Bài giảng Bài 3: Quản lý ảnh hưởng của môi trường vĩ mô tới hoạt động Marketing giúp người học nắm bắt những khái niệm cơ bản, các bộ phận cấu thành môi trường marketing vĩ mô của doanh nghiệp; phân tích các tình huống ảnh hưởng của các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô tới hoạt động marketing của doanh nghiệp; giải pháp thích nghi, khai thác các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp cụ thể.
Trang 1BÀI 3: QUẢN LÝ ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ TỚI
HOẠT ĐỘNG MARKETING
Hướng dẫn học
Nắm bắt những khái niệm cơ bản, các bộ phận cấu thành môi trường marketing vĩ mô của doanh nghiệp
Thông qua các tình huống cụ thể phân tích các tình huống ảnh hưởng của các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô tới hoạt động marketing của doanh nghiệp
Phân tích đưa ra các giải pháp thích nghi, khai thác các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp cụ thể
5 tiết học Trang bị cho học viên những vấn đề cơ bản về
lý thuyết và kỹ năng phân tích tình huống thực tiễn sau:
Tác động của môi trường nhân khẩu tới hoạt động marketing
Tác động của môi trường kinh tế tới hoạt động marketing
Tác động của môi trường công nghệ tới hoạt động marketing
Tác động của môi trường tự nhiên tới hoạt động marketing
Tác động của môi trường chính trị luật pháp tới hoạt động marketing
Tác động của môi trường văn hóa, xã hội tới hoạt động marketing
Trang 2TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP
Tình huống: Cà phê Trung Nguyên
Cà phê Trung Nguyên được coi là biểu tượng thành công của doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế Sau hơn 10 năm phát triển, Trung Nguyên đã có hàng nghìn cửa hàng cà phê trong chuỗi nhượng quyền thương hiệu tại Việt Nam và đã thâm nhập thành công vào các thị trường được coi là đặc biệt khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Singapore, Trung Đông, Châu Âu, v.v
Tại Việt Nam, cà phê Trung Nguyên nhắm vào thị trường của những người trẻ tuổi, năng động
và tầng lớp trung lưu mới xuất hiện Mỗi quán cà phê đều có những giá trị cốt lõi, tiêu chuẩn chung đó là mang phong cách Việt và hồn của Tây Nguyên với khẩu hiệu “Khơi nguồn sáng tạo” Bên cạnh đó lại có những phong cách riêng phù hợp với đặc tính cộng đồng và khu vực
Cà phê tại TP.HCM nhắm vào giới trẻ, phong cách hip-hop, trang trí nhiều màu sắc tươi sáng Tại Hà Nội, nơi khách hàng được coi là bảo thủ, cà phê Trung Nguyên có vẻ truyền thống hơn,
ít sinh động hơn với những cô gái phục vụ trong trang phục áo dài, âm nhạc quê hương nhẹ nhàng, cùng những trang trí bằng tre hoặc song mây đơn giản, thô mộc
Câu hỏi gợi mở
Điều gì đã đem lại sự thành công cho cà phê Trung Nguyên ở Việt Nam cũng như ở nước ngoài?
Trung Nguyên đã biết khai thác các yếu tố môi trường vĩ mô nào trong hoạt động kinh doanh của mình?
Đâu là những nét văn hóa được khai thác trong chiến lược marketing của Trung Nguyên?
Trang 33.1 Các yếu tố thuộc về môi trường marketing
Môi trường marketing là tổng hợp tất cả các yếu tố, những lực lượng bên trong và bên ngoài của doanh nghiệp, có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến hoạt động hoặc việc
ra các quyết định của bộ phận marketing trong doanh nghiệp, đến khả năng thiết lập hoặc duy trì mối quan hệ giữa doanh nghiệp với khách hàng
Môi trường marketing của doanh nghiệp có thể được chia ra thành môi trường vi mô
và môi trường vĩ mô
Môi trường marketing vi mô bao gồm các yếu tố liên quan chặt chẽ đến doanh nghiệp, ảnh hưởng đến hoạt động marketing của doanh nghiệp, nhưng đồng thời doanh nghiệp cũng có thể tác động làm thay đổi các yếu tố này
Môi trường marketing vi mô bao gồm 6 yếu tố là: Các yếu tố, lực lượng bên trong doanh nghiệp; những người cung ứng; các trung gian marketing; khách hàng; đối thủ cạnh tranh; công chúng trực tiếp
Môi trường marketing vĩ mô bao gồm các yếu tố, các lực lượng xã hội rộng lớn, có ảnh hưởng đến toàn bộ môi trường marketing vi mô và tới các quyết định marketing của doanh nghiệp Doanh nghiệp hầu như không thể tác động làm thay đổi các yếu tố của môi trường này
Các yếu tố của môi trường vĩ mô bao gồm:
Môi trường nhân khẩu học;
Môi trường kinh tế;
Môi trường tự nhiên;
Môi trường công nghệ kỹ thuật;
Môi trường chính trị luật pháp;
Môi trường văn hóa
Môi trường marketing vĩ mô
Trang 4Hình 3.1 Các yếu tố chi phối đến hoạt động marketing của doanh nghiệp
Nhân khẩu học nghiên cứu vấn đề dân số và con người như quy mô, mật độ dân số, phân bố dân cư, tỉ lệ sinh, tỉ lệ chết, cơ cấu tuổi tác, giới tính, sắc tộc, nghề nghiệp v.v Tất cả các yếu tố về nhân khẩu học này có ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô và đặc điểm thị trường Do đó, nó luôn là đối tượng nghiên cứu của các doanh nghiệp, các nhà hoạt động thị trường, các chuyên gia marketing Các đặc điểm và xu hướng chủ yếu của môi trường nhân khẩu được quan tâm bởi người làm marketing bao gồm: quy mô và tốc độ tăng dân số; sự thay đổi cơ cấu tuổi tác trong dân cư; quy mô gia đình giảm đi, phụ nữ được giải phóng khỏi các công việc gia đình; phân bố dân cư và quá trình đô thị hoá; trình độ học vấn liên quan đến sở thích, hành vi, nhu cầu; sự di chuyển từ một thị trường đại chúng sang các vi thị trường
hỗn hợp
Nhà cung cấp
Công chúng
Đối thủ cạnh tranh
Trung gian marketing
Môi trường công nghệ,
tự nhiên
Tổ chức thực hiện marketing
Thông tin marketing
Kiểm tra marketing
Kế hoạch marketing
Khách hàng mục tiêu
Môi trường kinh tế, nhân khẩu
Môi trường văn hoá,
xã hội Môi trường chính trị,
luật pháp
Trang 5 Quy mô và tốc độ tăng dân số
Yếu tố này biểu hiện quy mô của thị trường tiềm năng, của nhu cầu; sự tăng trưởng hay suy thoái của thị trường
Ví dụ: Thị trường Trung Quốc 1,3 tỷ dân, Việt Nam
85 triệu dân, EU 350 triệu dân Tuy nhiên, dân số tăng, nhu cầu tăng không có nghĩa là sức mua thị trường tăng, điều này còn phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng kinh tế, loại hàng hoá
Sự thay đổi cơ cấu tuổi tác trong dân cư
Sự thay đổi cơ cấu tuổi tác trong dân cư dẫn đến sự thay đổi cơ cấu khách hàng tiềm năng theo độ tuổi, cơ cấu tiêu dùng các loại hàng hoá
Ví dụ: EU, Nhật Bản hiện nay có số người lao động/số người nghỉ hưu = 4/3;
nhu cầu cho người nghỉ hưu tăng Ở Trung Quốc tỷ lệ này sẽ là 1/1 vào năm 2025
Quy mô gia đình giảm, phụ nữ được giải phóng khỏi công việc gia đình
Yếu tố này quyết định việc hình thành các nhu cầu cần thiết cho phụ nữ để tham gia hoạt động xã hội, nảy sinh các nhu cầu về chăm sóc con cái, cần các loại món ăn được chế biến sẵn, đồ dùng cho phụ nữ tại các công sở
Phân bố lại dân cư và quá trình đô thị hoá
Quá trình di dân từ nông thôn lên thành thị tạo ra các nhu cầu về nhà ở, xuất hiện nhu cầu của một xã hội công nghiệp như: Bảo hiểm y tế, nhân thọ, dịch vụ cho thuê phương tiện đi lại, mua trả góp các đồ dùng gia đình
Trình độ học vấn liên quan đến sở thích, hành vi,
nhu cầu
Xu hướng chung là trình độ học vấn của khách hàng ngày càng tăng, họ đòi hỏi doanh nghiệp phải cung cấp các sản phẩm có chất lượng tốt, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, sự phát triển bền vững của con người và của toàn xã hội Biểu hiện cụ thể là người tiêu dùng ngày nay đòi hỏi các sản phẩm thực phẩm phải sạch, không có hóa chất, chất lượng sản phẩm phải được quản lý bởi các chỉ tiêu hóa, lý, sinh rất nghiêm ngặt Các sản phẩm hàng tiêu dùng phải đảm bảo tính không gây hại cho người dùng và hơn nữa phải thân thiện với môi trường như túi đựng hữu cơ tự hủy, xe ô tô có nồng độ khí thải thấp,
Sự di chuyển từ một thị trường đại chúng sang các vi thị trường
Sự di chuyển từ một thị trường đại chúng sang các vi thị trường Do nhu cầu của quần chúng rất khác nhau, người tiêu dùng đòi hỏi khắt khe hơn Do đó, marketing phải nắm bắt được những nhóm người khác nhau trong xã hội
Môi trường kinh tế bao gồm các yếu tố liên quan chặt chẽ đến những xu hướng chủ yếu trong thu nhập, sức mua và các kiểu chi tiêu hay các hành vi kinh tế của người tiêu dùng Người làm Marketing cần quan tâm đến môi trường kinh tế ở các khía cạnh:
Cơ sở hạ tầng kỹ thuật;
Tốc độ tăng trưởng kinh tế chung;
Cơ cấu ngành kinh tế, vùng kinh tế;
Quy mô và tốc độ tăng dân số
Quá trình đô thị hoá
Trang 6 Thu nhập bình quân; sự phân bổ và phân hóa thu nhập;
Cơ cấu chi tiêu;
Xu hướng quốc tế hóa nền kinh tế thế giới
Các chỉ tiêu chủ yếu của môi trường kinh tế: GDP,
GNP, GDP/người, GNP/người, tốc độ tăng của
GDP, GNP, tỷ lệ lạm phát, tỷ lệ chi tiêu/tích luỹ,
mức đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài, cơ cấu
ngành, vùng kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp, khả năng cấp
tín dụng
Các chỉ tiêu này phản ánh sức mua của một thị
trường: thu nhập tăng – nhu cầu có khả năng thanh toán tăng – sức mua thị trường tăng Kinh tế đang trong giai đoạn tăng trưởng hay suy thoái;
Ví dụ: khủng hoảng Châu Á làm thay đổi thói quen tiêu dùng Mức co giãn của cầu so
với giá khác nhau đối với từng nhóm mặt hàng Tại sao tập đoàn Bourbon lại đầu tư xây dựng đại siêu thị Cora tại các thành phố lớn ở Việt Nam?
Môi trường tự nhiên bao gồm hệ thống các yếu tố tự
nhiên ảnh hưởng nhiều mặt đến các nguồn lực đầu
vào cho sản xuất kinh doanh cũng như cho các hoạt
động Marketing của doanh nghiệp
Người làm Marketing cần quan tâm đến môi trường
tự nhiên ở các khía cạnh: Vị trí địa lý, thời tiết, khí
hậu của địa bàn kinh doanh
Đặc điểm của môi trường tự nhiên trong những năm
đầu của thế kỷ 21:
Thiếu hụt nguyên liệu, nhiên liệu như nước, dự tính gas, dầu mỏ sẽ chỉ đủ dùng trong vòng 100 năm, rừng ngày càng bị thu hẹp, dân số tăng nhanh trong khi diện tích đất canh tác không tăng
Chí phí khái thác tài nguyên, năng lượng tăng, chi phí nghiên cứu phát minh các nguyên vật liệu mới thay thế rất tốn kém như: Nghiên cứu sản xuất điện mặt trời, điện từ rác, từ sóng biển, từ địa nhiệt, v.v Các nguyên nhân này làm chi phí đầu vào tăng
Mức độ ô nhiễm môi trường tăng, chi phí nghiên cứu, xử lý chất thải tăng, chi phí bảo vệ môi trường tăng
Ví dụ: trước đây các doanh nghiệp có thể tuỳ tiện đổ chất thải, nước thải ra sông,
biển, nay tất cả các chất thải này đều phải qua xử lý Hình thành nhiều tổ chức bảo
vệ môi trường như Greenpeace, WWF, v.v cản trở hoạt động của các doanh nghiệp làm ảnh hưởng đến môi trường như việc phá rừng, gây ô nhiễm đất, nguồn nước, xây nhà máy điện nguyên tử, v.v
Can thiệp của chính phủ vào việc sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường Chính phủ ngày càng đưa ra các quy định chặt chẽ hơn về các chỉ tiêu bảo vệ môi trường, về đổ chất thải công nghiệp, về các sản phẩm gây hại đến môi trường (thuốc trừ sâu, diệt cỏ v.v )
Ví dụ: quy định về mức độ chứa lưu huỳnh, chì trong khí thải của động cơ ôtô, v.v
Môi trường kinh tế
Môi trường tự nhiên
Trang 73.2.4 Môi trường công nghệ
Môi trường công nghệ kỹ thuật bao gồm các yếu tố gây tác
động đến công nghệ mới, sáng tạo sản phẩm và cơ hội thị
trường mới Người làm Marketing cần quan tâm đến môi
trường công nghệ kỹ thuật ở các khía cạnh:
Công nghệ kỹ thuật tác động mạnh mẽ đến chi phí sản
xuất và năng suất lao động, ảnh hưởng đến việc thực thi các giải pháp cụ thể của marketing;
Đe dọa của sản phẩm thay thế;
Các xu hướng trong môi trường công nghệ kỹ thuật có
thể tạo ra các cơ hội hay đe dọa cho hoạt động sản xuất kinh doanh;
Xu hướng tập trung vào những cải tiến nhỏ để làm kéo dài vòng đời sản phẩm;
Chi phí R&D chiếm một tỷ lệ ngày càng gia tăng trong thu nhập quốc dân;
Sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật làm cho chu kỳ sống của sản phẩm công nghiệp giảm đi do xuất hiện nhanh chóng của các loại sản phẩm thay thế (bút bi thay bút máy, điện thoại di động thay dần điện thoại cố định, máy tính thay máy chữ, các máy tính đời sau thay đời trước);
Sự ra đời và phát triển không ngừng của các lĩnh vực công nghệ mới như: công nghệ sinh học, công nghệ thông tin;
Xuất hiện khả năng vô tận trong nghiên cứu khoa học như: Biến đổi gen, phương pháp nhân bản, thực tại ảo, mạng internet, thương mại điện tử, kinh doanh điện tử, thư điện tử v.v
Sự phát triển nhanh chóng về công nghệ đã làm cho các chính phủ chú ý đến bảo về quyền lợi của người tiêu dùng bằng cách đặt ra các tiêu chuẩn về công nghệ
kỹ thuật (ISO 9000, ISO 9002, tiêu chuẩn của hiệp hội hàng không, xây dựng v.v )
Môi trường chính trị luật pháp bao gồm các yếu tố phản ánh
sự tác động can thiệp của các chủ thể quản lý vĩ mô tới hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp
Người làm Marketing cần quan tâm đến môi trường chính
trị luật pháp ở các khía cạnh:
Tác động của hệ thống luật pháp và sự ổn định chính trị
tới hoạt động marketing;
Hệ thống công cụ chính sách của Nhà nước như: Ưu đãi, bảo hộ thuế quan, hạn ngạch, tỷ giá v.v
Rủi ro chính trị luôn là nguy hiểm nhất (quốc hữu hoá, cấm nhập, xuất khẩu, v.v )
Các tác động của hệ thống luật pháp tới hoạt động của doanh nghiệp nói chung và hoạt động marketing: các bộ luật, nghị định, thông tư v.v
Ví dụ: cấm mọi hình thức quảng cáo về thuốc lá, quy định về vệ sinh an toàn thực
phẩm, về thuốc, dược phẩm
Hệ thống các công cụ chính sách của nhà nước nhằm thúc đẩy khuyến khích lĩnh vực này hay lĩnh vực khác của vùng này hay vùng khác v.v
Môi trường công nghệ
Môi trường chính trị
Trang 8Ví dụ: Cấp hoặc không cấp quota, với điều kiện nào thì được phép kinh doanh, có
áp dụng chính sách hai giá không v.v
Cơ chế điều hành của chính phủ: Có rõ ràng, minh bạch không, có thay đổi thường xuyên không? điều hành xuất nhập khẩu, cạnh tranh, bảo hộ, độc quyền, sự can thiệp vào hoạt động của doanh nghiệp, thủ tục hành chính v.v
Chính phủ thành lập, cho phép thành lập các tổ chức, hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng hoạt động để kiểm soát, giám sát hoạt động marketing của doanh nghiệp
3.2.6.1 Những khái niệm cơ bản về văn hóa
Văn hoá được hiểu là hệ thống giá trị, quan niệm,
niềm tin, truyền thống, chuẩn mực hành vi được
cả một tập thể người giữ gìn Văn hoá được hình thành trong những điều kiện nhất định về: môi trường tự nhiên, khí hậu, vật chất, lịch sử v.v và luôn có sự tương tác giữa các nền văn hoá, có thể biển đổi từ từ theo thời gian
Mỗi quốc gia có một nền văn hoá riêng, nó quyết định đến hành vi và thói quen tiêu dùng
Ví dụ: Người Ấn Độ không ăn thịt bò, văn hoá phương đông với Khổng giáo, văn
hóa phương tây có đặc điểm là xã hội tiêu thụ, đề cao cá nhân v.v
Những giá trị văn hoá truyền thống cơ bản là những giá trị chuẩn mực, niềm tin trong xã hội có mức độ bền vững cao Nó được duy trì trong môi trường gia đình, giáo dục, tôn giáo, v.v Nó có ảnh hưởng đến thái độ, hành vi ứng xử hàng ngày, hành vi tiêu dùng của từng cá nhân, từng nhóm người
Những giá trị văn hoá thứ yếu biến đổi theo thời gian như trong giai đoạn kinh tế phát triển (phú quý sinh lễ nghĩa) nhu cầu về bói toán đồng bóng tăng, vàng mã bán được nhiều v.v
Nhánh văn hoá: Là những tiểu nhóm văn hoá nằm trong một nền văn hoá, có những giá trị truyền thống riêng Những nhánh này có thể là thị trường mục tiêu của doanh nghiệp
Ví dụ: nhóm công giáo ở Việt Nam có nhu cầu đi du lịch tôn giáo trong những
ngày lễ của họ, v.v
3.2.6.2 Các yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến hoạt động marketing của doanh nghiệp
Văn hoá với tư cách nền tảng tinh thần của xã hội, có một ảnh hưởng rất sâu rộng đến hành vi người tiêu dùng Vốn kiến thức và sự hiểu biết, các giá trị, chuẩn mực, lối sống, nhân cách, thói quen, thái độ và tất cả các đặc tính tinh thần khác của con người đều
có cội nguồn từ văn hoá
Con người dù ở bất kỳ nền văn hoá nào, cũng có những nhu cầu tín ngưỡng hay tôn giáo; có lòng tự hào và tự tôn dân tộc, có lòng yêu nước, yêu chuộng tự do và công lý Những nét đặc trưng chung về văn hoá như thế vượt ra ngoài biên giới quốc gia, chẳng hạn như: thể thao, trang điểm, nấu ăn, phép lịch sự, sự giáo dục, địa vị xã hội,
âm nhạc v.v dường như là những nhu cầu chung Mặc dù văn hoá có ảnh hưởng sâu rộng, trên nhiều khía cạnh đến hành vi người tiêu dùng, song một số yếu tố dưới đây
có tầm quan trọng đặc biệt
Môi trường văn hóa
Trang 9 Các giá trị văn hóa
Các giá trị văn hoá là các niềm tin được nâng đỡ, chúng xác định cái mà người ta ước ao, mong đợi Mỗi dân tộc có một hệ thống giá trị văn hoá riêng của mình và chính những điều này tạo ra sự khác biệt về văn hoá giữa các dân tộc Chẳng hạn, trong khi các dân tộc ở phương Đông như Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc rất coi trọng chủ nghĩa tập thể, thì xã hội phương Tây mà đại diện là Mỹ và Tây Âu lại nhấn mạnh chủ nghĩa cá nhân Khi nghiên cứu văn hoá phương Tây hiện đại và Mỹ có thể thấy những giá trị đặc trưng của nền văn hoá hoá này là:
o Chủ nghĩa cá nhân;
o Quan niệm về sự bình đẳng;
o Tính ưa hoạt động;
o Tiến bộ và sự thành đạt;
o Tính hiệu quả và tính thực tiễn;
o Định hướng tôn giáo và tinh thần mạnh mẽ;
o Chủ nghĩa vật chất và thực dụng
Các chuẩn mực văn hoá
Những chuẩn mực văn hoá là những quy tắc đơn giản chỉ dẫn hoặc ngăn cản hành
vi con người trong những hoàn cảnh nhất định dựa trên những giá trị văn hoá Chuẩn mực văn hoá khá ổn định trong khuôn khổ xã hội và tôn giáo Chúng ta khó lòng làm thay đổi chuẩn mực văn hoá của các quốc gia theo Hồi giáo là sự coi thường phụ nữ và vẻ đẹp cơ thể Nếu các sản phẩm được bán ở các quốc gia này mà lại được gắn với hình ảnh của những cô người mẫu chân dài với một cơ thể quyến rũ thì chắc chắn sẽ bị họ tẩy chay Nhưng ngược lại, hình ảnh về một gia đình đa thê lại được họ chấp nhận trong khi đó tại Việt Nam và các nước phương Tây lại không chấp nhận được hình ảnh này
Các truyền thống, phong tục, tập quán
Các truyền thống, phong tục, tập quán được hiểu như
là các quy định về cách thức ứng xử của các thành viên trong xã hội gắn với một nền văn hoá nhất định
Nó thường được hình thành từ rất lâu trong quá khứ
và được truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác trong các mối liên hệ gia đình, họ hàng và quá trình giao tiếp, ứng xử với xã hội, với cộng đồng Một số phong tục tập quán còn gắn với các truyền thuyết dân gian, với các huyền thoại lịch sử
Truyền thống, phong tục, tập quán của người Việt Nam được biểu hiện qua nhiều hoạt động khác nhau như ma chay, cưới hỏi, lễ tết, cúng tế v.v ; các đặc điểm này được giới thiệu trong phần nhánh văn hoá của bài Ngoài ra, trên cơ sở so sánh với các nền văn hoá khác chúng ta còn một số truyền thống, phong tục như trọng tình chứ không trọng lý; trong việc giao tiếp thì lấy sự hiểu nhau, thân quen, gần gũi làm cơ sở giải quyết công việc
Việc nghiên cứu các truyền thống, phong tục, tập quán của một nền văn hoá là thị trường mục tiêu của doanh nghiệp sẽ tạo ra các chỉ dẫn quan trọng trong việc đưa ra các quyết định marketing của doanh nghiệp cũng như hạn chế được những rủi ro trong hoạt động này Truyền thống, phong tục tặng quà, tiêu dùng trong những
Các truyền thống, phong tục, tập quán
Trang 10ngày lễ tết phổ biến như: Nô en, lễ Tạ ơn, lễ Tình yêu, lễ Halloween , đã đem lại những cơ hội kinh doanh rất lớn cho doanh nghiệp kinh doanh các sản phẩm quà tặng và các sản phẩm tiêu dùng khác trong thời điểm này Xã hội Việt Nam cũng
có những ngày lễ, tết gắn với các phong tục cổ truyền như lễ hội, đền, chùa đầu năm âm lịch, ngày tết thiếu nhi, tết trung thu, tết nguyên đán, Đây là những cơ hội thị trường rất lớn cho các doanh nghiệp trong việc cung cấp các sản phẩm phù hợp với các ngày lễ tết này Chúng ta có thể thấy Coca–cola đã khai thác rất tốt hình ảnh ngày tết như hoa đào, hoa mai, pháo tết, lộc xuân, bánh trung thu Kinh
Đô với hình ảnh đỏ tươi biểu hiện cho tài lộc, hạnh phúc và bao bì đẹp, tiện ích
Các biểu tượng, đồ tạo tác (Artefacts)
Đồ tạo tác là các giá trị văn hoá vật thể của một nền văn hoá tạo ra Nó mang các giá trị nhất định cho cộng đồng xã hội đó, thường tồn tại lâu dài trong lịch sử và tất nhiên có ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành
vi tiêu dùng của các cá nhân trong nền văn hoá đó
Người Ai Cập rất tự hào là họ có những Kim tự tháp nổi tiếng tồn tại qua bốn ngàn năm lịch sử và việc gắn hình ảnh Kim tự tháp, hình ảnh các Pharaon vào các sản phẩm của họ cũng đem lại những giá trị nhất định đối với người tiêu dùng Ai Cập cũng như trên toàn thế giới
Tuỳ theo ý nghĩa văn hoá của nó ảnh hưởng đến hành vi người tiêu dùng ở mức độ
ra sao mà người làm marketing có thể khai thác hình ảnh của đồ tạo tác đối với nhóm khách hàng tiềm năng của họ Bia Hà Nội với bức tranh Phố của Bùi Xuân Phái
Các biểu tượng mang ý nghĩa văn hoá được hiểu bao gồm tất cả các cử chỉ, dấu hiệu, hình ảnh, vật thể, Trên thị trường không ít những sản phẩm, dịch vụ đã khai thác tối đa các biểu tượng này và đã gặt hái được những thành công đáng kể trong các chính sách marketing của mình
Một số yếu tố khác
Về ngôn ngữ: Một nhà làm marketing cần thận trọng khi sử dụng ngôn ngữ vì có rất nhiều chuyện phiền toái xảy ra sử dụng một ngôn ngữ này và được hiểu qua ngôn ngữ khác
Quá trình lĩnh hội văn hoá được hiểu là quá trình mà cá nhân học hỏi, tiếp thu các giá trị, chuẩn mực, hành vi của nền văn hoá mà họ sinh ra, trong xã hội mà họ được nuôi nấng trưởng thành Tuy nhiên, cùng lúc đó họ còn tiếp nhận các chuẩn mực, giá trị của các nền văn hoá khác, quá trình này được gọi là tiếp biến văn hoá Tiếp biến văn hoá luôn xuất hiện trong quá trình giao lưu văn hoá Người tiêu dùng ra nước ngoài, tiếp xúc với nền văn hoá khác, họ học hỏi, tiếp nhận các giá trị, chuẩn mực, hành vi của nền văn hoá đó Đó có thể là tính tự do dân chủ phương tây, tôn ti trật tự, kính trọng người già của Nhật Bản hay trọng nam khinh nữ tại các nước Hồi giáo
Trong khi giao lưu, tiếp biến với văn hoá phương tây, một số nhóm thanh niên trẻ tiếp nhận nhanh chóng các giá trị văn hoá mới này nhưng một số nhóm khác, đặc biệt là những người nhiều tuổi và có thiên hướng bảo thủ thì có xu hướng đối lập lại nó
Trống đồng Đông Sơn