Năm 1929, Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội họp tại Trung Quốc, Châu Văn Liên được cử đi dự rồi trở về nước với nhiệm vụ vận động cải tổ Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí h[r]
Trang 1VÕ THỊ SÁU
Võ Thị Sáu (tên thật là Nguyễn Thị Sáu) sinh năm 1935, quê ở Đất Đỏ, Tỉnh Bà Rịa (nay thuộc Đồng Nai) Sáu rất vui tính, lúc nào cũng cười, cũng hát Thích may vá
và rất yêu hoa, nhất là hoa Lê-Ki-Ma
Năm 12 tưổi, Sáu được anh trai giác ngộ cách mạng Chính mắt Sáu cũng từng
chứng kiến cảnh giặc Pháp và bọn Việt gian hà hiếp, giết hại đồng bào, tàn phá quê hương đất nước của mình Vì vậy, Sáu sớm biết căm thù giặc, Sáu theo anh trai trốn lên chiến khu, giúp các chú các anh mọi việc
Năm 14 tuổi (1949), Sáu nhận nhiệm vụ đầu tiên cách mạng giao cho Về đất
Đỏ, Sáu đã dùng lựu đạn giết được một thằng quan Pháp và làm bị thương 23 tên lính giặc Sau đó, Sáu ở lại Bà Rịa làm nhiệm vụ điều tra tình hình địch và tiếp tế cho chiến khu
Lần thứ hai (1950), Võ Thị Sáu mang lựu đạn về giết tên cai Tòng, tên bán
nước đại gian đại ác ở làng Lần đó Sáu bị bọn đế quốc bắt giam(3 năm trời), Sáu bị bọn chúng đưa từ nhà lao này đến nhà lao khác Chúng cùm kẹp tra tấn dã man, rồi lại ngon ngọt dụ dỗ, hòng bắt Chị khai tổ chức và cán bộ cách mạng Nhưng lúc nào Chị cũng kiên gan chịu đựng, không hé môi nữa lời Cùng kế, bọn đế quốc đưa Chị ra Côn Đảo rồi tìm cách giết Chị Biết rõ âm mưu của địch, song Chị vẫn hồn nhiên, vui tươi, tin tưởng vào tiền đồ cách mạng Việt Nam sẽ thắng Quân thù quyết định thủ tiêu Chị, Chị đi ra pháp trường với nụ cười và tiếng hót trên môi Không chịu để cho bọn chúng bịt mắt Chị, người con gái vinh quang vùng Đất Đỏ hiên ngang nhìn vào hàng loạt nòng súng bọn giặc đang tua tủa nhằm vào ngực mình, dõng dạt hô to:
“ Việt Nam hoàn toàn độc lập và thống nhất muôn năm!
Hồ Chủ Tịch muôn năm!”
Phẩm chất cao đẹp và cùng cái chết hiên ngang của Võ Thị Sáu đã có sức cổ vũ lớn đến các đồng chí bị đoạ đày trong ngục tù Côn Đảo ngày ấy cũng như về sau trong thời kỳ Mỹ- Diệm đen tối…
Trang 2TRẦN PHÚ
Trần Phú, sinh ngày 1-5-1904 tại huyện luỵ Đức Phổ, Quảng Ngãi Nguyên quán thôn tùng Anh, Xã Việt Yên Hạ (nay là Tùng Ảnh), Đức Thọ, Hà Tĩnh (nay thuộc Hà Tĩnh) Cha anh là nhà nho, thi đỗ giải Nguyên được bổ làm tri huyện ở Đức Phổ Làm quan, ông thường bên vực dân nghèo và có tinh thần chống Pháp Chính ông đã tự tử chống lại lệnh của Pháp bắt dân đi phục dịch cho một cuộc hành quân của chúng
Bố mẹ mất sớm, may nhờ hàng xóm giúp đỡ, Trần Phú được ăn học Anh học rất giỏi, đỗ đầu kỳ thi thành chung ở Huế, rồi về dạy học ở Cao xuân Dục (Vinh)
Năm 1925, anh tham gia cách mạng.
Năm 1926, anh được cử sang Trung Quốc dự một lớp huấn luyện do Bác Hồ tổ
chức và được kết nạp vào Đảng Cộng Sản…nòng cốt của Việt Nam thanh niên cách mạng Đồng Chí Hội
Năm 1927, anh học trường Đại học phương Đông Xtalin ở Liên Xô, bị thực dân
Pháp kết án tử hình vắng mặt
Năm 1930, trở về nước, anh được cử vào ban chấp hành Trung ương Đảng
Cộng Sản Vi ệt Nam (sau đổi tên Đ ảng Cộng Sản đông Dương)
Anh là người khởi thảo ra “ Luận cương chính trị”, đề ra đường lối cho cách mạng Việt Nam Tháng 10-1930, Hội nghị lần thứ nhất ban chấp hành Trung Ương
Đảng họp ở Hương Cảng Trung Quốc đã thông qua luận cương và nhất trí cử anh làm Tổng Bí thư Đảng
Sau Hội nghị Trung Ương lần hai, ngày 19-4-1931, anh bị bắt tại số nhà 66,
đường Sàm Pa Nhơ, Sài Gòn, do sự phản bội của Ngô Đức Trì Bắt được tổng bí thư của Đảng ta, bọn thực dân Pháp điên cuồng bằng đủ cực hình: Bắt ngồi vào nước bẩn rồi cho dòng điện chạy qua, treo ngược trên sán nhà (lộn mề gà), cắt ngang bàn chân rồi nhắt bông xăng vào đốt Không kết quả, bồi tham Gốc-xơ, tên cáo già chuyên xét
xử các vụ án chính trị, giở thủ đoạn mua chuộc
Cuối cùng, chúng đưa Trần Phú ra toà án xét xử Ở đây, Trần Phú đã biến toà
án thành nơi lên án chủ nghĩa Đế quốc và nêu cao uy tín của Đảng
Lại thất bại vì không xử được, kẻ địch đưa Trrần Phú về Khám Lớn Bị tra tấn giã man, lại thêm bệnh ho lao cho nên sức khoẻ giảm sút rất nhanh
Ngày 6-9-1931, Trần Phú qua đời Lời nhắn cuối cùng của anh là: “Hãy giữ
vững ý chí chiến đấu” Câu nói của tổng bí thư đầu tiên của Đảng mới 27 tuổi đời đã
trở thành một vũ khí mà mỗi người Việt Nam yêu mến mang theo để xông vào quân giặc, vượt qua những khó khăn trên con đường cách mạng
Trang 3NGÔ MÂY
Ngô Mây, sinh trưởng trong một gia đình nghèo ở làng Cát Chánh, huyện Phù Cát, Bình Định Cha mất sớm, anh ở với mẹ Tính tình hiền lành và cần cù làm lụng
từ thuở nhỏ Ngày ngày hai me Con phải đi cày thuê cuốc mướn để kiếm sống Cách
mạng tháng tám thành công Cuộc đời anh đổi thay từ đó Anh tham gia vào đội “tự
vệ sắt” của làng khi tròn 12 tuổi.
Giặc Pháp mưu toan cướp nước ta lần nữa, nhân dân sôi sục căm hờn Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác Hồ, các trai thi đua lên đường giết giặc cức nước Ngô Mây, lòng đã quyết, anh xin mẹ cho gia nhập vệ quốc quân
Ngày 20-4-1947, anh xung phong vào đội cảm tử quân tỉnh nhà mà lòng đinh ninh nhớ lời căn dặn của Bác Hồ: “ Các chiến sĩ cảm tử cho tổ quốc quyết sinh”.Lúc này thực dân Pháp đang ra sức đánh chiếm, chúng tập trung lực lượng từ
Play-cu theo đường số 19 đánh xuống đồng bằng Bình Định, tội ác của chúng ngày
càng thêm dày đặt! Ngô Mây viết thư tình nguyện làm tia sét nổ, ôm bom chặng đứng bước quân thù Quả bom mới được nhận, anh chăm sóc rất chu đáo Những
ngày ra trận anh càng thêm yêu mến đồng đội, mẹ già, anh luôn ca hát, lòng dạ thanh thản…
Đơn vị cảm tử tiến ra đường 19 Ngô Mây cổ quàng khăn đỏ, hăm hở tiến lên hàng đầu Bọn giặc Pháp đem 4 xe chở hơn đại đội Âu Phi dọc theo đường An Khê
Quân ta núp trong rừng Suối Xồi chờ giặc Ngô Mây, Chào đồng đội lần cuối cùng rồi ôm bom ra vệ đường nép mình trong bụi rậm Bổng có tiếng nổ râm ran Bọn giặc đã chạm phải quân ta Chúng bắn như vải đạn rồi ùa lên như nước Còn lại Ngô Mây ôm trái bom nóng hổi mà lòng tràn ngập hờn căm lũ giặc cướp nước Lúc
ấy, bọn Tây trắng, Tây đen khác máu hằm hằm tràn tới, miệng la Ó am sàm:
Việt Minh! Việt Minh đâu?
Thình lình, Ngô Mây như một tia lửa sáng từ bụi rậm bay ra:
Việt Minh đây! Bố mày đây!
Chúng xì xồ với nhau rồi cùng đổ xô vây quanh anh ta Nhanh như cắt Ngô Mây vụt nâng quả bom nóng bỏng lao nhanh về phía trước Àm! Một quảng khói đen bốc lên nghì ngụt Quả bom hay nhính Ngô Mây đã thành tiếng sét nổ xé trời Bọn giặc kinh hoàng thét lên man rợ Gần 100 tên phải bỏ mạng Lủ giặc sống sót sợ hãi xéo lên nhau chạy dài
Hành động của anh hùng Ngô Mây đã tác động mạnh đến các chiến sĩ trong quân đội cảm tử cũng như các đơn vị ở chiến trường
Trang 4VÕ VĂN TẦN
Võ văn Tần, sinh 1894 là con một gia đình nông dân nghèo ở làng Đức Hoà, quận Đức Hoà, tỉnh Chợ Lớn (nay thuộc Thành Phố Hồ Chí Minh) Ông nội, ông
ngoại đều có tinh thần chống Pháp Mẹ anh đều giác ngộ cách mạng Hồi nhỏ anh em
Võ Văn Tần được bố mẹ cho đi học, lớn lên gia đình nghèo túng, anh phải lên Sài Gòn -Chợ Lớn làm nghề kéo xe Sau nhiều năm khổ cực anh về quê, không chịu nổi cảnh hà hiếp, bóc lột, anh chống lại tên xã trưởng gian ác và bị bắt giam Sau khi được thả, anh lên Sài Gòn- Chợ Lớn kiếm ăn
Năm 1926, anh tham gia Việt Nam Thanh Niên cách mạng Đồng Chí Hội và là
người đầu tiên xây dựng tổ chức này ở quận Đức Hoà
Cuối năm 1929, anh được kết nạp vào Ân Nam Cộng Sản Đảng, sau khi thống
nhất các tổ chức Cộng Sản (3-2-1930), anh đứng trong hàng ngũ Đảng Cộng Sản Việt Nam Bốn anh em cùng giác gộ cách mạng và trong một chi bộ Đảng sau đó anh được bầu làm bí thư đầu tiên của quận Đức Hoà
Ngày 4-6-1930, Võ Văn Tần lãnh đạo nông dân biểu tình và giết chết hai tên
tay sai đắt lực của bọn Thực Dân Pháp Toà án Sài Gòn kết tội Võ Văn Tần gây ra vụ bạo động và tuyên án tử hình vắng mặt Sau đó, anh được cử làm bí thư tĩnh uỷ Chợ Lớn Giặc truy bắt ráo riết, nhưng được quần chúng che chở, anh vẫn đi lại hoạt động
ở các xã, các quận Sài Gòn, Chợ Lớn
Những năm 1931-1932, bọn thực dân khủng bố ráo riết, anh vẫn giữ vững các
cơ sở cách mạng
Đầu năm 1932, anh được cử phụ trách tỉnh Gia Định Anh ra tờ báo lao động
để tuyên truyền giáo dục, tổ chức đấu tranh cách mạng Bọn địch không dập tắt được ngọn lửa cách mạng ở Chợ Lớn, Gia Định Anh được cử vào xứ uỷ Nam Kỳ Năm sau anh được cử vào Trung Ương Đảng Anh tích cực lãnh đạo thành lập Mặt Trận Dân Chủ và các tở chức hợp pháp để đấu tranh công khai với bọn địch
Trong Hội Nghị lần thứ bốn của Trung Ương Đảng cuối năm 1939, anh
cương quyết ủng hộ chủ trương của đồng chí Nguyễn Văn Cừ, tổng bí thư của Đảng,
đề nghị thành lập mặt trận thống nhất phản đế và đề ra các hình thức đấu tranh thích hợp, từ mít-tin,biểu tình đến khởi nghĩa vũ trang
Giữa năm 1940, Võ Văn Tần bị địch bắt ở Hóc-Môn Địch tra tấn dã man,
anh không hề nao núng, luôn căn dặn các đồng chí cùng bị bắt: “ Dù bị tra tấn đến
chết cũng không khai một lời, Cách mạng còn khó khăn nhưng nhất định sẽ thành công”.
Anh bị kết án tử hình và địch xử bắn anh cùng Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị
Minh Khai, Phan Đăng Lưu…Trước khi ra pháp trường, anh đã lấy gạch vẽ lên xà
linh hình lá cờ đỏ búa liềm và viết những lời cuối cùng: “dặn các đồng chí: Lê-Nin nói
thà chết, quyết không khi nào mình làm chết phong trào cách mạng”
Trang 5NGUYỄN BÁ NGỌC
Nguyễn Bá Ngọc là học sinh lớp 4B (năm học 1964-1965) Trường phổ thông
Cấp I xã Quảng Trung, hyuện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoá
Ngày 4 tháng 4 năm 1965, máy bay giặc Mỹ đã tới ném bon, bắn phá xã
Quảng Trung Lúc ấy người lớn đã ra đồng làm việc, trong nhà chỉ còn có trẻ em Nghe tiếng máy bay Ngọc đã kịp chạy xuống hầm Ở dưới hầm Ngọc nghe có tiếng khóc to bên nhà Khương, Khương là bạn của Ngọc Không chút ngần ngừ Ngọc nhào lên chạy sang nhà Khương thì thấy bạn của mình đang bị thương Ba em nhỏ của Khương là: Toanh; Oong và Đơ kêu khóc Ngọc ngồi vừa bế vừa dìu hai em Oong,
Đơ xuống hầm Ngọc vừa bò tới nơi trú ẩn thì giặc lại thả bom bi và em đã bị một viên bi bắn vào lưng rất nguy hiểm
Cứu được hai em nhỏ rồi Ngọc mới tái mặt lả đi Vết thương quá nặng
Ngọc đã hy sinh vào lúc 2 giờ sáng ngày 4 tháng 4 năm 1965 ở bệnh viện.
Noi gương anh hùng cứu em nhỏ, thiếu nhi cả nước đã làm theo Nguyễn Bá Ngọc Ngay năm ấy và năm sau đã xuất hiện Trần Thị Miên, Trần Thị Vệ (Thanh Hoá) đã liên tiếp dũng cảm cứu bạn, cứu em nhỏ trong bom đạn của địch
Trang 6TRẦN VĂN ƠN
Trần Văn Ơn, sinh ở xóm bàn cờ, nay thuộc Quận 3 thành phố Hồ Chí Minh, Cha là một công chức nghèo Được bố cho xem những tờ báo bí mật của lực
lượng kháng chiến, lại được tiếp xúc với một vài người có nhiệt huyết Trần Văn Ơn
nuôi dưỡng cho mình tinh thần yêu nước, khát khao tự do Năm 1948, Ơn được giới
thiệu vào đoàn thể học sinh kháng chiến nội thành
Sống giữa đất Sài Gòn xa hoa đầy rẫy những bất công, chướng tai gai mắt, đã
có lúc Ơn muốn bỏ học trở về chiến khu Nhưng được sự giáo dục của đoàn thể, Ơn
yên tâm ở lại học và hoạt động Cuộc bãi khoá: “ phản đối bắt bớ học sinh” đòi
chính phủ bù nhìn phải “ trả tự do cho học sinh bị bắt vô cớ” nổ ra đúng hôm kỷ niệm lần thứ chín Nam Kỳn khởi nghĩa: 23/11/1949 Tên bộ trưởng giáo dục bù
nhìn ra lệnh đóng cửa trường Pê-tơ-ruýt, Ký và đuổi tất cả học sinh nội trú Trần Văn Ơn theo học lớp đệ nhị trường ấy Toàn thể học sinh trường Gia Long nghỉ học
để hưởng ứng cuộc đấu tranh của trường Pê-tơ-ruýt Rồi Tấn, bạn thân của Ơn cũng
bị bắt và bị tra tấn giã man cùng với các học sinh trường khác Hơn 4000 công nhân
Xích-lô, Si-le, Xê-gi, Mích và liên đoàn Xích-lô gình công đòi tăng lương và hưởng ứng cuộc đấu tranh của học sinh Sau đó là hưởng ứng của học sinh Mỹ Tho, Cần Thơ, Huế, Hà Nội Phong trào lan rộng ra toàn quốc
Cả khối người biểu tình tiến thẳng vào dinh Trần Văn Hữu Tên đại diện của Thủ Hiến ra nói: “ Thủ hiến hứa xẽ can thiệp trong 24 giờ , Anh em cứ về!”.
Trần Văn Ơn, ngã xuống lúc ấy là 3 giờ 25 phút chiều ngày 9/1/1950.
Trước sức đấu tranh mãnh liệt của đồnh bào Sài Gòn- Chợ Lớn, bọn bù nhìn lúng túng đổ tội cho nhau Chưa bao giờ đồng bao Sài Gòn- Chợ Lớn đồng tâm như thế này Ngày 12/1/1950, 50 vạn nhân dân dã kết chặt hàng ngũ xuống đường đưa đám Trần Văn Ơn Như tiếng nổ dây chuyền, ngày 19/3/1950, lại nổ ra một cơn sấm sét, Nhân dân Sài Gòn- Chợ Lớn lại xuống đường biểu tình chống đối Đế Quốc Mỹ can thiệp vào Đông Dương.Tiếng sấm ấy báo động phong trào chống Mỹ đang dâng lên của dân tộc Việt Nam
Trang 7LÊ THỊ HỒNG GẤM
Lê Thị Hồng Gấm, Sinh năm 1951, trong một gia đình nông dân lao động ở
xã Long Hưng, huyện Châu Thành, Mỹ Tho ( nay thuộc Tiền Giang ) Cha của
Chị là một Đảng viên Đảng Cộng Sản Má Bảy, là mẹ của Gấm rất mực thương con
và luôn khuyết khích các con làm tròn trách nhiệm của cách mạng giao cho Gấm
tham gia cách mạng từ nhỏ Ba má tích cực tham gia chống Mỹ Nguỵ, Gấm cũng
dẫn đường cán bộ đi công tác Hàng trăm chiến công tác giao liêm đầy gian khổ thử thách, hàng chục lần gặp địch phục kích hoặc bị chúng bắt giữ, Gấm đều dũng cảm, mưu trí chiến thắng quân thù, hoàn thành nhiệm vụ Rồi trứoc cảnh khủng bố, bắt giết, hãm hiếp đồng bào, Chị căm thù giặc, đến gặp ban chỉ huy xin vào du kích Nhưng chưa tin Gấm đủ sức mang khẩu súng … đồng chí chỉ huy hẹn trả lời sau
Từ đó, má Bảy thỉnh thoảng thấy Gấm và mấy cô bạn đi đâu mãi đến tối mới về mà quần áo thì lấm lem bùn đất Mãi về sau Chị mới nói là rủ bạn đi kiếm mìn, lựu đạn, đi đào đạn pháo lép và học cách đánh mìn, gài lựu đạn Ánh lửa đỏ
và những cuộn khói đen ngùn ngụt bốc lên từ những mái nhà của dân làng Gấm lặng lẽ đi ra một lùm cây sát vườn thò tay vào bụi lấy một cái giỏ rồi chạy về phía đường cái Gấm đào lỗ, lấy một trái pháo lép đặt xuống rồi trèo lên cây theo dõi Trời gần tối, giặc nghênh ngang kéo quân qua, trái mìn nổ tung, xé xác 5 tên xâm lược Mỹ.
Từ sau, trận đánh ấy Gấm chính thức bước vào cuộc đời một chiến sĩ giải phóng Cách mạng giao làm gì, ở đâu, Gấm cũng đảm nhiệm và hăng hái làm tròn…
Một ngày mùa xuân năm 1970, Gấm cùng hai bạn đi công tác ngang qua căn
cứ giặc Hai chiếc máy bay lên thẳng phát hiện ra, rầm rầm lao tới định bắt cả ba Rất nhanh, Gấm giục hai bạn chạy về phía đám vườn, còn mình đứng lại xử trí Chiếc máy bay xà xuống thấp đuổi theo, Gấm bắn rơi liền Chiếc thứ hai vừa bắn vừa đậu xuống, 12 tên Nguỵ tủa ra, vây lấy Chị Khẩu AR 15 của Gấm còn hơn chục viên đạn, Chị bắn chết them một số tên nữa thì hết đạn và bị mấy vết thương nặng Gấm biết mình không thể chống được nữa và quyết không để vũ khí lọt vào tay giặc, Chị gắng hết sức còn lại đập nát khẩu súng
Trận đánh cuối cùng diễn ra khi Gấm mới 19 tuổi, Lê Thị Hồng Gấm đã nêu
gương sáng cho khí thế tiến công địch và lòng trung kiên bất khuất, sống anh hùng chết vẽ vang
Trang 8NGUYỄN VĂN CỪ
Nguyễn Văn Cừ, sinh ngày 9/7/1912 Ở làng Phù Khê Tổng Nghĩa Lập, Phủ
Từ Sơn, Bắc Ninh (nay thuộc thôn Phù Khê, xã Phù Khê, huyện Tuyên Sơn, Hà Bắc) Cha anh là một ông đồ nho nghèo, cố cho anh học hết tiểu học rồi vào trường
Bưởi( Hà Nội) Anh học vào loại xuất sắc Lòng yêu nước, gắt Tây nẩy sinh rất sớm
ở trong anh Do có những hành động phản kháng nên anh bị đuổi ra khỏi trường Về quê mở trường dạy học, liên hệ mật thiết với Ngô Gia Tự và tổ chức Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội để hoạt động, anh bị bọn mật thám bắt rồi thả về
Năm 1928, thực hiện chủ trương: “ Vô Sản Hoá”, anh ra mỏ Vàng Danh làm
phu cuốc tham để tiếp xúc với công nhân
Tháng 6/1929, Đông Dương Cộng Sản Đảng ra đời, anh trở thành thành
viên của Đảng
Ngay sau ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam(3/2/1930), Nguyễn Văn
Cừ được cử làm Bí thư Đặc khu uỷ Hòn Gai- Bông Bí Phong trào cách mạng ở vùng mỏ bùng nổ mạnh mẽ…anh bị bắt tra tấn hết sức dã man rồi bị kết án khổ sai trung thân, đày ra Côn Đảo Trong tù, anh cùng các đồng chí vừa đấu tranh chống địch vừa giúp nhau học tập lý luận văn hoá “ biến nhà tù Đế Quốc trở thành trường học cách mạng” Do có trí nhớ tốt anh thuộc lòng “ Luận cương chính trị’ của Đảng
để dạy cho anh em Bản thân anh trở thành nhà chính trị xuất sắc”
Năm 1936, Mặt trận nhân dân lên cầm quyền ở Pháp, anh được thả về và tiếp
tục hoạt động khôi phục lại xứ uỷ Bắc Kỳ rồi được bầu vào Xứ uỷ
Tháng 8/1937,anh được xứ uỷ cử đi dự hội nghị của ban chấp hành Trung
Ương Đảng họp tại Bà Điểm( Hóc Môn- Gia Định)và được bầu vào ban thường vụ Trung Ưong Đảng
Năm 1938, được bầu làm tổng bí thư của Đảng (Năm ấy anh 26 tuổi) và vào
Sài Gòn hoạt động, địch theo giỏi anh rất sát, rồi chúng trục xuất anh ra khỏi Nam Bộ
Biết anh là tổng bí thư của Đảng, bọn Đế Quốc tra tấn dã man…chúng giữ anh lâu ngày không xét xử Sau khi khởi nghĩa Nam Kỳ(23/11/1940), chúng ghép anh vào tội thảo ra “Nghị quyết thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương”, đã “ chủ trương bạo động” và là “Người có trách nhiệm tinh thần trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ” Vịn vào cớ đó, chúng kết án tử hình anh
Vào một ngày đầu thu 1941, Thực Dân Pháp đã đưa Nguyễn Văn Cừ cùng với một số đồng chí khác ra pháp trường Bà Điểm
Cuối cùng anh bình tĩnh nhìn thẳng vào họng súng quân thù, cùng mọi người hô vang:
Đảng Cộng Sản Đông Dương muôn năm!
Cách mạng Đông Dương thành công muôn năm!…
Trang 9NGUYỄN VĂN TRỖI
Nguyễn Văn Trỗi, quê ở xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, Quảng Nam,
mẹ anh chết sau một trận càng quét của bọn giặc Pháp, hồi anh mới lên ba, bố anh bị Tây bắt, sau ngày ra tù thường đi làm xa Anh sống nhờ các Bác và anh chị Đến năm 15 tuổi, anh ra Đà Nẵng ở nhà người anh, tìm việc làm nuôi thân Anh chị cũng nghèo túng, lắm con
Trong phong trào cách mạng của nhân dân Sài Gòn chống bọn xâm lược Mỹ
và bè lũ tay sai, anh được Đảng giác ngộ và tổ chức giới thiệu vào Đoàn Thanh Niên Anh là chiến sĩ giải phóng trong đơn vị điệt động bí mật của Sài Gòn
Tháng 5/1964, anh nhận nhiệm vụ đặt bom ở cầu Công Lý để giết tên Mác-na-ma-ra, bộ trưởng bộ quốc phòng Mỹ sang Sài Gòn Tổ chức xây dựng gia đình
cho anh Trỗi, muốn cho anh nghỉ một thời gian hưởng hạnh phúc sau ngày cưới Tuy
rất thương vợ nhưng anh vẫn xin nhận nhiệm vụ, lao vào việc chuẩn bị giết tên Mác-na- ma-ra Ngày đến gần Mác-Mác-na- ma-ra đi qua, giặc càng canh gác và lùng sục rất
kỹ Tuy vậy, do việc bố trí rất khôn khéo, địch vẫn không phát hiện ra quả mìn Công việc tưởng như trót lọt, nhưng không may chúng nghi ngờ và bắt anh Chúng
đánh đập dã man để mong tình ra cơ sở của ta…Ngoài ra chúng “đem chị Quyên,
vợ anh, lại gặp anh Chúng gợi tình cảm, hạnh phúc gia đình, mong làm lung lay tinh thần bất khuất của anh Nhưng anh khảng khái nói: “Còn thằng Mỹ thì không ai có tình cảm cả” Bọn tay sai lấy cuộc sống xa hoa sung sướng ra so sánh với thân tù tội của anh Anh khinh bỉ mắng: “Sống như các người, tôi không sống nổi, sống như thế thà chết còn hơn!”.
Chúng hỏi:
Thế thì anh muốn gì?
Anh trả lời:
Khi ra pháp trường, anh rất bình thản, đường hoàng Anh vạch trần tội ác xâm lược của giặc Mỹ trước các nhà báo Có người hỏi anh có tiếc gì trước cái chết không, anh nói ngay:
Tao chỉ tiếc chưa giết được thằng Mác-na-ma-ra.
Chúng định bịt mắt anh, nhưng anh giật bản khăn đen ra.Trước khi chết anh còn hô:
Đã đảo bọn xâm lược Mỹ và bè lũ tay sai!
Việt Nam muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Bác Hồ, vị lãnh đạo kính yêu của chúng ta đã ghi trên tấm ảnh của anh Trỗi:
“Vì tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống Đế Quốc Mỹ đến hơi thưở cuối cùng Chí khí lẫm liệt của anh hùng Trỗi là một tấm gương cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước, nhất là các cháu thanh niên học tập”…
Trang 10KIM ĐỒNG
Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1928, người đân tộc nùng, ở
thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, Cao Bằng Nhà Kim Đồng rất nghèo, cha chết vì nạn phu phen lao dịch của Thực Dân Pháp Anh trai thì đi công tác luôn,
ở nhà có mẹ già tàn tật và người em họ mồ côi là Cao Sơn.
Từ bé, Kim Đồng đã có tinh thần yêu nước, căm ghét giặc Pháp, quê Kim Đồng là nơi có phong trào cách mạng sớm nhất
Năm 1941, sau khi Bấc Hồ về nước, ở hang Pác Bó, trực tiếp lãnh đạo cách
mạng, thì thiếu nhi cũng được tổ chức thành hội cứu quốc.Hội nhi đồng cứu vong thôn Nà Mạ được thành lập, Kim Đồng là đội viên đầu tiên Ngoài việc giúp đỡ gia đình như chăn trâu, bẻ ngô… Đội còn tiếp tục tham gia mọi hoạt động yêu nước như canh gác, bảo vệ cán bộ, đi giao thông liên lạc, tiếp tế cơm nước…
Sau một chuyến chuyển thư gấp từ Pác Bó lên Cao Ngạn và bảo vệ cán bộ
về Pác Bó, đến nhà anh Kình để nghe ngóng tình hình nhưng bị động Để bảo vệ cho chiến sĩ cách mạng, Kim Đồng nhanh như cắt băng suối, vọt lên bờ chạy theo hướng núi Keo Nộc, lao vút vào cánh đồng sương Quả nhiên bên kia suối có tiếng quát:
Đứng lại! Đứa nào chạy kia?
Như không nghe tiếng quát, Kim Đồng vẫn chạy.
Đoàng!
Phát súng nổ giòn xoáy vào vách đá Kim Đồng đang chạy, tự nhiên bước hẫn Lúc Kim Đồng ngã xuống vào khoảng 5 giờ sáng ngày 15/2/1943, Kim Đồng hy sinh khi mới tròn 15 tuổi