Năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng hồ chí minh (commissars’ capacity of mass mobilization according to ho chi minh’s thought) TT

Năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh là thức phát triển cao củanăng lực công tác dân vận, phản ánh và thể hiện đặc điểm khả năngnhận thức đúng đắn và v

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Trong suốt quá trình hoạt động của mình, Hồ Chí Minh - nhà tưtưởng, lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam đã luôn thấm nhuần quanđiểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của quần chúng nhân dântrong sự nghiệp cách mạng và vận dụng một cách sáng tạo vào điều kiện

cụ thể của Việt Nam Một trong những sáng tạo đó là tư tưởng của HồChí Minh về công tác dân vận Theo Người công tác dân vận có vai tròhết sức quan trọng trong việc khơi dậy động lực, niềm tin, khát vọngphát triển của dân tộc và sẽ trở thành hiện thực khi vận động được đôngđảo quần chúng nhân dân tham gia làm chủ sự nghiệp cách mạng Tưtưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận là nền tảng tư tưởng để Đảng

ta hoạch định chủ trương, đường lối tiến hành công tác dân vận trongtiến trình cách mạng Việt Nam; là cơ sở khoa học để Đảng ta đấutranh chống những quan điểm sai trái, thù địch xuyên tạc mối quan

hệ giữa Đảng với nhân dân và công tác dân vận của Đảng Tư tưởng

đó là phương châm, hành động, là mục tiêu phấn đấu của các chủ thểcông tác dân vận hiện nay

Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, công tác dân vận là một

bộ phận công tác dân vận của Đảng; một mặt hoạt động của công tácđảng, công tác chính trị trong quân đội Bất luận trong mọi giai đoạnlịch sử, đội ngũ cán bộ chính trị nói chung, chính ủy - chính trị viênnói riêng, luôn là người đứng mũi, chịu sào đồng thời là người chịutrách nhiệm cao nhất ở đơn vị về mặt chính trị, trong đó, chính trịviên là người trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện hoạt động

công tác dân vận ở cấp phân đội Năng lực công tác dân vận của

chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh là thức phát triển cao củanăng lực công tác dân vận, phản ánh và thể hiện đặc điểm khả năngnhận thức đúng đắn và vận dụng sáng tạo của họ đối với tư tưởng của

Hồ Chí Minh về công tác dân vận, phù hợp với từng điều kiện lịch sử

cụ thể nhằm góp phần xây dựng và củng cố mối quan hệ đoàn kết gắn

bó máu thịt quân dân, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, tạo sựđồng thuận trong xã hội về nhận thức và hành động cách mạng Hiện nay, đa số chính trị viên trong quân đội có bản lĩnh chínhtrị vững vàng, nhận thức cơ bản, hệ thống, chuyên sâu tư tưởng HồChí Minh về công tác dân vận; khả năng xây dựng kế hoạch và tổchức thực hiện công tác dân vận ở đơn vị theo tư tưởng Hồ Chí Minh

là khá tốt, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vậncủa Quân đội trong thời gian vừa qua Tuy nhiên, trước yêu cầu về đổi

mới công tác dân vận của Quân đội hiện nay, vẫn còn một bộ phậnchính trị viên bộc lộ những hạn chế, thiếu sót trong nhận thức và tiếnhành công tác dân vận Ở bộ phận này, khả năng tuyên truyền vận động,giáo dục, thuyết phục chưa thực sự “khéo”; khả năng thuyết phục để dânhiểu, dân tin, dân làm theo có lúc chưa đạt được kết quả như mongmuốn, khả năng nhận diện và đấu tranh quan điểm sai trái của các thếlực thù địch còn một số bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Hơn nữa, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, giao lưu vănhóa ngày càng sâu rộng, tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lầnthứ tư, cùng với việc các thế lực thù địch triệt để lợi dụng vấn đề “dântộc”, “tôn giáo”, “dân chủ”, “nhân quyền” để xuyên tạc, chống pháĐảng, Nhà nước, Quân đội, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tìnhđoàn kết quân dân, thúc đẩy “phi chính trị hóa” Quân đội đã và đangđặt ra những thách thức không nhỏ cho công tác dân vận của Đảng vàQuân đội hiện nay Theo đó, việc nâng cao chất lượng toàn diện củađội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng làm công tác dân vận, đặc biệt lànăng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ ChíMinh là thực sự cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn cao Thế nhưng, đếnnay ít có công trình khoa học nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện

về vấn đề này dưới góc độ triết học Vì vậy, nghiên cứu năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có ý nghĩa cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực công tác dân vậncủa chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh; đề xuất giải pháp cơbản nhằm nâng cao năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo

tư tưởng Hồ Chí Minh

Nhiệm vụ nghiên cứu

Tổng quan những công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quanđến đề tài

Làm rõ thực chất và những nhân tố cơ bản quy định năng lựccông tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Đánh giá thực trạng và xác định yêu cầu cơ bản về nâng cao nănglực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Đề xuất giải pháp cơ bản nhằm nâng cao năng lực công tác dânvận của chính trị viên hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Bản chất và những nội dung có liên quan đến năng lực côngtác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu bản chất tư tưởng

Hồ Chí Minh về công tác dân vận; năng lực công tác dân vận củachính trị viên và thực chất năng lực công tác dân vận của chính trịviên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Về không gian: Luận án nghiên cứu và khảo sát khách thể là

chính trị viên ở một số đơn vị đủ quân, làm nhiệm vụ huấn luyện vàsẵn sàng chiến đấu thuộc binh chủng hợp thành: Quân đoàn 1, Quânđoàn 2; Quân khu 1, Quân khu 2, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội

Về thời gian: Số liệu khảo sát, điều tra, thu thập từ năm 2015 đến nay.

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận

Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vềvai trò của quần chúng nhân dân; tư tưởng Hồ Chí Minh về công tácdân vận; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về dânvận, công tác dân vận

Cơ sở thực tiễn

Luận án dựa vào thực tiễn triển khai và tổ chức thực hiện côngtác dân vận của chính trị viên ở đơn vị; các báo cáo tổng kết công tácđảng, công tác chính trị; báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ công tácdân vận của các đơn vị cơ sở, kết quả điều tra, khảo sát, trao đổi,phỏng vấn và những vấn đề thực tế liên quan tới năng lực công tácdân vận của chính trị viên hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh, cũngnhư số liệu của các công trình khoa học đã công bố

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài của luận án vận dụng hệ thống phương pháp luận củachủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử và phươngpháp tiếp cận giá trị nghiên cứu các vấn đề đặt ra; sử dụng một sốphương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phân tích, tổng hợp, trừu tượnghoá, khái quát hoá, hệ thống - cấu trúc, lôgíc và lịch sử, điều tra xãhội học, phỏng vấn trực tiếp, quan sát, so sánh, phương pháp nghiêncứu các tài liệu và phương pháp chuyên gia

5 Những đóng góp mới của luận án

Quan niệm về năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo

tư tưởng Hồ Chí Minh

Những nhân tố cơ bản quy định năng lực công tác dân vận củachính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Xác định yêu cầu cơ bản về nâng cao năng lực công tác dânvận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Giải pháp nâng cao năng lực công tác dân vận của chính trị viênhiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Ý nghĩa lý luận

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp cơ sở khoahọc để đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận nói chung và đội ngũ chínhtrị viên nói riêng nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác “dân vậnkhéo” của quân đội ta trong giai đoạn hiện nay

Ý nghĩa thực tiễn

Luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiêncứu khoa học, giảng dạy, học tập các nội dung có liên quan đến côngtác dân vận cho các đối tượng trong hệ thống nhà trước quân đội

7 Kết cấu của luận án

Kết cấu của luận án gồm: Mở đầu, 4 chương (9 tiết), kết luận, danh mục các công trình đã được công bố của tác giả, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến đề tài luận án

1.1.1 Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến tư tưởng

Hồ Chí Minh về công tác dân vận và năng lực công tác dân vận của cán

bộ, đảng viên

Những công trình khoa học tiêu biểu có liên quan đến tư tưởng

Hồ Chí Minh về công tác dân vận

Tiêu biểu có các công trình: Minh triết Hồ Chí Minh về dân, dânvận và đại đoàn kết toàn dân tộc của Trần Hậu; Tư tưởng Hồ Chí Minh

về đại đoàn kết dân tộc và sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam củaNguyễn Đình Hòa; Những giá trị bền vững của tác phẩm “Dân vận” của

Hoàng Chí Bảo; Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong thời kỳ đổi mới ở nước ta hiện nay của Trần Đình Huỳnh, Đặng Xuân Kỳ; Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận và ý nghĩa của nó đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc của Phạm Duy Hoàng; Tác phẩm dân

vận của Hồ Chí Minh - giá trị lý luận và thực tiễn cho công tác dân

vận hiện nay của Trương Thị Mai; Công tác dân vận với việc xâydựng niềm tin, khát vọng phát triển của toàn dân tộc trong tình hìnhhiện nay của Ngô Văn Thạo; Thực hiện tốt phương pháp dân vận HồChí Minh để hoạch định chủ trương, chính sách hợp lòng dân củaThào Xuân Sùng; Về tính dễ hiểu trong phương pháp tuyên truyềncủa Hồ Chí Minh của Hoàng Chí Bảo; Phương pháp dân vận qua bàibáo “Dân vận” của Hồ Chí Minh của Trần Minh Trưởng Tiếp cận dướigóc độ triết học, các tác giả của các công trình trên đã luận giải khá rõ tưtưởng Hồ Chí Minh về dân, dân vận, đặc điểm dân vận theo tư tưởng HồChí Minh; nội dung công tác dân vận, lực lượng làm công tác dân vận

và phương pháp thực hành dân vận

Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến tư tưởng

Hồ Chí Minh về năng lực công tác dân vận của cán bộ, đảng viên Tiêu biểu có các công trình: Học tập và làm theo phong cách

“dân vận khéo” Hồ Chí Minh của Nguyễn Bá Quang; Những phẩm

chất quan trọng của người cán bộ tham mưu về công tác dân vận củaĐảng của Nguyễn Văn Hùng; Học và làm theo tư tưởng, đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh về công tác dân vận của Nguyễn Hữu Lập;Xây dựng đội ngũ cán bộ làm tốt công tác tuyên truyền theo quanđiểm Hồ Chí Minh của Nguyễn Thị Thu Huyền; Học tập phongcách tuyên truyền Hồ Chí Minh của Bùi Hồng Vạn; Hồ Chí Minhvới công tác dân vận tại Cao Bằng những năm 1941 - 1942 của CaoThị Hải Yến Những công trình trên đã bước đầu khái quát năng lựccông tác dân vận của cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh,biểu hiện ở năng lực nhận thức, năng lực xây dựng kế hoạch và tổchức thực hiện công tác dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.1.2 Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến năng lực công tác dân vận của đội ngũ cán bộ Quân đội nhân dân Việt Nam và năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Tiêu biểu có các công trình: Một đội quân dân vận giỏi theo tư

tưởng Hồ Chí Minh của Trần Xuân Trường; Đổi mới công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh của Vũ Đình Tấn; Tư tưởng Hồ Chí Minh về tư

cách của người chính trị viên và việc nâng cao chất lượng đào tạo,bồi dưỡng chính trị viên hiện nay của Đặng Sỹ Lộc; Nâng caophẩm chất, năng lực của đội ngũ chính trị viên quân đội ta hiện nay

theo tư tưởng Hồ Chí Minh của Trần Hậu Tân; Bồi dưỡng phương

pháp tác phong công tác của đội ngũ chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

của Trần Thu Truyền; Cội nguồn sức mạnh bảo đảm cho Quân độichiến đấu và chiến thắng của Ngô Xuân Lịch; Yêu cầu về phẩm chất,năng lực của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh của Đoàn Văn

Tự; Phát triển nhân cách chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh của Hà Đức Long; Thấm

nhuần tư tưởng của Bác Hồ, Quân đội đẩy mạnh công tác dân vận,thực hiện tốt chức năng đội quân công tác của Trần Quang Phương Những công trình trên đã khái quát năng lực công tác dân vậncủa chính trị viên bao gồm những năng lực gì, đồng thời bước đầu luậngiải những yếu tố cấu thành năng lực công tác dân vận của chính trịviên theo tư tưởng Hồ Chí Minh Đây là những nội dung hết sức quantrọng để tác giả kế thừa và triển khai trong quá trình thực hiện luận án

1.2 Khái quát kết quả nghiên cứu các công trình khoa học có liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề luận án tập trung giải quyết

1.2.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài luận án

Một là, khi bàn về tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận và công

tác dân vận, các tác giả phân tích và làm rõ quan điểm, tư tưởng của

Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò, mục đích, chủ thể, con đường vàphương thức của công tác dân vận, phân tích làm rõ nguồn gốc ra đời,

cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận, đưa rakhái niệm “dân”, dân vận, công tác dân vận theo Hồ Chí Minh, chỉ racác nguyên tắc khi tiến hành dân vận

Hai là, những công trình trên đã bước đầu tiếp cận và luận giải

về năng lực và năng lực công tác dân vận của cán bộ, đảng viên hiệnnay theo tư tưởng Hồ Chí Minh Quá trình hình thành năng lực côngtác dân vận của cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh đượcthông qua giáo dục, bồi dưỡng, qua hoạt động thực tiễn và tự thân củamỗi cán bộ, đảng viên Nó được biểu hiện qua năng lực nhận thức, nănglực lãnh đạo hoạt động công tác dân vận, năng lực kiểm tra, đánh giá, rútkinh nghiệm, năng lực tuyên truyền, nghiên cứu tổng kết lý luận, nănglực thu hút quần chúng và khả năng giáo dục nhiệm vụ công tác dân vậncho cấp dưới thuộc quyền Từ đó, đưa ra những yêu cầu cần phải có vềphẩm chất, năng lực của cán bộ làm công tác dân vận theo tư tưởng HồChí Minh trong giai đoạn hiện nay

Ba là, các tác giả đã tập trung luận giải những nội dung cơ

bản về năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng

Hồ Chí Minh Khẳng định, năng lực công tác dân vận là một trongnhững yếu tố cơ bản cấu thành năng lực công tác của chính trị viên.Năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ ChíMinh được hình thành và phát triển qua quá trình giáo dục, đào tạo,qua hoạt động thực tiễn dân vận ở đơn vị cơ sở Năng lực đó baogồm: năng lực nhận thức nhiệm vụ công tác dân vận, năng lực lãnhđạo, chỉ đạo, năng lực tổ chức thực hiện nhiệm vụ, năng lực điều tranắm tình hình, đối tượng dân vận, năng lực cảm hóa quần chúng,giáo dục chiến sĩ dân vận và năng lực xử lý tốt các mối quan hệ.Khẳng định, chính trị viên phải có năng lực công tác dân vận mớihoàn thành nhiệm vụ Trên cơ sở đó, các tác giả đã đưa ra một sốgiải pháp nhằm phát triển năng lực công tác nói chung và năng lựccông tác dân vận của chính trị viên nói riêng

1.2.2 Những vấn đề luận án tập trung giải quyết

Một là, xây dựng hệ thống khái niệm công cụ, phục vụ trực

tiếp cho nghiên cứu đề tài luận án như: tư tưởng Hồ Chí Minh về dânvận, công tác dân vận; công tác dân vận của chính trị viên, nănglực, năng lực công tác dân vận của chính trị viên Qua đó, tác giảxây dựng khái niệm trung tâm năng lực công tác dân vận củachính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh Mặt khác, năng lựccông tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minhchịu sự quy định, ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau baogồm cả yếu tố khách quan và chủ quan Việc tìm hiểu, khái quát,phân tích chỉ ra những nhân tố cơ bản quy định năng lực công tácdân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đềhết sức quan trọng và cần thiết, làm cơ sở để xác định giải pháp

cơ bản nhằm nâng cao năng lực công tác dân vận của chính trị

viên hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Hai là, luận án không chỉ làm sáng tỏ bản chất và những nhân

tố quy định năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tưtưởng Hồ Chí Minh mà còn đi sâu vào nghiên cứu, khảo sát thực tếnhằm đánh giá thực trạng năng lực công tác dân vận của chính trị viênhiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh Do đó, luận án cần sử dụng tổnghợp các phương pháp để nghiên cứu làm rõ thực trạng biểu hiện về nhậnthức của các chủ thể; biểu hiện thực trạng của nội dung chương trình, kếhoạch tu dưỡng, rèn luyện của chính trị viên và biểu hiện thực trạng kếtquả năng lực công tác dân vận của chính trị viên hiện nay theo tư tưởng

Hồ Chí Minh Đồng thời, luận án chỉ ra nguyên nhân của ưu điểm, hạnchế, khuyết điểm và xác định những yêu cầu cơ bản nâng cao năng lựccông tác dân vận của chính trị viên hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Ba là, trên cơ sở, khung lý luận, thực trạng, yêu cầu của đề tài

đã được làm rõ, để nâng cao năng lực công tác dân vận của chính trịviên hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh, luận án tập trung đề xuấtnhững giải pháp cơ bản về đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng chính trịviên; về đổi mới tổ chức hoạt động công tác dân vận và phát huy nhân tốchủ quan của chính trị viên nhằm nâng cao năng lực công tác dân vậncủa chính trị viên hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Kết luận chương 1

Tổng quan các công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến

đề tài luận án cho thấy, đến nay, chưa có công trình khoa học nào

đi sâu nghiên cứu một cách hệ thống, trực tiếp về năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh với tính

cách là công trình khoa học độc lập, nghiên cứu dưới góc độ tiếp cậncủa triết học Do đó, đề tài luận án có ý nghĩa cấp thiết cả về mặt lýluận và thực tiễn, không trùng lặp với các công trình khoa học đãđược công bố Tổng quan giúp cho nghiên cứu sinh có thể đánh giátổng thể về các kết quả nghiên cứu trước đây để tham khảo, kế thừa,phát triển trong quá trình thực hiện đề tài luận án

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NĂNG LỰC CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA CHÍNH TRỊ VIÊN

THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 2.1 Thực chất năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

2.1.1 Bản chất tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận

Quan niệm dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Kế thừa và vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin

về dân, vai trò của quần chúng nhân dân đối với sự nghiệp cáchmạng; kế thừa tinh hoa triết học phương Tây, phương Đông và nhữngquan điểm tiến bộ “lấy dân làm gốc” của dân tộc vào điều kiện cụ thể

ở Việt Nam trong từng giai đoạn lịch sử nhất định Trên cơ sở quanđiểm toàn diện, lịch sử - cụ thể và phát triển, Hồ Chí Minh đã đưa raquan niệm về dân rất khoa học, hiện đại và mang đậm bản sắc dântộc Việt Nam Theo Hồ Chí Minh dân là tất cả những người lao độngtrong xã hội, không phân biệt già, trẻ, gái, trai, giàu nghèo, tôn giáo,

dân tộc, giai cấp, bao gồm cả sĩ, nông, công, thương, “là con dânnước Việt”, “là mỗi người con Rồng cháu Tiên” .Trong nhữngtrường hợp cụ thể Hồ Chí Minh dùng quan niệm dân đồng nhất vớinhân dân, quần chúng, dân chúng, đồng bào Trong từng giai đoạncách mạng khác nhau, khi nói về chủ thể và lực lượng cách mạng, HồChí Minh luôn xác định công nông là gốc của cách mạng, còn họctrò, nhà buôn nhỏ, điền chủ nhỏ là bầu bạn của cách mạng, của côngnông và tùy từng nhiệm vụ, ở từng giai đoạn lịch sử Hồ Chí Minhđưa ra quan niệm về dân rất cụ thể, tuy cách gọi khác nhau, nhưng vềmặt bản chất không thay đổi

Như vậy, Hồ Chí Minh quan niệm về dân luôn được xem xétrất cụ thể, đối với từng giai cấp, từng tầng lớp, trong mỗi nhiệm vụcách mạng tại những thời điểm lịch sử để phân biệt giữa ta và địch,bạn và thù, hiểu đúng bản chất quan niệm về dân, do đó dân vận mớimang lại hiệu quả Nếu như khi bàn về dân, chủ nghĩa Mác - Lêninchỉ giới hạn trong phạm vi của mối quan hệ giai cấp, giữa giai cấp vôsản và giai cấp tư sản, giữa giai cấp bị bóc lột và giai cấp bóc lột, thìquan niệm về dân, nhân dân, quần chúng nhân dân của Hồ Chí Minhđược quan niệm rộng hơn, trên cơ sở truyền thống yêu nước, sự cốkết cộng đồng và tinh thần cách mạng của nhân dân Việt Nam nhưngvẫn bao hàm tính giai cấp

Khái niệm dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh thườngxuyên nói, viết về dân vận công tác dân vận trong nhiều văn bản, tácphẩm, bằng nhiều hình thức thể hiện khác nhau Đặc biệt, tác phẩm

“Dân vận” của Hồ Chí Minh tuy rất ngắn gọn, nhưng đã thể hiện sựtổng kết, phát triển tư tưởng về “Dân” “Dân là chủ và dân làm chủ”,

“Dân vận khéo” Theo Hồ Chí Minh thì: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể đã giao cho” Cụ thể,

theo Hồ Chí Minh dân là đối tượng của vận động và cán bộ phụ tráchdân vận là chủ thể; mục tiêu của dân vận cũng là mục tiêu chung củacách mạng và của nhân dân; nội dung của dân vận là vận động quầnchúng nhân dân tham gia, cống hiến cho cách mạng đem tài năng vàsức lực để làm lợi cho dân và phương pháp dân vận là tuyên truyền,vận động, giải thích, thuyết phục, tổ chức, hướng dẫn tất cả mọingười “không để sót một người dân nào”, làm chuyển động lực lượngcủa từng người để góp thành lực lượng toàn dân, tạo nên khối đại

đoàn kết toàn dân tộc để thực hành những công việc nên làm Tưtưởng này có ý nghĩa vô cùng sâu sắc và vẫn giữ nguyên tính thời sự.

Quan niệm tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận nhìn dưới góc độ triếthọc là sự nhận thức, vận dụng và phát triển sáng tạo độc đáo của Hồ ChíMinh trong quan điểm duy vật lịch sử về vai trò của quần chúng nhândân vào thực tiễn cách mạng Việt Nam Đó là những luận điểm đặc sắc

về thực chất và phương cách vận động quần chúng nhằm phát huy tốtnhất vai trò của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh đạocủa Đảng ở mỗi giai đoạn lịch sử

Trên cơ sở nghiên cứu các bài nói, bài viết tiêu biểu của Người

về dân vận và tiếp thu những kết quả nghiên cứu khoa học về công tác

dân vận Hồ Chí Minh cho thấy: Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận là hệ thống các quan điểm toàn diện và sâu sắc về vị trí, vai trò, nội dung, chủ thể, phương pháp dân vận nhằm tập hợp, phát huy sức mạnh toàn dân thực hiện nhiệm vụ cách mạng trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể, có ý nghĩa chỉ đạo cho công tác dân vận của Đảng, Chính quyền, Đoàn thể ở nước ta.

Quan niệm chỉ ra:

Một là, vị trí, vai trò của công tác dân vận

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh công tác dân vận có vai trò hết sức tolớn, mang tầm chiến lược trong tuyên truyền, giáo dục và tập hợp quầnchúng nhân dân góp phần quyết định việc thực hiện thắng lợi đường lối,chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tăng cườngkhối đại đoàn kết toàn dân tộc và củng cố mối quan hệ mật thiết giữaĐảng với quần chúng nhân dân Mục đích là vận động nhân dân làm chủ

sự nghiệp cách mạng

Hai là, nội dung công tác dân vận

Giải thích cho mỗi một người dân hiểu rõ ràng về lợi ích và nhiệm vụ của họ để họ hăng hái làm cho kỳ được.

Tổ chức và động viên quần chúng tham gia vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.

Tạo điều kiện để dân chúng kiểm thảo, góp ý, phê bình, tham gia xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.

Ba là, chủ thể tiến hành công tác dân vận.

Theo Hồ Chí Minh công tác dân vận không phải là trách nhiệmcủa riêng mỗi cá nhân, tổ chức nào mà là trách nhiệm của các tổ chứctrong hệ thống chính trị, của mọi cán bộ, đảng viên, công chức, viênchức, đoàn viên, hội viên các đoàn thể nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực

lượng vũ trang Người chỉ rõ: Tất cả cán bộ chính quyền, tất cả cán

bộ Đoàn thể và tất cả hội viên của các tổ chức nhân dân… đều phải phụ trách dân vận Trong thực tế Hồ Chí Minh chỉ rõ trách nhiệm

của từng lực lượng, con người cụ thể đảm nhiệm công tác dân vận đểhuy động mọi khả năng của từng cá nhân, tổ chức, các đoàn thể cùngnhau đi giải thích cho dân hiểu, cổ động dân, giúp dân đặt kế hoạch,

tổ chức nhân công, sắp xếp việc làm, khuyến khích, đôn đốc, theodõi, giúp đỡ dân giải quyết những điều khó khăn

Phương pháp dân vận của Hồ Chí Minh là “lấy dân làm gốc”

Phương pháp phát huy dân chủ

Phương pháp tuyên truyền, vận động thuyết phục nhân dân Phương pháp tập hợp, tổ chức, lãnh đạo quần chúng

Phương pháp kiểm tra, giám sát, rút kinh nghiệm

Phương pháp nêu gương

Phương pháp dân vận của Hồ Chí Minh là “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”

2.1.2 Quan niệm năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Quan niệm công tác dân vận của chính trị viên

Từ chức năng, nhiệm vụ của chính trị viên, tác giả quan niệm:

Công tác dân vận của chính trị viên là một nội dung chủ yếu của công tác đảng, công tác chính trị, gồm tổng thể các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp tổ chức, hướng dẫn đơn vị tiến hành công tác dân vận nhằm củng cố, tăng cường mối quan hệ đoàn kết gắn bó máu thịt giữa quân đội với nhân dân, thực hiện quân với dân một ý chí, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh.

Tác giả đã phân tích và chỉ rõ mục đích, nội dung, phươngpháp dân vận và mối quan hệ giữa công tác dân vận với các hoạtđộng công tác đảng, công tác chính trị của chính trị viên

Quan niệm năng lực công tác dân vận của chính trị viên

Tiếp cận dưới góc độ triết học, năng lực được xem xét trongmối quan hệ biện chứng giữa khả năng và hiện thực; giữa nội dungcác thuộc tính bên trong và hình thức biểu hiện bên ngoài; giữa chủthể hoạt động với khách thể và đối tượng của hoạt động thực tiễn Do

đó, có thể hiểu: Năng lực là tổng hòa các yếu tố chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có của cá nhân tạo nên khả năng, mức độ đáp ứng yêu cầu của hoạt động và làm cho hoạt động đó đạt được kết quả trong những điều kiện lịch sử cụ thể.

Từ góc độ tiếp cận trên, tác giả quan niệm: Năng lực công tác dân vận của chính trị viên là tổng hòa các yếu tố chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có tạo nên khả năng nhận thức và tổ chức hoạt động thực tiễn của chính trị viên trong lãnh đạo, chỉ huy, tổ chức, hướng dẫn đơn vị thực hiện hiệu quả hoạt động công tác dân vận trong từng điều kiện lịch sử cụ thể.

Năng lực công tác dân vận của chính trị viên được biểu hiệntrên một số nội dung cơ bản sau:

Một là, năng lực nhận thức về công tác dân vận Hai là, năng lực lãnh đạo công tác dân vận.

Ba là, năng lực chỉ huy, quản lý, tổ chức thực hiện công tác dân vận.

Bốn là, năng lực tuyên truyền, vận động

Năm là, năng lực công tác dân vận của chính trị viên được thể hiện ở kết quả thực hiện công tác dân vận của đơn vị.

Xét về cấu trúc, đây không phải là yếu tố nằm trong nội

hàm của năng lực công tác dân vận của chính trị viên, nhưng nó là biểuhiện kết quả và là tiêu chí đánh giá năng lực đó trong thực tế Kết quảnày phản ánh qua hai nội dung Đối với đơn vị biểu hiện ở việc xâydựng mối quan hệ đoàn kết gắn bó máu thịt giữa quân đội với nhân dân,quân với dân một ý chí; ý thức trách nhiệm chính trị của cán bộ, chiến sĩđơn vị trong thực hiện công tác dân vận; chất lượng, hiệu quả của Tổdân vận Đối với bản thân chính trị viên xác định ở động cơ, thái độ,trách nhiệm và sự gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ, trực tiếp thamgia công tác dân vận, kết quả phân loại cán bộ, đảng viên hàng năm

Quan niệm năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo

tư tưởng Hồ Chí Minh

Năng lực công tác dân vận của chính trị viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh là sự nhận thức và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận của chính trị viên và các chủ thể khác vào