Một số phương pháp dạy từ vựng tiếng anh cho học sinh tiểu học

Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn đề tài" Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh cho học sinh tiểu học".. Từ vững là một trong những kĩ năng cơ bản được chú trọng trong quá trìn

A/ PHẦN MỞ ĐẦU 1) Lý do chọn đề tài

Thứ nhất, trong thời kỳ hội nhập hiện nay, việc nắm vững, sử dụng thông thạo tiếng anh ngày càng trở nên cần thiết Do đó, việc dạy và học Tiếng anh cũng đã có nhiều đổi mới cả về nội dung cũng như hình thức Người dạy đã vận dụng các thủ thuật và hoạt động trên lớp học để phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh và tạo điều kiện tối ưu cho học sinh rèn luyện, phát triển nâng cao khả năng, kỹ năng

sử dụng ngôn ngữ vào mục đích giao tiếp Nói như vậy, không phải để xem nhẹ việc học cấu trúc mà để khẳng định một điều: Từ vựng là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi học bất kể một ngôn ngữ nào

Từ vựng là công cụ cơ bản trong giao tiếp và tiếp thu kiến thức Vốn từ vựng càng phong phú bao nhiêu thì việc giao tiếp và tiếp thu kiến thức càng dễ dàng bấy nhiêu

Vì vậy, mỗi giáo viên nên tập trung vào việc giúp học sinh của mình có một vốn

từ vựng đáng kể Biết càng nhiều từ vựng, bạn càng có thể diễn đạt rõ ràng

Tuy nhiên, việc giúp học sinh nhớ từ vựng không dễ Mỗi giáo viên lại có cách dạy khác nhau, tùy theo từng đối tượng học sinh, từng nội dung bài học để gây sự quan tâm, hứng thú với học sinh, phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong học tập

Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn đề tài" Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh cho học sinh tiểu học"

2) Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

Từ vững là một trong những kĩ năng cơ bản được chú trọng trong quá trình dạy

và học ngoại ngữ tuy nhiên thực tế giảng dạy các kỹ năng chưa thực sự đạt được hiệu quả tối ưu do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó nguyên nhân chủ yếu đó

là giáo viên chưa có phương pháp dạy trau dồi vốn từ vựng cho học sinh đúng

Bởi vậy, đề tài “Một số phương pháp dạy từ vựng Tiếng Anh cho học sinh tiểu học Tiếng Anh lớp 5” đã đưa ra giải pháp giảng dạy hiệu quả, tích cực phù hợp với

từng bài, từng chủ đề môn tiếng Anh lớp 5: Đó chính là dạy kỹ năng đọc hiểu với khung ba giai đoạn, ở mỗi giai đoạn tác giả đề cập đến mục đích và gợi ý một số giải phápgiúp người dạy thiết kế được các hoạt động phù hợp với từng đối tượng học sinh, không chỉ kích thích được hứng thú của học sinh mà còn giải quyết được các vấn đề về ngôn ngữ thông qua phương pháp nhận diện qua tranh và ghi nhớ các từ được đưa ra một cách hiệu quả hơn nhằm góp phần nâng cao hiệu quả của quá trình dạy kỹ năng này

Đây là một hình thức giúp các em trau dồi vốn từ vững, vốn kiến thức được rộng lớn và rất nhanh nhẹn trong sử dụng máy tính Nó giúp quá trình bồi dưỡng và tham gia bồi dưỡng được diễn ra sinh động và tự chủ Trong khi thực hiện các hoạt động bồi dưỡng giúp các em tự chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng mới đồng thời rèn luyện phương pháp tự học, tự tìm tòi, nghiên cứu

Đề tài đã xác định và làm sáng tỏ thêm cơ sở lý luận phương pháp dạy học

"Lấy học sinh làm trung tâm", kết hợp với việc vận dụng sáng tạo, linh hoạt các phương pháp trong giảng dạy dạy từ vựng của môn tiếng Anh từng bước nâng cao chất lượng giảng dạy từ vựng môn tiếng Anh lớp 5 nói riêng và chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh ở trường phổ thông nói chung, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

3) Phạm vi áp dụng đề tài, giải pháp

Đề tài này có thể áp dụng vào việc giảng dạy từ vựng cho học sinh lớp 5 trường tiểu học Hoa Thủy trong các tiết dạy Việc thực hiện phương pháp bồi dưỡng này nhằm góp phần nâng cao chất lượng bồi dưỡng và kết quả bồi dưỡng có hiệu quả cao hơn

Nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên, một số sách nâng cao tiếng Anh dành cho học sinh tiểu học

Tôi đã tìm tòi nghiên cứu các tài liệu, kết hợp dự giờ, thực nghiệm, kiểm tra đối chiếu các kết quả học tập của học sinh, rút ra được phương pháp dạy tốt nhất cho các em

B/ PHẦN NỘI DUNG I/.Thực trạng đề tài

Trong việc dạy học ngoại ngữ ở nước ta hiện nay nói chung và dạy Tiếng Anh cho học sinh tiểu học nói riêng , thời lượng lẫn khối lượng kiến thức dành cho học ngoại ngữ chiếm khá nhiều, nhưng kết quả học tập của học sinh vẫn chưa cao

Sự hạn chế trong phương pháp dạy học từ vựng là một trong những yếu tố then chốt khiến người học rất khó đạt được những kết quả cao Có nhiều cấp độ khác nhau trong việc nhớ, sử dụng từ vựng, trong đó khả năng ghi nhớ từ chỉ là một trong những phần cơ bản nhất Vấn đề quan trọng của đề tài là đưa ra một số phương pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học từ vựng tiếng Anh cho học sinh tiểu học

1 Thuận lợi.

a) Các yếu tố chủ quan có ảnh hưởng tích cực tới đề tài:

Bản thân là giáo viên tiếng Anh đứng lớp 5 và tham gia giảng dạy qua nhiều năm kinh nghiệm và nghiên cứu giảng dạy tôi dành nhiều thời gian và tâm huyết để có hiệu quả của giờ lên lớp

Bản thân tôi chịu khó tìm tòi, nghiên cứu, tham khảo nhiều tài liệu, sách từ vựng

về các chủ đề , chủ điểm…Sau đó, tôi ghi chép và tích lũy thường xuyên

Bản thân thường xuyên trao đổi với đổng nghiệp trong và ngoài ngoài nhà trường để học hỏi và đúc rút kinh nghiệm cần thiết để áp dụng trong quá trình bồi dưỡng

b)Yếu tố khách quan ảnh hưởng tích cực đến vấn đề liên quan đến đề tài:

Ban giám hiệu có sự động viên sâu sắc đúng mức đến công tác bồi dưỡng học sinh giỏi

Một số phụ huynh quan tâm, động viên con em mình Họ đã đầu tư cho con em mình máy tính xách tay, có nối mạng để cho các em co thể luyện tập ở nhà hoặc ở những nơi khác nhà trường

Tôi dạy ở trường có truyền thống hiếu học, học sinh ở đây học giỏi siêng năng và ham học

Những năm gần đây các kì thi HSG tiếng Anh chủ yếu được tổ chức qua mạng Internet, cứ mỗi tuần mở ra một vòng thi giúp học sinh dể dàng vào thi và thực sự gây hứng thú cuốn hút được các em

Đặc biệt là có phần thi thử giúp các em kiểm tra được năng lực tiến bộ hàng tuần của bản thân qua vòng thi các cấp

2 Hạn chế:

Trường tôi dạy là một trường ở vùng nông thôn, tài liệu sách tham khảo ở thư viện còn hạn chế, các phòng chức năng ở khu trung tâm chưa có với lại trường đông nên học sinh tham gia bồi dưỡng theo tỉ lệ là nhiều Vì thế, chưa có đủ tư liệu, máy tính để học sinh và giáo viên tham khảo, nghiên cứu một cách thoải mái,

dễ dàng Gia đình các em chủ yếu là nông dân, còn nghèo nên cha, mẹ chỉ lo kinh

tế không có thời gian quan tâm và đôn đốc việc học của các em nên nguồn học sinh giỏi khá hạn chế

Hầu hết gia đình các em đều chưa co máy vi tính nối mang Internet

Phụ huynh cũng như học sinh còn “coi nhẹ” môn Tiếng Anh Họ chỉ nghĩ ở tiểu học quan trọng nhất vẫn là môn Toán và Tiếng Việt nên gặp không ít khó khăn khi gọi các em đi bồi dưỡng

3 Nguyên nhân, các yếu tố tác động đến đề tài

Kết quả học tập từ vựng tiếng Anh của học sinh tiểu học nói chung và trường tiểu học Hoa Thủy nói riêng còn nhiều hạn chế Điều đó có cả nguyên nhân chủ quan lẫn nguyên nhân khách quan như sau:

Nguyên nhân chủ quan, nhiều học sinh vẫn còn tâm lý học tập thụ động, chưa tự

ý thức được sự cần thiết phải nắm vững một ngoại ngữ, nhiều học sinh chưa đánh giá đúng tầm quan trọng của tiếng Anh nói riêng, ngoại ngữ nói chung, chưa dành

đủ thời lượng cần thiết cho việc học từ vựng ở nhà từ đó xem nhẹ việc học từ vựng Tiếng Anh

Nguyên nhân khách quan, Trường tiểu học Hoa Thủy là một trường miền núi,điều

kiện nhiều gia đình còn khó khăn, ngoài việc học ở trường các em còn phụ giúp gia đình nhiều công việc khác nên thời gian dành cho việc học còn ít Nhiều em ba mẹ

đi làm ăn xa phải sống với ông bà nên thiếu sự kèm cặp của ba mẹ

II/ Giải pháp, biện pháp ứng dụng bảng tương tác vào việc soạn giảng tiết dạy kỹ năng đọc của bộ môn Tiếng Anh lớp 5

1) Các giải pháp ứng dụng bảng tương tác trong soạn giảng tiết dạy kỹ năng đọc bộ môn tiếng Anh lớp 5

1.1 Giải pháp 1: Các bước dạy từ vựng

Việc dạy và học từ vựng Tiếng Anh ở các độ tuổi diễn ra hoàn toàn khác

nhau Vì thế việc sử dụng một số phương pháp dạy từ vựng cho các đối tượng khác nhau khó có thể đạt được kết quả như mong đợi Đặc biệt đối với học sinh tiểu học, việc dạy từ vựng đòi hỏi không chỉ có các kỹ thuật chuẩn mà còn phải rất sinh động, phong phú, hấp dẫn Do đó, người giáo viên phải hiểu biết và linh hoạt Hiện nay vẫn còn tồn tại một số hình thức dạy từ vựng theo hướng thụ động: Ghi từ lên bảng( cả bằng Tiếng Anh lẫn Tiếng Việt) và cho học sinh đọc đi đọc lại , đưa ra câu nói bằng Tiếng Anh và yêu cầu học sinh dịch sang Tiếng Việt và ngược lại, yêu cầu chép chính tả phần Tiếng Anh và Tiếng Việt, bắt học sinh học thuộc lòng các từ … Chắc chắn cách học này sẽ không có tác dụng nhiều, hoặc nếu học sinh có nhớ được thì chỉ nhớ được trong thời gian ngắn chứ không thể trở thành từ vựng để có thể sử dụng tự nhiên và lâu dài

Vậy dạy từ vựng cho HS nhỏ tuổi như thế nào là chuẩn xác về mặt giáo dục và phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi? Đề tài này tôi xin đề cập đến một số phương pháp

cơ bản trong việc dạy từ vựng cho HS tiểu học

Thông thường khi dạy từ vựng trong một bài tập có thể ở các dạng: dạy từ vựng để thực hiện các hoạt động tiếp theo như nghe một đoạn hội thoại, đọc một

đoạn văn hay viết một tấm thiệp…Đối với những bài tập mà chưa được giới thiệu

từ vựng trước đó, GV có thể tiến hành các bước sau:

Bước 1:Identification (Nhận diện):

Học sinh có 2-3 phút để xem tranh (trong sách, tài liệu của mình) Mục đích là

cho từng cá nhân học sinh thời gian nhận diện trong tranh có gì Học sinh sẽ tự tìm

sự liên kết, tự tư duy hay đơn giản hơn là nhận diện những dữ liệu đang có GV có thể can thiệp vào quy trình này bằng cách đặt những câu hỏi bằng Tiếng Anh hay Tiếng Việt tùy vào trình độ học sinh, để giúp HS khai thác dữ liệu có sẵn trong tài liệu

Example:

Trong Unit 9(Tiếng Anh 5): What did you see at the zoo ? Lesson 1: Part 1-2 Trước khi vào dạy từ vựng GV cho HS nhận diện 4 bức tranh trong SGK và đặt các câu hỏi sau:

+ How many people are there in the picture?

+ Who are they?

+What are they doing?

HS trả lời được các câu hỏi từ GV, nghĩa là HS đã phần nào khai thác được nội dung của bài học

Bước 2:Teach vocabulary (Dạy từ):Đây là giai đoạn GV dạy kiến thức mới cho

HS Khi dạy từ mới GV cần tuân thủ theo 4 bước sau:

+ Identify: GV giơ Flashcard lên cho HS thấy, cần đảm bảo là Flashcard đủ to để

HS có thể quan sát thấy được

+Listen:HS nghe GV đọc to vài lần tên con vật, đồ vật … xuất hiện trong

tranh.Nếu các từ trừu tượng như vui ,buồn… thì có thể dung tranh(nếu có) hoặc cử chỉ, điệu bộ của GV

+ Point: HS tìm trong sách của mình và chỉ vào vật, đồ vật mà GV đã đọc.

+Repeat: HS đọc theo GV tên vật, đồ vật vài lần.

Lặp lại chu trình như vậy với các từ khác

Example:

Trong Unit 9(Tiếng Anh 5): What did you see at the zoo? Lesson 1: Part 1-2

Sau khi cho HS nhận diện và trả lời các câu hỏi để khai thác bài xong.

+ GV cho Hs quan sát tấm Flashcard -Pythons.

+HS nghe GV đọc mẫu từ Pythons.

+HS tìm trong SGK và chỉ vào từ Monkeys.

+HS đọc từ Pythons theo GV 2-3 lần.

Quy trình dạy từ một cách đầy đủ không phải chỉ dạy HS nhận biết từ mà phải đảm bảo những tiêu chí sau:

- Đọc đúng các âm

- Hiểu nghĩa từ trong văn cảnh

-Nắm được khả năng kết hợp của từ

-Sử dụng được trong những tình huống khác nhau

Bước 3:Recycle(Tái tạo từ): Việc tái tạo từ - giúp học sinh nhớ những từ đã được

học từ trước và dùng lại sau này là rất quan trọng Tôi thường lồng ghép các từ đã học trong các bài mới sau này Thêm vào đó, khi nói chuyện với học sinh, tôi cũng lưu ý hay dùng những từ mới này, cho học sinh giải các trò chơi đoán ô chữ có những từ này

Hoặc ở bước này GV tự nghĩ ra một câu chuyện đơn giản bằng Tiếng Việt hoặc bằng Tiếng Anh tùy thuộc vào vốn từ vựng của các em, hoặc tùy thuộc vào khối lớp, để ôn luyện và tạo hứng thú cho HS Câu chuyện nên ngắn gọn, bao hàm được toàn bộ các từ trong tranh.Đây là lúc GV đưa từ vào các tình huống

Example:

“Chủ nhật tuần trước cô cùng gia đình đi thăm sở thú Mỗi thành viên trong gia đình có những sở thích khác nhau Khi bước vào cổng vườn bách thú, những chú

trăn (giơ flashcard- pythons đọc lại vài lần) làm chúng tôi vô cùng sợ hãi Tiếp đến là những bác cá sấu ( giơ flashcard – crocodile đọc lại vài lần) to kềnh càng,

chậm rãi, làm cho cu Bo nhà cô rất thích thú Mãi vòng quanh chúng tôi nhìn thấy

những cô công (giơ flashcard- peacocks đọc lại vài lần) xòe cái đuôi rất đẹp Đến cuối cùng là chú đười ươi (giơ flashcard- gorilla đọc lại vài lần) đang ăn chuối.

1.2: Giải pháp 2: Các kỹ thuật dạy từ vựng

Để thành công trong các bước dạy từ vựng trên (Teach vocabulary)thì chúng

ta áp dụng một trong các kỹ thuật dạy từ vựng sau:

a.Visual (nhìn): cho học sinh nhìn tranh ảnh, vẽ phác hoạ cho các em nhìn, giúp

giáo viên ngữ nghĩa hoá từ một cách nhanh chống

Example:+Trong Unit 15:What would you like to be in the future?Lesson 1(Tiếng Anh 5)

GV: sử dụng các hình ảnh sau để dạy từ:

- a pilot: - a writer:

GV:hỏi “Who’s this?” HS: trả lời

b Mine (điệu bộ): Thể hiện qua nét mặt, điệu bộ.

Example:+Trong Unit 2:I get up early?How about you ? Lesson 1(Tiếng Anh )

GV: làm động tác “do morning exercises”

GV: hỏi “What am I doing?”

HS: nhìn vào động tác của GV và trả lời

c Example: GV viết các từ chủ điểm lên bảng HS viết từ có liên quan đến chủ

điểm đó và GV cung cấp thêm

Example:+Trong Unit 6: How many lessons do you have today?Lesson 1(Tiếng Anh 5)

- Maths, English, Art, Vietnamese, Science, IT, Music……… are lessons.

Art IT Music

English

Science

PE

science

Vietnamese

d Synonyon /Antonyon (từ đồng nghĩa /từ trái nghĩa):GV dùng những từ đã

học rồi để giảng từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa

Example: +beautiful

GV: hỏi “What’s another word for nice?”

+young

GV: hỏi: “What’s the opposite of old?”

e Realia (vật thật): Dùng những dụng cụ trực quan thực tế có được.

Example :+Trong Unit 17: What would you like to eat/ drink?Lesson 1(Tiếng Anh 5)

GV: sử dụng vật thật để dạy từ (giáo viên cầm ột gói bánh ) và hỏi: “What’s this?”

HS: trả lời “biscuits”

g Situation / explanation:

Lessons

Example: singer

GV: I like singing.Who am I becoming in the future?”.Tell me the word in Vietnamese

HS: trả lời

h Translation (dịch): Giáo viên dùng những từ tương đương trong tiếng Việt để

giảng nghĩa từ trong tiếng Anh Giáo viên chỉ sử dụng thủ thuật này khi không còn cách nào khác, thủ thuật này thường được dùng để dạy từ trừu tượng, hoặc để giải quyết một số lượng từ nhiều nhưng thời gian không cho phép, Giáo viên gợi ý học sinh tự dịch từ đó

+Trong Unit 9: what did you see at the zoo?Lesson 2(Tiếng Anh 5)

Example: road loudly

GV:hỏi “How do you say “gầm ầm ỉ” in English?”

HS: trả lời

i.True or False statements:GVđưa ra một vài tình huống và yêu cầu HS chọn câu trả lời đúng bằng cách trả lời True hoặc False.

Để học sinh tiếp thu bài tốt đòi hỏi khi dạy từ mới, giáo viên cần phải lựa chọn các phương pháp cho phù hợp, chúng ta cần chọn cách nào ngắn nhất, nhanh nhất, mang lại hiệu quả cao nhất, là sau khi học xong từ vựng thì các em đọc được, viết được và biết cách đưa vào các tình huống thực tế

1.3 Giải pháp 3 : Một số trò chơi để kiểm tra và củng cố từ mới:

Chúng ta biết rằng chỉ giới thiệu từ mới thôi không đủ, mà chúng ta còn phải thực hiện các bước kiểm tra và củng cố Các thủ thuật kiểm tra và củng cố sẽ khuyến khích học sinh học tập tích cực và hiệu quả hơn Trong hoạt động này, chúng ta có thể sử dụng để kiểm tra từ mới Ngoài các trò chơi quen thuộc như:Rub out and remember, slap the board, What and where, matching, bingo… Thì tôi xin giới thiệu một vài trò chơi mới:

+ Taboo (trò chơi có thể hiểu như trò "Đuổi hình bắt chữ"): Trò chơi "Taboo" được

tổ chức rất đơn giản HS được ngồi theo nhóm với một chồng thẻ từ mới úp xuống Một HS lật thẻ lên và cố giải thích, ví dụ… để khiến những bạn khác nhớ ra từ