Lựa chọn các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trườngPTDTNT cấp 2 3 vĩnh phúc

GDTC trong trường học là một bộ phận quan trọng của nền giáo dụcXHCN... Công tác GDTC chưa có biện pháp tổ chức triển khai hợp lý, nội dungchương trình TDTT còn chưa p

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC TRƯỜNG PT DTNT CẤP 2-3 VĨNH PHÚC

Trang 2

DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

ĐCGD-ĐTGDTCGVRLTTSLSTTTBTDTTTHPTTNXHCN

: Đối chứng: Giáo dục - đào tạo: Giáo dục thể chất: Giáo viên

: Rèn luyện thân thể: Số lượng

: Số thứ tự: Trung bình: Thể dục thể thao: Trung học phổ thông: Thực nghiệm

: Xã hội chủ nghĩa

CÁC ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG

Trang 3

MỤC LỤC

1 Lời giới thiệu 1

2 Tên sáng kiến 3

3 Tác giả sáng kiến 3

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến 4

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến 4

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử 4

7 Mô tả bản chất của sáng kiến 4

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Vị trí vai trò của công tác GDTC trong việc giáo dục con người toàn diện 4

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trường học 5

1.3 Nội dung chương trình giảng dạy môn thể dục ở trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc 6

1.4 Các khái niệm được sử dụng trong đề tài 8

1.4.1 Giáo dục thể chất 8

1.4.2 Phát triển thể chất 8

1.4.3 Chất lượng giáo dục thể chất 9

1.5 Đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi (từ 15 - 18 tuổi) 9

1.5.1 Đặc điểm tâm lý của lứa tuổi THPT 9

1.5.2 Đặc điểm sinh lý học sinh trung học phổ thông 10

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 13

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 13

2.2 Phương pháp nghiên cứu 13

2.2.1 Phương pháp đọc tổng hợp và phân tích tài liệu 13

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn 13

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 14

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 14

Trang 4

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 16

2.3 Tổ chức nghiên cứu 16

2.3.1 Thời gian nghiên cứu 16

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 17

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu 17

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 18

3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC ở trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc cho học sinh khối 10 18

3.1.1 Thực trạng chương trình giảng dạy môn thể dục ở trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc 18

3.1.2 Yếu tố người học 19

3.1.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên 21

3.1.4 Thực trạng cơ sở vật chất, dụng cụ, trang thiết bị phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập môn thể dục tại trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc 21

3.1.5 Yếu tố quản lý 22

3.2 Lựa chọn ứng dụng các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc 23

3.2.1 Lựa chọn các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc 23

3.2.2 Ứng dụng và đánh giá các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc 28

8 Những thông tin cần được bảo mật (nếu có) 37

9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 37

10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả và theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu, kể cả áp dụng thử (nếu có) theo các nội dung sau 37

TÀI LIỆU THAM KHẢO 39

Trang 5

Kết quả phỏng vấn lựa chọn các biện pháp nâng cao hiệu

Bảng 3.5 quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trường PT 24

DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

Bảng 3.6

Kết quả kiểm tra trình độ thể lực theo tiêu chuẩn RLTT

32của 2 lớp TN và ĐC trước TN

Bảng 3.7 Kết quả học tập của lớp TN và lớp ĐCtrước TN 32Bảng 3.8

Kết quả kiểm tra trình độ thể lực theo tiêu chuẩn RLTT

33của 2 lớp TN và ĐC sau TN

Bảng 3.9 Kết quả học tập của lớp TNvà lớp ĐC sau TN 33Bảng 3.10

So sánh kết quả học tập xếp loại tốt của 2 lớp TN và ĐC

34trước và sau TN

Bảng 3.11 So sánh kết quả học tập xếp loại đạt của 2 lớp TN và ĐC 35

trước và sau TN

Bảng 3.12

So sánh kết quả học tập xếp loại yếu của 2 lớp TN và ĐC

Biểu đồ 1

So sánh kết quả học tập xếp loại tốt của 2 lớp TN và ĐC

Biểu đồ 2

So sánh kết quả học tập xếp loại đạt của 2 lớp TN và ĐC

Trang 6

Biểu đồ 3 So sánh kết quả học tập xếp loại yếu của 2 lớp TN và ĐC 36

trước và sau TN

Trang 7

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Những năm gần đây với chính sách mở cửa của Đảng, nền kinh tế nước

ta có sự phát triển vượt bậc, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao Đờisống văn hóa tinh thần được cải thiện đáng kể, trong đó có sự đóng góp khôngnhỏ của ngành thể dục thể thao (TDTT) TDTT không chỉ là một bộ phận củanền văn hóa xã hội mà còn là một hoạt động không thể thiếu trong đời sốngxã hội Ngoài ra TDTT còn có chức năng làm cầu nối đoàn kết giữa các dântộc các quốc gia trên thế giới Đã từ lâu Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng địnhvị thế, vai trò, tầm quan trọng của TDTT trong việc thực hiện nhiệm vụ, bồidưỡng và phát huy nhân tố của con người nhằm tạo sức mạnh và động lựcphát triển đất nước

TDTT là phương tiện cùng xã hội xây dựng một cuộc sống lành mạnhvui chơi giải trí có ích cho cá nhân, TDTT làm con người khỏe mạnh, nhanhnhẹn, linh hoạt hơn Tập luyện TDTT còn đem lại cho con người vẻ đẹp hồnnhiên, tinh thần sảng khoái, giúp con người phát triển các tố chất nhanh,mạnh, bền, khéo léo

Nhận thức được tác dụng tích cực, vai trò to lớn của hoạt động TDTTĐảng và Nhà nước ta đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc đối với công tác TDTTnói chung và với lĩnh vực GDTC trong nhà trường nói riêng trong nhiều năm,thông qua hàng loạt những chỉ thị, nghị quyết, văn kiện về hoạt động TDTTđược ban hành như trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V về

xây dựng nền TDTT nhà nước, Đảng ta đã chủ trương: “ Để đảm bảo cho sự nghiệp TDTT nước ta phát triển vững chắc, đem lại hiệu quả thiết thực, từng bước xây dựng nền TDTT XHCN phát triển cân đối, có tính chất dân tộc, khoa học và nhân dân” [16] Trong chỉ thị 36/CT-TW ngày 24 tháng 3 năm

1994 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam về công tác

Trang 8

TDTT trong giai đoạn mới, Đảng ta cũng đánh giá: “Phát triển TDTT là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế-xã hội của Đảng và Nhà nước công tác TDTT phải góp phần tích cực nâng cao sức khoẻ làm phong phú đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân, nâng cao năng suất lao động xã hội đồng thời thực hiện GDTC trong tất cả các trường học Làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên”[2] GDTC trong trường học các cấp là một mặt giáo dục quan trọng trong sự nghiệp giáo dục toàn diện góp phần thực hiện mục tiêu “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước, đáp ứng nhu cầu đổi mới sự nghiệp kinh tế-xã hội nước ta ” Như nghị quyết Đại hội VII

của Đảng đã nêu [11]

TDTT trường học bao gồm GDTC và hoạt động thể thao là một bộphận quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu phát triển con người toàn diện.Tăng cường công tác GDTC trong trường học nhằm thực hiện mục tiêu pháttriển thể chất cho học sinh, góp phần đào tạo thế hệ trẻ - những chủ nhântương lai của đất nước trở thành những con người có sự phát triển hài hoàtoàn diện cả vể thể chất lẫn tinh thần và tri thức, sẵn sàng đáp ứng yêu cầuxây dựng phát triển đất nước trong thời kì mới Vì vậy, trong văn kiện Đại hội

đại biểu toàn quốc lần thứ VII có viết: “Công tác TDTT cần coi trọng nâng cao chất lượng GDTC trong trường học, tổ chức hướng dẫn và vận động đông đảo nhân dân tham gia rèn luyện thân thể hàng ngày”.

GDTC trong trường học là một bộ phận quan trọng của nền giáo dụcXHCN Nó góp phần đào tạo con người mới phát triển toàn diện Dưới chế độcủa chủ nghĩa xã hội nó là vốn quý nhất bảo vệ tăng cường sức khoẻ cho nhândân lao động mà trước hết là đối tượng học sinh trong các nhà trường luôn lànhiệm vụ hàng đầu trong nền giáo dục Một trong những mục tiêu cụ thể củangành TDTT là tăng cường công tác GDTC trong trường học, làm cho việcrèn luyện cơ thể trở thành hoạt động nền nếp hàng ngày của học sinh các cấp

Trang 9

Trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc là một trong những ngôi trường cótruyền thống hiếu học, nhắc đến Vĩnh Phúc không chỉ nhắc đến truyền thốnghiếu học mà đây còn là tỉnh có nền TDTT rất mạnh, mảnh đất này đã đào tạo

ra rất nhiều nhân tài mang vinh quang về cho tổ quốc Phong trào TDTT quầnchúng tuy là mạnh nhưng phát triển chưa rộng khắp dẫn đến việc xã hội hoáTDTT còn chậm Trong nhà trường vị trí môn học thể dục bị xem nhẹ chưabình đẳng với các môn học khác, cơ sở vật chất có nhưng vẫn còn hạn chếnhiều, mặt khác học sinh chưa nhận ra tầm quan trọng của môn học này Đặcbiệt là các em học sinh lớp 10 khi mới từ trung học cơ sở lên nên vẫn hamchơi Công tác GDTC chưa có biện pháp tổ chức triển khai hợp lý, nội dungchương trình TDTT còn chưa phong phú, không đáp ứng được nhu cầu họctập hoặc sở thích của học sinh

Đây là vấn đề cấp bách được đặt ra đối với công tác GDTC của nhàtrường Do đó, việc tìm ra những biện pháp nâng cao hiệu quả GDTC trongtrường học đang là vấn đề đặt ra cho toàn xã hội, cho ngành Giáo dục - Đàotạo nói chung và ngành TDTT nói riêng Xuất phát từ vấn đề trên việc nângcao hiệu quả các giờ học thể dục cho học sinh THPT là cực kì quan trọng gópphần nâng cao hiệu quả cũng như chất lượng đào tạo thành tích thể thao

Vì vậy chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài:

2 Tên sáng kiến:

“Lựa chọn các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trườngPTDTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc”.

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Trần Xuân Thiện

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

- Số điện thoại: 0973499685

- E_mail: tranxuanthiendtntphucyen@vinhphuc.edu.vn

Trang 10

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến : Trần Xuân Thiện – Giáo viên trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc.

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

Lựa chọn các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:09/2020

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Vị trí vai trò của công tác GDTC trong việc giáo dục con người toàn diện

GDTC trong nhà trường là một bộ phận quan trọng không thể thiếuđược của nền giáo dục XHCN Dưới chế độ XHCN con người là vốn quý báunhất Bảo vệ và tăng cường sức khỏe cho nhân dân lao động mà trước hết làđối tượng học sinh trong các nhà trường là một nhiệm vụ quan trọng cấp bách,bởi vì thế hệ trẻ là tương lai của đất nước, quyết định sự phát triển của mộtquốc gia

Hiện nay GDTC là môn học bắt buộc được dạy chính thức trong kếhoạch giảng dạy của các trường từ mầm non đến đại học Bởi để phát triển vềmọi mặt con người cần được giáo dục ngay từ khi còn nhỏ

Ở bậc mầm non, hoạt động GDTC được tiến hành thông qua việchướng dẫn, tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động Những hoạt động nàygiúp trẻ tăng khả năng vận động, phát triển thể chất bước đầu giáo dục trẻ cáckỹ năng vận động cơ bản, đồng thời còn mở rộng trí tuệ, giúp trẻ hiểu đượctác dụng của trò chơi, hiểu được tâm trạng của các bạn cùng lứa tuổi GDTCcòn giáo dục cho trẻ tính kiên trì, sự thẳng thắn, tính trung thực, ý chí, tinhthần tập thể nhân ái, có hứng thú với việc học tập của mình Đây đều là những

Trang 11

phẩm chất và nhân cách đang hình thành ở trẻ giúp trẻ trở thành một công dânhoàn thiện trong tương lai.

Ở những bậc học sau GDTC được tổ chức với mục đích chung là thựchiện sự phát triển thể chất cho học sinh liên tục ở mọi giai đoạn lứa tuổi Trên

cơ sở đó đảm bảo sau khi kết thúc thời gian học phải đạt mức cần thiết vềtrình độ chuẩn bị thể lực toàn diện có thể tham gia các hình thức hoạt động xãhội quan trọng tiếp đó Để đạt được mục đích đó công tác GDTC trong nhàtrường phổ thông cần thực hiện tốt ba nhóm nhiệm vụ quan trọng sau:

- Nhóm nhiệm vụ tăng cường sức khỏe và phát triển tố chất thể lực

- Nhóm nhiệm vụ giáo dưỡng

- Nhóm nhiệm vụ giáo dục (đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và lao động) GDTC chịu ảnh hưởng khác nhau từ các mặt qua quá trình giáo dục

toàn diện Song dưới một góc độ nào đó, GDTC lại có vai trò hỗ trợ và thúcđẩy các mặt giáo dục đó Sự tác động qua lại, sự kết hợp hài hòa, khoa họccác mặt khác nhau của quá trình giáo dục mang lại hiệu quả lớn trong việcgiáo dục con người toàn diện Cá nhân và xã hội không thể không thừa nhậnnhững tác động tích cực, quan trọng của công tác GDTC trong nhà trường

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trường học

Trong các hội nghị, nhiều bài nói chuyện với thiếu niên, học sinh Bác Hồ,các vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước như Thủ tướng Phạm Văn Đồng, đồng chí LêDuẩn, Đại tướng Võ Nguyên Giáp họ không những có sự hiểu biết sâu sắc vềTDTT mà còn có sự quan tâm sâu sắc tới công tác TDTT trường học Điều nàyđược thể hiện qua các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Nhà nước, qua các bài nóichuyện của các vị lãnh đạo trong các hội nghị giáo dục thanh thiếu niên, qua cáchội nghị tổng kết ngành TDTT ở nhiều kỳ khác nhau

Chỉ thị 36/CT -TW ngày 24 tháng 3 năm 1994 của Ban chấp hànhTrung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam về công tác TDTT trong giai đoạn mới

nêu rõ: “Cải tiến chương trình giảng dạy đào tạo giáo viên thể dục tạo điều

Trang 12

kiện cần thiết về cơ sở vật chất để thực hiện chế độ GDTC ở tất cả các trường học” [2]

Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VIII tháng 6 năm 1991 về công tácGDTC khẳng định: “Về công tác GDTC cần coi trọng chất lượng GDTCtrong trường học tổ chức hướng dẫn và động viên đông đảo nhân dân thamgia rèn luyện thân thể hàng ngày” [11] Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốclần thứ IX với mục tiêu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và

sự hoà nhập với nền công nghệ tri thức Đảng ta càng coi trong hơn sự nghiệp

GD - ĐT, những cụm từ “Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu”, “Xã hội hóa giáo dục”, “Công nghệ tri thức” đã và đang trở thành hiện thực hóa trong

sự nghiệp giáo dục đào tạo của Đảng và Nhà nước

Ngày 21/10/2002 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị 17/CT-TW về phát triển TDTT đến năm 2010 trong đó nêu rõ những phươnghướng, nhiệm vụ, biện pháp thực hiện việc đẩy mạnh phong trào TDTT rộng

khắp trong cả nước Với thể thao trường học chỉ thị nêu: “ Đẩy mạnh hoạt động TDTT ở trường học Tiến tới bảo đảm mỗi trường đều có giáo viên thể dục chuyên trách và lớp học thể dục đúng tiêu chuẩn, tạo điều kiện nâng cao chất lượng GDTC, xem đây là một tiêu chí xét công nhận trường chuẩn quốc gia” [3].

GDTC đã và đang từng bước cải thiện, hoàn thiện, đáp ứng được sựphát triển của đất nước

1.3 Nội dung chương trình giảng dạy môn thể dục ở trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

Chương trình là cội nguồn của kiến thức, quyết định đầu ra của ngườihọc Có thể khái quát chương trình như sau: Chương trình là toàn bộ nội dunggiảng dạy, học tập nêu vắn tắt, quy định chính thức cho từng môn học, từnglớp và từng cấp học

Trang 13

Theo luật giáo dục được công bố ngày 27/6/2005 nêu rõ: “ Chương trình giáo dục phổ thông thực hiện mục tiêu giáo dục phổ thông, quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục phổ thông, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, cách thức đánh giá kết quả giáo dục đối với môn học ở mỗi lớp, mỗi cấp học của giáo dục phổ thông” [7] Trong đó luật quy định rõ “Sách giáo khoa cụ thể hóa các yêu cầu về nội dung kiến thức và kỹ năng quy định trong chương trình giáo dục của các môn học ở mỗi lớp của giáo dục phổ thông ” [7] Như vậy, chương trình

giáo dục phổ thông là cơ sở pháp lý, là định hướng cơ bản cho mọi hoạt động

GD - ĐT bậc phổ thông

Chương trình môn học thể dục trong trường phổ thông là một kế hoạch

sư phạm gồm:

-Mục tiêu GDTC cho học sinh phổ thông

- Phạm vi và cấu trúc nội dung môn học GDTC + Kế hoạch dạy học

+ Nội dung dạy học

- Chuẩn kiến thức và kỹ năng môn học GDTC

- Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học

- Đánh giá kết quả học tập

- Giáo viên biên soạn lịch trình giảng dạy, giáo án giảng dạy

- Người học chủ động học tập và có kế hoạch nghiên cứu tài liệu, kếhoạch tập luyện ngoại khóa

- Cán bộ quản lý theo dõi tiến trình giảng dạy, học tập và tổ chức kiểm tra đánh giá kết thúc học kỳ

GDTC nhà trường phổ thông được tổ chức dạy dưới 2 hình thức:

- Dạy học GDTC (còn gọi là môn thể dục)

- Tổ chức và hoạt động phong trào thể dục trường học [8]

Trang 14

1.4 Các khái niệm được sử dụng trong đề tài

GDTC trong trường học được đánh giá là một bộ phận quan trọngkhông thể thiếu của ngành giáo dục XHCN Hoạt động GDTC trong cáctrường học được tiến hành với mục đích tăng cường thể chất cho học sinhnâng cao trình độ thể thao của các em, góp phần làm phong phú đời sống vănhóa giáo dục của học sinh nhằm phát triển toàn diện

1.4.1 Giáo dục thể chất

GDTC là một loại hình giáo dục nên nó là quá trình giáo dục có tổchức, có mục đích, có kế hoạch để truyền thụ những tri thức, kỹ năng, kỹxảo từ thế hệ này sang thế hệ khác Điều đó có nghĩa là GDTC cũng như loạihình giáo dục khác là quá trình sư phạm với đầy đủ các đặc điểm của nó (vaitrò chủ đạo của nhà sư phạm, tổ chức hoạt động của nhà sư phạm phù hợp vớinguyên tắc sư phạm)

Vậy GDTC là một hình thức giáo dục nhằm trang bị cho học sinh vốnkỹ năng, kỹ xảo vận động cơ bản cần thiết trong cuộc sống và những tri thứcchuyên môn phát triển các tố chất thể lực và tăng cường sức khỏe

GDTC mang đầy đủ các đặc điểm của quá trình sư phạm Đó là vai tròchủ đạo điều khiển của giáo viên trong giảng dạy tính chủ động của học sinhtrong tập luyện Trong hệ thống giáo dục nội dung đặc trưng của GDTC làdạy học động tác và phát triển tố chất vận động của con người Chúng có mốiquan hệ chặt chẽ với nhau nhưng hoàn toàn không đồng nhất

1.4.2 Phát triển thể chất

Thể chất bao gồm các đặc điểm về hình thái và chức năng của cơ thể.Vì vậy, phát triển thể chất là sự thay đổi về hình thái, kích thước và chức năngcủa cơ thể diễn ra trong suốt cuộc đời mỗi cá nhân Sự phát triển thể chất vừalà quá trình tự nhiên vì nó tuân thủ những quy luật tự nhiên, quy luật sinh học,vừa là quá trình xã hội vì nó có tác động một cách tích cực và chủ động đến

cơ thể con người

Trang 15

1.4.3 Chất lượng giáo dục thể chất

Là quá trình sư phạm giáo dục đào tạo thế hệ trẻ hoàn thiện về thể chấtvà nhân cách, nâng cao khả năng làm việc và kéo dài tuổi thọ của con người

Trên thực tế, nhiệm vụ giáo dục đạo đức, ý chí, thẩm mỹ, trí tuệ giáodưỡng thể chất và giáo dục các tố chất thể lực bao giờ cũng được giải quyếtđồng thời trong một quá trình thống nhất

1.5 Đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi (từ 15 - 18 tuổi)

1.5.1 Đặc điểm tâm lý của lứa tuổi THPT

Các em ở lứa tuổi 15 - 18 luôn thích chứng tỏ mình là người lớn, muốnđể cho mọi người tôn trọng mình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định, cókhả năng phân tích tổng hợp, muốn hiểu biết nhiều, có nhiều hoài bão, nhưngcòn nhiều nhược điểm và thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống

Hoạt động học tập của học sinh THPT đòi hỏi tính năng động, tính độclập ở mức độ cao hơn nhiều so với học sinh trung học cơ sở, đồng thời cũngđòi hỏi phát triển tư duy lý luận để nắm vững nội dung một cách sâu sắc

Ở lứa tuổi này hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thành tính cáchvà hướng về tương lai Đó cũng là lứa tuổi của lãng mạn, mơ ước độc đáo vàmong cho cuộc sống tốt đẹp hơn Thái độ học tập ở lứa tuổi này được thúcđẩy bởi động cơ học tập mà ý nghĩa nhất là động cơ thực tiễn

Hứng thú: Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập xuất phát

từ động cơ học tập đúng đắn và hướng tới việc lựa chọn nghề sau khi đã họcxong THPT Song hứng thú của các em chưa bền vững, nên giáo viên cầnđịnh hướng cho các em xây dựng động cơ đúng đắn để cho các em có đượchứng thú, định hướng trong học tập nói chung và trong GDTC nói riêng

Tình cảm: Các em đã biểu hiện rõ rệt tình cảm gắn bó và yêu quý mái

trường mà các em sắp phải xa, đặc biệt đối với các giáo viên giảng dạy các em(yêu, ghét rõ ràng) Do vậy, giáo viên phải là người mẫu mực, công bằng,

Trang 16

biết động viên kịp thời và quan tâm đúng mực với học sinh, tôn trọng kết quảhọc tập cũng như tình cảm của học sinh.

Trí nhớ: Ở lứa tuổi này, hầu như không tồn tại việc ghi nhớ máy móc

do các em đã biết ghi nhớ một cách có hệ thống, đảm bảo tính lôgic, tư duysâu hơn và lĩnh hội được bản chất vấn đề cần học tập Do vậy, giáo viên cóthể sử dụng phương pháp trực quan kết hợp với giảng giải phân tích các chitiết kỹ thuật động tác, vai trò, ý nghĩa phương pháp, phương tiện trong GDTCđể các em có thể tự lập một cách độc lập nhất định

Các phẩm chất ý chí rõ ràng hơn và mạnh mẽ hơn so với các lứa tuổitrước đó Các em có thể hoàn thành được những bài tập khó và đòi hỏi sựkhắc phục khó khăn lớn trong học tập

Mặt khác ở lứa tuổi này đa số các em tích cực học một số môn mà các

em cho là quan trọng đối với công việc mà các em đã định hướng sau này.Còn các môn khác chỉ học sao nhãng hoặc học để đạt điểm trung bình Do vậygiáo viên cần giúp cho học sinh hiểu được ý nghĩa và chức năng của giáo dụchọc phổ thông đối với mỗi giáo dục chuyên ngành

1.5.2 Đặc điểm sinh lý học sinh trung học phổ thông

Ở lứa tuổi THPT cơ thể các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, cácbộ phận của cơ thể vẫn tiếp tục lớn lên nhưng chậm dần, chức năng sinh lýtương đối ổn định, khả năng hoạt động của cơ thể cũng được nâng cao hơn

Có ý nghĩa nhất đối với công tác giáo dục là sự phát triển mạnh mẽ của các hệ

cơ quan cũng như thể lực tăng dần đạt tới hoàn thiện

1.5.2.1 Đặc điểm hệ thần kinh

Hệ thần kinh tiếp tục được phát triển đi đến hoàn thiện, khả năng tưduy, phân tích, tổng hợp và trừu tượng hóa được phát triển tạo điều kiện choviệc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện

Ngoài ra, do sự hoạt động mạnh mẽ của tuyến yên, tuyến giáp, tuyếnsinh dục làm cho tính hứng thú của hệ thần kinh chiếm ưu thế, giữa hưng

Trang 17

phấn và ức chế không cân bằng sẽ ảnh hưởng tới việc hoạt động thể lực Đặcbiệt ở các em nữ, tính nhịp điệu giảm sút một cách nhanh chóng, khả năngchịu đựng lượng vận động yếu Vì vậy giáo viên cần sử dụng các bài tập thíchhợp và thường xuyên quan tâm phản ứng cơ thể của học sinh nữ để có biệnpháp giải quyết kịp thời, có sự đối xử phù hợp giữa học sinh nam và nữ.

1.5.2.2 Đặc điểm hệ vận động

Xương bắt đầu giảm tốc độ phát triển Mỗi năm, nữ cao thêm 0,5-1cm,nam cao thêm 1-3cm Tập luyện TDTT một cách thường xuyên liên tục làmcho bộ xương khỏe mạnh hơn Các xương nhỏ như xương cổ tay, bàn tay hầunhư đã hoàn thiện Cột sống đã ổn định hình dáng nhưng chưa được hoànthiện nên vẫn có thể bị vẹo cột sống

Đối với các em nữ xương xốp, bắp thịt nhỏ và yếu hơn nam Đặc biệt làxương chậu của nữ to và yếu hơn nam Vì vậy trong quá trình GDTC phải sựdụng các bài tập có khối lượng và cường độ vận động phù hợp với đặc điểmgiới tính

Hệ cơ: Các tổ chức cơ phát triển muộn hơn xương nên sức co cơ tươngđối yếu, các cơ bắp lớn phát triển tương đối nhanh (cơ đùi, cơ cẳng tay) còncác cơ nhỏ (cơ bàn tay, ngón tay) phát triển chậm Các cơ co và cơ duỗi đặcbiệt các cơ duỗi của nữ càng yếu hơn, ảnh hưởng đến sự phát triển sức mạnhcủa cơ thể

1.5.2.3 Đặc điểm hệ tuần hoàn

Hệ tuần hoàn đang phát triển và đi đến hoàn thiện Buồng tim phát triểntương đối hoàn chỉnh Mạch đập của nam khoảng 70-80 lần/phút, của nữkhoảng 75-85 lần/phút Hệ thống điều hòa vận mạch phát triển tương đối hoànchỉnh Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ rệt, nhưng sauvận động mạch đập và huyết áp hồi phục tương đối nhanh chóng cho nên lứatuổi này có thể tập những bài tập chạy dài, những bài tập có khối lượng vàcường độ tương đối lớn hơn học sinh trung học cơ sở Khi sử dụng

Trang 18

các bài tập có khối lượng vận động lớn hoặc các bài tập phát triển sức bền cầnphải thận trọng thường xuyên kiểm tra theo dõi tình trạng sức khỏe của họcsinh.

1.5.2.4 Đặc điểm hệ hô hấp

Hệ hô hấp đã phát triển và tương đối hoàn thiện Vòng ngực trung bìnhcủa nam từ 67-72cm, nữ từ 69-74cm Diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 100-120cm2, gần bằng tuổi trưởng thành Dung lượng phổi tăng lên nhanh chóngtừ lúc 15 tuổi là 2 - 2,5 lít, đến 16 - 18 tuổi là khoảng 3 - 4 lít, tần số hô hấpgần như người lớn 10 - 20 lần/phút

Tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ,chủ yếu là co giãn cơ hoành Trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ýthở bằng ngực

1.5.2.5 Trao đổi năng lượng

Đặc điểm chính là quá trình đồng hoá chiếm ưu thế so với quá trình dịhoá Nhu cầu phát triển và hình thành cơ thể thì một phần đáng kể năng lượngở lứa tuổi này được sử dụng nhằm thoả mãn nhu cầu đó

Trang 19

CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu, đề tài tiến hành giải quyết 2 nhiệm vụ sau:

- Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng về công tác giảng dạy GDTC cho

học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

- Nhiệm vụ 2: Lựa chọn và ứng dụng các biện pháp nhằm nâng cao

hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3

Vĩnh Phúc

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên trong quá trình nghiên cứu đã sử dụngcác phương pháp nghiên cứu:

2.2.1 Phương pháp đọc tổng hợp và phân tích tài liệu

Đề tài đã sử dụng phương pháp này nhằm tổng hợp hệ thống hoá cácnguồn kiến thức có liên quan đến các lĩnh vực nghiên cứu hình thành cơ sở lýluận, xây dựng giả thuyết khoa học xác định mục đích nghiên cứu

- Nghiên cứu tài liệu, văn kiện của Đảng, Nhà nước về giáo dục và TDTT qua đó hình thành cơ sở lý luận phục vụ cho quá trình nghiên cứu

- Nghiên cứu chương trình môn học GDTC cấp THPT đổi mới

Tổng hợp các số liệu thu thập được về thực trạng GDTC ở trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

- Tổng hợp và phân tích các số liệu thu thập được về kết quả TN

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Trong quá trình nghiên cứu đề tài đã sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và phương pháp phỏng vấn gián tiếp:

- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp.

Trang 20

+ Đối tượng phỏng vấn là cán bộ lãnh đạo trường (Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng) và các giáo viên chủ nhiệm lớp của khối lớp 10 trường PT DTNT cấp2-3 Vĩnh Phúc.

+ Nội dung phỏng vấn là các vấn đề có liên quan đến công tác GDTC của trường và phong trào hoạt động TDTT trường học

- Phương pháp phỏng vấn gián tiếp.

+ Dùng phiếu hỏi để phỏng vấn các đối tượng có liên quan đến đề tàinghiên cứu đó là giáo viên TDTT trong và ngoài trường, học sinh khối lớp 10 củatrường

+ Nội dung phỏng vấn các vấn đề có liên quan đến công tác dạy học môn thể dục tại trường

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Sử dụng phương pháp quan sát sư phạm trong quá trình nghiên cứu nhằm:

- Thu thập thông tin về: Hình thức, nội dung, phương pháp tổ chức các hoạt động học và hoạt động ngoại khoá môn học thể dục

- Theo dõi đối tượng nghiên cứu trong khoảng thời gian 6 tuần một cách liên tục và chặt chẽ

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Là phương pháp áp dụng để thu thập các số liệu đánh giá trình độ tậpluyện dưới góc độ sư phạm Thông qua việc xây dựng nội dung, phương pháp,hình thức tổ chức và tiêu chuẩn đánh giá

- Tiêu chuẩn thể lực

Để nâng cao hiệu quả giờ học thể dục góp phần phát triển thể lực chocác em học sinh trong điều kiện cơ sở vật chất thực tế của trường mà từ đótìm ra cách khắc phục Chúng tôi đã sử dụng 4 test:

Bật xa tại chỗ (cm)

+ Mục đích: Sử dụng test này để đánh giá sức mạnh tốc độ (bột phát) của chi dưới

Trang 21

+ Dụng cụ đo: Thước dây.

+ Thực hiện: Người thực hiện đứng hai chân rộng bằng vai, hai bànchân đặt sau vạch quy định, dùng sức tạo đà bật mạnh về trước

+ Cách đánh giá: Tính từ vạch giậm nhảy đến điểm rơi gần nhất của

cơ thể

Nằm ngửa gập bụng (lần/30s)

+ Mục đích: Sử dụng test này để đánh giá sức bền nhóm cơ bụng củangười tập

+ Dụng cụ đo: Đồng hồ bấm giây

+ Đơn vị đo: Số lần đạt được

+ Thực hiện: Người được kiểm tra ngồi chân co 90oở đầu gối Hai bànchân áp sát sàn, hai tay để sau gáy Một học sinh khác hỗ trợ bằng cách hai tay giữở phần dưới cẳng chân, nhằm không cho bàn chân người được kiểm tra tách rakhỏi sàn Người thực hiện ngả lưng ra sau cho tới khi chạm mặt sàn thì dùng sức

co lên

+ Cách đánh giá: Mỗi lần ngả người, co bụng được tính một lần, tính sốlần đạt được trong 30s

Chạy 30m xuất phát cao (s)

+ Mục đích: Sử dụng test chạy 30m xuất phát cao để đánh giá khả năngvề tố chất sức nhanh của người thực hiện

+ Dụng cụ đo: Đồng hồ điện tử lấy thành tích chính xác đến phần 10s.+ Cách thực hiện: Người thực hiện đứng ở tư thế xuất phát cao, khi cólệnh xuất phát thì dùng hết sức chạy thật nhanh qua cự ly quy định

+ Cách đánh giá: tính bằng giây (s)

Chạy tuỳ sức 5 phút (m)

+ Mục đích: Sử dụng test này để đánh giá sức bền chung (khả năng ưakhí) của người tập

Trang 22

+ Dụng cụ đo: Đồng hồ bấm giây.

+ Thực hiện: Người thực hiện đứng ở tư thế xuất phát cao, khi có lệnh xuất phát thì bắt đầu chạy cho đến hết cư ly

+ Cách đánh giá: Tính bằng m

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp thực nghiệm sư phạm là phương pháp chủ yếu để thựchiện đề tài nghiên cứu Sử dụng phương pháp này với mục đích: Thông quathực nghiệm các nội dung, các bài tập đã được lựa chọn đối với dạy học mônthể dục cho học sinh khối 10

Trong quá trình tổ chức thực TN đã sử dụng phương pháp TN songsong và tự đối chiếu

Đối tượng tham gia TN là 35 em học sinh lớp TN(10A6, nhóm A) trong

đó có 15 em nam và 20 em nữ, 35 em học sinh lớp ĐC(10A7, nhóm B) trong

đó 16 em nam và 19 em nữ làm ĐC khi kiểm tra đánh giá thành tích học tậpvà trình độ thể lực

Tổ chức TN suốt 6 tuần liên tiếp Trước khi tiến hành TN và sau khi TNđều kiểm tra đánh giá về trình độ thể lực của cả 2 lớpTN và ĐC, kết thúc TNkiểm tra đánhgiá kết quả học tập so với kết quả học tập của học sinh năm trước

2.3 Tổ chức nghiên cứu

2.3.1 Thời gian nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu từ tháng 09/2020 đến tháng 2/2021 và được chia làm

3 giai đoạn:

Giai

Nội dung

I - Đọc tài liệu tham khảo. 9/2020 10/2020 Đề cương nghiên

Trang 23

- Xây dựng đề cương.

- Bảo vệ đề cương

- Điều tra thực trạng các - Các số liệu vềgiờ học thể dục của học thực trạng giờ học

II cấp 2-3 Vĩnh Phúc 11/2020 12/2020 sinh trường PT

- Hệ thống cácgiờ học

- Kết quả hệthống các giờhọc

- Tổng hợp xử lý số liệu Bảo vệ đề tài

- Chỉnh sửa và hoànthiện đề tài

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng chủ thể: các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể

dục

- Đối tượng khách thể: học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3

Vĩnh Phúc

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu

- Trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

Trang 24

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC ở trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc cho học sinh khối 10

GDTC trong các trường THPT là một mặt giáo dục quan trọng Công tácGDTC trong nhà trường phổ thông chịu sự tác động của nhiều yếu tố Một trongnhững yếu tố tác động trực tiếp đến chất lượng hiệu quả GDTC đó là chươngtrình, yếu tố người học, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, yếu tố quản lý

3.1.1 Thực trạng chương trình giảng dạy môn thể dục ở trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc

GDTC là một quá trình sư phạm, có tác dụng trực tiếp lên con ngườithông qua việc sử dụng các phương tiện GDTC, đặc biệt là các bài tập thểchất cho các học sinh khác nhau Kết quả học tập của nó là tạo ra các biến đổisâu sắc trong cơ thể người tập về mặt hình thái, chức năng mà biểu hiện ở đâylà các tố chất thể lực Hoạt động GDTC là một bộ phận quan trọng trong việcthực hiện mục tiêu phát triển con người toàn diện

Trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc là một trong những ngôi trườnglớn của thành phố là trường có truyền thống hiếu học lâu đời Với mục đíchrèn luyện sức khoẻ và giải trí sau những giờ học mệt mỏi, căng thẳng cho họcsinh, GDTC trong nhà trường bị xem nhẹ chưa bình đẳng với các môn họckhác Nhà trường có đầu tư cơ sở vật chất nhưng vẫn còn rất nhiều hạn chế.Các hoạt động TDTT ngoại khoá có nhưng gần như là rất ít Mặt khác họcsinh chưa nhận ra tầm quan trọng của môn học này đặc biệt các em lớp 10 vẫncòn ham chơi Học sinh trong trường chỉ học vào các buổi sáng, môn thể dụccũng vì vậy mà được dạy xen kẽ với các môn học khác nên rất bất cập

* Nhiệm vụ chính của công tác GDTC trong nhà trường:

- Nhà trường tổ chức giảng dạy và hoàn thành chương trình môn học thể dục cho học sinh trong trường theo đúng quy định

Trang 25

- Tổ chức các phong trào hoạt động TDTT cho học sinh trong trườngnhưng còn rất ít.

Công tác GDTC trong nhà trường đã được thực hiện theo quy định củaBộ GD - ĐT và theo đúng kế hoạch của trường Tuy nhiên trong thực tế mớichỉ đáp ứng được một phần nhiệm vụ yêu cầu của công tác GDTC cho họcsinh Để đáp ứng được nhu cầu hiện nay và xứng đáng là một trường điểm thìcông tác GDTC trong nhà trường cần phải đầu tư và đổi mới để lôi cuốn đôngđảo học sinh tích cực tham gia vào giờ học thể dục, tích cực tập luyện, nângcao sức khoẻ để trở thành con người toàn diện

3.1.2 Yếu tố người học

Học sinh là đối tượng giảng dạy của giáo viên, đồng thời là chủ đề có ýthức trong hoạt động học tập và rèn luyện thực hành, trong đó học sinh giữ vaitrò chủ động, có ý thức, tích cực và sáng tạo trong quá trình học tập Để họctập đạt kết quả tốt đòi hỏi: Trước tiên, người học phải có nhu cầu học tập, cóquyết tâm học tập và có phương pháp học tập tốt

Nhằm tìm hiểu nhu cầu và hứng thú tập luyện thể thao của học sinh đềtài đã tiến hành phỏng vấn 275 học sinh khối 10 trườngPT DTNT cấp 2-3Vĩnh Phúc

Bảng 3.1 Nhu cầu ham thích môn thể thao của học sinh khối 10 trường PT DTNT cấp 2-3 Vĩnh Phúc (n = 275)

Nhu cầu tập luyện Không có nhu cầu

Trang 26

19

Tiêu đề	Lựa chọn các biện pháp nâng cao hiệu quả giờ học môn thể dục cho học sinh khối 10 trường PTDTNT cấp 2 3 Vĩnh Phúc
Tác giả	Trần Xuân Thiện
Trường học	Trường PT DTNT Cấp 2-3 Vĩnh Phúc
Chuyên ngành	Giáo dục thể chất
Thể loại	Báo cáo
Năm xuất bản	2021
Thành phố	Vĩnh Phúc

Định dạng
Số trang	52
Dung lượng	240,32 KB