích

thông qua tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất hàng hoá phát triển, khai thác lợi thế nguồn lực, đồng thời đảm bảo đáp ứng tối đa nhu cầu tiêu dùng trong nước thông qua việc nới lỏng các biện pháp hạn chế nhập khẩu

Ngoài ra, sự phát triển về quy mô và phạm vi hoạt động của các công ty

đa quốc gia và các tập đoàn kinh tế lớn trên thế giới cũng là một cơ sở để thực

hiện điều chỉnh CSTMQT của các quốc gia theo xu hướng tự do hoá, đặc biệt là đối với các nước đang và chậm phát triển

(Nội dung)

Nội dung của xu hướng này là nhà nước áp dụng các biện pháp cần thiết

để từng bước giảm thiểu những trở ngại trong hàng rào thuế quan và áp dụng theo các chuẩn mực chung thống nhất các công cụ phi thuế quan như hạn ngạch, thủ tục hành chính, quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, chính sách chống bán phá giá, chống độc quyền và trợ cấp xuất khẩu nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động TMQT phát triển, đặc biệt là thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng nhập khẩu nhằm tăng cường lợi ích cho quốc gia và đảm bảo nguyên tắc có đi có lại với các nước đối tác

(Các biện pháp)

Tự do hoá thương mại được thực hiện thông qua việc xây dựng một lộ trình phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội quốc gia, đáp ứng được các cam kết với các nước đối tác và quy định của các tổ chức thương mại quốc

tế Điều này được thực hiện trên cơ sở các thoả thuận song phương và đa phương giữa các quốc gia nhằm nới lỏng dần các công cụ bảo hộ mậu dịch đã

và đang tồn tại trong quan hệ thương mại quốc tế Việc hình thành các liên kết quốc tế và tổ chức kinh tế quốc tế tạo điều kiện thuận lợi cho tự do hoá thương mại, trước hết là trong khuôn khổ các tổ chức đó.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần xác định phương hướng và triển khai hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách phù hợp theo thông lệ quốc tế và đảm bảo tính minh bạch dựa trên yêu cầu về tiến trình tự do hoá và hội nhập Thông tin

về tự do hoá thương mại và hội nhập cần được tuyên truyền đến toàn bộ các tổ chức kinh tế trong nước để làm cơ sở cho việc điều chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh một cách phù hợp và có hiệu quả

Các ngành, các lĩnh vực cần được khảo sát thực tế để xác định khả năng cạnh tranh và điều kiện phát triển của các tổ chức trong nước Từ đó Nhà nước đưa ra định hướng phát triển và các biện pháp hỗ trợ phù hợp về tổ chức, điều kiện sản xuất kinh doanh, xác định mô hình và lĩnh vực hoạt động nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức kinh tế đó duy trì và nâng cao được sức cạnh tranh trong điều kiện hội nhập

2 Xu hướng bảo hộ mậu dịch

(Khái niệm)

Bảo hộ mậu dịch là quá trình chính phủ một quốc gia tiến hành xây dựng

và áp dụng các công cụ và biện pháp nhằm giảm bớt sức ép cạnh tranh giữa các hàng hoá được sản xuất trong nước và các hàng hoá nhập khẩu

(Mục tiêu)

Bảo hộ mậu dịch được thực hiện nhằm đảm bảo lợi ích và chủ quyền độc lập cho các quốc gia, trước hết là về mặt kinh tế trong quá trình phát triển Trong điều kiện hội nhập, một số ngành quan trọng và non trẻ cần có sự bảo vệ

và tạo điều kiện để nâng cao khả năng cạnh tranh Đó là những ngành có ảnh hưởng lớn đến an ninh quốc gia, hoặc có tiềm năng phát triển, đem lại lợi ích cho quốc gia và khai thác tốt lợi thế so sánh của quốc gia

Bên cạnh đó, việc thực hiện bảo hộ mậu dịch còn làm tăng nguồn thu Ngân sách quốc gia, thực hiện quá trình phân phối lại giữa cá nhóm người trong

xã hội, và góp phần thực hiện mục tiêu giải quyết vấn đề thất nghiệp trong nước thông qua bảo hộ các ngành sản xuất trong nước.

(Cơ sở xuất phát)

Xu hướng bảo hộ mậu dịch xuất phát từ điều kiện sản xuất, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và mục tiêu phát triển của quốc gia Chính phủ áp dụng chính sách bảo hộ mậu dịch, hạn chế nhập khẩu nhằm giảm bớt áp lực cạnh tranh cho các ngành sản xuất trong nước

Cơ sở khác của xu hướng này là nguyên nhân về mặt lịch sử trong quan

hệ phát triển, hợp tác kinh tế giữa các quốc gia Một số chính phủ vẫn duy trì chính sách bảo hộ mậu dịch đối với một hoặc một số loại hàng hoá nhất định đối với từng đối tác cụ thể

(Nội dung)

Nội dung của xu hướng này là Chính phủ tiến hành xây dựng hệ thống các công cụ và biện pháp để hạn chế nhập khẩu phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và với xu thế chung của quá trình hội nhập Việc tiến hành triển khai thực hiện các công cụ và biện pháp này đòi hỏi tính đồng bộ, thống nhất và đảm bảo tính hiệu lực và hiệu quả trong việc bảo vệ sự tồn tại và phát triển ngành sản xuất trong nước

(Các biện pháp)

Nhằm thực hiện bảo hộ mậu dịch, Nhà nước công bố hệ thống các công

cụ, biện pháp và mức độ áp dụng trong việc hạn chế nhập khẩu một cách cụ thể; phổ biến đầy đủ quy hoạch tổng thể và chi tiết về danh mục các ngành theo thứ

tự ưu tiên

Đối với các doanh nghiệp trong ngành sản xuất được boả hộ, Nhà nước tiến hành tư vấn các vấn đề như lựa chọn đầu vào sản xuất, lựa chọn phát triển thị trường… nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo cho các ngành này phát triển trong điều kiện mức độ bảo hộ giảm dần

Đồng thời với việc thực hiện các biện pháp trên, Nhà nước cần xây dựng một lộ trình cụ thể, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, nhất quán về mặt thời gian trong việc thực hiện chính sách bảo hộ mậu dịch.

*) Mối quan hệ giữa 2 xu hướng chủ đạo

Giữa xu hướng tự do hoá thương mại và xu hướng bảo hộ mậu dịch có mối quan hệ chặt chẽ Về mặt nguyên tắc, hai xu hướng này đối nghịch nhau vì chúng gây nên tác động ngược chiều nhau đối với hoạt động thương mại quốc tế Tuy nhiên, chúng không bài trừ nhau mà trái lại thống nhất với nhau, song song tồn tại và được sử dụng kết hợp với nhau Tuỳ thuộc vào trình độ phát triển và các điều kiện, đặc điểm cụ thể mà các quốc gia kết hợp hai xu hướng trên với những mức độ khác nhau ở từng lĩnh vực trong hoạt động thương mại quốc tế Hai xu hướng này là hai mặt nương tựa nhau và làm tiền đề cho nhau

3 Các xu hướng khác

o Xu hướng bùng nổ cách mạng khoa học – công nghệ đưa tới sự tăng trưởng

đột biến và sự biến đổi sâu sắc về cơ cấu kinh tế của mỗi quốc gia

o Xu hướng quốc tế hoá đời sống kinh tế thế giới trên hai cấp độ toàng cầu hoá

và khu vực hoá đưa tới yêu cầu khách quan của việc hình thành các liên kết kinh tế và các tổ chức kinh tế có tính chất khu vực và tính chất toàn cầu

o Xu hướng chuyển sang kinh tế thị trường trên quy mô toàn cầu với sự phát

triển các mối quan hệ kinh tế quốc tế cả về chiều rộng lẫn chiều sâu

o Xu hướng phát triển mạnh mẽ các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia làm

thay đổi cơ cấu tổ chức sản xuất cũng như phương thức quản lý có ảnh hưởng tới quan hệ kinh tế quốc tế giữa các nước

o Xu hướng phát triển mạnh các loại hình đầu tư quốc tế, sự thay thế của đầu tư

quốc tế cho các quan hệ thuần tuý thương mại thúc đẩy các quan hệ kinh tế quốc tế phát triển

o Sự hình thành và phát triển thị trường tài chính - tiền tệ toàn cầu không những

tạo tiền đề mà còn thúc đẩy các quan hệ kinh tế quốc tế phát triển lên một trình độ cao hơn về chất

Câu7: Những nội dung chủ yếu trong chính sách TMQT của Sing và những bài học rút ra đối với việc hoạch định chính sách TMQT của VN.

1) thoi ky 1965-1990:

-thuc hien chinh sach tm tu do nham to dieu kien thuan loi cho cac hoat dong

xk hang hoa va dv

-cac bien phap khuyen khich xk

+mien giam thue doi voi cac DN tham gia haot dong sx xk,VD: cty binh thg thue la 40%,cty co doanh thu xk tren 100.000USD 1nam thi thue la 4%

+uu dai tin dung xk va ho tro bao hiem xk,VD:phi bao hiem xk tu 0,5%-1% gia tri lo hang con lai nn’ bu lo

+nn’ ho tro tai chinh de nang cao cnghe sx fuc vu thong qua uu dai ve tgian , muc lsuat cho vay

+xay dung to chuc ho tro xk : cuc xuc tien tm dc thanh lap nam1983 dong vai tro trung gian giua cac DN,cty voi nn’, dong thoi cung cap dv, thong tin ve thi truong nn`

+cty tham gia hoat dong xnk nhan dc su ho tro dao tao tai trung tam day nghe,cac trg ĐH cung nhu dao tao truc tiep vua hoc vua lam

-thi hanh chinh sach tu do hoa nk bang bfap cat bo dan thue quan doi voi cac hang hoa nk VD:so mat hang bao ho giam xuong:79 mat hang(1975),xoa bo mat hang dc bao ho (1980)

-bien phap AD chu yeu:kiem soat hang hoa bang tieu chuan ky thuat

-trong qhe hop tac voi nn`:chinh sach toan dien,uu tien hang dau qhe Mi,cac nc

CN ptr nhu Tay Au, Nhat Ban.Kim ngach xk sang cac nc nay chiem 50% tong xk,luon thang du ve tm, xk hang hoa co gia tri cao

2) 91 – nay:

-tiep tuc thuc hien cs tu do hoa tm bang nhieu cs thong qua cac bphap don phuong,da phuong hay mang tinh khu vuc khac nhau

-bphap

+ve bien phap don phuong thi cs mat hang da co su thay doi, dieu chinh so voi giai doan trc.do la chuyen sang tap trung sx cac mat hang CNo che tao de xk,chu yeu la cac sp do CNo,dtu va dien lanh.

+ve bphap da phuong: tiep tuc cung co va duy tri ban hang truyen thong:Mi,Tay au,NB va cac nc thanh vien Asean;ky ket cac hiep dinh tu do tm nhu hiep dinh voi Newzeland,Mehico,Mi,Uc,NB(4-02);ki let hiep dinh tm NB-Sing(1-02): hiep dinh dau tien giua NB voi 1 nc o DNA.Hiep dinh tm giua Sing-Mi

la 1 hiep dinh danh dau Mi da ki ket, tham gia 1 thoa thuan thg mai tu do voi 1 nc khu vuc chau A.thanh lap khu mau dich tu do,Asean,NB,TQ,HQ

+ve bphap mang tinh khu vuc: cai thien, mo rong,tang cuong hop tac voi cac doi tac o chau A,dac biet la TQ+Asean.TQ hien nay la 1 trong nhung doi tac tm hang dau cua sing;tich cuc quan he voi cac nc la thanh vien cua asean;tich cuc tham gia vao cac to chuc qt trong khu vuc va tren tg de tung boc nang cao vai tro va vi the cua quoc gia minh.VD:sing la nc duy nhat o DNA ung ho qun diem Mi-NB:tu do tm dvu mau dich o cac nc trong Apec,sing sang kien mo rong Asean thanh 10 nc chu ko phai 6 nc

Liên hệ các chính sách thương mại quốc tế của Singapo với Việt Nam

Mỗi nước có những nét đăc trưng và vị thế riêng trong nền kinh tế thế giới

Do đó chính sách kinh tế đối ngoại nói chung và chính sách thương mại quốc tế nói riêng được xây dựng ở các nước lại có những đặc trưng riêng, được xây dựng cho phuf hợp với hoàn cảnh từng nước trong từng thời kỳ nhất định Tuy nhiên việc vận dụng sáng tạo những kinh nghiệm thực hiện chính sách kinh tế đối ngoại ở một số nước là một vần đề hết sức quan trọng Đối với Việt Nam, có thể có một số kinh nghiệm có thể rút ra và phù hợp với thực tiễn như sau:

* Chính sách thay thế nhập khẩu:

Chính sách này thường được thực hiện thông qua chính sách hỗ trợ, khuyến khích sản xuất trong nước, chẳng hạn như: Áp dụng chính sách thuế suất hay hạn ngạch đối với một số những ngành sản xuất còn non trẻ Áp dụng chính sách đầu

tư, tín dụng ưu đãi đối với các doanh nghiệp sản xuất hàng thay thế nhập khẩu Đây

là chính sách thương mại hướng nội, chủ yếu khai thác các nguồn lựcẩtong nước để phát triển nên hầu hết được áp dụng ở các nước để phát triển trong thời kỳ đầu Tuy nhiên, chính sách này chỉ mang tính ngắn hạn, còn về lâu về dài thì không Nguyên nhân nằm ở viêc khan hiếm nguồn tài nguyên, sự khan hiếm yếu tố cung cũng như cầu cho nên không thể có nước nào chỉ có thể phát triển bằng nguồn lực tự có

* Chính sách thúc đẩy xuất khẩu

Mô hình chính sách thúc đẩy xuất khẩu là mô hình thành công tại nhiều nước NIEs và đặc biệt là Singapo Để có được những thành tựu vượt bậc về tăng trưởng, xuất khẩu ở các nước NIEs cần phải kể đến sự kết hợp rất tốt giữa chính phủ, các cơ quan nghiên cứu, các công ty và các nhà kinh doanh Hoạt động đó thông qua các tổ chức trung gian như Cục phát triển thương mại, singapo, xúc tiến các liên minh chiến lược với các bạn hang quốc tế - Singapo Đó là sự phối hợp thống nhất và toàn diện trong và ngoài nước Khuyến khích không chỉ bó hẹp trong phạm vi các chính sách ưu đãi về vốn, thuế, tín dụng mà bao gồm cả sự điều hành và can thiệp của Chính phủ Chính phủ còn cần phải chi cho sự thâm nhập thị trường, đào tạo cán bộ, tuyên truyền cổ động, tổ chức các cuộc triển lãm tạo chỗ đứng cho hàng hoá nước mình trên thị trường

* Chính sách tự do hoá thương mại

Mô hình chính sách thương mại quốc tế dạng này chỉ có thể áp dụng thành công ở những nước có nền kinh tế phát triển đến trình độ khá cao, ít chịu biến động bất thường của môi trường bên ngoài Đồng thời, đây cũng phải là những quốc gia

có hệ thống thị thị trường phát triển Ngược lại, đối với các nước kém phát triển, việc áp dụng mạnh mẽ chính sách tự do hoá thương mại ( giảm tối đa vai trò quản

lý, kiểm soát của Nhà nước ) thường dẫn đến tình trạng tài nguyên bị cạn kiệt, thiếu nguồn lực cho sản xuất trong nước ( do khai thác thái quá để xuất khẩu hoặc nợ

nước ngoài gia tăng ( do phải chi tiêu những khoản ngoại tệ quá lớn cho nhập khẩu, vượt quá khả năng của nền kinh tế )

Cho đến nay, có thể thấy, Hồng Kông và Singapo là hai nước rất điển hình trong việc thực hiện thành công tự do hoá thương mại Riêng đối với Singapo, ngay

từ giai đoạn ban đầu của công nghiệp hoá, chính sách thương mại của nước này đã mang tính tự do hoá Phương châm chỉ đạo trong chính sách thương mại quốc tế của Singapo là tăng cường nhập khẩu để đẩy mạnh xuất khẩu ( tái xuất khẩu ) Chính phủ Singapo hướng tới xây dựng 1 hệ thống luật phát gắn liền với luật pháp quốc tế Cho phép hình thành các thể chế công ty hoạt động theo luật định Tham gia các hiệp định buôn bán và thuế quan quốc tê, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho hoạt động các dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm với hệ thống thuế khoá đơn giản, không có sự kiểm soát ngoại tệ Xây dựng các khu công nghiệp, dịch vụ cho các nhà sản xuất nước ngoài Bên cạnh đó, chính phủ Singapo có tham gia trực tiếp vào một số hoạt động đó là: phe duyệt kế hoạch thương mại quốc tế, phê duyệt kế hoạch về dầu thô và sản phẩm dầu, định hướng kế hoạch trao đổi hàng hóa, vấn đề đào tạo các nhà kinh doanh quốc tế

Câu8: Những nội dung chủ yếu trong chính sách ĐTQT của Sing và những bài học rút ra đối với việc hoạch định chính sách TMQT của VN.

1) thoi ky 1965-1990:

-CP thực hiện khuyến khích thu hút vốn FDI nhằm phục vụ cho mục đích đẩy mạnh xk

-biện pháp khuyến khích đầu tư:

+CP xây dựng cac nganh ,linh vuc thu hut von dau tu nuoc ngoài, dac biet uu tien linh vuc nghien cuu, phát triển các ngành sử dụng công nghệ nguồn tu Mi,Tay Au,NB

+miễn thuế bản quyền, bằng fát minh sáng chế từ bên ngoài vào.Mien thue dau

tu dao tao tay nghe,nang cap công nghe

+cho cac nha dau tu nước ngoài dc quyen so huu 100% von cua minh trong cac

du an dau tu, tu do chuyen loi nhuan ve nc,dc tuyen dung lao dong o nn`,nha dau tu

dc mien thue khi vay von nn`,nhung doanh nghiep nn` neu bi thua lo ko phai nop thue cuoc phi ve sx trong 3 nam va co the keo dai thoi han mien thue neu lien tiep lam an thua lo,neu mo rong sx se dc giam phan thue

+to chuc xuc tien dau tu nn` giup cac nha dau tu nn` hoan tat thu tuc phap ly de nhan giay phep dau tu.thao go tranh chap doi voi ng dan nc so tai, dong thoi la cau noi de ho tiep can voi co quan ql nn’ mot cach nhanh chong

+su ho tro trong viec dao tao nguon nhan luc va dau tu xd CSHT la 1 trong nhung bphap quan trong gop phan lam tang tinh hap dan moi truong dau tu nn` cua sing

Tom lai: cac cs ktdn cua sing trong thoi ky nay da tao nen 1 nen tang kt-xh

vung chac gpo phan tao nen su thang cong ve ptr kt cua sing

2) 91- nay:

-CP da ap dung hang loat nhung uu dai voi dau tu nn`

+noi long hon nua quyen so huu cua ng nn`

+mo cua doi voi khu vuc tai chinh va ngan hang

+quy dinh nhung uu dai rieng cho nhung du an co von dau tu lon,sp co chat luong cao

+uu dai ve thue cho cac DN dtu ra nn`

+xd cac quy ho tro dtu nn` giup cho cac DN vua va nho, giup cho cac cty phat hanh co phieu tren thi trg

+thanh lap uy ban xuc tien dau tu ra nn`(1-93)

+xd cac clb dtu ra nn`

+mo cac lop dao tao huan luyen phuc vu dau tu ra nn`

-CP van tiep tuc su dung cac bphap dau tu ra nn` va trong nc thong qua cac cong cu thue

Tom lai:chien lc CNo hoa hướng tới xk va khuyen khich đtư nn` tao ra 1 bước

ngoat trong ptriển ktế cua Sing

Câu 9: Nội dung chủ yếu của chính sách TMQT của HongKong và những bài học rút ra với việc hoạch định chính sách TMQT của Việt Nam.

Trả lời:

1, Chính sách TMQT của HongKong

1.1,Tổng quan chung về HKong

- Trung Quốc theo thoả thuận Trung Quốc- Anh: Trung Quốc áp dung 1 quốc gia 2 chế độ đối với HK, coi HK là đặc khu hành chính của TQ, vẫn giữ nguyên CNTB ở HK trong 50 năm nữa kể từ 1995

- HK được trao trả TQ vào 1.1.1997

- Các chính sách KT, VH, LP, tiền tệ…được tự do quyết định nhưng riêng về quốc phòng, mgoại giao do chính quyền trung ương Trung Quốc nắm giữ

- Diện tích:1103 km2

- Vị trí địa lý: nằm trong giao điểm quan trọng của các tuyến đường TMQT

- Điều kiện tự nhiên: phần lớn là núi non, hải đảo, 200 hòn đảo lớn nhỏ bao bọc xung quanh Đất đai kém mầu mỡ, khoảng 9% diện tích đất có thể canh tác được

chủ yếu phải nhập khẩu 100% lương thực thực phẩm từ ngoài Gần như không có tài nguyên hầm mỏ, nguồn năng lượng nhập khẩu 100%, không có nước ngọt, lấy chủ yếu ở lục địa TQ

- Khí hậu:cận nhiệt đới lạnh, khô vào mùa đông, ít khi < 10độ C

- Dân số: 6.943.000 người(2005), xếp thứ 97/200 quốc gia, 98% là người hoa

- Ngôn ngữ: tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức, Hoa

- Kinh tế: được coi là 1 nền KT tự do nhất thế giới, không có sự phân biệt đối xử

Ngôi vị này giữ trong 12 năm liền

+ là trung tâm quốc tế về tài chính-thương mại

+ Tổng GDP = 227 tỷ $(xếp thứ 40)

GDP/người (2005) = 32.294 $/ người(xếp thứ 11)

Tốc độ tăng trưởng của GDP:6%/năm(2005)

Lạm phát(2005)= 1%

- Thương mại: là 1 quốc gia có nền KT thương mại đứng thứ 8 trên thế giới Là đối tác lớn nhất của Mỹ, TQ, Nhật Bản Là 1 thị trường chung chuyển hàng hoá, mỗi năm xuất khẩu 200 tỷ $, nhập khẩu 200 tỷ $.

+ Là thị trường tái xuất: chủ yếu TQ, Mỹ, EU, NB 80% hàng hoá vào

HK được tái xuất đi nước thứ 3 Mạng lưới tiêu thụ hàng hoá, khách hàng của HK nằm trải dài khắp các quốc gia trên thế giới

+ 300 dòng hàng of HK xuất khẩu vào TQ áp dụng mức thuế = 0

+ HK đứng đầu danh sách10 cảng container đứng đầu thế giới(HK, Singapor, Thượng Hải…)

+ Các lĩnh vực liên quan đến hàng hải:tài chính, bảo hiểm, dịch vụ pháp lý hàng hải cũng đang tập trung tại trung tâm hàng hải lớn HK, Singapore, Thượng Hải

- HK được xếp vào nhóm các nước có dự trữ ngoại hối lớn nhất thế giới

- Đầu tư: HK nằm trong danh sách 10 nước tiếp nhận FDI lớn nhất thế giới

- Quan hệ với Việt Nam: HK là 1 trong 10 thị trường nhập khẩu lớn của Việt Nam, là đối tác đầu tư quan trọng của VN

1.2, Chính sách TMQT of HK

Với những đặc điểm về kinh tế, thương mại, điều kiện tự nhiên… trên, HK đã có những chính sách TMQT cơ bản trong thời gian vừa qua như sau:

1.2.1, Giai đoạn 1950-60:

- Ngay từ những năm 50, HK đã thực hiện chiến lược Công nghiệp hoá hướng

về xuất khẩu, sớm hơn 1 thập kỷ so với các nước NIES khác như Đài Loan, Hàn Quốc

- Tập trung phát triển ngành công nghiệp dệt, may mặc, cần nhiều lao động để sản xuất, gia công xuất khẩu Hướng vào thị trường chủ yếu: Mỹ, Anh, Úc, Tây Đức, 1 số nước Đông Nam Á

- Chú trọng phát triển 1 số ngành dân dụng khác:dụng cụ nhà bếp, hoa nhựa, đồ chơi = nhựa…

- Cuối thập kỷ 60, HK bắt đầu tập trung sản xuất, xuất khẩu nhiều sản phẩm điện tử:Radio, điện thoại, máy thu hình,.

- Chính phủ thực hiện chính sách tự do kinh doanh, áp dụng mức thuế rất thấp, không can thiệp vào các hoạt động kinh doanh, kinh tế

- Trong thời kỳ này áp dụng hệ thống thương mại tự do gắn giá cả trong nước với giá cả quốc tế

 Cuối những năm 60, HK đã trở thành 1 trung tâm lớn về xuất khẩu hàng may mặc sẵn, đứng thứ nhất thế giới về xuất khẩu đồ chơi Tốc độ phát triển kinh tế 9-10%

1.2.2, Giai đoạn 1970s

- Về cơ bản vần tiếp tục chiến lược Công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu, thực hiện đa dạng hoá công nghiệp, phát triển mạnh 1 số ngàh công nghiệp điện tử, hoá chất, chất dẻo, đồng hồ, thực phẩm, đồ gỗ, đồ dùng gia đình, cơ khí

 Chuyển cơ cấu xuất khẩu hàng hoá từ sử dụng nhiều lao động cho đến hàng hoá sử dụng vốn lớn, công nghệ

- Chính phủ tổ chức phân phối Quota xuất khẩu theo hiệp định dệt may cho nhiều công ty khác nhau trong ngành dệt

- Thành lập hàng loạt trung tâm thông tin, uỷ ban phát triển thương mại, thực hiện các chương trình đào tạo, dịch vụ tư vấn phục vụ cho hoạt động TMQT

Kết quả: tổng kim ngạch xuất khẩu của HK phát triển lên nhanh chóng thứ 13 thế giới(1984), tỷ trọng công nghiệp/ GDP trên 30%(trong suốt thập kỷ 70)

1.2.3, Giai đoạn 1980 đến nay:

- Cạnh tranh gay gắt những sản phẩm cùng loại với các nước Asean, Trung Quốc, cùng với sự phát triển khoa học công nghệ mạnh mẽ đã tác động đến nhiều quốc gia, nhiều nước áp dụng bảo hộ mậu dịch đã buộc HK phải thay đổi chính sách thương mại của mình

- Cuối 1978, TQ mở cửa kinh tế, 1980s hàng hoá TQ xâm nhập thị trường thế giới

 Đứng trước những thay đổi của thị trường, HK đã áp dụng chính sách TMQT trong giai đoạn này như sau:

- Vẫn tiếp tục thực hiện chính sách công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu,tiếp tục đầu tư mạnh hơn nữa vào công nghiệp: dệt, may mặc, đồng hồ, radio, đồ chơi…trên cơ sở áp dụng công nghệ mới

- Đầu tư lớn vào 1 số ngành công nghiệp hiện đại: công nghiệp chế tạo máy tính, điện tử, các công nghiệp chế tạo sợi tổng hợp, cơ khí chính xác…áp dụng quy chế tự do hoá tài chính tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động TMQT không những of HK mà còn of những nước trong vùng, trên thế giới

- Quan hệ đối ngoại: sau khi TQ mở cửa nền KT HK tăng cường thiết lập mối quan hệ với TQ Bên cạnh những đối tác lớn Mỹ, Anh, Newzealand, Nhật Bản, Tây âu…

 Tóm lại,xét trên phương diện tổng thể, HK là 1 nền kinh tế tự do nhất thế giới(là năm thứ 12 liên tiếp HK đạt được danh hiệu này), tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh tế đối ngoại của HK phát triển

2, Những bài học rút ra đối với việc hoạch định chính sách TMQT của Việt Nam

Với những chính sách TMQT của mình, HK đã đạt được những thành công hết

sức to lớn trong việc xây dựng và phát triển kinh tế HK đã trở thành 1 cảng tự do, không có sự phân biệt đối xử với các nước; là 1 trung gian đầu mối cho nhiều quan

hệ buôn bán quốc tế; và là trung tâm tài chính ở Đông Á, có điều kiện để triển khai các dự án lớn Tất cả những thành công này của HK đã giúp VN có những bài học

vô cùng hữu ích cho việc hoạch định chính sách TMQT của mình

Trong chính sách TMQT của VN cũng tập trung vào chiến lược Công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu Đây là 1 chính sách vô cùng đúng đắn, bởi nền kinh tế VN xuất phát từ một nền cơ sở vật chất thấp kém, trình độ khoa học công nghệ lạc hậu

do vậy mà ta cần tiến hành công nghiệp hoá phù hợp xu thế phát triển chung của toàn thế giới, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ Việc công nghiệp hoá trước hết để sản xuất phục vụ nhu cầu trong nước, tiếp đến là phục vụ

cho xuất khẩu, có như vậy nền sản xuất của VN mới có thể tân tiến hiện đại, hội nhập vào kinh tế thế giới.

Trong quá trình phát triển kinh tế, sản xuất thì VN cũng cần phát triển những ngành nghề cần nhiều lao động trước, giải quyết công ăn việc làm bởi VN là nước đông dân, lao động dồi dào và nền tảng khoa học kỹ thuật của chúng ta còn thấp do vậy mà chính sách phát triển như thế là hợp lý

Thị trường xuất khẩu hướng vào các nước Đông Nam Á, Mỹ, Anh, Tây Đức….vì đây là các thị trường lớn, nhu cầu lớn đem lại lợi nhuận cao nếu sản phẩm của VN đáp ứng được các tiêu chuẩn của những thị trường này, đây chính là động lực lớn để VN có bước chuyển mình nhanh chóng trong tiến trình tiến hành công nghiệp hoá của mình

Với những sự học hỏi kinh nghiệm từ chính sách TMQT của HK cùng sự vận dụng sáng tạo phù hợp điều kiện quốc gia mình,VN cũng sẽ đạt được những thành tựu trong phát triển kinh tế 1 cách nhanh chóng

Câu 10: Những nội dung chủ yếu trong chính sách TMQT của Malaysia và những bài học rút ra đối với việc hoạch định chính sách TMQT của Việt Nam.

- Để thực hiện mô hình chính sách như trên:Malaysia đã đưa vào áp dụng 1

hệ thống các biện pháp để thúc đẩy xuất khẩu và quản lý nhập khẩu như sau:

+ Cho phép áp dụng chế độ khấu hao nhanh đối với các công ty xuất khẩu chiếm từ 20% giá trị sản lượng trở lên

Giá trị sử dụng = 10 năm

Giá trị = 10.000USD

 giá trị khấu hao 1 năm = 1000 USD

Khấu hao nhanh 5 năm thì 1 năm = 2000 USD

Vì trong giai đoạn đầu sẽ giảm bớt gánh nặng thuế, còn phần lợi nhuận để doanh nghiệp đầu tư tái sản xuất

+ Áp dụng chính sách miễn phí giảm thuế doanh thu(thuế thu nhập doanh nghiệp) đối với các công ty sản xuất và kinh doanh xuất khẩu(cơ hội để doanh nghiệp giảm giá bán sản phẩm nâng cao khả năng cạnh tranh vì thuế đánh bao nhiêu thì cộng vào giá thành sản phẩm

+ Tăng cường việc thành lập các khu chế xuất để khuyến khích thu hút đầu tư nước ngoài bổ sung nguồn tài chính đổi mới công nghẹ đồng thời từng bước xây dựng thương hiệu cho sản phẩm hàng hoá được sản xuất tại Malaysia.

+ Chính phủ Malaysia tiến hành sử dụng xây dựng hệ thống kho hàng miễn phí tại những khu vực có quy mô sản xuất hàng xuất khẩu lớn, đặc biệt là đối với hàng hoá xuất khẩu, xuất khẩu chủ yếu dựa vào điều kiện tự nhiên cần có chế độ bảo quản đặc biệt:rau quả, thuỷ sản… Hệ thống kho sẽ đảm bảo đầu mối, tiêu thụi sản phẩm kịp thời, đảm bảo chất lượng sản phẩm

+ Áp dụng chính sách bảo lãnh vay và cho vay với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ cho hoạt động sản xuất và kinh doanh xuất khẩu

+ Áp dụng chính sách bảo hộ mậu dịch đối với các ngành công nghiệp non trẻ chủ yếu thông qua công cụ thuế quan và hạn chế về mặt số lượng Bên cạnh đó đối với những sản phẩm làm nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất các sản phẩm công nghiệp chế tạo hay hỗ trợ sản xuất hàng xuất khẩu được áp dụng miễn giảm thuế nhập khẩu

1.2, Giai đoạn 1990 đến nay

* Mô hình chính sách: Từng bước thực hiện tự do hoá thương mại kết hợp với thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm công nghiệp chế tạo

* Các biện pháp thực hiện

- Thực hiện cắt giảm thuế quan theo lộ trình quy định của khu vực mậu dịch tự

do Asean hoàn thành năm 2003, danh mục các mặt hàng được cắt giảm xuống còn 05%, đồng thời giảm dần các mặt hàng áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu về

số lượng Điều kiện áp dụng of Malaysia là do thời kỳ này Mal đã có những thành công nhất trong hoạt động đầu tư vào các mặt hàng công nghiệp chế tạo

- Thành lập các trung tâm xúc tiến thương mại:nhằm hỗ trợ cho các công ty xuất khẩu mở rộng và đa dạng hoá thị trường mà trong đó tổ chức tiêu biểu thực hiện thành công: cơ quan xúc tiến thương mại of Mal với khẩu hiệu ‘sản xuất cho thế giới’

+ Xúc tiến thương mại là 1 hệ thống các biện pháp được thiết kế nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của hoạt động thương mại quốc tế Gồm: xúc tiến xuất khẩu, xúc tiến nhập khẩu, xúc tiến đầu tư Nhiệm vụ: hỗ trợ cung cấp thông tin về thị trường cho các công ty trong nước; Hỗ trợ hoạt động khảo sát nghiên cứu thị trường: là trung gian tìm đầu mối liên lạc tại thị trường nước đó, hỗ trợ vốn đi khảo sát thị trường nước ngoài; Hỗ trợ tạo lập kênh phân phối, giới thiệu,quảng bá sản phẩm và tìm kiếm khách hàng.

- Thực hiện hoạt động tư vấn và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực đặc biệt là đội ngũ cán bộ làm công tác Marketing và yêu cầu chuyên môn kỹ thuật về thiết kế sản phẩm, đàm phán và ký kết hợp đồng ngoại thương

- Thực hiện việc tổ chức, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các kỳ hội chợ, triển lãm quốc tế trong và ngoài nước

- Hỗ trợ cho các công ty trong việc thanh toán các hợp đồng ngoại thương thông qua việc ký kết các hiệp định hợp tác giữa ngân hàng trung ương of Mal với ngân hàng trung ương nước ngoài

- Khuyến khích các công ty mở rộng thị trường sang các nước đang phát triển, đặc biệt là các nước trong khối Asean

2, Những bài học rút ra đới với việc hoạch định chính sách TMQT của Việt Nam:

Sự thành công của Mal không phải là do những điều kiện bên ngoài thuận lợi

mà chính là do các chính sách kinh tế vĩ mô mang lại, trong đó chính sách kinh tế đối ngoại mà cụ thể là chính sách thương mại và đầu tư đã đóng góp lớn cho sự phát triển của nền kinh tế Mal Với những chính sách TMQT của Mal đã để lại những bài học cho việc hoạch định chính sách TMQT của VN vô cùng quý báu

Việt Nam cũng thực hiện chính sách công nghiệp hoá hướng về xuất khẩu Đây là 1 chính sách vô cùng đúng đắn, bởi nền kinh tế VN xuất phát từ một nền cơ

sở vật chất thấp kém, trình độ khoa học công nghệ lạc hậu do vậy mà ta cần tiến hành công nghiệp hoá phù hợp xu thế phát triển chung của toàn thế giới, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ Việc công nghiệp hoá trước hết để sản

xuất phục vụ nhu cầu trong nước, tiếp đến là phục vụ cho xuất khẩu, có như vậy nền sản xuất của VN mới có thể tân tiến hiện đại, hội nhập vào kinh tế thế giới Trong tình hình phát triển kinh tế mạnh mẽ như hiện nay, các nhà đầu tư nước ngoài vào ồ ạt, hàng hoá nước ngoài tràn ngập trên thị trường, trong khi đó nền sản xuất trong nước còn non kém, VN cũng cần có những chính sách bảo vệ, hỗ trợ cho

sự phát triển của những ngành này, giúp những ngành này nâng cao khả năng cạnh tranh của mình trên thị trường trong nước và quốc tế Thành lập các trung tâm xúc tiến thương mại, hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong nước về tìm hiểu thông tin thị trường, khảo sát thị trường và tạo lập kênh phân phối, giới thiệu, quảng bá sản phẩm…Tổ chức các hội trợ, triển lãm…

VN cũng cần thành lập các khu chế suất để khuyến khích thu hút các nhà đầu

tư nước ngoài, bổ sung nguồn tài chính, đổi mới công nghệ

VN cần xây dựng hệ thống kho hàng miến phí tại những khu vực có quy mô sản xuất hàng xuất khẩu lớn, đặc biệt là đối với những hàng hoá xuất khẩu chủ yếu dựa vào điều kiện tự nhiên cần được bảo quản như rau quả, thuỷ sản Cần xây dựng

hệ thống bán hàng tại chỗ phía Nam với hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật để tạm trữ sản phẩm, chờ chế biến, tránh tình trạng thối rữa sản phẩm, đây là nguyên nhân gây giảm giá sản phẩm Hệ thống kho sẽ đảm bảo đầu mối, tiêu thụ sản phẩm kịp thời, đảm bảo chất lượng sản phẩm

Ngân hàng VN cũng cần có những biện pháp hỗ trợ hoạt động TMQT như bảo lãnh vay, cho vay với lãi suất ưu đãi, hay là ký kết các hiệp định với các ngân hàng quốc gia khác để tạo điều kiện cho việc thanh toán giữa các doanh nghiệp các nước Khuyến khích tạo điều kiện cho các công ty mở rộng thị trường ra các nước phát triển đặc biệt là các nước trong khối Asean, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu lao động ngày càng tăng lên

Câu 12:Chính sách thương mại quốc tế của Trung Quốc từ 1978 đến nay:

-Mô hình:Từ 1978 TQ mở cửa,cải cách toàn diện nền kinh tế theo mô hình kinh tế thị trường trong đó CSTMQT dc thực hiện với các mục tiêu thúc đẩy xuất khẩu kết hợp với bảo hộ có chọn lọc và từng bc tiến hành tự do hóa thương mại

a)Chính sách mặt hàng:Chia làm 3 giai đoạn:

+giai đoạn 1:từng bc chuyển từ XK các sản phẩm thô,sơ chế trong đó chủ yếu là nông sản&khoáng sản sang XK các sản phẩm công nghiệp nhẹ,chế biến sử dụng nhiều lao động

+giai đoạn 2:chuyển từ giai đoạn xuất khẩu các sản phẩm công nghệp nhẹ nhiều lao động sang xuất khẩu sản phẩm công nghiệp nặng chế tạo&hóa chất

+giai đoạn 3:chuyển từ XK sp công nghiệp nặng,hóa chất sang XK các sản phẩm công nghệ cao.Trong đó các mặt hàng sả xuất sử dụng nhiều lao động,mặt hàng mang tính đặc trưng dân tộc ưu tiên để XK sang thị trường các nước phát triển.Còn đối với những mặt hàng sử dụng nhiều vốn&công nghệ cao dc tập trung sx để xuất khẩu sang các nước có trình độ thấp hơn

Đối với nhập khẩu: TQ ưu tiên NK sản phẩm công nghệ như máy móc thiết bị và các nguyên liệu phục vụ cho sx hàng XK

b)Chính sách thị trường:

TQ áp dụng các biện pháp ưu tiên khuyến khích trong việc thâm nhập thị trường mới và thị truờng hiện có bằng cách XK những sp moiứ có khả năng cạnh tranh nhằm đạt dc mục tiêu đa dạng hóa thị trường trong quan hệ TMQT nói chung và

-Hỗ trợ marketing xuất khẩu:Chủ yếu dc thực hiện bởi các văn phòng thúc đẩy XK

ở trong nc và các cơ quan thương vụ ở nc ngoài

+Văn phòng thúc đâỷ XK(EPO)thực hiện:

.tư vấn và hỗ trợ cho các DN trong việc đánh giá phân tích và xử lý thị trường

.tư vấn và hỗ trợ các DN trong việc lựa chọn sử dụng công nghệ SX và nguyên liệu đầu vào

. - thiết kế mẫu mã,kiểu dáng sản phẩm và lựa chọn quy mô SX phù hợp

.giải đáp thắc mắc cho các doanh nghiệp về môi trừơng luật pháp,chính sách

.Cung cấp thông tin về thị trường nc ngoài cho các DN trong nc

.Hỗ trợ DN trong việc tìm các khách hàng,kí kết hợp đồng và tạo lập kênh phân phối

.Hỗ trợ các DN trong nc trong việc giới thiệu quảng bá sản phẩm ra thị trường nc ngoài

-Hỗ trợ nâng cao chất lượng sản phẩm xuất khẩu

+Xây dựng các hệ thống văn bản pháp luật và các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ kiểm tra và giám định chất lượng hàng XK trc khi đưa ra nc ngoài theo các tiêu chuẩn quốc gia,các tiêu chuẩn dc cam kết với nc bạn hàng và các tiêu chuẩn quốc tế

+Áp dụng thưởng XK đối với 100 SPXK đạt chất lượng cao nhất dc bình chọn hàng năm kết hợp với thành tích thâm nhập thị trường mới

+Hỗ trợ tài chính chủ yếu thông qua chính sách tín dụng ưu đãi cho các doanh nghiệp cải tiến công nghệ và áp dụng công nghệ mới để nâng cao chất lượng hàng XK

-Các biện pháp khác:

+cung cấp tín dụng ưu đãi cho DN Sx hàng XK

+Áp dụng và duy trì tỷ giá thấp đối với đồng nhân dân tệ để khuyến khích XK đồng thời tạo đk cho các doanh nghiệp thực hiện các giao dịch ngoại hối để đảm bảo cho việc nhập khẩu nguyên liệu đầu vào và máy móc

+Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng đăc biệt là CSHT giao thông,xây dựng khu chế xuất,đặc khu kinh tế mở tạo môi trng thuận lợi cho họat động sản xuất kinh doanh xuất khẩu

Giai đoạn từ 2002 đến nay:

Mô hình chính sách thúc đẩy XK tiếp tục đc duy trì đồng thời thực hiện tự do hóa thương mại theo quy định của WTO và các cam kết trong hiệp định thương mại song phương và đa phương

+Tiếp tục thực hiện các biện pháp thúc đẩy xuất khẩu ở thời kỳ trc đồng thời tăng cường áp dụng các biện pháp mới thông qua việc chú trọng hoàn thiện hệ thống pháp luật,xây dựng CSHT đào tạo phát triển nguồn nhân lựcđặc biệt là đào tạo nghề.Cụ thể từ 1/1/2002 chính phủ TQ ban hành luật thuế đối kháng và chống bán phá giá nhằm đảm baỏ môi trường cạnh tranh bình đẳng cho hàng TQ và hàng hóa nước ngoài

+Tănng cường áp dụng các biện pháp kiểm tra và giám định hàng xuất khẩu và tiến tới áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế đối với hàng xuất khẩu chất lượng cao vào các nước phát triển

+Công tác đào tạo nguồn nhân lực:Chính phủ TQ chú trọng phát triển mạng lưới các trung tâm dạy nghề,nâng cao chất lượng đà tạo đại học,cao đẳng trong nc kết hợp với các chương trình hợp tác đào tạo quốc tế

Bài học kinh nghiệm rút ra để hoàn thiện chính sách TMQT của Việt Nam:

Chính sách TQ trong thời kỳ này là sự hình thành thế mở cửa nhiều tầng nấc ra mọi hướng.Có thể khái quát theo 1 nguyên tắc đó là cho phép một số vùng giàu lên trc ,trên cơ sở đó lại giúp để phát triển các vùng có tiềm năng tiếp theo.Các họat động

cụ thể:

+Kinh nghiệm phát triển các đặc khu kinh tế Đây chính là việc chọn các vùng có

ĐK thuận lợi nhất để mở cửa trc tiên

+phát triển các khu khai thác và phát triển kinh tế kỹ thuật

+cải cách ngoại thương:đưa quyền tự chủ kinh doanh ngoại thương xuống địa phương,đổi mới cơ chế quản lý ngoại thương ,đẩy mạnh chế độ khoán kinh doanh ngoại thương phát triển toàn diện và phối hợp cải cách các thể chế liên quan,phát triển các cơ quan thương vụ ở nc ngoài

+tiếp nhận đầu tư trực tiếp nc ngoài:xây dựng CSHT,môi trường lập pháp tiếp nhận đầu tư nc ngoài,đa dạng hóa các hình thức đầu tư khuyến khích Hoa kiều,công ty xuyên quốc gia,tư bản lớn đầu tư

Câu 13: Chính sách Đtư quốc tế của Trung Quốc từ 1978-nay Bài học kinh nghiệm đối với việc hoàn thiện cs Đtu của VN.

* Chính sách Đtu

Qua cải cách mở cửa nền kinh tế từ năm 1978 , nền kinh tế TQ đã có những thay đổi cơ bản, tỷ lệ thị trường điều tiết ngày càng tăng , kinh tế phi quốc doanh trong nước phát triển mạnh mẽ, các doanh nghiệp nhà nước mất dần vị trí độc quyền trong rất nhiều lĩnh vực, môi trường kinh doanh phát triển theo hướng có lợi cho cs phát triển kte của đất nước, đầu tư nước ngoài thu hút ngày càng nhiều hơn, cho đến những năm gần đây TQ đã trở thành nước tiếp nhận đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất trong khu vực Châu A Dưới đây là cs đầu tư quốc tế của TQ từ năm 1978- nay

TQ tiến hành mô hình khuyến khích đầu tư nước ngoài đặc biệt là đầu tư FDI với phương châm lấy thị trường để đổi lấy vốn và công nghệ phục vụ cho sự nghiệp phát triển kte-xh của đất nước, trước mắt là thực hiện mục tiêu xuất khẩu

Để thực hiện mục tiêu trên TQ áp dụng các bp thực hiện:

- Thực hiện quy hoạch và khu vực ưu tiên thu hút đầu tư nước ngoài theo kiểu mô hình cuốn chiếu từ các vùng ven biển, ven biên giới có đk thông thương thuận lợi vào trong đất liền

- Thực hiện các bp nhằm tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp

có vốn đầu tư nước ngoài

+ Hoàn thiện hệ thống luật pháp phù hợp với thông lệ quốc tế nhằm đảm bảo lợi ích tương xứng cho nhà đầu tư nước ngoài, đảm bảo mục tiêu phát triển kte xh quốc gia

+ Áp dụng các bp ưu đãi về thuế quan theo khu vực đtu và theo tỉ lệ sp xuất khẩu cụ thể: các DN có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động trong đặc khu kte và xk từ 70% giá trị sp trở lên sẽ được áp dụng mức thuế thu nhập ưu đãi từ 5-10% trong khi mức thuế thu nhập bình quân > 30%