Bài giảng môn Kiểm soát: Bài 6 - ThS. Nguyễn Thu Thủy

Bài giảng môn Kiểm soát - Bài 6: Kiểm soát chiến lược được biên soạn với mục tiêu cung cấp các kiến thức kiểm soát chiến lược; phiếu điểm cân bằng (BSC) - công cụ của kiểm soát chiến lược đến với người học. Mời các bạn cùng tham khảo!

BÀI 6 KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

ThS Nguyễn Thu Thủy

Trường Đại học Kinh tế Quốc dân

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG

Vấn đề của kiểm soát chiến lược

X là một công ty quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất hàng tiêu dùng Công ty áp dụngquản trị chiến lược nhiều năm này Tuy nhiên khi tiến hành điều tra đánh giá lại kết quả sauquá trình áp dụng chiến lược ở công ty cho thấy: doanh nghiệp không tăng trưởng dù cónhững kế hoạch tham vọng lớn; có sự thiếu liên kết giữa chiến lược với thực tế hành động,giữa các bộ phận trong tổ chức và giữa những người hình thành chiến lược với các bộphận, cá nhân thực hiện nó; 67% chiến lược của bộ phận nhân lực và chiến lược thông tinkhông phù hợp chiến lược công ty; 60% doanh nghiệp không có được mối liên kết chặt chẽgiữa kế hoạch tài chính với các ưu tiên chiến lược; 90% các biện pháp tạo động lực chonhân viên không có liên hệ gì với thành công hay thất bại của chiến lược; 95% nhân viêncông ty không biết hoặc không hiểu chiến lược công ty

1 Theo bạn có vấn đề gì đã xảy ra với quá trình quản trị chiến lược của

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài này, sinh viên cần nắm được các nội dung sau:

• Nhận biết các hình thức kiểm soát chiến lược, nội dung của hoạt động kiểm

soát chiến lược, các yêu cầu của hoạt động kiểm soát chiến lược

• Phiếu điểm cân bằng (BSC) là gì, sử dụng BSC như thế nào và vai trò của BSC

trong kiểm soát chiến lược

NỘI DUNG

Kiểm soát chiến lược

Phiếu điểm cân bằng (BSC) - công cụ của kiểm soát chiến lược

1 KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

1.2 Các yêu cầu của hoạt động kiểm soát chiến lược

1.1 Bản chất của kiểm soát chiến lược

1.3 Nội dung của kiểm soát chiến lược

1.1 BẢN CHẤT KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

Khái niệm: Kiểm soát chiến lược được hiểu là việc kiểm tra, đo lường và điều chỉnh hoạt động

của doanh nghiệp và mọi bộ phận trong doanh nghiệp để tin chắc rằng các mục tiêu đã đề ra vàgiải pháp nhằm đạt được mục tiêu đó vẫn đang được hoàn thành

Các hình thức kiểm soát chiến lược

Khung thời gian năm 1

Kiểm soát giả thiết và tính phù hợp

Kiểm soát đặc biệt Kiểm soát thực hiện

Hoạch định chiến lược Thực hiện chiến lược

1.1 BẢN CHẤT KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

1.1 BẢN CHẤT KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

• Kiểm soát giả thiết (kiểm soát điều kiện tiền đề): kiểm tra một cách có hệ thống và liên tụcliệu các dự báo làm cơ sở cho xây dựng chiến lựơc còn đúng hay không, Kiểm soát giả thiếtthường liên quan tới kiểm tra điều kiện môi trường kinh doanh và các dự báo

• Kiểm tra tính phù hợp: giữa chiến lược và hệ thống mục tiêu cũng như các giải pháp chiếnlược, giữa chiến lược và các kế hoạch ngắn hạn hơn

• Kiểm soát quá trình thực hiện: đánh giá xem việc triển khai thực hiện có diễn ra đúng như nócần phải diễn ra không và các kết quả đạt được có dẫn tới cần một điều chỉnh chiếnlược không

• Kiểm soát đặc biệt: tiến hành soát xét điều chỉnh nhanh chóng chiến lược khi có những sựkiện đột ngột không mong muốn xảy ra

1.2 CÁC YÊU CẦU KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

• Hoạt động kiểm soát phải phù hợp

• Hoạt động kiểm soát phải đảm bảo tính linh hoạt

• Hoạt động kiểm soát phải đảm bảo tính lường trước

• Kiểm soát tập trung vào những điểm thiết yếu

1.3 NỘI DUNG CỦA KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

• Mô hình quá trình kiểm soát chiến lược

Xác định đối

tượng cần

kiểm tra

Thiết lập tiêu chuẩn

Đo lường thực hiện

So sánh thực tế với mức chuẩn

Bước 5

Bước 6

Tiến hành điều chỉnh nếu kết quả thực hiện khác tiêu chuẩn

Không làm gì nếu thực hiện phù hợp tiêu chuẩn

1.3 NỘI DUNG CỦA KIỂM SOÁT CHIẾN LƯỢC

Kiểm tra, đánh giá chiến lược

Có những khác biệt tới mức cần điều chỉnh

Không Kiểm tra kế hoạch triển khai thực hiện

Có những khác biệt tới mức cần điều chỉnh

Kiểm tra kế hoạch tác nghiệp

Không

Điều chỉnh chiến lược

Không

Điều chỉnh chiến lược

Điều chỉnh chiến lược

Không

• Quy trình đánh giá chiến lược

2 PHIẾU ĐIỂM CÂN BẰNG (Balance scorecard)

2.2 Khái niệm và các tiêu chí của phiếu điểm cân bằng

2.1 Quá trình hình thành

2.3 Vai trò của phiếu điểm cân bằng trong quản trị chiến lược

2.4 Sử dụng công cụ phiếu điểm cân bằng trong quản trị chiến lược

2.1 QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

Lý do:

• Có sự thiếu liên kết giữa chiến lược với thực tế hành động

• Phương pháp đo lường để đánh giá hiệu quả thực hiện thường

chủ yếu dựa vào các chỉ tiêu tài chính mà chỉ tiêu tài chính thì

chỉ cho thấy những gì trong quá khứ và mang tính ngắn hạn

2.2 KHÁI NIỆM VÀ CÁC TIÊU CHÍ CỦA PHIẾU ĐIỂM CÂN BẰNG

Khái niệm: Phiếu điểm cân bằng (BSC) là một hệ thống quản lý và đo lường chiến lược giúp

chuyển hoá tầm nhìn chiến lược và các kế hoạch tác nghiệp thành một bộ hoàn chỉnh các mụctiêu, tiêu chí đo lường và giải pháp cụ thể làm cơ sở cho kiểm soát và quản trị chiến lược

2.2 KHÁI NIỆM VÀ CÁC TIÊU CHÍ CỦA BSC

hàng, thời gian rỗi, mức chi phí

người lao động, sự sẵn sàng của các nguồn thông tin, tỷ lệ lưu giữ nhân viên

2.2 KHÁI NIỆM VÀ CÁC TIÊU CHÍ CỦA BSC

Mối quan hệ nhân quả của các tiêu chí trong BSC

2.3 VAI TRÒ CỦA PHIẾU ĐIỂM CÂN BẰNG TRONG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC

Sinh viên tham khảo Bài giảng text

2.4 SỬ DỤNG PHIẾU ĐIỂM CÂN BẰNG TRONG QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC

Quy trình xây dựng và sử dụng công cụ BSC

Làm rõ tầm nhìn

Phiếu điểm cần

Kế hoạch và mục tiêu

Phản hồi cải tiến Phổ biến và tạo

liên kết

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

1 Vấn đề của công ty:

 Thiếu sự liên kết giữa hoạch định và thực hiện chiến lược

 Thiếu các điều chỉnh cần thiết trong quá trình thực hiện chiến lược

2 Tiến hành ứng dụng BSC trong quản trị chiến lược để thực hiện và kiểm soát chiến lượccông ty

Cụ thể quy trình tiến hành theo các bước sau:

 Xây dựng bộ tiêu chí BSC cho công ty, các bộ phận trong công ty

 Tiến hành phổ biến BSC cho toàn bộ nhân viên, gắn mọi biện pháp tạo động lực vớicác tiêu chí BSC

 Thiết lập các kế hoạch mục tiêu ngắn hạn để triển khai chiến lược

 Tiến hành theo dõi đánh giá để có các điều chỉnh cần thiết

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 1

Quan điểm nào dưới đây là ĐÚNG?

Kiểm soát chiến lược được thực hiện:

A chỉ khi đã kết thúc quá trình thực hiện chiến lược

B được thực hiện xuyên suốt quá trình quản trị chiến lược

C chỉ khi đã kết thúc quá trình hoạch định chiến lược

D khi kết thúc một năm hoạt động

Trả lời:

• Đáp án: B được thực hiện xuyên suốt quá trình quản trị chiến lược

• Giải thích: Trong các mô hình quản trị chiến lược hoạt động kiểm soát chiến lược được đặt

ở giai đoạn cuối cùng của quy trình quản trị chiến lược Xét trên cả phương diện lý thuyết lẫnthực tế thì phân định như vậy chỉ mang tính chất tương đối Kiểm soát chiến lược khôngphải chỉ được tiến hành trong giai đoạn cuối của quản trị chiến lược mà được thực hiện

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM 2

Quan điểm nào dưới đây đúng?

BSC là công cụ giúp các nhà quản trị:

A hoạch định chiến lược

B kiểm soát thực hiện chiến lược

C xây dựng các chính sách kinh doanh

D thực hiện và kiểm soát chiến lược

Trả lời:

• Đáp án: D thực hiện và kiểm soát chiến lược

• Giải thích: Để kết nối quá trình hoạch định chiến lược và thực hiện chiến lược, BSC đã rađời Ý tưởng ban đầu BSC được sử dụng như là một công cụ đo lường thành quả hoạt độngcủa doanh nghiệp nhằm mục đích kiểm soát chiến lược nhưng theo thời gian BSC được sử

CÂU HỎI TỰ LUẬN

Mệnh đề sau đúng hay sai và giải thích tại sao?

Kiểm soát giả thiết là việc tiến hành đánh giá xem việc triển khai thực hiện có diễn ra đúng như

nó cần phải diễn ra không và các kết quả đạt được có dẫn tới cần một điều chỉnh chiếnlược không

Trả lời: Sai vì kiểm soát giả thiết (kiểm soát điều kiện tiền đề) là việc kiểm tra một cách có hệ

thống và liên tục liệu các dự báo làm cơ sở cho xây dựng chiến lựơc còn đúng hay không, Kiểmsoát giả thiết thường liên quan tới kiểm tra điều kiện môi trường kinh doanh và các dự báo

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

• Bài 6 trình bày các vấn đề cơ bản của kiểm soát chiến lược: Khái niệm, các hình thức,bản chất, 4 yêu cầu của kiểm soát chiến lược

• Nội dung chính của hoạt động kiểm soát chiến lược gồm:

 Xác định nội dung kiểm tra;

 Xây dựng các tiêu chuẩn đo lường hoặc chỉ tiêu kiểm tra;

 Đo lường và đánh giá chiến lược theo tiêu chuẩn đã xây dựng;

 Điều chỉnh chiến lược và các kế hoạch triển khai;

• Trong bài 6, chúng ta cũng học về BSC là một công cụ để kiểm soát chiến lược: quátrình hình thành; khái niệm; các tiêu chí đo lường của BSC và mối quan hệ nhân quảgiữa các tiêu chí đo lường này; và cuối cùng là vai trò của BSC trong kiểm soát và quảntrị chiến lược