Bài giảng Quản trị kinh doanh - Bài 2: Quản trị kinh doanh cung cấp khái niệm và mục tiêu của quản trị kinh doanh; khái niệm và đặc điểm của nguyên tắc quản trị; đặc điểm phương pháp quản trị; các phương pháp quản trị chủ yếu và hình thức thể hiện của nó.
Trang 1v1.0013104217 1
BÀI 2: QUẢN TRỊ KINH DOANH
ThS Phan Thị Thanh Hoa
Trường đại học kinh tế quốc dân
Trang 2TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG: Sử dụng phương pháp quản trị hiệu quả
• Doanh nghiệp tư nhân Việt Tú là một công ty chuyên về công nghệ thông tin, với lĩnh vựchoạt động chính là thiết kế phần mềm Ông Tú, giám đốc công ty, là một người khánghiêm khắc và chỉnh chu Từ những ngày đầu thành lập, ông đã đem sự nghiêm khắcnày vào điều hành công ty Tất cả mọi công việc đều được xử lý theo nội quy, quy chếcủa Công ty
• Anh Hùng, một kỹ sư công nghệ thông tin tài năng, đã có nhiều đóng góp cho Công tyngay từ những ngày đầu Tuy nhiên, thời gian gần đây, do gia đình vừa có chuyện buồnnên tháng này anh có đi làm muộn 5 buổi, nhưng anh vẫn hoàn thành công việcđược giao
• Trong đợt tổng kết cuối tháng, ông Tú đã quyết định: Trong tháng, anh Hùng đi làm muộn
5 buổi, vi phạm giờ giấc làm việc của Công ty, nên quyết định trừ 20% lương trong tháng
đó Ông cho rằng, với cách xử lý như vậy, sẽ tạo ra “kỷ luật thép” cho Công ty, và anhHùng sẽ không dám vi phạm nữa
• Tuy nhiên, anh Hùng không phục Thời gian sau đó, anh không còn chú tâm nhiều vàocông việc và cuối cùng, anh đã nộp đơn xin nghỉ việc
Trang 32 Cách áp dụng các phương pháp này có phù hợp và đầy đủ chưa?
3 Trong quản trị kinh doanh, các nhà quản trị có thể áp dụng các phương phápquản trị nào?
Trang 4MỤC TIÊU
• Giúp sinh viên nắm được khái niệm và mục tiêu của quản trị kinh doanh;
• Hiểu được khái niệm và đặc điểm của nguyên tắc quản trị;
• Nắm được khái niệm, đặc điểm phương pháp quản trị;
• Phân tích được các phương pháp quản trị chủ yếu và hình thức thể hiện của nó
Trang 5v1.0013104217 5
NỘI DUNG
Quản trị kinh doanh
Nguyên tắc quản trịPhương pháp quản trị
Trang 61.2 Mục tiêu của quản trị kinh doanh
1 QUẢN TRỊ KINH DOANH
1.1 Khái niệm
Trang 77 v1.0013104217
1.1 KHÁI NIỆM
• Quản trị kinh doanh là tổng hợp các hoạt động kế
hoạch hóa, tổ chức và kiểm tra sự kết hợp các yếu tố
sản xuất một cách có hiệu quả nhất nhằm xác định và
thực hiện mục tiêu cụ thể trong quá trình phát triển
• Quản trị kinh doanh là tổng hợp các hoạt động xác
định mục tiêu và thông qua những người khác để
thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp trong môi
trường kinh doanh thường xuyên biến động
Trang 81.2 MỤC TIÊU CỦA QUẢN TRỊ KINH DOANH
Giúp doanh nghiệp phát triển vững chắc, có hiệu quả trong
môi trường kinh doanh thường xuyên biến động
Trang 102.1 KHÁI QUÁT
• Nguyên tắc là những ràng buộc theo những
tiêu chuẩn, chuẩn mực nhất định buộc mọi
người phải tuân thủ
• Có hai loại nguyên tắc là nguyên tắc hoạt động
và nguyên tắc quản trị
Trang 1111 v1.0013104217
2.2 NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ
Nguyên tắc quản trị là những ràng buộc theo
những tiêu chuẩn, chuẩn mực nhất định buộc
mọi người thực hiện hoạt động quản trị phải
tuân thủ
Trang 12YÊU CẦU
YÊU CẦU Tích cực đến kết Phân tác động
quả kinh doanh
Phải tạo cho ngườithực hiện tínhchủ động
Phải với tư cách
Hệ thống mangTính chất bắt buộc
Tự hoạt động
Thích ứng vớiNhững thay đổi Môi trường kinh doanh
Trang 1313 v1.0013104217
MỘT SỐ NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ
• Thứ nhất: nguyên tắc quản trị định hướng mục tiêu
• Thứ hai: nguyên tắc quản trị định hướng kết quả
• Thứ ba: nguyên tắc ngoại lệ
• Thứ tư: nguyên tắc quản trị trên cơ sở phân chia nhiệm vụ
• Thứ năm: nguyên tắc chuyên môn hóa
• Thứ sáu: nguyên tắc kết hợp hài hòa các lợi ích kinh tế
Trang 14CĂN CỨ ĐỂ XÂY DỰNG
Trang 163.1 KHÁI QUÁT
3.1.1 Khái niệm phương pháp quản trị
3.1.2 Ý nghĩa của phương pháp quản trị
3.1.3 Đặc điểm phương pháp quản trị
Trang 1717 v1.0013104217
3.1.1 KHÁI NIỆM PHƯƠNG PHÁP QUẢN TRỊ
Phương pháp quản trị được hiểu là cách thức
tác động của chủ thể đến đối tượng bị quản trị
nhằm đạt được mục tiêu đã xác định
Trang 183.1.2 Ý NGHĨA CỦA PHƯƠNG PHÁP QUẢN TRỊ
Trang 1919 v1.0013104217
3.1.3 ĐẶC ĐIỂM PHƯƠNG PHÁP QUẢN TRỊ
Trang 2121 v1.0013104217
3.2.1 PHƯƠNG PHÁP HÀNH CHÍNH
• Khái niệm:
Là phương pháp quản trị dựa trên cơ sở các mối quan
hệ về tổ chức và kỷ luật của doanh nghiệp
• Đặc điểm:
Đòi hỏi nhà quản trị đứng đầu phải có quyết định dứt
khoát, rõ ràng, dễ hiểu, có địa chỉ người thực hiện,
loại trừ khả năng có sự giải thích khác nhau đối với
nhiệm vụ được giao
Tác động hành chính có hiệu lực ngay từ khi ban
hành quyết định
Đối với những quyết định hành chính thì cấp dưới
bắt buộc phải thực hiện, không được lựa chọn
Trang 223.2.1 PHƯƠNG PHÁP HÀNH CHÍNH (tiếp theo)
• Vai trò
Vai trò của các phương pháp hành chính trong
quản trị kinh doanh rất to lớn; nó xác lập trật tự kỷ
cương làm việc trong doanh nghiệp; khâu nối các
phương pháp quản trị khác lại; giấu được bí mật ý
đồ kinh doanh và giải quyết các vấn đề đặt ra trong
doanh nghiệp rất nhanh chóng
• Yêu cầu:
Một là, quyết định hành chính chỉ có hiệu quả
cao khi quyết định đó có căn cứ khoa học,
được luận chứng đầy đủ về mọi mặt
Hai là, khi sử dụng các phương pháp hành
chính phải gắn chặt quyền hạn của người ra
quyết định Người ra quyết định phải chịu trách
nhiệm đầy đủ về quyết định của mình
Trang 2323 v1.0013104217
3.2.2 PHƯƠNG PHÁP KINH TẾ
• Khái niệm:
Là phương pháp tác động vào mọi người lao động
thông qua các biện pháp kinh tế
• Đặc điểm:
Đặc điểm của các phương pháp kinh tế là tác động
lên đối tượng quản trị không bằng cưỡng bức hành
chính mà bằng lợi ích
• Vai trò:
Các phương pháp kinh tế là các phương pháp
quản trị tốt nhất để thực hành tiết kiệm và nângcao hiệu quả kinh tế
Các phương pháp kinh tế mở rộng quyền hành
động cho các cá nhân và cấp dưới, đồng thờicùng tăng trách nhiệm kinh tế của họ
Trang 243.2.2 PHƯƠNG PHÁP KINH TẾ
• Yêu cầu:
Việc áp dụng các biện pháp kinh tế luôn
luôn gắn liền với việc sử dụng các đòn bẩykinh tế
Để áp dụng phương pháp kinh tế phải thực
hiện sự phân cấp đúng đắn giữa các cấpquản trị
Sử dụng phương pháp kinh tế đòi hỏi cán
bộ quản trị phải có trình độ và năng lực vềnhiều mặt
Trang 2525 v1.0013104217
3.2.3 PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC, THUYẾT PHỤC
• Khái niệm:
Là phương pháp tác động vào người lao
động bằng các biện pháp tâm lý xã hội và
giáo dục thuyết phục
• Đặc điểm:
Uyển chuyển, linh hoạt, không có khuôn mẫu
chung và liên quan rất chặt chẽ đến tác
phong và nghệ thuật của chủ thể quản trị
• Vai trò:
Phương pháp này rất quan trọng trong việc
động viên tinh thần quyết tâm, sáng tạo, say
sưa với công việc của mọi người lao động
Trang 26GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Ông Tú đã áp dụng các phương pháp quản trị nào với trường hợp của anh Hùng? Cácphương pháp đó thể hiện như thế nào?
2 Cách áp dụng các phương pháp này có phù hợp và đầy đủ chưa?
3 Trong quản trị kinh doanh, các nhà quản trị có thể áp dụng các phương pháp quản trị nào?
Trả lời:
1 Ông Tú đã áp dụng các phương pháp:
• Phương pháp hành chính: thể hiện ở nội quy, quy chế doanh nghiệp
• Phương pháp kinh tế: Tác động vào lương
VD: → Đi muộn → giảm lương
2 Cách áp dụng các phương pháp này chưa thực sự phù hợp và đầy đủ chưa, vì bên cạnh 2phương pháp trên, phải kết hợp thêm phương pháp giáo dục, thuyết phục
3 Trong quản trị kinh doanh, các nhà quản trị có thể áp dụng các phương pháp quản trị: hànhchính, kinh tế và giáo dục thuyết phục
Trang 2727 v1.0013104217
CÂU HỎI TỰ LUẬN
Mệnh đề sau là đúng hay sai và giải thích tại sao: “Phương pháp hành chính cũng có các đặc
trưng giống phương pháp kinh tế”
Gợi ý trả lời:
Sai Dựa vào đặc điểm của phương pháp hành chính và phương pháp kinh tế, và điểm khácnhau cơ bản là: Trong khi phương pháp hành chính tác động dựa mối quan hệ về tổ chức và kỷluật của doanh nghiệp thì phương pháp kinh tế tác động lên đối tượng quản trị không bằngcưỡng bức hành chính mà bằng lợi ích
Trang 28TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
• Quản trị kinh doanh: khái niệm, mục tiêu
• Nguyên tắc quản trị: khái niệm, đặc điểm
• Khái niệm, đặc điểm của phương pháp quản trị
• Các phương pháp quản trị chủ yếu