Bài giảng Tin học đại cương Phần 2: Bài 1 - Nguyễn Thành Kiên

Cùng tìm hiểu Bài giảng Tin học đại cương Phần 2: Bài 1 - Tổng quan về ngôn ngữ C để nắm bắt một số vấn đề về lịch sử phát triển ngôn ngữ C; các phần tử cơ bản của ngôn ngữ C; cấu trúc cơ bản của một chương trình C; biên dịch chương trình viết bằng ngôn ngữ C.

TIN HỌC ĐẠI CƯƠNG Bài 1 Tổng quan về ngôn ngữ C.

Nguyễn Thành Kiên

Bộ môn Kỹ thuật máy tính Khoa Công nghệ thông tin – ĐHBK

HN

Bài 1 Tổng quan về ngôn ngữ C.

Bài 1 Tổng quan về ngôn ngữ C.

1.1 Lịch sử phát triển.

phòng thí nghiệm BELL của tập đoàn AT&T(US)

Ritchie

(Basic Combined Programming

Language) và ngôn ngữ B

1.1 Lịch sử phát triển.

 Hiện nay có nhiều phiên bản của ngôn ngữ C khác nhau và mỗi phiên bản này gắn liền với một bộ chương trình dịch cụ thể của ngôn ngữ C

 Các bộ chương trình dịch phổ biến của ngôn ngữ C có thể kể tên như:

 Turbo C++ và Borland C++ của Borland Inc.

 MSC và VC của Microsoft Corp.

 GCC của GNU project.

…

Bài 1 Tổng quan về ngôn ngữ C.

1.2.1 Tập kí tự

 Chương trình nguồn của mọi ngôn ngữ lập trình đều được tạo nên từ các phần

tử cơ bản là tập kí tự của ngôn ngữ đó

 Các kí tự tổ hợp với nhau tạo thành các từ.

 Các từ liên kết với nhau theo một quy tắc xác định (quy tắc đó gọi là cú pháp của

ngôn ngữ) để tạo thành các câu lệnh.

 Từ các câu lệnh người ta sẽ tổ chức nên

chương trình

1.2.2 Từ khóa (keyword)

 Từ khóa (Keyword) là những từ có

sẵn của ngôn ngữ và được sử dụng dành riêng cho những mục đích

xác định break case char const continue default

do double else enum float for

goto if int interrupt long return

short signed sizeof static struct switch

typedef union unsigned void while

1.2.3 Định danh

(identifier)

 Định danh (Identifier – hoặc còn gọi là

Tên) là một dãy các kí tự dùng để gọi

tên các đối tượng trong chương trình

 Các đối tượng trong chương trình gồm

có biến, hằng, hàm, kiểu dữ liệu…

 Định danh có thể được đặt tên sẵn bởi ngôn ngữ lập trình (đó chính là các từ khóa) hoặc do người lập trình đặt

 Bắt đầu của định danh phải là chữ cái hoặc dấu

gạch dưới, không được bằng chữ số.

 Định danh do người lập trình đặt không được trùng

với từ khóa.

 Turbo C++ không giới hạn độ dài của định danh,

nhưng chỉ 32 kí tự đầu của định danh được chương trình biên dịch sử dụng (khi định danh có độ dài lớn hơn 32 kí tự thì Turbo C++ sẽ tự động cắt bỏ,

so luong, ti-le có kí tự không hợp lệ trong tên

trùng với từ khóa của ngôn ngữ C

 danh_sach_sinh_vien

 danhsachsinhvien

 Chú ý: Ngôn ngữ C phân biệt chữ cái

hoa/thường các định danh, tức là

1.2.4 Các kiểu dữ liệu

(type)

 Ví dụ: Kiểu dữ liệu int

 Một dữ liệu thuộc kiểu

1.2.5 Hằng (constant)

 Hằng (constant) là đại lượng có giá

trị không đổi trong chương trình

 Biểu diễn hằng số nguyên

 Biểu diễn hằng số thực

 Biểu diễn hằng kí tự

 Biểu diễn hằng xâu kí tự

1.2.5 Hằng (constant)

 Biểu diễn hằng số nguyên

 Dạng thập phân: đó chính là cách viết giá trị

số đó dưới hệ đếm cơ số 10 thông thường.

 Dạng thập lục phân: ta viết giá trị số đó

dưới dạng hệ đếm cơ số 16 và thêm tiền tố

0x ở đầu.

 Dạng bát phân: ta viết giá trị số đó dưới

dạng hệ đếm cơ số 8 và thêm tiền tố 0 ở

đầu.

Giá trị thập phân Giá trị hệ bát phân Giá trị hệ thập lục phân

Chữ cái A ‘A’ 65 hoặc 0101 hoặc 0x41

Dấu nháy đơn ‘ ‘\’’ 39 hoặc 047 hoặc 0x27

Dấu nháy kép “ ‘\”’ 34 hoặc 042 hoặc 0x22

Dấu gạch chéo ngược \

‘\\’ 92 hoặc 0134 hoặc 0x5c

Kí tự xuống dòng ‘\n’

Kí tự NUL ‘\0’ 0 hoặc 00 hoặc 0x0

1.2.5 Hằng (constant)

 Biểu diễn hằng xâu kí tự

 Hằng xâu kí tự được biểu diễn bởi dãy các kí tự thành phần có trong xâu đó

và được đặt trong cặp dấu nháy kép

 Ví dụ:

“ngon ngu lap trinh C”

“tin hoc dai cuong”

…

1.2.6 Biến (variable)

 Biến (variable) là đối tượng để lưu

trữ dữ liệu trong chương trình mà giá trị có thể thay đổi

 Dữ liệu lưu trữ trong biến phải

thuộc một kiểu dữ liệu xác định

 Biến và hằng được đặt tên theo

quy tắc đặt tên cho định danh

1.2.8 Biểu thức

(expression)

(operand) theo một quy tắc xác định.

 Các toán hạng: là biến, hằng, hàm hoặc một biểu thức khác

 Các toán tử: + - * / <> ==…

1.2.9 Câu lệnh (statement)

 Câu lệnh diễn tả một hoặc một nhóm

các thao tác trong giải thuật Chương

trình được tạo thành từ dãy các câu

lệnh

 Cuối mỗi câu lệnh đều có dấu chấm

phẩy ‘;’ để đánh dấu kết thúc câu lệnh cũng như để phân tách các câu lệnh với nhau

 Nhóm các câu lệnh phức: là những

câu lệnh chứa câu lệnh khác trong nó

Ví dụ: lệnh khối, các cấu trúc lệnh rẽ nhánh, cấu trúc lệnh lặp…

1.2.9 Câu lệnh (statement)

nhóm lại với nhau và đặt trong cặp dấu ngoặc nhọn { }

 Một lệnh khối coi tương đương một lệnh đơn

 Chú ý: lập trình có quy cách:

 Căn lề giữa các khối lệnh cùng mức

 Dịch đầu dòng giữa các khối lệnh khác mức

1.2.10 Chú thích

(comment)

 Lời chú thích là lời mô tả, giải thích vắn tắt cho một câu lệnh, một đoạn chương trình hoặc cả chương trình

 Trình biên dịch tự động bỏ qua không

dịch phần nội dung nằm trong phạm vi của vùng chú thích

 Dấu // chú thích trên một dòng

 Cặp dấu /* chú thích bao nhiêu dòng tùy ý người lập trình */

c = sqrt(a*a + b*b);

printf(“Canh huyen cua tam giac can la:%f”,c);

Bài 1 Tổng quan về ngôn ngữ C.

1.3 Cấu trúc cơ bản của

a = 4.0; b = 3.0; // khoi tao gia tri cho hai canh vuong

clrscr(); // Xoa man hinh

/* doan chuong trinh sau tinh do dai cua canh huyen trong

tam giac vuong co a,b la canh goc vuong */

c = sqrt(a*a + b*b);

Bài 1 Tổng quan về ngôn ngữ C.

1.4 Biên dịch chương trình viết bằng ngôn ngữ C

 Trình biên dịch Turbo C++

 Biên dịch mã nguồn chương trình

thành mã máy để thực thi

 Turbo C++ có khả năng biên dịch

chương trình viết bằng cả ngôn ngữ C

và C++

 Sử dụng: Turbo C++ 3.0

Bài tập

Việt và tiếng Anh.