Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án đầu tư 1.1 Khái niệm Dự án đầu tư có thể được xem xét dưới nhiều góc độ: - Xét trên tổng thể chung của quá trình đầu tư: dự án đầu tư có thể
Trang 1BỘ MÔN: QUẢN LÝ XÂY DỰNG
Phòng 211 nhà A5 – Đại học Thủy lợi
Trang 2NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH
• Thời lượng: 30 tiết
• Điểm quá trình: 30%
• Giáo trình:
– Quản lý dự án Xây dựng – Lập và thẩm định dự án, TS Bùi Ngọc Toàn – NXB XD 2014;
– Quản lý dự án Xây dựng – Thiết kế, đấu thầu và các thủ tục trước xây dựng, TS Bùi Ngọc Toàn – NXB XD 2014;
– Quản lý dự án Xây dựng – Giai đoạn thi công xây dựng công trình, TS Bùi Ngọc Toàn – NXB XD 2014;
• Tài liệu tham khảo: Các Nghị định, Thông tư,…
Trang 3NỘI DUNG MÔN HỌC
Trang 4PHẦN I
Chương 1: Dự án đầu tư xây dựng công trình
Chương 2: Phương pháp xây dựng các nội dung của dự án xây dựng
Chương 3: Phân tích, so sánh lựa chọn phương
án của dự án xây dựng
Chương 4: Thẩm định dự án
Trang 5Chương 1: Dự án đầu tư xây
dựng công trình
1 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án đầu tư
1.1 Khái niệm
- Hoạt động đầu tư là hoạt động bỏ vốn vào một lĩnh
vực sản xuất, kinh doanh hay dịch vụ nhằm thu được lợi nhuận
- Các hoạt động sản xuất kinh doanh này chịu sự tác
động của nhiều yếu tố từ môi trường bên ngoài như: môi trường chính trị, kinh tế - xã hội,… hay còn được gọi là môi trường đầu tư
Trang 6Chương 1: Dự án đầu tư xây
dựng công trình
1 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án đầu tư
1.1 Khái niệm
- Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có
liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định
Trang 7Chương 1: Dự án đầu tư xây
dựng công trình
1 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án đầu tư
1.1 Khái niệm
Dự án đầu tư có thể được xem xét dưới nhiều góc độ:
- Xét trên tổng thể chung của quá trình đầu tư: dự án đầu
tư có thể được hiểu như là kế hoạch chi tiết triển khai các hoạt động đầu tư nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra trong một khoảng thời gian nhất định, hay đó là một công trình cụ thể thực hiện các hoạt động đầu tư;
- Xét về mặt hình thức: dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài
liệu trình bầy một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo kế hoạch để đạt được mục tiêu trong tương lai
Trang 8Chương 1: Dự án đầu tư xây
dựng công trình
1 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án đầu tư
1.1 Khái niệm
- Xét trên góc độ quản lý: dự án đầu tư là một công
cụ hoạch định việc sử dụng vốn, vật tư, lao động nhằm tạo ra những sản phẩm mới cho xã hội;
- Xét trên góc độ kế hoạch hóa: dự án đầu tư là kế
hoạch chi tiết để thực hiện chương trình đầu tư xây dựng nhằm phát triển kinh tế xã hội làm căn cứ cho việc ra quyết định đầu tư
Trang 9Chương 1: Dự án đầu tư xây
dựng công trình
1 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án đầu tư
1.1 Khái niệm
- Xét về mặt nội dung: dự án đầu tư là một tập hợp
các hoạt động cụ thể, có mối liên hệ biện chứng, nhân quả với nhau để đạt được mục đích nhất định trong tương lai;
- Xét trên góc độ phân công lao động xã hội: dự án
đầu tư thể hiện sự phân công, bố trí lực lượng lao động xã hội nhằm giải quyết mối quan hệ giữa các chủ thể kinh tế khác nhau với xã hội trên cơ sở khai thác các yếu tố tự nhiên
Trang 101 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án
Xác định được hình thức tổ chức
để thực hiện
3
Xác định được nguồn tài chính để tiến hành hoạt động đầu tư
4
Xác định được khoảng thời gian để thực hiện mục tiêu
dự án
Trang 111 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án
đầu tƣ
1.2 Vai trò của dự án đầu tư
- Phương diện để tìm đối tác trong và ngoài nước liên doanh bỏ vốn đầu tư;
- Phương tiện thuyết phục các tổ chức tài chính tiền tệ trong và ngoài nước tài trợ cho vay vốn;
- Cơ sở để xây dựng kế hoạch thực hiện đầu tư, theo dõi đôn đóc quá trình thực hiện và kiểm tra quá trình thực hiện dự án;
- Văn kiện cơ bản để các cơ quan quản lý Nhà nước xem xét, phê duyệt, cấp giấy phép đầu tư;
Trang 121 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án
đầu tƣ
1.2 Vai trò của dự án đầu tư
- Căn cứ quan trọng nhất để theo dõi đánh giá và điều chỉnh kịp thời những tồn đọng và vướng mắc trong quá trình thực hiện
và khai thác công trình;
- Dự án có tác dụng tích cực để giải quyết những vấn đề nảy sinh trong quan hệ giữa các bên có liên quan đến thực hiện dự án;
- Dự án là căn cứ quan trọng để xem xét, xử lý hài hòa mối quan
hệ về quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia và là cơ sở pháp
lý để giải quyết khi có tranh chấp;
- Dự án còn là căn cứ quan trọng để xây dựng hợp đồng liên doanh, soạn thảo điều luật của doanh nghiệp liên doanh
Trang 131 Khái niệm, vai trò, yêu cầu đối với dự án đầu tƣ
1.3 Yêu cầu đối với dự án đầu tư
- Tính khoa học và hệ thống
- Tính pháp lý
- Tính đồng nhất
- Tính hiện thực
Trang 142 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ xây
Giai đoạn chuẩn bị đầu tư
Giai đoạn thực hiện đầu tư
Giai đoạn kết thúc xây dựng, đưa dự án vào khai thác
Trang 15- Đối với dự án quan trọng cấp Quốc gia thì phải lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để trình Quốc hội xem xét;
- Đối với các dự án khác, một số dự án phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi; Một số dự án chỉ phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật; Một số dự án không phải lập
dự án
2 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ xây
dựng
Trang 162 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ
xây dựng
2.1 Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
1 Nội dung Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
- Sự cần thiết phải đầu tư xây dựng công trình, những thuận
lợi, khó khăn, chế độ khai thác và sử dụng tài nguyên nếu có;
- Dự kiến quy mô đầu tư: công suất, diện tích xây dựng, các
hạng mục công trình, địa điểm xây dựng, nhu cầu sử dụng đất;
- Phân tích, lựa chọn sơ bộ công nghệ, kỹ thuật; điều kiện cung
ứng vật tư, vật liệu; giải phóng mặt bằng…
- Hình thức đầu tư, sơ bộ Tổng mức đầu tư, thời gian thực hiện
dự án,…
Trang 172 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ
xây dựng
2.1 Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
2 Đặc điểm của việc lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả
thi
- Sử dụng thông tin về công nghệ, giá cả… ở mức độ
thô, độ chính xác không cao;
- Không đi sâu vào các nội dung kỹ thuật, tài chính;
- Phân tích tài chính không xét từng năm mà xét một
năm đại diện;
- Phân tích mang tính chất tĩnh
Trang 182 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ
xây dựng
2.2 Báo cáo nghiên cứu khả thi
1 Nội dung
a Nội dung của thuyết minh dự án
- Sự cần thiết và mục tiêu đầu tư, phân tích thị trường, hình
thức đầu tư, địa điểm xây dựng, nhu cầu sử dụng đất, điều kiện cung ứng vật tư;
- Mô tả quy mô và diện tích xây dựng công trình, phân tích lựa
chọn phương án kỹ thuật, công nghệ và công suất;
- Các giải pháp thực hiện;
- Đánh giá tác động môi trường;
- Tổng mức đầu tư, nguồn vốn, các chỉ tiêu tài chính,
KT-.XH,
Trang 192 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ xây dựng
2.2 Báo cáo nghiên cứu khả thi
1 Nội dung
b Nội dung của thiết kế cơ sở
- Phần thuyết minh thiết kế cơ sở
- Phần bản vẽ thiết kế cơ sở
c Hồ sơ trình duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình
- Tờ trình phê duyệt dự án;
- Thuyết minh và thiết kế cơ sở của dự án;
- Các văn bản thẩm định của cơ quan có thẩm quyền
Trang 202 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ xây dựng
2.2 Báo cáo nghiên cứu khả thi
2 Đặc điểm của việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi
- Phân tích kỹ, chi tiết mọi mặt về kỹ thuật, tài chính, môi
trường, kinh tế, thể chế và các điều kiện xã hội;
- Phân tích mang tính chất động, xem xét đánh giá suốt cả đời
dự án, các tính toán được tiến hành cho từng năm hoạt động;
- Điều tra kỹ, xác định rõ tính hiệu quả của dự án
Trang 212 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ xây dựng
2.3 Báo cáo Kinh tế - kỹ thuật xây dựng công trình
1 Nội dung
- Sự cần thiết phải đầu tư, mục tiêu đầu tư
- Địa điểm xây dựng
- Quy mô, công suất, cấp công trình
- Nguồn kinh phí thực hiện
- Thời gian xây dựng
- Hiệu quả công trình
- Phòng chống cháy, nổ
- Bản vẽ thiết kế thi công và dự toán
Trang 222 Các giai đoạn lập dự án đầu tƣ
xây dựng
2.3 Báo cáo kỹ thuật xây dựng công trình
2 Hồ sơ
- Đơn của Chủ đầu tư
- Báo cáo đầu tư
- Một số căn cứ pháp lý cần thiết tối thiểu
- Các ý kiến của các cơ quan và tổ chức có liên quan
nếu cần
Trang 24Phòng 211 nhà A5 – Đại học Thủy lợi
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG CÁC NỘI DUNG CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG
Trang 25I Những căn cứ xác định sự cần thiết của dự
án
- Các văn bản cho phép ban đầu của các cơ quan nhà
nước có liên quan về việc khởi thảo dự án đầu tư, nhất là cơ quan quản lý trực tiếp của Chủ đầu tư;
- Tư cách pháp nhân của Chủ đầu tư;
- Các văn bản pháp quy có liên quan đến đầu tư như
Luật xây dựng, Luật đấu thầu,….;
Trang 26I Những căn cứ xác định sự cần thiết của dự
án
2 Nhu cầu về việc thực hiện đường lối phát triển
kinh tế - xã hội của đất nước
- Các dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước
phải xuất phát trực tiếp từ nhu cầu thực hiện đường lối và kế hoạch phát triển của đất nước, căn cứ và quy hoạch tổng thể phát triển các vùng và các ngành kinh tế;
- Đối với các dự án sử dụng vốn tín dụng hoặc vốn tự
có thì đường lối và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước chỉ mang tính chất định hướng;
Trang 27I Những căn cứ xác định sự cần thiết của dự
án
3 Nghiên cứu về tình hình kinh tế - xã hội của khu vực
đặt dự án
- Tình hình kinh tế - xã hội của khu vực nói chung như
tốc độ tăng trưởng kinh tế của khu vực, tình hình dân
số, lao động, chiến lược phát triển khu vực, quy hoạch xây dựng có liên quan,….;
- Tình hình thị trường liên quan đến sản phẩm của dự án;
- Khả năng cung cấp vật tư và nhân lực của địa phương;
- Tình hình an ninh và ảnh hưởng của dự án đến môi
trường văn hóa, xã hội
Trang 28I Những căn cứ xác định sự cần thiết của dự
án
4 Nhu cầu thị trường
- Nghiên cứu chủng loại sản phẩm hay dịch vụ của dự
án;
- Dự báo nhu cầu về số lượng sản phẩm;
- Nghiên cứu về tiếp thị;
- Nghiên cứu về tình hình cạnh tranh và khả năng
chiếm lĩnh thị trường
Trang 29II Phân tích kỹ thuật
1 Phân tích điều kiện thiên nhiên khu vực
- Miêu tả điều kiện địa hình, địa chất, khí tượng, thủy
văn, vật liệu xây dựng,…
2 Chọn cấp hạng và tiêu chuẩn kỹ thuật của công trình
dự án
- Trình bầy các phương án về cấp hạng và tiêu chuẩn kỹ
thuật, dự kiến phân kỳ đầu tư dự án
3 Chọn hướng tuyến
- Nêu các điểm khống chế, các điểm tựa trung gian, lý do
chọn hướng tuyến,…
Trang 30II Phân tích kỹ thuật
4 Các giải pháp thiết kế đối với các hạng mục của công trình
- Trình bầy quy trình, quy phạm, định hình đã áp dụng khi
thiết kế công trình Đề xuất các giải pháp thiết kế và lý do chọn giải pháp đó
5 Trình tự và kế hoạch triển khai dự án
- Phân tích và trình bầy các nội dung như: Chủ đầu tư, chủ
quản đầu tư, thời gian khởi công, thời gian hoàn thành, thứ
tự xây dựng các hạng mục, nhu cầu các nguồn lực,…
6 Kế hoạch quản lý và khai thác công trình dự án
- Phân tích và trình bầy các vấn đề về quản lý, khai thác, duy
tu, sửa chữa
Trang 31III Phân tích tài chính và kinh tế - xã hội
1 Tính toán tổng mức đầu tư đối với mỗi phương án
- Khái niệm Tổng mức đầu tư
- Nội dung Tổng mức đầu tư
- Các phương pháp lập Tổng mức đầu tư
- Điều chỉnh tổng mức đầu tư
Trang 32III Phân tích tài chính và kinh tế - xã hội
2 Xác định nguồn vốn, loại nguồn vốn, nhu cầu vốn theo
tiến độ
Ngoại trừ nguồn vốn ngân sách, các dự án phải xác định
nguồn vốn, hình thức huy động vốn Các hình thức thực hiện dự án theo nguồn vốn như:
- Hình thức BOT;
- Hình thức BTO;
- Hình thức BT: Chủ đầu tư tự bỏ vốn xây dựng, sau đó
chuyển giao cho Nhà nước khai thác Nhà nước sau đó
sẽ tạo điều kiện cho chủ đầu tư thực hiện dự án đầu tư khác để thu hồi vốn
Trang 33III Phân tích tài chính và kinh tế - xã hội
2 Xác định nguồn vốn, loại nguồn vốn, nhu cầu vốn theo
tiến độ
- Hình thức đầu tư trực tiếp FDI: là hình thức hợp tác kinh
doanh dưới hình thức liên doanh hoặc công ty có 100% vốn đầu tư nước ngoài;
- Hình thức vay vốn từ Quỹ hỗ trợ phát triển chính thức
ODA
Trang 34III Phân tích tài chính và kinh tế - xã hội
3 Phân tích hiệu quả đầu tư
- Phân tích tài chính;
- Phân tích kinh tế - xã hội
Trang 35IV Đánh giá tác động môi trường
1 Khái niệm môi trường
Môi trường được hiểu là không gian và hoàn cảnh sinh
sống của con người Các yếu tố mối trường chính là các yếu tố ảnh hưởng đến không gian và hoàn cảnh sinh sống của con người
Trang 36IV Đánh giá tác động môi trường
a Yếu tố môi trường kinh tế - xã hội – nhân văn
- Sự đi lại, làm việc của dân cư
- Môi trường hoạt động kinh tế và điều kiện sinh sống
- Môi trường nông nghiệp, thủy lợi
- Môi trường du lịch, lịch sử và di sản văn hóa
- Môi trường thẩm mỹ và cảnh quan
- Chất lượng sinh hoạt của cộng đồng
Trang 37IV Đánh giá tác động môi trường
b Các yếu tố môi trường tài nguyên thiên nhiên và môi
trường sinh thái
- Môi trường đất
- Môi trường nước
- Môi trường sinh thái
Trang 38IV Đánh giá tác động môi trường
2 Khái niệm đánh giá tác động môi trường
Là một quá trình được sử dụng khi xây dựng và khai
thác các công trình nhằm bảo vệ và phát triển bền vững môi trường
Mục đích:
- Điều tra, phân tích, đánh giá, dự báo các tác động
của dự án đến môi trường
- Thiết kế các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu tác
động bất lợi, đề xuất biện pháp đền bù hậu quả
- Có thể kiến nghị hủy bỏ phương án (trong một số
trường hợp)
Trang 39IV Đánh giá tác động môi trường
3 Đánh giá tác động môi trường
+ Giai đoạn chuẩn bị dự án
- Báo cáo NC tiền khả thi: Đánh giá sàng lọc về môi
trường
- Báo cáo NC khả thi: Đánh giá sơ bộ về môi trường + Giai đoạn thực hiện dự án: Đánh giá chi tiết về môi
trường
+ Giai đoạn vận hành khai thác: Giám sát hoạt động của
dự án về khía cạnh môi trường
Trang 40Phòng 211 nhà A5 – Đại học Thủy lợi
CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH, SO SÁNH LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN
CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG
Trang 41NỘI DUNG
1 Vị trí của các loại phân tích đánh giá dự án
2 Phương pháp dùng một vài chỉ tiêu tài chính
kinh tế tổng hợp kết hợp với một hệ chỉ tiêu bổ sung
vị đo
4 Phương pháp giá trị - giá trị sử dụng
6 Phương pháp phân tích kinh tế - xã hội
Trang 42I Vị trí của các loại phân tích đánh giá dự án
Để lựa chọn được phương án tối ưu cho một dự án đầu
tư xây dựng công trình người ta có thể dùng 3 loại phân tích là:
- Phân tích kinh tế - kỹ thuật
- Phân tích tài chính
- Phân tích kinh tế - xã hội
Trang 43I Vị trí của các loại phân tích đánh giá dự án
Đề xuất các phương án kỹ thuật
Dự án đầu tư xây dựng công trình
Dự án đầu tư xây dựng công trình
Quyết định đầu tư
Trang 44II Phương pháp dùng một vài chỉ tiêu tài chính kinh tế tổng hợp kết hợp với một hệ chỉ tiêu bổ sung
1 Các chỉ tiêu hiệu quả tài chính và kinh tế - xã hội
a Nhóm chỉ tiêu hiệu quả tài chính
b Nhóm chỉ tiêu hiệu quả kinh tế - xã hội
c Nhóm chỉ tiêu chi phí
2 Nhóm các chỉ tiêu kỹ thuật
3 Nhóm các chỉ tiêu môi trường và các chỉ tiêu xã hội
khác
Trang 45III Phương pháp dùng một chỉ tiêu tổng hợp không đơn vị đo
Trang 46IV Phương pháp giá trị - giá trị sử dụng
1 Cơ sở lý luận
2 Nội dung phương pháp
Trang 47V Phân tích tài chính
VI Phân tích kinh tế - xã hội
Trang 48Phòng 211 nhà A5 – Đại học Thủy lợi
CHƯƠNG 4: THẨM
ĐỊNH DỰ ÁN