skkn một số biện pháp dạy trẻ 4 5 tuổi đọc thuộc thơ

Trong đó, môn làm quen văn học với thể loại “ Dạy trẻ đọc thuộc thơ” rất cần thiết và không thể thiếu đối với trẻ Mầm non.Thông qua hoạt động này giáo viên cung cấp cho trẻ những kiến th

1.TÊN ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

“Một số biện pháp  dạy trẻ  lớp chồi 2 trường mầm non tân mỹ đọc thuộc thơ”

2 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI, MÔ TẢ NỘI DUNG

2.1 Lí do chọn đề tài

Trong giáo dục Mầm non phát triển ngôn ngữ là một trong những môn học có ý nghĩa quan trọng và tác động tích cực đến sự phát triển toàn diện của trẻ từ thể chất lẫn tinh thần. Trong đó, môn làm quen văn học với thể loại “ Dạy trẻ đọc thuộc thơ” rất cần thiết và không thể thiếu đối với trẻ Mầm non.Thông qua hoạt động này giáo viên cung cấp cho trẻ những kiến thức và kỹ năng cơ bản về thế giới xung quanh, giúp trẻ phát triển tốt về lĩnh vực ngôn ngữ, phát triển trí thông minh Từ

đó, trẻ có được kỹ năng đọc thuộc thơ, kỹ năng đọc to, rỏ, làm quen với từ mới và phát triển kĩ năng tưởng tượng, ngôn ngữ trẻ phát triển và giao tiếp rõ ràng mạch lạc qua quá trình làm quen với bài thơ, câu đố…hình thành tư duy trực quan nghệ thuật trong quá trình cảm thụ văn học. Nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ về mặt: Nhân cách, tình cảm và phẩm chất đạo đức sau này của trẻ

Thuận lợi

          Được sự quan tâm của Ban giám hiệu trường tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi phấn đấu, học sinh có cùng một độ tuổi

 -Được trang bị khá đầy đủ cho cơ sở vật chất: Lớp học khang trang, thoáng mát,

đủ ánh sáng, bàn ghế, trang bị tài liệu giảng dạy và đồ dùng đồ chơi cho lớp

          -Được sự hỗ trợ của các bạn đồng nghiệp, thường xuyên được học tập dự giờ giáo viên giỏi cùng cấp, qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, trao đổi học tập, xây dựng tiết dạy cho giáo viên.Bên cạnh đó được sự hỗ trợ nhiệt tình của phụ huynh học sinh như: mang các nguyên vật liệu,hột hạt để giáo viên làm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho lớp và phụ huynh luôn quan tâm đến việc học tập của con mình

- Thường xuyên tổ chức dự giờ, thao giảng, mở chuyên đề cho giáo viên, tạo điều kiện  cho giáo viên tham quan học tập

          -Bản thân tôi nắm được biện pháp bộ môn, thường xuyên đăng ký dạy tốt, thao giảng, tận dụng được các nguyên vật liệu sẵn có địa phương nhằm hỗ trợ đồ dùng dạy học cho cô và cháu

          Bên cạnh sự thuận lợi trên tôi còn gặp những khó khăn như:

Khó khăn:

          -Số học sinh lớp tôi là 25 học sinh, trong đó có 8/25 cháu chưa được học qua lớp Mầm chiếm tỉ lệ trên 32%

          -Học sinh dân tộc  8/25 cháu chưa rành tiếng Việt ,tỉ lệ 32 %

-Bên cạnh đó có 10/25 cháu rất nhút nhát chiếm tỉ lệ 40%, vì chưa được học qua lớp mầm nên đầu năm cháu luôn khóc và sự tiếp thu không đồng đều dẫn đến tiết dạy đạt hiệu quả chưa cao

          -Đa số phụ huynh có đời sống kinh tế khó khăn, đi làm ăn xa nên chưa quan tâm nhiều đến các cháu

          - Còn một số cháu chưa có kỹ năng đếm và thêm bớt số lượng, kỹ năng nhận thức của cháu còn chậm nên còn gặp khó khăn trong việc dạy trẻ đếm và nhận biết

số lượng

      -Chương trình đổi mới có độ mở cao, giáo viên tiếp nhận còn lúng túng, áp dụng chưa linh hoạt, sáng tạo khi lên tiết còn hạn chế

Bước vào đầu năm học tôi tiến hành họp phụ huynh học sinh và đánh giá phân loại học sinh để nắm được mức độ nhận thức của từng cháu để từ đó có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp với khả năng nhận thức của từng đối tượng:

tiếng Việt

        Từ những kết quả trên, tôi luôn suy nghĩ, băn khoăn, lo lắng và tôi đã dành nhiều thời gian tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm từ các bạn đồng nghiệp để tìm ra biện pháp phù hợp nất, hiệu quả nhất nhằm làm tăng thêm vốn từ cho trẻ, ngôn ngữ của trẻ phát triển mở rộng hơn, có trật tự hơn mà đặc biệt nhất kỹ năng đọc thơ to,

rõ, diễn cảm nên tôi đã chọn đề tài “ Một số biện pháp dạy trẻ lớp Chồi 2 trường Mầm Non Tân Mỹ đọc thuộc thơ”

2.2 Mô tả nội dung

        * Về phía trẻ:

Sáng kiến kinh nghiệm “ Một số biện pháp dạy trẻ lớp Chồi 2 trường Mầm Non Tân Mỹ  đọc thuộc thơ”sẽ giúp trẻ có kỹ năng đọc to, rõ, diễn cảm, trả lời và nói tròn câu mạch lạc Vì sự phát triển ngôn ngữ của trẻ là một quá trình từ thấp đến cao với các giai đoạn mang những đặc trưng khác nhau tuỳ thuộc vào độ tuổi của trẻ

        Điều đặc biệt của sáng kiến đó là dạy và khuyến khích trẻ  4 tuổi đức tính mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, trẻ biết chuyển thể từ thơ sang bài hát, phát triển

óc tưởng tượng, sáng tạo

          Phát triển ở trẻ tính ham hiểu biết khám phá thế giới xung quanh, trí thông minh, nhanh nhẹn và có ý thức bảo vệ đồ dùng đồ chơi, bảo vệ môi trường, thông qua việc miêu tả diễn đạt những gì mà trẻ đã nhận thức được

       Trẻ Mẫu giáo 4 tuổi, sự phát triển ngôn ngữ của trẻ đã trở nên mở rộng hơn,

có trật tự hơn, mặc dù cấu trúc câu chưa hoàn thiện, khả năng nói, trình bày ý

nghĩa, hiểu ngôn ngữ hoàn cảnh của trẻ bắt đầu phát triển, các mối quan hệ qua lại của con người những hình tượng đó giúp trẻ nhận thức được tính rõ ràng, chính xác của từ ngữ trong tác phẩm văn học

Yêu cầu này đòi hỏi trẻ phải có vốn từ phong phú, khả năng truyền đạt ý nghĩa một cách chính xác, tập trung chú ý lời nói, giọng đọc Kỹ năng này trẻ được lĩnh hội trong quá trình học tập hằng ngày Từ những cơ sở lý luận trên, tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài “ Một số biện pháp dạy trẻ lớp Chồi 2 trường Mầm Non Tân Mỹ đọc thuộc thơ,” nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển ngôn ngữ của trẻ mầm non hiện nay

          Do đó hoạt động cho trẻ “Làm quen văn học ” phải được đổi mới từ hình thức đến phương pháp tổ chức, phải được tiến hành một cách tự nhiên, gần gũi có

ý nghĩa với trẻ Để dạy trẻ: Làm quen với văn học cần có sự thay đổi cách thức tổ chức các` hoạt động trong môi trường ngôn ngữ một cách phong phú,đa dạng

         * Về phía giáo viên

        Vì vậy để dạy tốt hoạt động cho trẻ Làm quen văn học thì người giáo viên cần phải đạt những mục tiêu như sau:

       - Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen văn học

        - Thiết kế các hoạt động phù hợp với chủ đề,chủ điểm tháng của năm học

        - Luôn tự tin và có ý thức sáng tạo trong hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen văn học

       - Đồ dùng sáng tạo,đảm bảo tính thẩm mỹ để thu hút học sinh tham gia vào hoạt động

      + Bên cạnh đó  bản thân đã ứng dụng được công nghệ thông tin vào trong tiết dạy trẻ đọc thuộc thơ và thiết kế các hình ảnh phù hợp với từng nội dung bài dạy  khác nhau có kèm ký hiệu chữ số, màu sắc, hình dạng, hoa quả, những đoạn phim minh họa cho bài thơ kèm theo câu hỏi đàm thoại

      Cụ thể: Trước đây để chuẩn bị cho tiết dạy trẻ đọc thuộc thơ thì mất khoảng 1 ngày để làm đồ dùng dạy học: vẽ, tô màu bức tranh, làm đồ dùng từ bttis,bọc ni lông Còn thực tế khi áp dụng công nghệ thông tin chỉ mất khoảng 2,5 giờ để thiết

kế các hình ảnh phù hợp với bài thơ

      3.GIẢI PHÁP THỰC HIỆN “SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM”

     3.1 Tạo môi trường học tập phát triển ngôn ngữ       

 Để giúp trẻ học tốt môn học này, tôi cần tạo môi trường học tập thật tốt, tạo cho trẻ sự thoải mái không gò bó, cháu hứng thú tham gia, vui tươi

 Cô thường xuyên gần gũi, trò chuyện với trẻ, khuyến khích trẻ nói nhiều, nói các

từ đơn giản, các từ khó, đọc thơ theo từng chủ đề, dạy  ở mọi lúc mọi nơi, cần chú

ý trẻ chưa mạnh dạn tự tin khi đọc thuộc thơ và quan tâm giúp đỡ trẻ khi gặp khó khăn

 Đối với lớp học, cô bố trí các góc chơi phù hợp từ tĩnh sang động và góc chơi phải vừa tầm với trẻ và đặc biệt là góc thư viện, giáo viên sưu tầm nhiều hình ảnh hoa, quả, con vật, đồ vật đẹp mắt theo từng nội dung bài thơ khác nhau và treo các hình ảnh theo chủ đề để gợi mở cho cho trẻ luyện đọc để tạo sự chú ý , hứng thú cho trẻ đồng thời  tôi luôn chú ý đến môi trường học tập cho các cháu, đảm bảo lớp học sạch sẽ, thoáng mát , có trồng cây xanh, giúp trẻ thoải mái tự tin bước vào giờ học

 Cụ thể: Ở chủ đề: “Thực vật” với bài thơ: “Hoa kết trái”cô cùng cháu quan sát góc

“ thư viện của bé ” cô treo tranh hoa, quả trong góc chơi gợi ý trẻ nói hoa gì? Quả gì? Màu sắc ra sao và cho cháu đọc thơ từng câu cho đến hết cả bài, mời cháu khác đọc điễn cảm và kết hợp minh họa động tác

          Bên cạnh đó bản thân còn chú trọng thực hiện qua hoạt động đón trẻ, hoạt động ngoài trời để tạo điều kiện cho trẻ được luyện đọc

      Cụ thể:Ở giờ hoạt động ngoài trời, tôi tổ chức cho cháu đi dạo tham quan

vườn rau của trường sau đó mời cháu đọc tên một số loại rau: rau bắp cải, rau dền, rau mồng tơi

          Luôn khuyến khích trẻ tham gia vào các trò chơi  với dân gian cùng cô và bạn để qua đó trẻ được phát triển về thể chất, trẻ được giao tiếp bằng ngôn ngữ làm tăng thêm vốn từ cho trẻ , qua đó rèn được kỹ năng đọc cho trẻ

      Cụ thể: Cho cháu chơi trò chơi “Dung dăng dung dẻ” kết hợp cho cháu vừa

đọc bài đồng dao vừa nắm tay đi vòng tròn, sau cô cho cháu đọc đến câu “ Ngồi thụp xuống đây” thì tất cả các cháu cùng đọc to và cùng nhau nắm tay ngồi xuống           Cho cháu xem một số hình ảnh trên máy vi tính, trên  tivi để tập cho trẻ luyện đọc các từ ngữ khó

          Sử dụng các trò chơi phát triển ngôn ngữ và trò chơi vận động để kích thích trẻ được luyện đếm nhiều hơn

      Cụ thể qua trò chơi “Qua cầu hái quả” thì cháu biết chạy theo hàng dọc kết

hợp chọn quả và đọc to tên quả theo yêu cầu của cô và sau đó cho cháu đọc lại các tên quả mà nhóm mình vừa mới chọn được

3.2 Khảo sát đánh giá học sinh đầu năm để tìm ra biện pháp phù hợp     Đầu

năm, sau khi thực học tôi tiến hành đánh giá học sinh để nắm được kỹ năng, kiến thức của từng cháu để có kế hoạch bồi dưỡng theo mức độ của từng cháu

+ Đối với cháu nhút nhát chưa quen nề nếp lớp, còn khóc nhè ( cháu chưa qua lớp Mầm)

Tôi dành thời gian gần gũi trẻ nhiều hơn, trò chuyện với cháu, tạo cho cháu sự thân thiện giữa cô và cháu, tiếp theo thực hiện ổn định nề nếp lớp, tập cho các cháu ngồi đẹp, ngồi thẳng, ngồi tự nhiên, không gò bó trẻ, tạo cho trẻ có cảm giác thoải mái, tôi đọc từng câu thơ, đoạn thơ cho trẻ nghe, kết hợp điệu bộ, cử chỉ, giọng điệu để gây sự hứng thú cho trẻ. và tăng cường dạy cho cháu đọc thơ mọi lúc mọi nơi cần

sử dụng nhiều hình thức động viên, khuyến khích trẻ để cháu tham gia tiết học và tiếp thu kiến thức mới (sử dụng nhiều đồ dùng, đồ chơi gần gũi để thu hút trẻ)

Cụ thể: Bài thơ “Bạn mới” tôi đọc chậm từng câu thơ và thể hiện giọng điệu qua

từng câu thơ to, rõ, nhẹ nhàng và kết hợp minh họa động tác…khuyến khích trẻ đọc thơ theo cô, dạy cháu đọc từng câu thơ theo cô

  Sau khi đã thuộc thơ, tập cho trẻ đọc thơ theo cô, theo động tác hướng dẫn của

cô

+ Đối với các cháu còn nói ngọng, nói đớt, chậm hiểu biết, chưa rành tiếng Việt ( nói sai từ khó,):

-Rèn luyện cho cháu mọi lúc mọi nơi trong giờ HMĐT cô luôn trò chuyện về gia đình trẻ, sinh hoạt trong gia đình trong hoạt động hàng ngày, tạo cho cô và cháu có

sự thân mật, trò chuyện để giúp cháu nói đúng, gợi ý cháu vào góc thư viện đọc sách, tôi đến đọc thơ, câu đố, ca dao cho cháu nghe, luyện cho cháu phát âm những

từ khó ( Từng tiếng, từng từ, kết hợp giọng đọc của cô),cô sửa sai những từ, chữ cháu còn vấp phải

Cụ thể: Bài thơ “Cô và cháu” nhìn vào tranh và đọc “ Chuyển sang màu tím huế”

lặp lại từ “Tím huế” cho cháu phát âm Cô đọc chậm từ “ Chuyển sang”, cô phát

âm nhắc cháu phát âm phải uốn lưỡi Cũng như bài thơ “ Em yêu nhà em” có câu

“Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo” lặp lại từ “ líu lo” và phát âm từ “ chim sẻ”

Thông qua các hoạt động cho trẻ được hoạt động theo nhóm, tổ cô quan sát quá trình hoạt động của trẻ để kịp thời sữa sai và nâng cao kiến thức cho trẻ

Cụ thể: Trên tiết dạy trẻ thuộc thơ “ Cô và cháu” ở góc nghệ thuật cô cho trẻ xem

một số màu sắc: Xanh, đỏ, vàng, tím nhằm giúp trẻ nhớ các màu và nhớ sâu hơn hình ảnh trong bài thơ

+ Đối với trẻ không thích đọc thơ

Giáo viên tạo hứng thú cho trẻ như: Hoạt động ngoài trời,đi dạo tham quan, hoạt động vui chơi

Cụ thể: Cho cháu hoạt động ngoài trời sau đó cho cháu đọc tên hoa,cây xanh, đồ chơi trên sân trường: hoa hồng, hoa dừa, cây dương, cây ắc ó, cầu tuột, xích đu,

nhà banh hoạt động vui chơi cho hướng cháu vào góc thư viện và gợi ý cho cháu xem tranh ảnh về nội dung bài thơ và đọc các từ khó, các câu thơ dài trong bài thơ VD: Trong bài thơ “ Em yêu nhà em” cô cho cháu vào góc thư viện xem hình ảnh

về ngôi nhà của bé  cô tọa đàm với cháu về ngôi nhà sau đó cho cháu tự kể về ngôi nhà của mình Tiến hành cho trẻ xem tranh nội dung bài thơ  và chỉ vào hình ảnh trong bài thơ cô tiến hành đọc thơ và gợi ý cháu nói những từng từ, những câu thơ gần gủi trẻ và dần dần dạy cháu đọc thơ

+ Đối với cháu quá hiếu động, hay nói chuyện riêng

      Bản thân tôi luôn chú ý đến các cháu trong giờ dạy trẻ đọc thuộc thơ tôi thường xuyên gọi cháu đọc thơ và phát biểu nhiều lần, bố trí cho cháu ngồi gần  trẻ dân tộc và gần cô để giúp cháu chú hơn trong giờ học và giúp cho cháu dân tộc được giao tiếp và ngày càng mở rộng vốn từ cho cháu cũng như kỹ năng đọc thuộc thơ cho cháu

+ Đối với trẻ đọc thuộc thơ:

- Khi cung cấp kiến thức ngôn ngữ cho cháu, giáo viên cần chú ý đến cử chỉ, điệu

bộ, giọng đọc diễn cảm….để kích thích trẻ thêm yêu thích đọc thuộc thơ Khi cho trẻ đọc thuộc thơ cần chú ý quan sát sữa sai các từ khó cho cháu , gợi ý cho cháu thể hiện đọc diễn cảm thể hiện kết hợp cử chỉ, điệu bộ qua từng câu thơ

Cụ thể: Như câu thơ “Ngón tay cô nhẹ nhàng- Chuyển sang màu tím huế” Cô đưa

tay nhẹ nhàng tay phải qua bên phải, tay trái vun nhẹ

- Còn câu thơ “ Chẳng đâu bằng chính nhà em- có đàn chim sẻ bên thềm líu lo” Hai tay vun nhẹ bắt chéo trước ngực nghiêng người qua lại, tay phải bun nhẹ nhàng sang phải khi đến câu “ Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo”

3.3 Kích thích sự hứng thú ở trẻ bằng đồ dùng đồ chơi

*Chọn đồ dùng dạy học:

Đối với bộ môn cho trẻ “Làm quen văn học” “Dạy trẻ đọc thuộc thơ ” Việc chuẩn

bị ĐDDH rất quan trọng vì đó là phương tiện trực quan giúp trẻ nhận thức thực tế, ,

nên để chuẩn bị tốt cho tiết dạy tôi phải nghiên cứu bài thật kỹ, vì lứa tuổi trẻ Mẫu giáo cô giáo không chỉ dùng lời nói để miêu tả mà còn phải có giáo cụ trực quan như: Đồ dùng đồ chơi, tranh ảnh, vật thật, phải rõ ràng phong phú để đảm bảo tính thẩm mỹ và an toàn và tôi luôn chú ý đến hình ảnh màu sắc, nội dung tranh của từng đoạn thơ, của bài thơ phải phù hợp với trình độ nhận thức của trẻ giúp trẻ dễ tiếp cận , tạo cho trẻ hứng thú và tích cực tham gia hoạt động như “ Mô hình” giúp cho trẻ dễ cảm nhận, gần gũi từ đó trẻ dễ học thuộc thơ hơn

Cụ thể: Cho cháu tô màu, nặn quả, cắt dán các loại hoa, hoa cà , hoa mướp, hoa

mận…Trẻ giúp cô rửa và sơn màu các loại quả bằng thực phẩm khi trẻ ăn xong có nhiều hình dạng giống như quả thật (quả xoài, quả dâu, quả bắp, chùm nho…). Cô

sử dụng những sản phẩm đó rồi hỏi cháu: Những bông hoa đẹp, nhiều màu sắc đẹp, những màu sắc này có trong bài thơ nào? Được hoạt động và tạo ra sản phẩm, trẻ hứng thú, tích cực và yêu quý sản phẩm của mình làm ra, biết nhận xét được sản phẩm đẹp và chưa đẹp

- Với những hình thức trên, tôi còn cho xuất hiện từ khó, từ có nghĩa trong bài thơ

Cụ thể:  Bài thơ “Hoa kết trái” có từ “Rung rinh” cháu được làm quen từ “ Rung

rinh” là khi có gió bay qua làm cho cành hoa chuyển động, cháu cùng lặp lại và uốn lưỡi từ “Rung rinh”

-Giáo viên có thể cho cháu làm quen trước với những ĐDDH hoặc cho trẻ tham quan các góc chơi ở lớp, gởi mở kiến thức cho trẻ về đề tài sắp dạy, đảm bảo đồ dùng có tác dụng qua lại giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ để tạo điều kiện cho trẻ được hợp tác, được sờ nắm, nhất là những sản phẩm được làm từ các nguyên vật liệu

3.4 Lựa chọn hình thức tổ chức và  phương pháp tiến hành hoạt động

 * Ổn định và giới thiệu bài: tôi luôn tạo tình huống cho cháu được hoạt động

bằng nhiều hình thức đối với từng loại tiết, từng đề tài như tiết “Dạy trẻ đọc thuộc

bài thơ” cô có thể giới thiệu bài bằng cách trò chuyện, tham quan mô hình sản

phẩm của cháu, bài hát, xem tranh ảnh có trong bài thơ để giúp trẻ nhớ lại tên bài thơ, nhằm lôi cuốn cháu tham gia một cách tích cực Cô hát bài hát để giới thiệu bài giúp cho học sinh hứng thú vào tiết học sinh động, dễ dàng tiếp thu kiến thức sắp học

      Cụ thể: Hát “Lý cây bông” sau đó xuất hiện các loại hoa: hoa mận, hoa cà,

hoa mướp trẻ sẽ được tri giác và nhớ lại được nội dung của bài thơ “Hoa kết trái” Cháu quan sát: cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, giọng đọc của cô để giúp trẻ khắc sâu kiến thức một cách dễ dàng, cháu đọc từng câu luân phiên, đọc hòa theo cô để thuộc

 - Thay đổi đội hình cũng là cách giúp cho trẻ không bị gò bó trong tiết học, giáo viên hướng dẫn cách chuyển đội hình dưới nhiều hình thức

Cụ thể: Chuyển theo yêu cầu qua bài đồng dao, vè, câu đố, bài hát …

- Để giúp cho trẻ dễ dàng chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác, hay từ đội hình này sang đội hình khác một cách nhanh nhẹn, dứt khoát

*Phần đàm toại - tọa đàm:

- Giáo viên cần tạo tình huống có vấn đề , nhằm kích thích để thúc đẩy khả năng tư duy của trẻ bằng những câu hỏi “gợi mở” hoặc “ đóng” phù hợp với từng khả năng học sinh

Cụ thể: Nếu con là em bé trong bài thơ con sẽ làm như thế nào? Hoặc cô có từ “

Râu hồng như tơ” con hiểu như thế nào là  râu hồng như tơ cho cháu đọc lại

- Cần đặt nhiều câu hỏi trong một tiết dạy hạn chế những câu hỏi đóng

Cụ thể: Trong bài thơ có những hình ảnh, màu sắc gì?

           + Câu thơ nào thể hiện màu sắc đó?

           + Con thích nhất câu thơ nào?

- Câu hỏi mở rộng kiến thức về khả năng suy nghĩ của trẻ

Cụ thể: Con có thể đặt tên khác cho bài thơ “ Cô và mẹ” “ Em yêu nhà em”