1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Tích hợp kiến thức liên môn khi dạy bài “phú sông bạch đằng” (trương hán siêu)

45 31 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Tích Hợp Kiến Thức Liên Môn Khi Dạy Bài “Phú Sông Bạch Đằng” (Trương Hán Siêu)
Trường học Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành Giáo Dục
Thể loại Sáng Kiến Kinh Nghiệm
Định dạng
Số trang 45
Dung lượng 2,52 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Lời giới thiệu Luật Giáo dục Điều 24.2 yêu cầu: “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS, phù hợp với đặc điểm của từnglớp, môn họ

Trang 1

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

Các từ viết tắt trong sáng kiến kinh nghiệm: 2

1 Lời giới thiệu 3

2 Tên sáng kiến: 4

3 Tác giả sáng kiến: 4

4 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: 4

5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 4

6 Mô tả bản chất của sáng kiến: 4

7 Những thông tin cần được bảo mật (nếu có): Không 42

8 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: 42

9 Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến: 42

TÀI LIỆU THAM KHẢO 45

Trang 2

Các từ viết tắt trong sáng kiến kinh nghiệm:

- Sáng kiến kinh nghiệm (SKKN)

Trang 3

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Luật Giáo dục (Điều 24.2) yêu cầu: “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải pháthuy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS, phù hợp với đặc điểm của từnglớp, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thứcvào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho họcsinh.” Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học là một trong những yêu cầu trọng tâmcủa đổi mới giáo dục Trung học phổ thông và nhất thiết phải đổi mới theo hướng

“Đặt HS vào hoạt động trung tâm của quá trình dạy học”, giáo viên đóng vai trò tổchức, định hướng cho HS đọc hiểu, lĩnh hội văn bản văn học Vì thế, vấn đề đặt ra làphải xác định các phương pháp, để tìm ra hệ thống các hoạt động chiếm lĩnh tác phẩmvăn chương trong nhà trường

Đổi mới phương pháp dạy học Văn được thực hiện qua nhiều khâu, nhiều thaotác Dạy học phát huy tính tích cực, chủ động của HS phải được thực hiện qua nhiềubước khác nhau trong quy trình dạy học, trong đó, vai trò của người học vừa là đốitượng vừa là chủ thể của hoạt động học tập Đặc biệt, với môn Văn, phát huy vai tròchủ thể của HS trong giờ học phải được xem như là một nguyên tắc cơ bản, phải đưanguyên tắc ấy vào một khâu trong quá trình dạy học, trong giáo án của giáo viên quatừng tiết dạy

Không khí, chất lượng học Văn của HS trước hết phải bắt đầu từ những tiết Đọcvăn Muốn phát huy vai trò chủ thể - năng lực cảm thụ văn chương của HS thì GVphải biết khơi gợi, tổ chức, dẫn dắt HS tham gia tích cực, chủ động vào bài học.Chính vì vậy, việc vận dụng kiến thức liên môn vào bài học để gây hứng thú cho học

sinh là vô cùng cần thiết Trong đó, sự kết hợp khéo léo giữa kiến thức Ngữ văn, kiến

thức Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân, và các bộ môn khác sẽ giúp cho HS thấyđược sự phát triển xã hội một cách liên tục thống nhất, khắc phục được tình trạng nắmkiến thức Ngữ văn một cách rời rạc

Việc dạy học tích hợp liên môn ở Việt Nam hiện nay cũng đã dần được chútrọng, nhiều tài liệu nghiên cứu cũng đã tìm hiểu về đề tài giáo dục này Tuy nhiên,hầu hết nghiên cứu vẫn còn rất nặng nề tính lý luận, chưa thực sự đào sâu chi tiết việc

áp dụng cụ thể nội dung dạy học liên môn như thế nào trong từng môn học, từng bàihọc Cũng vì vậy mà việc vận dụng kiến thức liên môn trong giảng dạy các bộ môncòn gặp nhiều khó khăn lúng túng

Trang 4

Vì thế, là một giáo viên môn Văn, tôi cũng mong muốn có thể góp một phần nhỏvào việc hệ thống, tìm tòi những nội dung giao thoa giữa các môn học, giữa các kiếnthức khoa học xã hội, tự nhiên nhằm bổ sung cho nhau, làm sáng tỏ hơn những kiếnthức mà học sinh được học trong một bài học cụ thể nhằm nâng cao chất lượng họctập bộ môn và tăng thêm hiệu quả giáo dục trong nhà trường Bởi vậy, từ những học

hỏi và rút kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy, tôi xin mạnh dạn đưa ra đề tài: Tích hợp kiến thức liên môn khi dạy bài: “Phú sông Bạch Đằng” (Trương Hán Siêu)

5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu:

Sáng kiến được dạy trên đối tượng là học sinh lớp 10A4 - Trường THPT

Nguyễn Viết Xuân năm học 2018-2019

6 Mô tả bản chất của sáng kiến:

* Về nội dung của sáng kiến:

Từ năm học 2012 - 2013, bộ GD&ĐT đã đưa vấn đề vận dụng kiến thức liênmôn vào giảng dạy trong các trường phổ thông Tuy nhiên dạy học tích hợp kiến thức

liên môn trong bài học “Phú sông Bạch Đằng” (Trương Hán Siêu) chưa từng được soạn giảng cụ thể trong bất cứ tài liệu nào

Để thực hiện sáng kiến này, trước hết tôi xin mô tả về các bước thực hiện bàihọc trong sáng kiến:

Trang 5

1 Khâu chuẩn bị

Bước 1: Xây dựng ý tưởng dự án, quyết định chủ đề cho dự án

(Thực hiện vào phần củng cố- dặn dò của tiết học trước )

- Lựa chọn chủ đề:

Tiết đọc văn: Phú sông Bạch Đằng

(Bạch Đằng giang phú - Trương Hán Siêu)

- Để bài học đạt kết quả cao, tôi hướng dẫn HS thực hiện tốt khâu chuẩn bị ở nhà

 Trả lời câu hỏi phần hướng dẫn học bài trong SGK Ngữ văn 10 tập 2- cơ bản/ trang 7

 Tìm kiếm, khai thác thêm những thông tin:

 Tác giả Trương Hán Siêu, thời đại nhà Trần

 Vị trí địa lý của sông Bạch Đằng

 Dấu tích còn lại trên sông Bạch Đằng và tiềm năng du lịch trên sông Bạch Đằng ngày nay

 Các trận thủy chiến trong lịch sử trên dòng sông Bạch Đằng

 Một số bài thơ viết về dòng sông Bạch Đằng

 Một số nhân vật lịch sử được nói tới trong bài học: Trần Minh Tông, Trần Thánh Tông, Trần Quốc Tuấn

Bước 2: Thực hiện dự án và xây dựng sản phẩm

(Thực hiện vào thời gian ngoài giờ lên lớp và các giờ sinh hoạt )

- Tiến hành thu thập tài liệu, tìm kiếm thông tin (hình ảnh ,văn bản…)

- Tổng hợp thông tin và hoàn thành sản phẩm của các nhóm

Bước 3 Chuẩn bị báo cáo sản phẩm trước lớp

- Các nhóm hoàn thành sản phẩm, tập dượt chuẩn bị cho báo cáo sản phẩm trướclớp

- GV thu thập, phân loại tài liệu, soạn bài giảng trên giáo án Word và giáo án powerpoint

Trang 6

2 Cách thức tổ chức và phương pháp dạy học

Khi dạy bài “Phú sông Bạch Đằng”, tôi vận dụng quan điểm tích hợp để xây dựng hệ thống câu hỏi và sử dụng một số phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực để đạt mục tiêu của bài học: thảo luận nhóm, trình bày sản phẩm, đàm thoại, trao đổi, gợi

mở, quan sát, cố vấn…

3 Phương pháp kiểm tra đánh giá

- Sản phẩm các nhóm thực hiện dự án

- Khả năng giới thiệu sản phẩm của các nhóm và câu hỏi củng cố cuối bài học

4 Hoạt động của học sinh

- HS lựa chọn các bạn có cùng sở thích vào nhóm; cử nhóm trưởng, thảo luận, xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của nhóm

- Học sinh lựa chọn chủ đề, trao đổi theo nhóm, ghi chép nội dung HS cùng giáoviên chọn lọc những nội dung cần thiết để thực hiện dự án

- Các nhóm trưởng lần lượt báo cáo kế hoạch của nhóm; các nhóm khác nhận xét

bổ sung

- Các nhóm cùng soạn bài trong sách giáo khoa

- Nhiệm cụ thể của từng nhóm:

 Nhiệm vụ 1- Nhóm 1: Tìm hiểu về vị trí địa lý của sông Bạch Đằng,

về những chiến tích trên dòng sông Bạch Đằng

 Nhiệm vụ 2- Nhóm 2: Tìm hiểu về dấu tích còn lại trên sông Bạch Đằng và tiềm năng du lịch bên sông Bạch Đằng ngày nay

 Nhiệm vụ 3- Nhóm 3: Thông tin về một số nhân vật lịch sử, địa danhnổi tiếng được nhắc tới trong bài

5 Hoạt động của giáo viên:

- Lập kế hoạch cho dự án Giới thiệu bài học, nêu mục tiêu cần đạt trong bài học

- GV giới thiệu cho học sinh biết thế nào là dạy tích hợp Mục đích của dạy học tích hợp Dạy tích hợp có ưu điểm nổi bật gì so với dạy truyền thống?

Trang 7

- GV giới thiệu một số phương pháp dạy học tích cực, hướng dẫn các em thực hiện

- Cho học sinh lựa chọn nhiệm vụ theo sở thích, hình thành các nhóm HS có cùng sở thích

- Phân công nhiệm vụ cho các nhóm (đã nêu ở mục 4)

- Hướng dẫn các nhóm ghi sổ theo dõi tiến độ thực hiện, phân công nhiệm vụ trong nhóm

- Theo dõi, nhận xét và bổ sung những công việc hay nội dung còn thiếu, giúp các em hoàn thành bản kế hoạch

- Tư vấn, giúp đỡ các em trong quá trình tìm kiếm tư liệu (nếu các em gặp khó khăn)

- Hướng dẫn học sinh một số kỹ năng thực hiện:

 Kỹ năng xử lý thông tin sau quá trình thu thập thông tin

 Kỹ năng làm bài thuyết trình trên powerpoint

 Kỹ năng giới thiệu, trình bày sản phẩm…

- Theo dõi, giúp đỡ xử lý thông tin, cách trình bày sản phẩm của các nhóm

- Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả thảo luận và phản hồi

- Nhận xét, bổ sung

- Hướng dẫn HS tìm hiểu bài học theo hệ thống câu hỏi trong SGK

- Kết luận, cho điểm theo nhóm, tuyên dương các nhóm, cá nhân đã học tập tích cực trong quá trình thực hiện nội dung bài học

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học trên lớp.

a Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

GV kiểm tra trong quá trình học

b Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới

- Mục tiêu: Tạo ấn tượng ban đầu cho học sinh về nội dung sẽ tìm hiểu trong bài

học

- Phương pháp: GV đưa một số câu hỏi định hướng HS để dẫn đến bài học mới:

Trang 8

Câu 1: Em biết tên những dòng sông nào ở đất nước ta? Em đã được tới thăm dòng

sông nào?

Câu 2: Trong những dòng sông em kể tên, dòng sông nào là nơi đã diễn ra rất nhiều

trận thủy chiến trong lịch sử nước ta?

Câu 3: Em đã biết những tác phẩm nào viết về dòng sông Bạch Đằng ?

 Bài học hôm nay, các em sẽ được tìm hiểu về dòng sông ấy qua tác phẩm “Phúsông Bạch Đằng” của tác giả Trương Hán Siêu

c Hoạt động 3: GV hướng dẫn HS tìm hiểu chung (tác giả, tác phẩm)

- Mục tiêu: HS nắm những nét cơ bản về tác giả Trương Hán Siêu, về sông Bạch

Đằng, về hoàn cảnh sáng tác, thể loại, bố cục, chủ đề của tác phẩm

- Phương pháp:

 HS đọc sách giáo khoa, kết hợp với kiến thức đã chuẩn bị ở nhà, trả lờicâu hỏi của GV: về tác giả, về hoàn cảnh sáng tác, thể loại, bố cục, chủ đềcủa tác phẩm

 HS trình bày bài thuyết trình trên Powerpont theo nhiệm vụ đã phân công

cho 3 nhóm- Tìm hiểu về sông Bạch Đằng (đã nêu ở mục 4) (Tích hợp kiến thức với môn Lịch sử, Địa lí)

 HS lắng nghe bài thuyết trình của các nhóm, nhận xét, bổ sung

Trang 9

(Tích hợp kiến thức với môn Lịch sử, Địa lí)

- Phương pháp: Phát vấn đàm thoại, trao đổi gợi mở, diễn giảng, nhận xét, bổ

sung

e Hoạt động 5: GV hướng dẫn HS tổng kết bài học.

- Mục tiêu: Tổng kết giá trị nội dung và nghệ thuật của bài phú; liên hệ tới ý

thức trách nhiệm của bản thân đối với lịch sử dân tộc, với đất nước (Tích hợp với môn Giáo dục công dân và Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh).

- Phương pháp: Phát vấn đàm thoại, trao đổi gợi mở, diễn giảng, nhận xét, bổ

 GV phát phiếu học tập theo nhóm, có in câu hỏi trắc nghiệm

 HS thảo luận nhanh, trả lời câu hỏi

g Hoạt động 7: Hướng dẫn về nhà

- Mục tiêu: Định hướng cho HS những nội dung quan trọng cần học ở nhà và cần tìm hiểu ở bài học hôm sau (Tích hợp kiến thức với môn Mĩ thuật: yêu cầu học sinh về nhà vẽ bản đồ tư duy tổng kết nội dung quan trọng của bài học).

- Phương pháp: Thuyết trình, phát phiếu học tập phần câu hỏi định hướng cho

bài học hôm sau

3 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

- Đánh giá kết quả học tập của học sinh, tôi thực hiện theo những nội dung cụ thểcủa bảng sau:

*BẢNG 1: PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH HỌC THEO

DỰ ÁN

Tên người/nhóm trình bày: Tổng điểm: ./ 100

Nội dung trình bày:

Tiêu chí (điểm) Trên mức đạt

(10 điểm)

Đạt(6 điểm)

Chưa đạt(3 điểm)

Ghi chú

Trang 10

7 Ấn tượng chung

8 Tổng điểm

- Các câu hỏi trắc nghiệm, tự luận:

 Nếu học sinh trả lời đúng 80-100% số câu hỏi trắc nghiệm và tự luận: hiểu bài mức độ tốt

 Nếu học sinh trả lời đúng 50-70% số câu hỏi trắc nghiệm và tự luận: hiểu bài mức độ khá

 Nếu học sinh trả lời dưới 50% số câu hỏi trắc nghiệm và tự luận: chưa hiểu bài

Muốn trình bày Thích được trình

- 20 HS -Có thể thực hiện được , không khó khăn

- 15 HS -Muốn học văn theo hướng tích hợp liên môn , thích tìm tài liệu Tăng hiểu biết Rèn luyện được nhiều kĩ năng bổ ích

Trang 11

Mức độ

Nội dung

yêu cầu

Ngại trình bày

Muốn trình bày Thích được trình

- 24HS -Muốn thể hiện khả năng nói, trình bày trước tập thể

- 9 HS

- Rất thích

(Rèn luyện được nhiều kĩ năng, đặc biệt là kĩ năng giao tiếp Được điểm cao)

Mức độ

Nội dung

yêu cầu

Không thích

Bình thường Rất hiệu quả

Học theo dự án như vậy

có hiệu quả không?

0 HS - 15HS

- Phải làm việc nhiều trước khi đến lớp, cần có nhiều thời gian hơn

- 25 HS

- Hiệu quả:

+ Có được vốn kiến thức phong phú

+ Chủ động, tự tin

+ Rèn được nhiều kĩ năng hữu ích

+ Được điểm cao

Như vậy, sau khi thực hiện dạy học bài “Phú sông Bạch Đằng” (Trương Hán Siêu) theo hướng tích hợp liên môn, học sinh không chỉ có đựơc kiến thức về bộ môn

mà còn được bổ sung thêm những kiến thức lịch sử, địa lí, tin học, giáo dục công dân,thực tế đời sống xã hội Các em không còn gặp khó khăn trong việc thu thập thông tin về tác giả, tác phẩm Đặc biệt có hứng thú hơn với bộ môn và rèn luyện được nhiều kĩ năng bổ ích Do đó, kết quả học tập của học sinh được cải thiện rõ rệt

* Sản phẩm của học sinh

Sản phẩm của học sinh là bài thuyết trình trên powerpoint, trên bản word , những số liệu, hình ảnh học sinh thu thập được liên quan đến bài học

Sau đây là phần giáo án tích hợp liên môn minh họa khi dạy bài:

“Phú sông Bạch Đằng” (Trương Hán Siêu)

Trang 12

Vào bài mới: GV đưa một số câu hỏi định hướng HS:

Câu 1: Em biết tên những dòng sông nào ở đất nước ta? Em đã được tới thăm dòng

sông nào?

Câu 2: Trong những dòng sông em kể tên, dòng sông nào là nơi đã diễn ra rất nhiều

trận thủy chiến trong lịch sử nước ta?

Câu 3: Em đã biết những tác phẩm nào viết về dòng sông Bạch Đằng?

Bài học hôm nay, các em sẽ được tìm hiểu về dòng sông ấy qua tác phẩm “Phú sông Bạch Đằng” của tác giả Trương Hán Siêu

- Quê quán: Trương

Hán Siêu quê ở Ninh

Bình

Trương Hán Siêu

- Con người: có tài năng

đức độ, bản lĩnh và phẩmhạnh hơn người Ông là người có tính tình cươngtrực học vấn uyên thâm

- Sự nghiệp:

+Là môn khách của TrầnHưng Đạo, từng làm quan dưới bốn triều nhà Trần, có công lớn trong hai lần đánh giặc

để phản công giành thắng lợi cuối cùng

-Vào thế kỉ XIII, trong vòng 30

năm, Đại Việt đã ba lần bị quân Mông - Nguyên xâm lược (1258,

1285, 1287 - 1288) Nhà Trần đãlãnh đạo nhân dân ta đã giành chiến thắng oanh liệt trong cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên hung tàn, tiêu biểu là chiến thắng: Chương Dương, Hàm Tử (1285), chiến thắng

Trang 13

-> Đánh giá: là một nho

sĩ tiêu biểu nhất ở giai đoạn thời thịnh

Trần( nửa đầu thế kỉ XIV)

2 Khái quát về sông Bạch Đằng

* Vị trí địa lý:

Bạch Đằng (1288) Để làm nên những chiến công ấy, có sự góp sức rất lớn của Trương Hán Siêu.Chính tác giả cùng tác phẩm của mình đã làm nên âm vang hào khí Đông A – Hào khí của thời đại nhà Trần

*Tích hợp kiến thức địa lí:

-Sông Bạch Đằng, còn gọi là Bạch Đằng Giang (chữ Hán) , hiệu là sông Vân Cừ

-Trong Dư địa chí, Nguyễn Trãi từng mô tả: “Sông Vân Cừ (tức sông Bạch Đằng) rộng 2 dặm linh 69 trượng, sâu 5 thước, núi non cao vót, nước suối giao lưu, sóng tung lên tận trời, cây cối lấp

bờ, thật là nơi hiểm yếu” Tên Vân Cừ được giải thích là bởi khi nước triều lên có gió bắc thổi, hoặc nước triều xuống có

Trang 14

*Chiến tích trên

sông Bạch Đằng:

Bản đồ vị trí sông Bạch Đằng

*Chiến tích trên sông

Bạch Đằng:

-Sông Bạch Đằng nổi tiếng với 3 chiến công của dân tộc ta:

+Thế kỉ X , năm 938 Ngô Quyền đã đánh tan quân Nam Hán giết Lưu Hoằng Thao

gió nam thổi, dòng sông cuộn lênnhững con sóng lớn bạc đầu như mây trắng (Vân Cừ) Ngoài ra, sông Bạch Đằng còn có tên gọi khác là sông Rừng, ngày nay vẫncòn tên bến Rừng, phà Rừng trênđường sang Hải Phòng Người Quảng Yên trước đây từng lưu truyền câu “Con ơi, nhớ lấy lời cha/ Gió nồm, nước rặc chớ qua sông Rừng” để nói lên sự hiểm yếu của sông là vậy

- Bạch Đằng là một con sông chảy giữa thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) và huyện Thủy Nguyên (Hải Phòng), cách vịnh

Hạ Long, cửa Lục khoảng

40 km Nó nằm trong hệ thống sông Thái Bình

-Sông Bạch Đằng là con đường thủy tốt nhất để đi vào Hà Nội (Thăng Long ngày xưa) từ miền nam Trung Quốc, từ cửa sông Nam Triệu các chiến thuyền đi vào sông Kinh Thầy, sông Đuống và cuối cùng là sông Hồng đoạn chảy qua Hà Nội

*Tích hợp kiến thức lịch sử:

- Thế kỉ X -Trận Bạch Đằng năm 938 là một trận đánh giữa

quân dân ta - thời đó gọi là Tĩnh Hải quân do Ngô Quyền lãnh đạo đánh với quân Nam Hán trênsông Bạch Đằng

+Kết quả, quân dân ta giành thắng lợi, nhờ có kế cắm cọc ở sông Bạch Đằng của Ngô Quyền.+Sau chiến thắng vang dội này,

vị danh tướng Ngô Quyền lên ngôi vua, tái lập đất nước Ông

được xem là một vị "vua của các vua" trong lịch sử Việt Nam Đại

Trang 15

Lê Hoàn chiến thắng quân Tống

+ Năm 1288 , Trần Hưng Đạo đánh tan giặc Nguyên – Mông bắt sống Ô Mã Nhi

Trần Hưng Đạo đánh

thắng trên sông Bạch Đằng đã khắc họa mưu lược và khả năng đánh trận của ông

-Chưa đến 50 năm sau, Chiến tranh Tống-Việt năm 981 là

một cuộc chiến tranh giữa Đại Tống thời Tống Thái Tông và Đại Cồ Việt thời Lê Đại Hành (Lê Hoàn ) diễn ra từ tháng 1 đếntháng 4 năm 981 trên lãnh thổ Đại Cồ Việt Kết quả, quân và dân Đại Cồ Việt đã đánh bại quân đội Đại Tống Sau cuộc chiến này, năm 986, hoàng đế Đại Tống chấp nhận nhà Tiền Lê

và ban chế phong cho Lê Đại Hành

- Thế kỉ XIII, Trận Bạch Đằng năm 1288 là một trận đánh quan

trọng trong các cuộc kháng chiếnchống Nguyên Mông trong lịch

sử Việt Nam

+Đây là chiến thắng vẻ vang của quân Đại Việt do Trần Hưng Đạo cùng với Thái thượng hoàngTrần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông chỉ huy trước quân xâm lược Nguyên Mông

+Đại thắng trên sông Bạch Đằng được xem là trận thủy chiến lớn nhất trong lịch sử Việt Nam, và

là thắng lợi tiêu biểu nhất của Đại Việt trong ba cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên-Mông

*Tích hợp với môn lịch sử, địa

lí:

+Hiện nay, còn nhiều dấu tích trên sông Bạch Đằng Đó là những Bãi cọc Bạch Đằng +Bãi cọc Bạch Đằng là các bãi cọc trên sông Bạch Đằng được

Trang 16

- Dấu tích còn lại trên sông Bạch Đằng:

+Hiện nay, còn nhiều dấu tích trên sông Bạch Đằng Đó là những Bãi cọc Bạch Đằng

Bãi cọc Bạch Đằng

- Bạch Đằng ngày nay

có tiềm năng du lịch rất lớn.

sử dụng làm trận địa chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt, do Ngô Quyền khởi xướng vào năm

938 trong trận đại phá quân NamHán Nay có hai bãi cọc được phát hiện: Một bãi cọc nằm trongmột đầm nước thuộc Yên Giang,thị xã Quảng Yên tỉnh Quảng Ninh Một bãi cọc phát hiện năm

2005 tại cánh đồng Vạn Muối (thuộc thị xã Quảng Yên, Quảng Ninh), với hàng chục cây cọc trên một khu vực rộng 100 m, dài 300 m Theo các nhà khoa học, người xưa đã dùng loại cọc đường kính 7 – 10 cm, to nhất là

20 – 22 cm, có cọc dài trên 2 m được cắm theo nhiều thế rất hiểm, thường xiên 45° theo một hướng

- Tiềm năng du lịch của thị xã Quảng Yên- nơi sông Bạch Đằng chảy qua.

+ Du lịch về nơi tâm linh, tín

ngưỡng: Quảng Yên có 10 điểm

di tích thuộc Khu di tích lịch sử

Chiến thắng Bạch Đằng: bãi cọc Yên Giang, Đồng Vạn Muối, Đồng Má Ngựa, đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà, bến

Đò Rừng, đình Yên Giang.

Đền thờ Trần Hưng Đạo

+ Du lịch ẩm thực: Quảng Yên

Trang 17

lợ, nên có thể phát triển văn hóa

+ Tour du lịch văn hoá tham quan thị xã Quảng Yên: Điểm

mở đầu của tour du lịch này, du khách sẽ được tham quan làng nghề truyền thống đan ngư cụ Hưng Học ở phường Nam Hoà

về phong tục tập quán sinh hoạt

Trang 18

-Viết khoảng 50 năm sau cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên – Mông thắng lợi.

văn hoá của người dân địa phương, xem biểu diễn văn nghệ truyền thống và thưởng thức những sản vật ẩm thực đặc trưng

*Tích hợp với kiến thức lịch sử

- Bài phú được tác giả viết khoảng 50 năm sau cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên – Mông thắng lợi

- Đây là thời hậu Trần suy yếu

Các vua đời hậu Trần mải mê với chiến thắng của cha ông chỉ

lo ăn chơi hưởng lạc mà quên đi trách nhiệm chấn hưng đất nước.Người mở đầu cho sự suy vi của nhà Trần là Vua Dụ Tông Đây

là ông vua ham chơi bời, mê đànhát, thường sai các vương hầu vàcông chúa bày tiệc đóng trò hát tuồng cho vui, ai diễn hay thì được thưởng Vua chiêu tập các nhà giàu vào cung đánh bạc cùngvua Ông cũng nghiện rượu và thích rủ các quan cùng uống thi,

ai uống thắng được ông thăng chức

-Trần Dụ Tông còn sai phu xây cất nhiều cung điện, đào hồ ở vườn trong hậu cung, trong hồ xây đá làm núi, trồng nhiều cây

cỏ lạ và nuôi chim thú quý; sau

đó ông lại sai làm hồ con, lệnh cho dân ra biển chở nước mặn đổvào hồ và thả cá biển, đồi mồi vào nuôi Vua thích chơi bời và không nghe lời các trung thần, các quý tộc cũng hưởng ứng theovua khiến triều đình càng rối nát.-Do bỏ bê nông nghiệp nên trongnước xảy ra mất mùa nhiều năm

Bị sưu cao thuế nặng, dân trong

Trang 19

vần hoặc văn xuôi kết hợp văn vần , có nhịp điệu.

nước oán thán, nổi lên làm loạn Mặc dù các cuộc nổi dậy bị dẹp nhưng nhân tài vật lực trong nước bị hao tổn, kho tàng trống rỗng

- Trong một dịp du ngoạn trên sông Bạch Đằng, Trương Hán Siêu nhớ về lịch sử hào hào của cha ông, vừa nhớ tiếc các bậc anh hùng xưa, vừa cảm khái, tự hào nên viết bài phú này

Trang 20

+ Phân loại: 4 loại: phú

cổ thể, bài phú, luật phú

và văn phú

+ Kết cấu: hình thức

đối đáp giữa chủ và khách

-> Tác phẩm thuộc loại phú cổ thể

c Bố cục: 4 phần (4

đoạn):

- Đoạn mở: (Khách có

kẻ…còn lưu) Hình tượngnhân vật khách và cảm xúc của khách trước cảnh sắc sông Bạch Đằng

- Đoạn giải thích (Bên

sông….ca ngợi) Hình tượng các Bô lão và những chiến tích trên sông Bạch Đằng qua lời

kể các Bô Lão

- Đoạn bình luận: (Tuy

nhiên….lệ chan) Lời bình luận của các Bô lão

về nguyên nhân chiến thắng trên sông Bạch Đằng

- Đoạn kết: (còn lại) Lời

ca của khách và các Bô Lão khẳng định vai trò tolớn của nhân tố con người

Nguyên Thủy) là một trong 4 con sông lớn ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, một chi lưu của sông Dương Tử Sông Nguyên dài 1.033 km, trong đó đoạn chảy qua Hồ Nam dài 568 km, bắt nguồn ở tỉnh Quý Châu, tại núi Miêu Sông này đổ vào hồ Động Đình

-Sông Tương: còn gọi là Tương Giang hay Tương Thuỷ hay sông Tương là một con sông, chi

lưu chính của sông Trường Giang, chảy qua tỉnh Hồ Nam, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa Sông này có diện tích lưu vực 94.600 km², tổng chiều dài

856 km, lưu lượng bình quân 72,2 tỷ m³ một năm Tương Giang bắt nguồn từ huyện Lâm Quý của Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc

và chảy vào Hồ Nam

-Hang Vũ Huyệt trên núi Cối Kê

huyện Triệu Hưng tỉnh Chiết Giang Đây là một thắng cảnh đẹp của Trung Quốc

-Cửu Giang (chín con sông nhỏ hợp thành )Ngũ Hồ (5 hồ hợp

thành , lấy hồ Động Đình làm

Trang 21

a.Hình tượng nhân vật Khách

- Là cái tôi trữ tình, là sựphân thân của chính tác giả, tạo tính khách quan cho những điều sẽ nói

- Khách hiện lên qua hình ảnh:

+Giương buồn giong gió + Lướt bể chơi trăng

- Kết hợp với các từ láy:

chơi vơi, mải miết

-> Khách là người có tâm hồn phóng khoảng, thích ngao du sơn thủy, đặc biệt rất yêu thiên nhiên

- Nhân vật khách đã đi qua rất nhiều các địa danh:

+ Địa danh ở Trung

Quốc: Sông Nguyên, sông Tương :

Sông Nguyên

trung tâm) Đây là con những con sông và hồ lớn, đẹp ở Trung Quốc

-Tam Ngô, Bách Việt- Vùng đất

cũ của người Ngô xưa

+Tam Ngô chỉ 3 vùng đất Ngô

Châu, Thường Châu và Hồ Châucủa người Ngô xưa

+Bách Việt là một thuật ngữ bao

hàm các dân tộc cổ không bị Hánhóa hoặc bị Hán hóa một phần

đã từng sống ở vùng đất mà ngàynay thuộc lãnh thổ phía nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam giữa thiên kỷ I Đây cũng

là từ cổ chỉ vùng đất mà các dân tộc này đã sinh sống Trong tiếngTrung Quốc cổ

-Đầm Vân Mộng- đầm lầy lớn

nằm ở phía bắc hồ Động Đình, ở tỉnh Hồ Bắc, lấy hồ Động Đình làm trung tâm

+Hồ Động Đình là một hồ lớn,

nông ở phía Đông Bắc tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc Đây là hồ điều hòa của sông Dương Tử (hay Trường Giang) Kích thước của hồ phụ thuộc vào mùa, nhưng về tổng thể nó là một trong số bốn hồ nước ngọt có diện tích bề mặt lớn nhất tại Trung Quốc

Trang 22

danh được liệt kê

nước ta hiện lên

với không gian

bao la khoáng

đạt là sông dài,

Sông Tương Hang Vũ Huyệt :

Cửu Giang, Ngũ Hồ :

Tam Ngô, Bách Việt:

Ngày đăng: 07/05/2021, 19:36

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Bộ giáo dục và Đào tạo (2006), Ngữ văn 10, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Ngữ văn 10
Tác giả: Bộ giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2006
2. Bộ giáo dục và Đào tạo (2006), Ngữ văn 10 nâng cao, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Ngữ văn 10 nâng cao
Tác giả: Bộ giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2006
3. Bộ giáo dục và Đào tạo (2006), Lịch sử 10, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Lịch sử 10
Tác giả: Bộ giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2006
4. Bộ giáo dục và Đào tạo (2006), Địa lí 12, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Địa lí 12
Tác giả: Bộ giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2006
5. Bộ giáo dục và Đào tạo (2006), Giáo dục công dân 11, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục công dân 11
Tác giả: Bộ giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2006
6. Nguyễn Hữu Châu (2005), Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học
Tác giả: Nguyễn Hữu Châu
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2005
7. Phan Trọng Luận (1983), Con đường nâng cao hiệu quả dạy văn, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Con đường nâng cao hiệu quả dạy văn
Tác giả: Phan Trọng Luận
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 1983
8. Phan Trọng Luận (2003), Văn chương bạn đọc sáng tạo, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn chương bạn đọc sáng tạo
Tác giả: Phan Trọng Luận
Nhà XB: NXB Đại học Quốcgia Hà Nội
Năm: 2003
6. Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa XI (2005), Luật Giáo dục, NXB Lao Động xã hội Sách, tạp chí
Tiêu đề: LuậtGiáo dục
Tác giả: Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa XI
Nhà XB: NXB Lao Động xã hội
Năm: 2005

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w