- Điểm 4: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, có chất văn, cảm xúc, có sáng tạo nhưng có thể còn một vài lỗi về kĩ năng làm bài.. (12 điểm).[r]
Trang 1SỞ GD – ĐT BẠC LIÊU ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
MÔN: NGỮ VĂN 12 NĂM HỌC: 2020 – 2021 (Thời gian làm bài: 180 phút)
Câu 1 (8 điểm)
BA CÂU HỎI
Ngày nọ, có một người đến gặp nhà triết học Xô-cơ-rát (Hi Lạp) và nói: "Ông có muốn biết những gì tôi mới nghe được về người bạn của ông không?"
- Chờ một chút - Xô-cơ-rát trả lời - Trước khi kể về người bạn tôi, anh nên suy nghĩ một chút và vì thế
tôi muốn hỏi anh ba điều
Thứ nhất: Anh có hoàn toàn chắc chắn rằng những điều anh sắp kể là đúng sự thật không?
- Ồ không - Người kia nói - Thật ra tôi chỉ nghe nói về điều đó thôi và
- Được rồi - Xô-cơ-rát nói - Bây giờ điều thứ hai: Có phải anh sắp nói những điều tốt đẹp về bạn tôi
không?
- Không, mà ngược lại là
- Thế à? - Xô-cơ-rát tiếp tục - Câu hỏi cuối cùng: Tất cả những điều anh sắp nói về bạn tôi sẽ thật sự cần thiết cho tôi chứ?
- Không, cũng không hoàn toàn như vậy
- Vậy đấy - Xô-cơ-rát quay sang người khách và nói: " "
Theo anh (chị) Xô-cơ-rát sẽ nói với người khách như thế nào? Hãy bình luận về bài học rút ra từ câu
chuyện trên
Câu 2 (12 điểm)
Khi nói về ‘’Nhà văn và quá trình sáng tác văn học’’, có ý kiến cho rằng: ‘’Người làm thơ không thể
không có hứng, cũng như tạo hóa không thể không có gió vậy… Tâm người ta như chuông như trống,
hứng như chài và dùi Hai thứ đó gõ, đánh vào chuông trống khiến chúng phát ra tiếng; hứng đến khiến người ta bật ra thơ, cũng tương tự như vậy’’
(Trích ‘’Nhà văn và quá trình sáng tác’’ sách Lí luận Văn học) do GS Phương Lựu chủ biên, NXB Giáo
dục, 1997 – tr 210) Anh (chị) hiểu ý kiến trên như thế nào? Qua một vài tác phẩm tiêu biểu trong chương trình phổ thông hãy làm sáng tỏ điều đó
Trang 2- HẾT -
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
A Yêu cầu chung:
1 Có kiến thức văn học và xã hội đúng đắn, sâu rộng; kĩ năng làm văn tốt: bố cục rõ ràng, lập luận chặt
chẽ, diễn đạt trong sáng, giàu hình ảnh và sức biểu cảm, ít mắc lỗi chính tả, ngữ pháp Thí sinh có thể lựa chọn nhiều cách trình bày, nhiều phương thức nhau
2 Hướng dẫn chấm chỉ nêu những nội dung cơ bản, định hướng, định tính chứ không định lượng Giám
khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng Hướng dẫn chấm Cẩn trọng và tinh tế đánh giá bài làm của thí
sinh trong tính chỉnh thể; trân trọng những bài có ý kiến và giọng điệu riêng Chấp nhận các cách kiến
giải khác nhau, kể cả không có trong Hướng dẫn chấm, miễn là hợp lý, có sức thuyết phục
3 Tổng điểm toàn bài: 20,0, chi tiết đến 0,5 Hướng dẫn chấm chỉ nêu một số thang điểm chính; trên cơ
sở đó, giám khảo có thể bàn bạc thống nhất định ra các thang điểm chi tiết
B Yêu cầu cụ thể:
Câu 1 (8 điểm)
Học sinh có thể chọn lựa nhiều cách thức trình bày khác nhau tuy nhiên cần phải đảm bảo được các nội
dung cơ bản sau:
- Giải thích rõ ý nghĩa 03 câu hỏi của Xô-cơ-rát:
+ Câu thứ nhất: ‘’Anh có hoàn toàn chắc chắn rằng những điều anh sắp kể là đúng sự thật không?’’ Ý
của câu hỏi nhằm xoáy sâu vào tính chân thực của câu chuyện
+ Câu thứ hai: ‘’Có phải anh sắp nói những điều tốt đẹp về bạn tôi không?’’ Tất nhiên là không!
Xô-cơ-rát đã khiến cho người muốn kể chuyện phải lúng túng
+ Câu thứ ba: ‘’Tất cả những điều anh sắp nói về bạn tôi sẽ thật sự cần thiết cho tôi chứ?’’ Không, cũng không hoàn toàn như vậy Nghĩa là hoàn toàn không có chút cần thiết nào Mục đích của câu hỏi là nhằm khẳng định lợi ích của câu chuyện được kể
Ý nghĩa chung của 03 câu hỏi là: những điều không có thật, không tốt đẹp và không có lợi thì không nên nói ra
- Bình luận về bài học rút ra từ câu chuyện:
+ Phê phán ý nghĩa câu chuyện trên trong đời sống thực tế: Nhiều người thích ‘’ngồi lê đôi mách’’, bàn
luận những việc không phải của mình,… (dẫn chứng)
Trang 3+ Cần phải luôn phát ngôn đúng sự thật, có ý nghĩa, có lợi ích,…; phê phán những kẻ chuyên đi nói xấu
người khác vì mục đích cá nhân, phề phán những kẻ hay thổi phồng sự thật, gây bất lợi cho người khác… + Phấn đấu hoàn thiện mình, góp phần xây dựng xã hội văn minh, tiến bộ
Thang điểm chính:
- Điểm 8: Đạt được các yêu cầu cơ bản nêu trên; bài viết có chất văn, cảm xúc, sáng tạo, sâu sắc
- Điểm 4: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, có chất văn, cảm xúc, có sáng tạo nhưng có thể còn một vài lỗi về kĩ năng làm bài
- Điểm 1: Chưa hiểu ý nghĩa sâu sắc của câu chuyện ‘’Ba câu hỏi’’, vi phạm nhiều lỗi về kĩ năng làm bài
Câu 2 (12 điểm)
Học sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau nhưng cần làm nổi bật các ý cơ bản:
- Giải thích ý kiến: Bằng kiến thức về lí luận văn học, thí sinh giải thích rõ ý kiến trên, qua đó nhằm
khẳng định: Cảm hứng sáng tác là trạng thái tâm lí then chốt và bao trùm trong sáng tác của nhà văn
+ Sáng tác văn học nghệ thuật thuộc lĩnh vực sản xuất tinh thần, theo phương thức ‘’cá thể’’, diễn ra
muôn màu muôn vẻ…
+ Tuy nhiên, trong sự đa dạng đó cũng có những khâu chung nhất trong quá trình sáng tác của nhà văn,
mà biểu hiện rõ nhất đó chính là cảm hứng sáng tác Cảm hứng sáng tác là một trạng thái tâm lí căng
thẳng nhưng say mê khác thường; có khi lại là kết quả bất ngờ của sự thai nghén lâu dài, suy tư, cấu tứ,
tưởng tượng trước đó
+ ‘’Cảm hứng là nghị lực, là sự phấn khởi mang tính chất trí tuệ…’’ (Bôđơle) giúp nhà văn sáng tạo nên tác phẩm
- Phân tích cảm hứng sáng tác một vài tác phẩm trong chương trình phổ thông để làm sáng tỏ vấn đề
Thang điểm chính:
- Điểm 12: Đạt được các yêu cầu cơ bản nêu trên; bài viết có chất văn, cảm xúc, sáng tạo
- Điểm 8: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, bài viết có chất văn, cảm xúc, sáng tạo; còn một vài lỗi
về kĩ năng làm bài
- Điểm 4: Giải thích đúng vấn đề những chưa sâu sắc; phân tích được một vài tác phẩm nhưng chưa làm
sáng tỏ được vấn đề, thiên về ‘’tán’’, diễn suông tác phẩm
- Điểm 1: Chưa nắm bắt được vấn đề, bài văn phạm nhiều lỗi…
Trang 4Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội
dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
Luyện Thi Online
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên
khác cùng TS.Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyễn Đức Tấn
Khoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Tràn Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phúc Lữ, Thày Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
Kênh học tập miễn phí
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
Trang 5HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu
tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh