Các phương tiện thông tin đại chúng có vai trò hết sức quan trọng trong đời sống xã hội nói chung và trong công tác phòng, chống tham nhũng nói riêng. Trên thực tế, phần lớn các vụ án tham nhũng được “phanh phui” trên các phương tiện thông tin đại chúng; nếu không có các phương tiện thông tin đại chúng, nhiều vụ án tham nhũng sẽ “chìm xuồng”. Trong xã hội hiện đại, các phương tiện thông tin đại chúng đã được khẳng định là vị trí “tiên phong” trong cuộc chiến chống tham nhũng. Trong bài viết dưới đây, tác giả sẽ phân tích ngắn gọn vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng trong phòng, chống tham nhũng.
Trang 1Truýìn thöng ăaơi chuâng (mass communication)
ặúơc hiïíu lađ quaâ trònh truýìn ăaơt thöng tin möơt caâch
röơng raôi ăïịn ăöng ăaêo quíìn chuâng, thöng qua caâc
phûúng tiïơn truýìn thöng ăaơi chuâng (mass media)
nhùìm thay ăöíi nhíơn thûâc, thaâi ăöơ vađ hađnh vi cuêa caâc
töí chûâc, caâ nhín
Ăiïìu 3, Luíơt Phođng, chöịng tham nhuông: “Tham
nhuông lađ hađnh vi cuêa ngûúđi coâ chûâc vuơ, quýìn haơn
ăaô lúơi duơng chûâc vuơ, quýìn haơn ăoâ vò vuơ lúơi”1. Hay
noâi caâch khaâc, tham nhuông (corruption) ặúơc ắnh
nghôa ăún giaên lađ viïơc lúơi duơng quýìn lûơc cuêa cöng
chuâng trao cho ăïí thûơc hiïơn caâc hađnh vi truơc lúơi cho
baên thín. Trïn thûơc tïị, viïơc tham nhuông khöng chó
diïîn ra úê trong caâc lônh vûơc chñnh saâch hay hađnh
chñnh cöng mađ cođn diïîn ra úê caâc thiïịt chïị, caâc töí
chûâc khaâc nhau trong xaô höơi. Do ăoâ, tham nhuông
cođn ặúơc hiïíu möơt caâch röơng hún, ăíịy lađ viïơc lúơi
duơng quýìn lûơc ặúơc trao cho (búêi caâc töí chûâc chñnh
trõ, kinh tïị, vùn hoâa, giaâo duơc ) ăïí thûơc hiïơn caâc
hađnh ăöơng truơc lúơi caâ nhín cho ngûúđi ăoâ hoùơc nhûông
ngûúđi uêng höơ ngûúđi ăoâ
Vïì mùơt lyâ thuýịt, tham nhuông coâ thïí hiïíu lađ “möơt
loađi virus kñ sinh” trïn caâc víơt chuê mang míìm bïơnh
VAI TROĐ CUÊA TRUÝÌN THÖNG ĂAƠI CHUÂNG TRONG PHOĐNG, CHÖỊNG THAM NHUÔNG
ĂINH TRÍÌN DUÔNG*
Ngađy nhíơn:25/6/2020
Ngađy phaên biïơn:30/6/2020
Ngađy duýơt ăùng:28/7/2020
Toâm tùưt: Tûđ líu, truýìn thöng ăaơi chuâng coâ võ trñ vai trođ hïịt sûâc quan troơng trong ăúđi söịng xaô höơi noâi chung vađ phođng, chöịng tham
nhuông noâi riïng Thûơc tïị cho thíịy, ăa söị caâc vuơ viïơc tham nhuông ăïìu ặúơc truýìn thöng ăaơi chuâng “vaơch mùơt”; nïịu khöng coâ caâc
phûúng tiïơn truýìn thöng thò nhiïìu vuơ tham nhuông seô “chòm xuöìng” Trong xaô höơi hiïơn ăaơi thò truýìn thöng ăaơi chuâng cađng ặúơc khùỉng
ắnh võ thïị “tiïn phong” trong phođng chöịng tham nhuông Bađi viïịt sau ăíy, chuâng töi phín tñch möơt caâch khaâi lûúơc vïì vai trođ cuêa truýìn
thöng ăaơi chuâng trong phođng chöịng tham nhuông
Tûđ khoâa: Vai trođ; truýìn thöng ăaơi chuâng; phođng, chöịng tham nhuông
THE ROLE OF THE MASS MEDIA IN PREVENTION AND FIGHT AGAINST THE CORRUPTION Abstract: For a long time, the mass media has a very important role in the social life in general and in the prevention and fight
against corruption in particular In fact, the majority of corruption cases are “exposed” by the mass media; without the mass media,
many cases of corruption will “sink” In modern society, the mass media has been affirmed as a “pioneer” position in the fight against
corruption In the following article, the author will briefly analyze the role of the mass media in anti-corruption
Keywords: Role; mass media; prevention and fight against the corruption
ím thíìm huât maâu vađ líy lan bïơnh tíơt cho xaô höơi, song vò nhûông lyâ do khaâc nhau mađ viïơc tiïu diïơt nhûông loaơi kñ sinh nađy trïn thûơc tïị thûúđng diïîn ra khoâ hún nhiïìu so vúâi lyâ thuýịt. Trûúâc hïịt, nïịu nhû theo ắnh nghôa úê trïn thò chuê thïí cuêa tham nhuông lađ nhûông ngûúđi ặúơc trao quýìn lûơc húơp phaâp búêi cöng chuâng, coâ nghôa rùìng hoơ lađ nhûông ngûúđi coâ võ trñ vađ coâ sûâc aênh hûúêng túâi hïơ thöịng chñnh trõ
Trong xaô höơi hiïơn ăaơi, truýìn thöng ăaơi chuâng cađng ặúơc khùỉng ắnh võ thïị “tiïn phong” trong phođng chöịng tham nhuông, vò noâ khöng chó giûô vai trođ ríịt quan troơng trong phođng chöịng tham nhuông, mađ cođn lađ vuô khñ hïịt sûâc maơnh trong viïơc phaât hiïơn vađ taơo ra sûâc eâp ríịt lúân tûđ dûơ luíơn xaô höơi ăïí caâc cú quan cöng quýìn vađo cuöơc vaơch tríìn tham nhuông
2. Vai trođ cuêa truýìn thöng ăaơi chuâng trong phođng, chöịng tham nhuông
2.1 Truýìn thöng ăaơi chuâng ắnh hûúâng dû luíơn xaô höơi
Giúâi truýìn thöng ặâng úê goâc quan saât möơt hiïơn
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
söị 36/2018/QH14 ngađy 20 thaâng 11 nùm 2018.
Trang 2khöng phaêi lađ ặa caâc lyâ thuýịt hay kiïím ắnh caâc giaê
thuýịt nhû caâc ngađnh khoa hoơc mađ sûê duơng caâc cöng
cuơ truýìn tin coâ thïí coâ vađ caâc cú chïị cho pheâp hoơ ặa
tin möơt caâch bađi baên - nhanh choâng - ặa thöng tin
ăïịn cho cöng chuâng (mass). Coâ thïí noâi, truýìn tin
möơt caâch nhanh choâng lađ giai ăoaơn ăíìu mađ bíịt cûâ
haông truýìn thöng nađo cuông phaêi thûơc hiïơn
Kïị ăïịn, nïịu phín tñch kyô hún vïì tûđ “truýìn thöng”
(communication) thò nöơi hađm cuêa chuâng göìm hai hađnh
ăöơng: (i) truýìn thöng tin túâi núi nhíơn vađ (ii) tiïịp
nhíơn sûơ phaên höìi thöng tin tûđ ăöịi taâc. Hađnh ăöơng xaô
höơi (social act) nađy khöng ăún giaên chó lađ chuýín caâc
tñn hiïơu (signal) ăaô ặúơc maô hoâa (coding), dõch vađ
hiïíu sau ăoâ truýìn laơi mađ bïn caơnh ăoâ cođn lađ tíìng yâ
nghôa ặúơc íín díịu ăùìng sau lúâp voê ngön tûđ. Nhûông
thûâ ặúơc giúâi truýìn thöng ăïì cao hay haơ thíịp, duđ lađ
vö tònh hay hûôu yâ ăïìu íín chûâa nhûông ắnh hûúâng
thöng tin ăïịn cöng chuâng. Nhûông ắnh hûúâng nađy
ặúơc thïí hiïơn khöng chó thöng qua nhiïìu hònh thûâc
mađ cođn caê thaâi ăöơ vúâi chñnh thöng tin íịy. Khöng möơt
nhađ baâo nađo laơi thïí hiïơn möơt khuön mùơt raơng ngúđi
khi ặa tin nhûông con söị vïì möơt vuơ tham ö, tham
nhuông, hay khöng möơt biïn tíơp viïn nađo ăuê nhíîn
tím ăïí sûê duơng chíịt gioơng vui tûúi trong saâng khi
ăoơc tin nhûông vuơ tham thuông, ruât ruöơt cöng trònh
hađng ngađn tyê ăöìng Nhûông thöng tin vađ caâch thûâc
truýìn ăaơt thöng tin mađ truýìn thöng ặa ăïịn cöng
chuâng seô khiïịn ngûúđi dín caêm nhíơn ặúơc caâc mûâc
ăöơ nghiïm troơng khaâc nhau, tûđ ăoâ, ăiïìu chónh hađnh
vi hay caâch thûâc tiïịp nhíơn víịn ăïì
Chuýơn gò seô xaêy ra nïịu giúâi truýìn thöng ặa tin
vïì viïơc khúêi töị möơt quan chûâc taơi möơt böơ/ngađnh hay
möơt ắa phûúng vïì töơi tham nhuông? Ăíìu tiïn, ngûúđi
dín biïịt ặúơc coâ töìn taơi naơn tham nhuông trong chñnh
caâc cú quan cöng quýìn, baên thín nhûông võ quan
chûâc lađ möơt mùưt xñch aênh hûúêng túâi phíìn lúân cuöơc
söịng cuêa hoơ thïị nhûng chñnh hoơ, nhûông ngûúđi dín,
laơi quýịt ắnh döìn laâ phiïịu cuêa mònh cho võ quan
chûâc íịy trong thúđi gian bíìu cûê - ăíy lađ ăiïìu khöng
thïí chíịp nhíơn ặúơc. Thûâ hai, ngûúđi dín hiïíu ặúơc
tham nhuông lađ viïơc lađm sai traâi vađ gíy phûúng haơi
túâi sûơ phaât triïín chung, ăíịy khöng phaêi lađ hađnh vi
mađ cöơng ăöìng kyđ voơng, ăaânh giaâ cao hay tön vinh,
ăíịy lađ möơt caâi gò ăoâ cíìn bõ loaơi trûđ ăïí ăaêm baêo sûơ
cöng bùìng trong xaô höơi. Thûâ ba, tiïịng noâi cuêa ngûúđi
dín ăaô ặúơc lùưng nghe vađ caâc cú quan chûâc nùng ăaô
phaêi lađm möơt ăiïìu gò ăoâ ăuâng vúâi chûâc traâch cuêa
mònh ăïí goâp phíìn lađm giaêm tó lïơ töơi phaơm tham
nhuông ăang ngađy cađng tùng trong böơ maây cöng quýìn
Ngûúđi dín biïịt ặúơc chuýơn gò ăang diïîn ra trong cuöơc söịng cuêa hoơ, ăíu lađ ăiïìu hay nïn lađm ăíu lađ leô sai traâi cíìn phaêi traânh. Gia ằnh vađ hïơ thöịng giaâo duơc ăaô lađm ăiïìu nađy khi möîi thađnh viïn cođn ăang giađnh phíìn lúân thúđi gian cho cuöơc söịng kheâp kñn cuêa hoơ, song khi hoơ bûúâc ra vađ hođa nhíơp vađo xaô höơi, möơt hïơ thöịng ắnh hûúâng giaâ trõ khaâc seô lïn tiïịng vađ giuâp hoơ ắnh hònh roô hún bûâc tranh toađn caênh - núi mađ hoơ ăang kiïịm tòm chöî ặâng cho chñnh mònh. Seô chùỉng coâ ai biïịt ăïịn nhûông chuýơn ăang diïîn ra sau tíịm mađn nhung cuêa nghõ trûúđng, cho ăïịn khi truýìn thöng thûơc sûơ vađo cuöơc. Boâc taâch víịn ăïì vađ ặa nhûông thöng tin múâi nhíịt túâi cöng chuâng, vñ duơ nhû tham nhuông chùỉng haơn - lađ bûúâc chuíín bõ quan troơng ăïí
dû luíơn xaô höơi chuýín sang giai ăoaơn ặa ra caâc ăaânh giaâ, nhíơn xeât
Vai trođ, tíìm quan troơng cuêa baâo chñ ắnh hûúâng
dû luíơn xaô höơi trong tònh hònh phođng chöịng tham nhuông hiïơn nay tiïịp tuơc ặúơc Ăaêng, Nhađ nûúâc ta khùỉng ắnh roô rađng, nhíịt quaân trong cuöơc ăíịu tranh phođng, chöịng tham nhuông, tiïu cûơc. Nghõ quýịt söị
04-NQ/TW khoâa X vïì “Tùng cûúđng sûơ laônh ăaơo cuêa
Ăaêng ăöịi vúâi cöng taâc phođng, chöịng tham nhuông, laông phñ” ăaô ăïì ra 10 nhiïơm vuơ trong tím, trong ăoâ
coâ nhiïơm vuơ: “Thûơc hiïơn töịt cöng taâc truýìn thöng vïì phođng, chöịng tham nhuông. Ăïì cao vai trođ, traâch nhiïơm cuêa baâo chñ trong phođng, chöịng tham nhuông; khen thûúêng, ăöơng viïn nhûông ngûúđi lađm baâo tñch cûơc, duông caêm ăíịu tranh chöịng tham nhuông; xûê lyâ nghiïm viïơc ặa tin sai sûơ thíơt, vu caâo, bõa ăùơt gíy híơu quaê xíịu”.
2.2 Truýìn thöng ăaơi chuâng taơo ra möi trûúđng chñnh thöịng ăïí dû luíơn xaô höơi ặa ra caâc ăaânh giaâ, nhíơn xeât
Seô khöng ai quan tím nïịu giúâi truýìn thöng ặa tin vïì viïơc möơt ặa treê bođn ruât ặúơc 4.000 ăöìng tiïìn
ăi chúơ cuêa meơ, sau khi ặúơc meơ tin tûúêng giao cho möơt khoaên tiïìn lađ 100.000. Nhûng coâ leô cöng luíơn seô quan tím hún nïịu giúâi truýìn thöng xoaây nhûông chi tiïịt ăaâng giaâ khaâc, vñ duơ nhû ngûúđi bođn ruât tiïìn lađ möơt nhín víơt cûơc kyđ quan troơng vađ thu huât sûơ quan tím cuêa dû luíơn tûđ trûúâc, hoùơc giaê sûê tó lïơ treê em bođn ruât tiïìn khi ăi chúơ cuêa meơ taơi ắa phûúng A ăang coâ xu hûúâng tùng möơt caâch kyđ laơ - duđ coâ noâi theo chiïìu hûúâng nađo ăi nûôa - thò ăíịy chó lađ möơt vñ duơ hònh aênh, khoâ coâ thïí khiïịn cho cöng chuâng quan tím vađ thaêo luíơn. Nhûng nïịu nhû hiïơn tûúơng úê trïn lađ möơt võ quan chûâc tûđng ặúơc biïịt ăïịn vađ söị tiïìn tham nhuông ặúơc böí sung thïm 9 söị 0 ăùìng sau (ăún võ hađng tó), thò sûơ quan tím cuêa dû luíơn luâc nađy seô khaâc
Trang 3tím cho cuđng möơt víịn ăïì seô lađ cú höơi ăïí caâc yâ tûúêng
va chaơm, coơ xaât vađo nhau vađ vúô tung ra thađnh nhiïìu
luöìng quan ăiïím traâi chiïìu. Chuýơn gò seô xaêy ra nïịu
giúâi truýìn thöng im húi lùơng tiïịng trûúâc möơt víịn ăïì
vöịn gíy nhiïìu bûâc xuâc nhû tham nhuông? Víîn coâ
nhiïìu ngûúđi quan tím, nhûng chó lađ möơt nhoâm caâc
nhađ khoa hoơc theo doôi sûơ kiïơn trong chuöîi thúđi gian
dađi hoùơc nhûông ngûúđi dín hiïịu kyđ chuýn thu lûúơm
caâc thöng tin vóa heđ - nhûông thöng tin thïị nađy chûa
ăuê aâp lûơc vïì lûúơng ăïí nhađ nûúâc vađ caâc cú quan chûâc
nùng tham gia vađo cöng viïơc cuêa mònh. Tuy nhiïn,
nïịu giúâi truýìn thöng ặa ra thöng tin ăuê maơnh khiïịn
cho phíìn lúân ngûúđi dín sau khi tiïịp nhíơn thöng tin
caêm thíịy cíìn phaêi lađm möơt ăiïìu gò ăoâ ăïí giaêm búât
naơn tham nhuông ăang diïîn ra ngađy möơt nghiïm troơng
nhû hiïơn nay, thò luâc nađy, truýìn thöng ăaơi chuâng seô
gíy sûâc eâp tûđ phña cöng luíơn, khiïịn nhađ nûúâc chuâ yâ
túâi vađ ýu cíìu caâc cú quan chûâc nùng phaêi thûơc hiïơn
cöng viïơc cuêa mònh
Truýìn thöng coâ thïí nïu ra víịn ăïì ăïí ắnh hònh
khuön khöí, phaơm vi víịn ăïì cho cöng chuâng bađn luíơn,
ăaânh giaâ ăïí dûơa vađo ăoâ cöng chuâng xem xeât vađ coâ yâ
kiïịn vïì nhûông víịn ăïì cuơ thïí trong chûúng trònh nghõ
sûơ. Caâc nghiïn cûâu theo lyâ thuýịt dû luíơn xaô höơi cho
biïịt viïơc xaâc líơp chûúng trònh nghõ sûơ luön keđm theo
viïơc “lađm möìi”, kiïíu “lađm míîu” vađ caâch thûâc hiïơu
quaê nhíịt lađ cung cíịp nhûông thöng ăiïơp ặúơc kñch
hoaơt liïn tuơc, thûúđng xuýn vađ múâi laơ
Nhûông nùm qua, ăùơc biïơt lađ tûđ ăíìu nhiïơm kyđ Ăaơi
höơi XII cuêa Ăaêng ăïịn nay, cöng taâc ăíịu tranh phođng,
chöịng tham nhuông cuêa Ăaêng, Nhađ nûúâc ta ăaô ặúơc
triïín khai quýịt liïơt, bađi baên vađ bûúâc ăíìu mang laơi
hiïơu quaê roô rïơt, ặúơc dû luíơn xaô höơi ăöìng tònh, nhín
dín ghi nhíơn. Nhiïìu vuơ viïơc vïì tham nhuông tûúêng
nhû bõ chòm vađo qún laông, nhûng ăaô ặúơc ặa ra
aânh saâng vađ xûê lyâ ăuâng ngûúđi, ăuâng töơi. Möơt trong
nhûông nguýn nhín cú baên díîn ăïịn thađnh cöng bûúâc
ăíìu trong cöng cuöơc ăíịu tranh nađy lađ Ăaêng, Nhađ
nûúâc ta ăaô khúi nguöìn vađ phaât huy sûâc maơnh töíng
húơp cuêa caâc lûơc lûúơng, trong ăoâ coâ sûơ ăoâng goâp
khöng nhoê cuêa ăöơi nguô nhûông ngûúđi lađm baâo vađ caâc
cú quan baâo chñ.
2.3 Truýìn thöng ăaơi chuâng gíy sûâc eâp tûđ
phña cöng luíơn, khiïịn caâc cú quan quaên lyâ nhađ
nûúâc chuâ yâ túâi vađ ýu cíìu caâc cú quan chûâc
nùng phaêi thûơc hiïơn cöng viïơc cuêa mònh
Truýìn thöng nhû baâo in hay radio trong chûđng
mûơc nađo ăoâ víîn bõ haơn chïị búêi sûơ giúâi haơn vïì khaê
nùng cíơp nhíơt thöng tin hay khaê nùng lan truýìn thöng tin, nhíịt lađ nhûông sûơ kiïơn noâng höíi nhû tham
ö, tham nhuông. Nhûng ăiïìu gò seô xaêy ra nïịu möơt ăoaơn video ặúơc coi lađ bùìng chûâng cho möơt vuơ lađm duơng chûâc quýìn ăïí tíơn thu vúâi nhûông con söị ặúơc chuíín bõ kyô lûúông, ím thanh söịng ăöơng vađ nhín víơt trong clip thò thûơc hiïơn vai diïîn cuêa mònh “nhû thíơt”
Quan troơng hún, ăoaơn clip laơi ặúơc cöng khai úê trïn internet vađ ặúơc lan truýìn möơt caâch choâng mùơt thöng qua caâc trang maơng xaô höơi. Khöng möơt cú quan chûâc nùng nađo ăuê khaê nùng ăïí kiïím soaât vađ gúô boê caâc video daơng nađy trïn maơng internet khi hoơ khöng can thiïơp vađo ặúơc maây chuê vađ khöng ặúơc phín quýìn ăïí ặúơc lađm viïơc ăíịy
Chùỉng haơn, ăún kiïơn cuêa möơt ngûúđi dín coâ thïí
vö tònh bõ boê qua, nhûông tin ăöìn vö cùn cûâ vađ nhanh choâng bõ caâc cú quan truýìn thöng chñnh thöịng baâc boê, nhûng sûơ tíơp húơp cuêa caâc tin ăöìn hay phaên aênh cuêa ngûúđi dín diïîn ra möơt caâch coâ töí chûâc, ăïìu ăùơn vúâi caâc con söị ngađy cađng tùng thò ăïịn möơt luâc nađo ăoâ noâ seô thađnh víịn ăïì noâng höíi ăaâng ặúơc quan tím. Nghô möơt caâch thûơc duơng hún chuât, giúâi truýìn thöng (chñnh thöịng hoùơc nghiïơp dû) seô lûơa choơn ăùng bađi vïì nöơi dung möơt ặa treê bođn ruât tiïìn ăi chúơ cuêa meơ hay viïơc möơt caênh saât giao thöng ăang nhíơn höịi löơ tûđ ngûúđi tham gia giao thöng? Chuê ăïì thûâ nhíịt coâ thïí khiïịn caâc nhađ vùn viïịt nïn kõch baên cho möơt böơ phim hoaơt hònh mang tñnh giaâo duơc, nhûng chuê ăïì thûâ hai, viïơc möơt nhín viïn cöng quýìn, sûê duơng quýìn lûơc ặúơc ngûúđi dín tñn nhiïơm trao cho (thöng qua cú quan quýìn lûơc nhađ nûúâc) laơi laơm quýìn ăïí mua baân lúơi cho baên thín. Ăíy khöng chó lađ víịn ăïì cuêa riïng nhín viïn nađy, mađ cođn lađ hònh aênh vađ uy tñn cho caê töí chûâc mađ anh ta ăang lađm viïơc
Nhađ nûúâc hoùơc cuơ thïí hún lađ caâc chñnh trõ gia seô phaêi lïn tiïịng vïì tham nhuông, möơt mùơt lađ do aâp lûơc tûđ phña cöng luíơn ăođi hoêi hoơ phaêi lađm víơy, mùơt khaâc lađ ăïí baêo vïơ cho hònh aênh cuêa caê möơt böơ maây cöng quýìn ăang ặúơc víơn hađnh búêi lađ tiïìn thúị cuêa ngûúđi dín vađ ăi xa hún nûôa lađ ăöơng thaâi ýn lođng dín ăïí coâ thïí nhíơn ặúơc nhiïìu laâ phiïịu hún trong líìn bíìu cûê túâi. Duđ lađ bíịt cûâ lyâ do gò, thò viïơc truýìn thöng ăùng tin vađ phaên aânh suy nghô cuêa ngûúđi dín cuông khiïịn cho cú quan nhađ nûúâc khöng thïí ngöìi ýn. AÂp lûơc tûđ phña cöng luíơn ăođi hoêi hoơ phaêi nhuâng tay vađo viïơc ăiïìu tra vađ lađm saâng toê moơi chuýơn. Ăiïìu nađy ặa ăïịn möơt hïơ quaê: Nïịu trûúâc ăíy tham nhuông ặúơc coi lađ viïơc töìi tïơ cíìn loaơi trûđ, thò ăïịn nay, tiïịn xa hún möơt chuât, viïơc ăíịu tranh chöịng tham nhuông lađ möơt
Trang 4chûâc, cú quan nhađ nûúâc phaêi tiïn phong trong lônh
vûơc nađy. Möơt hïơ giaâ trõ múâi ra ăúđi, ngay líơp tûâc ặúơc
chia seê vađ cöng nhíơn röơng raôi
Thûơc tïị cho thíịy, bíịt cûâ möơt töí chûâc hay chñnh
trõ gia nađo, trûúâc lađ muöịn nhíơn ặúơc laâ phiïịu cuêa cûê
tri, sau lađ laâ phiïịu tñn nhiïơm - ăiïìu ăíìu tiïn lađ phaêi
ặa ra ặúơc caâc thöng ăiïơp vađ caâc hađnh ăöơng cuơ thïí
vïì chöịng tham nhuông ăïí thaêo luíơn vađ trònh bađy ặúơc
nhûông kïịt quaê cuơ thïí ăaô lađm ặúơc. Caâc ăöơng thaâi
nađy seô ặúơc giúâi truýìn thöng ăùng taêi, ăïí ngûúđi
dín thaêo luíơn vađ phaên höìi ra cho cöơng ăöìng cuđng
biïịt ăïịn
Vïì lyâ thuýịt, coâ quan ăiïím cho rùìng truýìn thöng
ăaơi chuâng chó lađ lúâp voê cuêa nhûông víịn ăïì vöịn ăaô
ặúơc sùưp ăùơt tûđ trûúâc. Ăiïìu nađy khöng phaêi lađ khöng
töìn taơi, möơt söị website vïì tham nhuông khi múâi thađnh
líơp cuông ăaô bõ chùơn tïn miïìn vađ chïịt ýíu tûđ trong
trûâng nûúâc, caâc caâ nhín nöíi bíơt vúâi thađnh tñch chöịng
tham nhuông cuông khoâ coâ thïí phaât triïín taơi möơt cú
quan mađ hoơ vûđa líơp “thađnh tñch” - song tíịt caê nhûông
viïơc nađy ăaô coâ sûơ tham gia lyâ giaêi vađ tòm giaêi phaâp tûđ
caâc ngađnh khoa hoơc xaô höơi khaâc. Vai trođ cuêa truýìn
thöng ăaơi chuâng khöng phaêi lađ ngûúđi mùơc aâo
“blu trùưng” ăi laơi trong phođng thñ nghiïơm, mađ nhanh
choâng nhíịt coâ thïí truýìn ăaơt thöng tin túâi ngûúđi nghe
vïì nhûông chuýơn ăang diïîn ra, taơo ra möi trûúđng ăïí
cöng luíơn bađn baơc thaêo luíơn vađ gíy sûâc eâp ăïí caâc cú
quan cöng quýìn buöơc phaêi thûơc hiïơn vai trođ hađnh
phaâp cuêa mònh, nïịu khöng muöịn nhíơn thïm “buâa
ròu dû luíơn”
Suy cho cuđng, duđ lađ möơt chñnh trõ gia cíịp cao,
cho ăïịn möơt nhín viïn hađnh chñnh múâi vađo nghïì
khöng ai biïịt ăïịn, khöng phaêi ai cuông lađ ngûúđi ăuê
can ăaêm ăïí ăöịi mùơt vúâi sûơ boâc tríìn sûơ thíơt cuêa
truýìn thöng ăaơi chuâng khi lađm viïơc sai traâi. Khöng
möơt cú quan cöng quýìn nađo coâ thïí ngöìi ýn khi dû
luíơn díơy soâng vïì möơt cíu chuýơn ăang diïîn ra thûơc
ngay trûúâc mùưt, trûđ phi ăoâ lađ möơt chñnh phuê ăöơc tađi,
möơt cú quan quýìn lûơc míịt dín chuê. Vađ ăïí thïí hiïơn
sûơ lùưng nghe ngûúđi dín, xíy dûơng möơt nhađ nûúâc
dín chuê ăuâng nghôa - möơt khi truýìn thöng ăaô lïn
tiïịng vïì möơt víịn ăïì nađo ăoâ, trong ăoâ tham nhuông,
chùưc chùưn chñnh quýìn seô phaêi vađo cuöơc
ÚÊ Viïơt Nam, Ban Chó ăaơo Trung ûúng vïì phođng,
chöịng tham nhuông ặúơc thađnh líơp vúâi mong muöịn
ăííy maơnh cöng taâc phođng, chöịng tham nhuông. Trong
nhiïơm kyđ Ăaơi höơi Ăaơi biïíu toađn quöịc líìn thûâ XI, coâ
56.572 ăaêng viïn bõ xûê lyâ kyê luíơt, trong ăoâ coâ 16.259
cíịp uêy viïn caâc cíịp. UÊy ban Kiïím tra Trung ûúng ăaô
tiïịn hađnh kiïím tra 13 töí chûâc ăaêng vađ 33 ăaêng viïn Qua kiïím tra, kïịt luíơn caâc töí chûâc ăaêng, ăaêng viïn ăïìu coâ khuýịt ăiïím, vi phaơm, trong ăoâ ăïì nghõ thi hađnh kyê luíơt bùìng hònh thûâc khiïín traâch 3 töí chûâc ăaêng, thi hađnh kyê luíơt 13 ăaêng viïn (khiïín traâch 7, caênh caâo 6). UÊy ban kiïím tra caâc ắa phûúng, ăún võ ăaô kiïím tra 15.898 töí chûâc ăaêng vađ 55.217 ăaêng viïn, trong ăoâ söị töí chûâc ăaêng coâ vi phaơm lađ 10.478, phaêi thi hađnh kyê luíơt 791 töí chûâc ăaêng; söị ăaêng viïn coâ vi phaơm lađ 42.757, trong ăoâ phaêi thi hađnh kyê luíơt 20.344 trûúđng húơp2.
Möơt thûơc tïị hïịt sûâc söịng ăöơng lađ trong híìu hïịt caâc vuơ tiïu cûơc, tham nhuông lúân úê möơt söị cú quan Trung ûúng vađ ắa phûúng ặúơc phaât hiïơn, ặa ra
trûúâc aânh saâng cöng luíơn. “Riïng trong nùm 2017,
ăaô kïịt thuâc chó ăaơo xûê lyâ 16 vuơ aân, 10 vuơ viïơc; kïịt luíơn ăiïìu tra, ăïì nghõ truy töị 16 vuơ/216 bõ can; ăaô truy töị 12 vuơ/172 bõ can; xeât xûê sú thíím 5 vuơ/73 bõ caâo (tuýn phaơt: 3 bõ caâo aân tûê hònh; 3 bõ caâo tuđ chung thín; 62 bõ caâo tuđ dûúâi 30 nùm); xeât xûê phuâc thíím 6 vuơ/80 bõ caâo (tuýn phaơt: 2 bõ caâo tûê hònh; 4
bõ caâo tuđ chung thín; 3 bõ caâo tuđ 30 nùm; 71 bõ caâo tuđ dûúâi 30 nùm); viïơc kï biïn, thu giûô tađi saên trong möơt söị vuơ aân ăaơt khaâ cao. Nhíịt lađ ăaô tíơp trung laônh ăaơo, chó ăaơo ặa ra xeât xûê kõp thúđi möơt söị vuơ aân tham nhuông, kinh tïị ăùơc biïơt nghiïm troơng, phûâc taơp, ặúơc dû luíơn xaô höơi ăöìng tònh, ăaânh giaâ cao (vuơ Giang Kim Ăaơt; vuơ Hađ Vùn Thùưm giai ăoaơn I; vuơ Chíu Thõ Thu Nga; vuơ Phaơm Cöng Danh giai ăoaơn II; vuơ Ăinh La Thùng, Trõnh Xuín Thanh vađ ăöìng phaơm ). Caâc phiïn toađ xeât xûê ngađy cađng ăöíi múâi theo hûúâng cöng khai, dín chuê, minh baơch, theo ăuâng quy ắnh cuêa phaâp luíơt. Ríịt nghiïm minh nhûng cuông ríịt nhín vùn” 3
Trong nùm 2019, cöng taâc phođng, chöịng tham nhuông ăaô coâ bûúâc tiïịn maơnh meô vúâi nhiïìu chuê trûúng, giaêi phaâp ăöơt phaâ, ăi vađo chiïìu síu, do ăoâ tham nhuông ặúơc kiïìm chïị, tûđng bûúâc ngùn chùơn vađ coâ chiïìu hûúâng thuýn giaêm, goâp phíìn quan troơng giûô vûông öín ắnh chñnh trõ, phaât triïín kinh tïị
- xaô höơi, níng cao uy tñn vađ võ thïị cuêa nûúâc ta trïn trûúđng quöịc tïị. Nöíi bíơt lađ ăííy maơnh viïơc xíy dûơng, hoađn thiïơn thïí chïị trïn caâc lônh vûơc ăúđi söịng: “Cíịp
2 UÊy ban Kiïím tra Trung ûúng, 70 nùm truýìn thöịng ngađnh Kiïím tra Ăaêng (1948 - 2018), Nxb Thöng tin vađ Truýìn thöng,
H.2018, tr.286 - 287.
Troơng taơi phiïn hoơp thûâ 13 Ban Chó ăaơo Trung ûúng vïì phođng, chöịng tham nhuông, ngađy 22/01/2018 (Baâo ăiïơn tûê Chñnh phuê Nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam).
Trang 5vúâi hún 420 ăaêng viïn bõ kyê luíơt do tham nhuông, cöị
yâ lađm traâi. UÊy ban Kiïím tra Trung ûúng ăaô thi hađnh
kyê luíơt vađ ăïì nghõ Trung ûúng, Böơ Chñnh trõ, Ban
Bñ thû thi hađnh kyê luíơt ăöịi vúâi 03 töí chûâc ăaêng trûơc
thuöơc Trung ûúng vađ hún 20 caân böơ diïơn Trung
ûúng quaên lyâ, trong ăoâ coâ 05 ăöìng chñ UÊy viïn Trung
ûúng Ăaêng, nguýn UÊy viïn Trung ûúng Ăaêng. Tñnh
tûđ ăíìu nhiïơm kyđ Ăaơi höơi XII cuêa Ăaêng ăïịn nay, ăaô
thi hađnh kyê luíơt hún 90 caân böơ thuöơc diïơn Trung
ûúng quaên lyâ, trong ăoâ coâ 21 ăöìng chñ Uyê viïn Trung
ûúng Ăaêng, nguýn Uyê viïn Trung ûúng Ăaêng
(02 UÊy viïn Böơ Chñnh trõ), 22 syô quan cíịp tûúâng
trong lûơc lûúơng vuô trang”4. Nhûông thaâng ăíìu nùm
2020, Ban Chó ăaơo Trung ûúng vïì phođng, chöịng
tham nhuông ýu cíìu tíơp trung ặa ra xeât xûê sú
thíím 10 vuơ aân nghiïm troơng, phûâc taơp ặúơc dû
luíơn xaô höơi quan tím
Coâ thïí khùỉng ắnh rùìng, cöng taâc phođng, chöịng
tham nhuông úê Viïơt Nam ăaô ăaơt ặúơc nhûông kïịt quaê
ăaâng ghi nhíơn; naơn tham nhuông ăaô bõ ngùn chùơn,
ăííy luđi; niïìm tin cuêa nhín dín vađo sûơ laônh ăaơo cuêa
Ăaêng, sûơ quaên lyâ cuêa Nhađ nûúâc ặúơc níng lïn. Coâ
thïí khaâi quaât möơt söị ăùơc ăiïím cuêa cöng taâc phođng,
chöịng tham nhuông úê Viïơt Nam nhû sau:
- Khöng coâ vuđng cíịm, khöng coâ ăùơc quýìn, khöng
coâ ngoaơi lïơ, khöng chõu sûơ taâc ăöơng khöng ăuâng cuêa
bíịt kyđ caâ nhín, töí chûâc nađo;
- Lađm tûđng bûúâc, roô ăïịn ăíu xûê lyâ ăïịn ăoâ;
- Nhín dín vađ caê hïơ thöịng chñnh trõ vađo cuöơc;
- Nhín vùn, phuơc vuơ phaât triïín kinh tïị - xaô höơi;
- Líịy phođng ngûđa lađ chñnh, cú baên, phaât hiïơn, xûê
lyâ lađ quan troơng, cíịp baâch
Bïn caơnh kïịt quaê ăaơt ặúơc, cöng taâc phođng, chöịng
tham nhuông úê Viïơt Nam víîn cođn möơt söị haơn chïị
nhû: cöng taâc tuýn truýìn, giaâo duơc vïì phođng, chöịng
tham nhuông hiïơu quaê chûa cao, hiïơn tûúơng phaêi höịi
löơ, böi trún hoùơc taâc ăöơng bùìng hònh thûâc khaâc ăïí
ặúơc thuíơn lúơi hún trong giaêi quýịt cöng viïơc cođn
phöí biïịn; möơt söị cú chïị, chñnh saâch cođn thiïịu chùơt
cheô, chûa phuđ húơp vúâi thûơc tiïîn; thûơc thi phaâp luíơt
coâ luâc, coâ núi chûa nghiïm. Cöng taâc töí chûâc, caân
böơ, kiïím soaât tađi saên, thu nhíơp cođn nhiïìu haơn chïị,
vûúâng mùưc; víịn ăïì phaât hiïơn, xûê lyâ tham nhuông chûa
ăaâp ûâng ýu cíìu, nhíịt lađ tûơ phaât hiïơn, xûê lyâ tham
nhuông trong nöơi böơ
3. Thay cho lúđi kïịt
Vúâi võ thïị lađ cú quan ngön luíơn cuêa Ăaêng, cú
quan Nhađ nûúâc, töí chûâc chñnh trõ - xaô höơi, töí chûâc
chñnh trõ - xaô höơi - nghïì nghiïơp, lađ tiïịng noâi vađ diïîn
ăađn cuêa caâc tíìng lúâp nhín dín, baâo chñ luön giûô vai trođ ríịt quan troơng trong viïơc cung cíịp thöng tin chñnh thöịng, tin cíơy cho cöng chuâng, xaô höơi. Ăoâ cuông lađ lyâ
do baêo ăaêm cho baâo chñ khùỉng ắnh ặúơc võ thïị, tíìm aênh hûúêng quan troơng cuêa mònh ăöịi vúâi xaô höơi noâi chung, ăöịi vúâi cuöơc ăíịu tranh phođng, chöịng tham nhuông, tiïu cûơc noâi riïng. Caâc phûúng tiïơn vađ phûúng phaâp truýìn thöng khöng nhùìm möơt muơc ăñch lyâ tûúêng lađ xoâa boê hoađn toađn naơn tham nhuông trong xaô höơi hiïơn ăaơi mađ chuê ýịu lađ hûúâng túâi viïơc giaêm thiïíu tó lïơ tham nhuông túâi mûâc thíịp nhíịt coâ thïí vađ ăaêm baêo cöng bùìng chñnh ăaâng cho ngûúđi dín. Chöịng tham nhuông lađ sín chúi cuêa nhiïìu lônh vûơc, song nïịu muơc ăñch ăíìu tiïn cíìn hûúâng ăïịn lađ giuâp cho möơt söị lûúơng lúân nhûông thađnh viïn trong xaô höơi biïịt vađ hiïíu tham nhuông lađ gò, tûđ ăoâ thay ăöíi hađnh vi vađ ûâng xûê vúâi víịn naơn nađy, thò truýìn thöng ăaơi chuâng - coâ thïí ặúơc xem lađ giaêi phaâp hûôu hiïơu
Thöng qua caâc phûúng tiïơn truýìn thöng, cöng chuâng seô nhíơn thûâc ăuâng hún, khaâch quan hún vïì phođng chöịng tham nhuông vađ tûđ ăoâ coâ phûúng phaâp ăíịu tranh chöịng tham nhuông phuđ húơp - ăoâ lađ vai trođ chuê ăaơo cuêa truýìn thöng ăaơi chuâng trong “cuöơc chiïịn khöng coâ tiïịng suâng” nađy.
Tađi liïơu tham khaêo
1. Nghõ quýịt söị 04-NQ/TW khoâa X vïì “Tùng cûúđng sûơ laônh ăaơo
cuêa Ăaêng ăöịi vúâi cöng taâc phođng, chöịng tham nhuông, laông phñ”.
2. Trñch bađi phaât biïíu cuêa Töíng Bñ thû, Chuê tõch nûúâc Nguýîn Phuâ Troơng taơi phiïn hoơp thûâ 13 Ban Chó ăaơo Trung ûúng vïì phođng, chöịng tham nhuông, ngađy 22/01/2018 (Baâo ăiïơn tûê Chñnh phuê Nûúâc Cöơng hoađ xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam).
3. Trñch bađi phaât biïíu cuêa Töíng Bñ thû, Chuê tõch nûúâc Nguýîn Phuâ Troơng taơi phiïn hoơp thûâ 17 cuêa Ban Chó ăaơo Trung ûúng vïì phođng, chöịng tham nhuông ngađy 15/01/2020 ăaânh giaâ kïịt quaê hoaơt ăöơng nùm 2019 vađ ăïì ra phûúng hûúâng, nhiïơm vuơ troơng tím cöng taâc PCTN nùm 2020 (Trang tin ăiïơn tûê töíng húơp - Ban Nöơi chñnh Trung ûúng Ăaêng Cöơng saên Viïơt Nam).
4. UÊy ban Kiïím tra Trung ûúng, 70 nùm truýìn thöịng ngađnh Kiïím tra Ăaêng (1948 - 2018), Nxb Thöng tin vađ Truýìn thöng, H.2018.
5. Quöịc höơi Nûúâc Cöơng hođa xaô höơi chuê nghôa Viïơt Nam, Luíơt phođng, chöịng tham nhuông, söị: 36/2018/QH14 ngađy 20 thaâng
11 nùm 2018.
Troơng taơi phiïn hoơp thûâ 17 cuêa Ban Chó ăaơo Trung ûúng vïì phođng, chöịng tham nhuông ngađy 15/01/2020 ăaânh giaâ kïịt quaê hoaơt ăöơng nùm 2019 vađ ăïì ra phûúng hûúâng, nhiïơm vuơ troơng tím cöng taâc PCTN nùm 2020 (Trang tin ăiïơn tûê töíng húơp -Ban Nöơi chñnh Trung ûúng).