Áp dụng một số bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật phát cầu trong môn cầu lông cho nữ học sinh khối 10 trường trung học phổ thông nguyễn viết xuân

Nếu dựa vào còng cung đường cầu bay của cầu lại có thể chia thành: phát cầu cao sâu, phát cầu cao nhanh, phát cầu lao nhanh và phát cầu thấp gần lưới… Trong quá trình quan sát học sinh h

sở giáo dục & đào tạo vĩnh phúc Trờng thpt nguyễn viết xuân

-o0o -BáO CáO KếT QUả

NGHIÊN CứU,ứng dụng sáng kiến

Tờn sỏng kiến: Áp dụng một số bài tập nhằm nõng cao kỹ thuật

phỏt cầu trong mụn cầu lụng cho nữ học sinh khối 10 trường trung học phổ thụng Nguyễn Viết Xuõn

Tỏc giả sỏng kiến : Bựi Thị Hoàng Hải

Mó sỏng kiến : 22.60 …………

Vĩnh Phỳc, năm 2020

MỤC LỤC

A Mở đầu………

I Lý do viết sỏng kiến……… 1.Tờn sỏng kiến………

2.Tác giả sang kiến………

3.Chủ đầu tư tạo ra sang kiến………

4.Lĩnh vực áp dụng sang kiến………

5.Ngày sang kiến được áp dụng………

6.Mô tả bản chất của sang kiến………

II Mục tiêu của sáng kiến………

III Các phương pháp nghiên cứu………

B NỘI DUNG………

Chương 1 Cơ sở viết sáng kiến………

1 Cơ sở lý luận để lựa chọn các bài tập………

2 Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả phát cầu………

3 Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát cầu………

4 Các nguyên tắc cần tuân thủ………

I Cơ sở tâm lí trong giảng dạy của huấn luyện kỹ thuật động tác………

Chương 2 Vai trò của các yếu tố kỹ thuật trong cầu lông………

Chương 3 Hiệu quả sáng kiến ………

CHỮ VIẾT TẮT

THPT: Trung học phổ thông

TDTT: Thể dục thể thao GDTC: Giáo dục thể chất

A – MỞ ĐẦU

I Lý do viết sáng kiến:

Cùng với sự phát triển của thế giới trên nhiều mặt, nhiều lĩnh vực: kinh tế, chính trị, công nghệ thông tin, văn hóa…thì phong trào thể dục thể thao (TDTT) cũng không ngừng phát triển trên toàn thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng Hoạt động thể thao không những giúp cho con người tăng cường sức khỏe, nâng cao thành tích thể thao trong thi đấu mà còn mang lại cho con người một tinh thần thoải mái sự hào hứng trong khi chơi Nó là món ăn tinh thần, làm cho người chơi quên đi mệt mỏi trong những giờ học tập và lao động căng thẳng

Đảng và Nhà nước ta vốn luôn quan tâm đến mục tiêu đào tạo con người toàn diện về: Đức, trí, thể, mĩ cho thế hệ trẻ - thế hệ tương lai của đất nước Tại hội nghị Trung ương 4 khóa VII về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo, trong nghị quyết có ghi “Phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú

về tinh thần, trong sáng về đạo đức…” Đã khẳng định mục tiêu giáo dục là nhằm giáo dục và hình thành nhân cách, tăng cường thể lực cho học sinh,

Cầu lông là một môn thể thao xuất hiện ở Việt Nam muộn hơn so với các môn thể thao khác xong nó lại được phát triển đặc biệt nhanh hơn nhờ sự hấp dẫn sôi động và linh hoạt trong từng đường cầu Sự phong phú các tình huống trên sân và dụng cụ sân bãi tương đối đơn giản đã lôi cuốn được nhiều người tham gia Mặt khác, tập luyện và thi đấu cầu lông có tác dụng lớn trong việc tăng cường sức khỏe, tăng cường tuần hoàn máu, hô hấp, trao đổi khí… Chống

và hạn chế được nhiều loại bệnh, giảm mệt mỏi sau những giờ làm việc căng thẳng, hợp với mọi lứa tuổi, giới tính và phổ biến ở mọi nơi, mọi lúc

Cầu lông cũng như các môn thể thao khác trong thi đấu đòi hỏi người tập phải có sự phát triển toàn diện các tố chất thể lực như: Sức mạnh, sức nhanh, sức bền, độ mềm dẻo, sự khéo léo và khả năng phối hợp vận động

Trong phân loại kỹ thuật cầu lông thì phát cầu cũng nằm trong nhóm kỹ thuật tấn công Phát cầu không chỉ là sự khởi đầu của tổ chức tấn công, chất lượng của phát cầu tốt hay xấu có ảnh hưởng trực tiếp đến việc dành quyền chủ động hay bị động dẫn tới thắng được điểm hay mất đi quyền phát cầu

Kỹ thuật phát cầu trong cầu lông được chia ra làm hai loại: phát cầu thuận tay và phát cầu trái tay Nếu dựa vào còng cung đường cầu bay của cầu lại có thể chia thành: phát cầu cao sâu, phát cầu cao nhanh, phát cầu lao nhanh và phát cầu thấp gần lưới…

Trong quá trình quan sát học sinh học tập và tập luyện cầu lông, chúng tôi nhận thấy các em sử dụng nhiều kỹ thuật tấn công như đập cầu, phông cầu, chém cầu, bỏ nhỏ… song chưa phát huy được những ưu điểm của quả phát cầu nên hiệu quả đạt được chưa cao Chúng tôi đã đặt ra câu hỏi: “Tại sao thành tích

của học sinh trong tập luyện và thi đấu chưa tốt? Phát cầu đã đạt được gì và còn

gì hạn chế? Hay vì tâm lý thiếu tự tin khi thi đấu?”

Xuất phát từ những lý do trên, với mục đích là góp phần nâng cao hiệu quả công tác GDTC cho học sinh trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân theo yêu cầu chung của ngành Giáo dục và Đào tạo, tôi tiến hành nghiên cứu sáng kiến:

1 Tên sáng kiến:

Áp dụng một số bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật phát cầu trong môn cầu lông cho nữ học sinh lớp 10 trường THPT Nuyễn Viết Xuân

2 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên : Bùi Thị Hoàng Hải

- Địa chỉ: Trường THPT Nguyễn Viết Xuân – Đại Đồng – Huyện Vĩnh Tường- Tỉnh Vĩnh Phúc

- Số điện thoại : 0983 912 242

- E-mail : buithihoanghai.gvnguyenvietxuan@vinhphuc.edu.vn

3 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến :

- Họ và tên : Bùi Thị Hoàng Hải

4 lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

- Các tiết dạy thể dục

5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu :

- Ngày 15/8/2019

6 Mô tả bản chất của sáng kiến:

Việc vận dụng bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật phát cầu trong môn cầu lông là hết sức cần thiết bởi gây được hứng thú học tập và thi đấu cho học sinh

II Mục tiêu của sang kiến:

1 Mục tiêu chung:

Mục tiêu nghiên cứu của sang kiến là tìm ra hệ thống bài tập chuyên môn phù hợp với điều kiện thực tiễn giảng dạy trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát cầu cho học sinh

2 Mục tiêu cụ thể:

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, sang kiến tiến hành giải quyết những nhiệm vụ cụ thể sau:

Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng hiệu quả phát cầu của nữ học sinh khối 10 trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân

Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu, lưa chọn một số bài tập áp dụng vào giảng dạy, huấn luyện nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát cầu cho nữ học sinh khối 10 trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân

3 Giới hạn của sáng kiến;

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Được tiến hành trên 30 nữ học sinh khối 10 trường Trung học phổ thông

Nguyễn Viết Xuân

3.2 về không gian và thời gian:

Do thời gian có hạn nên chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu vào lựa chọn và áp dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát cầu cho nữ học sinh khối 10 trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân

III Các phương pháp nghiên cứu

Để thu thập và xử lý thông tin cần thiết cho đề tài, các phương pháp được sử dụng bao gồm:

1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phân tích và tổng hợp tài liệu khoa học là một phương pháp được sử dụng rộng rãi nhằm mục đích tiếp thu các nguồn thông tin khoa học hiện đại của nhân loại, các tài liệu khoa học đã được công bố

Để làm cơ sở cho việc xây dựng và đề xuất các biện pháp cần nghiên cứu sử dụng các tài liệu chuyên môn về giảng dạy huấn luyện môn cầu lông Từ đó nhận thức được các vấn đề có liên quan đến đề tài, hoàn chỉnh các nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu cũng như tiến hành tổ chức các quá trình nghiên cứu

2 Phương pháp quan sát và kiểm tra sư phạm

2.1 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp này giúp nhà nghiên cứu tiếp cận với đối tượng nghiên cứu, chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm mục đích theo dõi các buổi tập luyện, thi đấu để thu thập số liệu và đánh giá các ưu và nhược điểm của đối tượng nghiên cứu Việc quan sát này được tiến hành liên tục trong quá trình nghiên cứu để đánh giá diễn biến của quá trình nghiên cứu từ khi bắt đầu đến khi kết thúc nghiên cứu, nhờ đó sẽ nâng cao được độ tin cậy của đề tài

2.2 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Là phương pháp sử dụng các test, phương pháp sử dụng trên đối tượng nghiên cứu, so sánh mối tương quan kết quả kiểm tra từ đó đánh giá hiệu quả của quá trình giảng dạy

3 Phương pháp phỏng vấn

Là phương pháp thông qua trao đổi, phỏng vấn, tham khảo ý kiến của một số giáo viên, huấn luyện viên cầu lông từ đó có cơ sở chắc chắn việc lựa chọn các bài tập, thời gian hợp lí nhằm nâng cao hiệu quả phát cầu cho học sinh nữ khối

10 trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân

4 Phương pháp thực nghiệm

Nhằm mục đích kiểm nghiệm và đánh giá hiệu quả ứng dụng của các bài tập đã chọn trong quá trình tập luyện và đã tiến hành thực nghiệm cho 30 nữ học sinh khối 10 trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân

- Nhóm thực nghiệm: Gồm 15 nữ học sinh lớp 10A1 luyện tập theo các bài tập được ứng dụng

- Nhóm đối chiếu: Gồm 10 nữ học sinh lớp 10D1 luyện tập theo các bài tập giáo viên đưa ra

Trong tập luyện và thi đấu môn cầu lông đòi hỏi mỗi cá nhân phải có trình độ kỹ thuật cao, muốn vậy phải tạo được một nền tảng thể lực chuyên môn tốt để phục

vụ cho việc phát triển các kỹ chiến thuật, tâm lý và thành tích sau này

Để đánh giá được đúng và chính xác về kỹ thuật phát cầu qua tham khảo tài liệu

và phỏng vấn một số giáo viên đã từng giảng dạy môn cầu lông tôi đưa ra một

số test kiểm tra như sau:

1 Phát cầu cao sâu

2 Phát cầu cao nhanh

3 Phát cầu thấp gần lưới

4 Phát cầu lao nhanh

5 Phương pháp toán học thống kê

Kết quả nghiên cứu thu được sau khi phỏng vấn và kiểm tra sư phạm được xử lí bằng phương pháp toán học thống kê với các công thức sau:

a) Công thức tính hệ số trung bình cộng (X)

Trung bình cộng là tỉ số tương đối giữa tổng lượng trị số cá thể với tổng số các

cá thể của đám đông được tính theo công thức sau:

n

X

X

n

i





Trong đó:

 : Ký hiệu tổng

X : Số trung bình

Xi : Giá trị quan sát thứ i

n : Số lượng đối tượng quan sát

b) Công thức tính phương sai ( 2 )

x



) 30 ( 1

)

2







n

X

X i

x



c) Công thức tính độ lệch chuẩn (x)

Nói lên sự phân tán của các trị số Xi xung quanh giá trị trung bình, được tính theo công thức

2

x



 

d) Chỉ số (t) student:

Để so sánh hai giá trị trung bình của tập hợp mẫu

) 30 (

2





n

n

X

X

t

B

B

A

A

B

A





e) Công thức tính hệ số tương quan (r):













2

) (

) )(

(

Y Y X

X

Y Y X X

r

B NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ VIẾT SÁNG KIẾN

Để có lựa chọn xây dựng được các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật phát cầu trong môn cầu lông cho nữ học sinh khối 10 trường Trung học phổ thông Nguyễn Viết Xuân, tôi phải dựa vào cơ sở li luận và thực tiễn của việc lựa chọn bài tập thể lực chuyên môn và các bài tập tăng sự khéo léo của cổ tay để đạt hiệu quả hơn

1 Cơ sở lí luận để lựa chọn các bài tập

Giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật phát cầu dựa trên cơ sở phương pháp huấn luyện thể thao nói chung, bài tập chuyên môn cơ bản là phương tiện chủ yếu trong giáo dục thể chất và huấn luyện thể thao Giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật phát cầu nhất thiết phải gắn liền với giảng dạy và huấn luyện với chiến thuật mặc dù ở mức độ đơn giản Trên cơ sở nắm vững kỹ thuật mới tạo điều kiện thuận lợi để phát triển và nâng cao khả năng phối hợp chiến thuật cá nhân, đồng đội Trong quá trình giảng dạy phải đảm bảo tính liên tục và tính kế tiếp hỗ trợ lẫn nhau giữa các kỹ thuật, chính vì vậy sau một thời gian ngắn đã học và nắm vững kỹ thuật nào đó phải chuyển sang học kỹ thuật khác để đảm bảo học mới, ôn cũ thúc đẩy lẫn nhau

Các kỹ thuật cầu lông liên quan chặt chẽ với nhau và hỗ trợ đắc lực cho nhau trong quá trình thi đấu, vì vậy trong giảng dạy, huấn luyện nhất thiết phải căn cứ từ thực tế thi đấu mà có những biện pháp giảng dạy - huấn luyện phù hợp

Giảng dạy kỹ thuật cầu lông phải dựa trên cơ sở trình độ thể lực toàn diện Khuynh hướng nhằm nâng cao hiệu quả quá trình giảng dạy - huấn luyện hiên nay là lựa chọn các chuyên môn phù hợp để phát triển các tố chất thể lực một cách toàn diện, chú ý tới yêu cầu về khả năng phối hợp vận động trong quá trình hoàn thiện kỹ năng, kỹ xảo động tác

2 Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả phát cầu

Trên cơ sở lý luận và phương pháp thể dục thể thao, các bài tập được lựa chọn phải thỏa mãn những yêu cầu nhằm từng bước hình thành những kỹ năng vận động với phương pháp lặp lại ổn định và lặp lại có biến đổi, đảm bảo

nguyên tắc tăng dần từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp và phù hợp với cá nhân người tập Các bài tập chuyên môn phù hợp với quy trình giảng dạy, phải

có câu trúc bên ngoài và bên trong tương tự như kỹ thuật động tác, cần phải toàn diện song song với việc hình thành kỹ năng vận động là bài tập bổ trợ để duy trì

và phát triển các tố chất thể lực

3 Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát cầu

Trên cơ sở tham khảo một số tài liệu chuyên môn và thực tế quan sát quá trình giảng dạy và huấn luyện thấy được muốn nâng cao hiệu quả phát bóng cần giải quyết ba vấn đề sau:

- Từng bước hoàn thiện các khâu cơ bản của kỹ thuật phát cầu:

Kỹ thuật có tầm quan trọng đặc biệt đối với hiệu quả phát cầu Trong giai đoạn giảng dạy ban đầu, người học cần phải có thời gian để hình thành kỹ năng vận động đúng sau đó thông qua những bài tập chuyên môn để biến kỹ năng thành

kỹ xảo vận động Đây là giai đoạn mà người tập nào cũng mắc sai lầm, tuy nhiên phụ thuộc vào khả năng tư duy vận động của mỗi cá nhân ở mỗi mức độ khác nhau, sửa chữa những sai lầm thường mắc chính là từng bước giúp cho người tập tìm ra phương pháp vận động hợp lí, có hiệu quả nhất trong quá trình hoàn thiện động tác

- Phát triển các tố chất thể lực, đặc biệt là thể lực chuyên môn phục vụ trực tiếp cho quá trình thực hiện kỹ năng - kỹ xảo động tác

- Thể lực chuyên môn có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hoàn thiện

kỹ thuật động tác, nhất là các kỹ thuật động tác càn sử dụng đến sức nhanh, sức mạnh đặc thù Trong quá trình giảng dạy kỹ thuật phát cầu người ta có thể phân chia thành từng giai đoạn sau đó kết hợp hoàn chỉnh…Vấn đề phân chia hay tổng hợp còn tùy thuộc vào khả năng phối hợp vận động của người học Ngoài

ra việc tập các bài tập bổ trợ để hoàn thiện kỹ thuật cũng rất quan trọng và nó cũng chính là biện pháp sửa chữa những sai lầm thường mắc cho người tập để nhanh chóng hoàn thiện kỹ thuật phát cầu

- Rèn luyện các yếu tố tâm lí, ý chí

Yếu tố tâm lí có vai trò giữ cho kỹ thuật và thể lực ổn định góp phần nâng cao hiệu quả phát cầu trong tập luyện và thi đấu, bởi vì tâm lí của vận động viên cầu lông diễn ra theo từng hoàn cảnh khác nhau trong từng hiệp đấu hoặc từng giai đoạn điểm số Do vậy việc xác định các bài tập bổ trợ giúp cho vận động viên ổn định tâm lý trong khi tập luyện và thi đấu rất quan trọng

4 Các nguyên tắc cần tuân thủ

* Nguyên tắc tự giác tích cực:

Trong quá trình giảng dạy muốn đạt kết quả tối ưu phải phát huy cao độ tính tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh, giáo viên cần xây dựng cho học sinh có ý thức và sự hứng thú bền vững đối với các nhiệm vụ cụ thể của bài tập

Cầu lông là một môn thể thao hoạt động không có tính chu kì, nhiều tình huống phức tạp luôn thay đổi, đòi hỏi người chơi phải xử lí trong thời gian ngắn Trong các hiệp đấu và ngay cả trong từng pha cầu diễn ra trên sân người chơi liên tục phải thực hiện và ứng phó với những tình huống luôn thay đổi đó vì thế thái độ

tự lập sáng tạo trong tập luyện và thi đấu là đặc biệt quan trọng

* Nguyên tắc trực quan:

Tính trực quan là một tiền đề cần thiết để tiếp thu động tác và là một điều kiện không thể tách rời trong hoàn thiện hoạt động vận động viên

Để đảm bảo hiệu quả khi sử dụng phương pháp trực quan cần phải kết hợp hợp

lý phương pháp này với phương pháp sử dụng lời nói, trong quá trình giảng dạy phương pháp trực quan có thể được vận dụng dưới nhiều hình thức khác nhau như: trực tiếp làm mẫu kết hợp với phân tích, giảng giải, sử dụng băng hình, các vật thật, các vật tượng trưng với tư cách là nguồn tri thức để học sinh dễ nhớ dễ hiểu và khắc sâu khái niệm đồng thời tạo điều kiện để tiếp thu các kiến thức, kĩ năng và các kĩ xảo khác

* Nguyên tắc thích hợp và cá biệt hóa:

Nguyên tắc này yêu cầu tính đến đặc điểm của người tập và mức tác động của những nhiệm vụ học tập đề ra cho họ, về bản chất nó thể hiện yêu cầu cần phải

tổ chức việc dạy học và giáo dục sao cho tương ứng với khả năng của người tập, đồng thời có tính đến đặc điểm lứa tuổi, giới tính, trình độ, chuẩn bị sơ bộ và cả những sự khác biệt cá nhân về năng lực thể chất, tinh thần

* Nguyên tắc hệ thống:

Nguyên tắc này có liên quan đến tính thường xuyên trong luyện tập và hệ thống luân phiên lượng vận động với nghỉ ngơi, cũng như tính tuần tự trong tập luyện

và mối liên hệ lẫn nhau giữa các mặt khác nhau trong nội dung tập luyện

Trong quá trình giảng dạy, huấn luyện các giáo viên phải tổ chức điều khiển người tập lĩnh hội tri thức và rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo theo tuần tự lôgic của nội dung học vấn đề đó, việc hệ thống các chương trình giảng dạy, sắp xếp các nội dung giảng dạy, huấn luyện cũng ảnh hưởng lớn đến hiệu quả tập luyện

* Nguyên tắc tăng dần yêu cầu:

Nó thể hiện xu hướng chung về yêu cầu đối với người tập trong quá trình học qua cách đặt vấn đề và thực hiện các nhiệm vụ mới ngày càng khó khăn, việc tăng từ từ khối lượng và cường độ vận động có liên quan đến các nhiệm vụ đó Cần thiết phải thường xuyên đổi mới nhiệm vụ theo xu thế chung là tăng cường lượng vận động, phát triển đồng thời hay thay đổi từ buổi tập này sang buổi tập khác, từ giai đoạn này sang giai đoạn khác Nét tiêu biểu ở đây là tăng độ phức tạp của các bài tập, tăng sức mạnh và thời gian tác động của các bài tập đó

II Cơ sở tâm lí trong giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật động tác

1 Đặc điểm tâm lí lứa tuổi thanh thiếu niên