Nội dung của bài viết này trình bày nhận diện cách mạng công nghiệp 4.0; cơ hội và thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Mời các bạn cùng tham khảo bài viết để nắm chi tiết hơn nội dung nghiên cứu.
Trang 1KÓ NIÏƠM 90 NÙM NGAĐY THAĐNH LÍƠP CÖNG ĂOAĐN VIÏƠT NAM (28/7/1929 - 28/7/2019)
TRONG BÖỊI CAÊNH CUÖƠC CAÂCH MAƠNG CÖNG NGHIÏƠP 4.0
ĂÖÎ AN LÛƠC*
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Toâm tùưt: Cuöơc CMCN 4.0 ăang diïîn ra tûđng ngađy, tûđng giúđ ăöịi vúâi tíịt caê caâc quöịc gia trïn thïị giúâi trong ăoâ coâ Viïơt Nam. Tuy nhiïn, möîi möơt quöịc gia coâ nhûông ăùơc ăiïím kinh tïị - vùn hoâa - xaô höơi, ăiïìu kiïơn tûơ nhiïn ắa lyâ khaâc nhau; do ăoâ, muöịn ăi tùưt, ăoân ăíìu ăïí phaât triïín nhanh, caâc quöịc gia cíìn nùưm bùưt nhûông cú höơi vađ thaâch thûâc. Viïơt Nam möơt quöịc gia coâ hún 700.000 doanh nghiïơp trong ăoâ coâ khoêang 95% doanh nghiïơp vûđa vađ nhoê, ăođi hoêi phaêi nùưm vûông cú höơi, ăöìng thúđi biïịt ặúơc nhûông thaâch thûâc ăïí ăöịi phoâ, höơi nhíơp trong böịi caênh hiïơn nay
Tûđ khoâa: Caâch maơng cöng nghiïơp 4.0; cú höơi vađ thaâch thûâc; doanh nghiïơp 4.0
OPPORTUNITIES AND CHALLENGES FOR VIETNAMESE ENTERPRISES IN THE CONTEXT
OF THE INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0 Abstract: The industrial revolution 4.0 is taking place every day, every hour for all countries in the world including Vietnam
However, each country has different economic - cultural - social characteristics, natural geographic conditions; therefore, in order to
go short and be proactive to develop rapidly, countries need to grasp opportunities and challenges. Vietnam has a country of more than 700,000 enterprises, of which about 95% of small and medium enterprises, need to understand the opportunities, and know the challenges to cope and integrate in the current context
Keywords: Industrial revolution 4.0; oppotunity and challenge; Enterprise 4.0
Ngađy nhíơn:12/3/2019
Ngađy phaên biïơn:15/4/2019
Ngađy duýơt ăùng:24/5/2019
1. Nhíơn diïơn caâch maơng cöng nghiïơp 4.0
Theo Gartner, Caâch maơng Cöng nghiïơp líìn thûâ
Tû 4.0 (nhiïìu chuýn gia cođn goơi lađ Caâch maơng Cöng
nghiïơp 4.0) xuíịt phaât tûđ khaâi niïơm “Industrie 4.0”
trong möơt baâo caâo cuêa chñnh phuê Ăûâc nùm 2012
“Industrie 4.0” ặúơc hiïíu lađ kïịt nöịi caâc hïơ thöịng nhuâng
vađ cú súê saên xuíịt thöng minh ăïí taơo ra sûơ höơi tuơ kyô
thuíơt söị giûôa cöng nghiïơp, kinh doanh, chûâc nùng
vađ quy trònh bïn trong, noâ kïịt húơp caâc cöng nghïơ laơi
vúâi nhau, lađm múđ ranh giúâi giûôa víơt lyâ, kyô thuíơt söị vađ
sinh hoơc
Vïì baên chíịt cuêa CMCN 4.0 lađ xu hûúâng tûơ ăöơng
hoâa vađ trao ăöíi dûô liïơu trong cöng nghïơ saên xuíịt. Noâ
bao göìm caâc Hïơ thöịng Thûơc - AÊo (Cyber - Physical
Systems - CPS), Maơng lûúâi vaơn víơt kïịt nöịi internet
(Internet of Things - IoT) vađ ăiïơn toaân ăaâm míy
(Cloud Computing). Trong ăoâ, möîi cöng dín coâ thïí
trúê thađnh möơt doanh nghiïơp (DN) söị. Moơi DN ăïìu trúê
thađnh DN söị. Moơi laônh ăaơo trúê thađnh laônh ăaơo söị
Moơi chñnh phuê trúê thađnh chñnh phuê söị. Hay noâi caâch
khaâc, baên chíịt cuêa CMCN 4.0 lađ dûơa trïn nïìn taêng cöng nghïơ söị vađ tñch húơp tíịt caê caâc cöng nghïơ thöng minh ăïí töịi ûu hoâa quy trònh, phûúng thûâc saên xuíịt;
nhíịn maơnh nhûông cöng nghïơ ăang vađ seô coâ taâc ăöơng lúân nhíịt lađ cöng nghïơ in 3D, cöng nghïơ sinh hoơc, cöng nghïơ víơt liïơu múâi, cöng nghïơ tûơ ăöơng hoâa, ngûúđi maây,
Cuöơc CMCN 4.0 ăang diïîn ra, lađ ăùơc trûng búêi sûơ húơp nhíịt, khöng coâ ranh giúâi giûôa caâc lônh vûơc cöng nghïơ, víơt lyâ, kyô thuíơt söị vađ sinh hoơc. Ăíy lađ xu hûúâng kïịt húơp giûôa caâc hïơ thöịng aêo vađ thûơc thïí, vaơn víơt kïịt nöịi Internet (IoT) vađ caâc hïơ thöịng kïịt nöịi Internet (IoS). Nhûông ăöơt phaâ cöng nghïơ diïîn ra trong nhiïìu lônh vûơc kïí trïn vúâi töịc ăöơ ríịt nhanh vađ tûúng taâc thuâc ăííy nhau ăang taơo ra möơt thïị giúâi ặúơc söị hoâa, tûơ ăöơng hoâa vađ ngađy cađng trúê nïn hiïơu quaê vađ thöng minh hún. Cuöơc CMCN 4.0 coâ nhûông taâc ăöơng
to lúân vïì kinh tïị, xaô höơi vađ möi trûúđng úê tíịt caê caâc
Trang 2NGHIÏN CÛÂU - TRAO ĂÖÍI
cíịp - toađn cíìu, khu vûơc vađ trong tûđng quöịc gia. Caâc
taâc ăöơng nađy mang tñnh ríịt tñch cûơc trong dađi haơn,
song cuông taơo ra nhiïìu thaâch thûâc ăiïìu chónh trong
ngùưn ăïịn trung haơn
2. Cú höơi vađ thaâch thûâc ăöịi vúâi caâc DN Viïơt Nam
2.1 Cú höơi ăöịi vúâi caâc DN Viïơt Nam
Cuông giöịng nhû caâc cuöơc caâch maơng cöng nghiïơp
trûúâc ăoâ, caâch maơng 4.0 coâ nhiïìu cú höơi cho caâc
DN. Nïịu caâc DN biïịt nùưm bùưt cú höơi, vûúơt qua ặúơc
thaâch thûâc thò tiïìm nùng phaât triïín DN Viïơt Nam ríịt
lúân, cuơ thïí:
Thûâ nhíịt, taơo ra ăöơng lûơc ăïí DN phaêi thay ăöíi
tû duy vïì phûúng thûâc saên xuíịt, kinh doanh, quaên
lyâ. Trong phaơm vi saên xuíịt, kinh doanh, Caâch maơng
Cöng nghiïơp 4.0 cho pheâp mûâc ăöơ tûơ do vađ linh
hoaơt cao hún trong quaâ trònh saên xuíịt, taơo ra caâc
saên phíím ăíìu tû ặúơc tuđy biïịn caâ nhín vađ saên
xuíịt taơi chöî. Ranh giúâi giûôa caâc ngađnh cöng nghiïơp
truýìn thöng, giûôa caâc ûâng duơng cöng nghiïơp vađ
phi cöng nghiïơp coâ thïí bõ xoâa nhođa. Khöng chó saên
phíím mađ caâc dõch vuơ cuông seô ặúơc taơo ra hađng
loaơt bùìng phûúng phaâp cöng nghiïơp. Do ăoâ, nïịu
khöng muöịn tuơt híơu so vúâi caâc CN khaâc, thò DN
phaêi ăöíi múâi tû duy, thay ăöíi phûúng thûâc saên xuíịt,
kinh doanh, nhíịt lađ tû duy vïì thõ trûúđng vađ tû duy
quaên trõ
Thûâ hai, Taơo ăiïìu kiïơn ăïí phaât triïín DN vađ múê
röơng qui mö saên xuíịt cuêa DN, ăa daơng hoaâ thõ trûúđng
vađ caâc kïnh giao thûúng. Khi kïịt húơp nhiïìu cöng
nghïơ múâi ăïí taơo ra nhûông saên phíím khaâc biïơt, coâ
giaâ trõ ăöơc ăaâo thò DN múâi caơnh tranh ặúơc vúâi caâc
DN khaâc trong viïơc thu huât ngûúđi tiïu duđng. Vúâi nhiïìu
cöng nghïơ ăöơt phaâ mang tñnh saâng taơo, cuöơc Caâch
maơng cöng nghiïơp 4.0 ăang loaơi boê díìn ûu thïị cuêa
kinh nghiïơm, phûúng thûâc quaên trõ cuô vađ mö hònh
kinh doanh cuô. Nhûông quöịc gia ăang phaât triïín nhû
caâc nûúâc ASEAN nïịu taơo dûơng ặúơc möi trûúđng
thuíơn lúơi cho caâi múâi naêy núê, lan toêa, khuýịn khñch
maơnh meô caâc ăöơng lûơc tùng trûúêng múâi ăïịn tûđ ăöíi
múâi saâng taơo, thò hoađn toađn coâ cú höơi ăïí caâc DN
phaât triïín nhanh, bïìn vûông, vađ bao truđm trong cuöơc
Caâch maơng cöng nghiïơp 4.0
Thûâ ba, Caêi thiïơn ăaâng kïí nùng suíịt lao ăöơng.
Theo Töíng cuơc Thöịng kï 2017, nùng suíịt lao ăöơng
cuêa ngûúđi Viïơt Nam nùm 2016 ăaơt gíìn 10.000 USD,
thíịp nhíịt trong khu vûơc, chó bùìng 7% so vúâi ngûúđi
Singapore, 17% ngûúđi Malaysia, 42% ngûúđi
Indonesia vađ 87% so vúâi ngûúđi Lađo. Khöng nhûông
thïị, so vúâi caâc nùm trûúâc, sûơ chïnh lïơch giûôa nùng
suíịt lao ăöơng cuêa Viïơt Nam so vúâi caâc nûúâc trong
khu vûơc ngađy cađng tùng. CMCN 4.0 lađ cú höơi ríịt lúân cho Viïơt Nam trong viïơc aâp duơng cöng nghïơ, hoơc hoêi kñnh nghiïơm trong quaên trõ, nhùìm caêi thiïơn “caâi mađ chuâng ta ăang ríịt keâm” lađ nùng suíịt lao ăöơng
Nïịu cûâ tiïịp tuơc nhû hiïơn nay, ngûúđi Viïơt Nam seô tiïịp tuơc bõ tuơt híơu - Ăíy lađ cú höơi bùìng vađng cho chuâng ta ûâng duơng CNTT ăïịn tíơn göịc rïî ăïí tùng ặúơc nùng suíịt lao ăöơng. Nïìn cöng nghiïơp söị hoâa giuâp tùng nùng suíịt lao ăöơng, caêi thiïơn kïịt nöịi thöng tin, tiïịt kiïơm chi phñ, giaêm thiïíu thúđi gian xûê lyâ mang laơi lúơi ñch to lúân cho DN
Thû tû, Giaêm thiïíu chi phñ víơn chuýín vađ thöng
tin liïn laơc. ÛÂng duơng cöng nghïơ hiïơn ăaơi höî trúơ phaât triïín saên phíím dõch vuơ múâi trong quaên trõ ăiïìu hađnh, hoaơch ắnh chiïịn lûúơc. Bïn caơnh ăoâ, cođn tùng khaê nùng tiïịp cíơn thöng tin, dûô liïơu, kïịt nöịi, húơp taâc;
tùng cú höơi kinh doanh múâi (dûơa trïn cöng nghïơ söị, nhû: thûúng maơi ăiïơn tûê, tađi chñnh söị ); tùng khaê nùng tham gia chuöîi giaâ trõ toađn cíìu vađ khu vûơc, tham gia hïơ sinh thaâi ăiïơn tûê kïịt húơp tađi chñnh, y tïị, baêo hiïím, du lõch, giaâo duơc, thûúng maơi vađ kinh doanh bíịt ăöơng saên goâp phíìn tùng khaê nùng caơnh tranh trïn thõ trûúđng
Thûâ nùm, Töịi ûu hoaâ chuöîi cung ûâng toađn cíìu.
Trong thúđi ăaơi 4.0, DN Viïơt Nam bùưt buöơc phaêi hûúâng túâi, khöng chó lađ cöng nghïơ söị, kyô thuíơt dûô liïơu hay kyô thuíơt víơt lyâ, mađ ngay caê cöng nghïơ sinh hoơc cuông phaêi ặúơc quan tím, nhíịt lađ vúâi lônh vûơc nöng nghiïơp, chïị biïịn thûơc phíím. Khi kïịt húơp nhiïìu cöng nghïơ múâi, saên phíím mang tñnh ăöơc ăaâo ăöơt phaâ seô taơo sûâc híịp díîn ngûúđi tiïu duđng. Bïn caơnh ăoâ, phaêi coâ
cú chïị rađng buöơc caâc DN coâ vöịn ăíìu tû nûúâc ngoađi tham gia phaât triïín chuöîi cung ûâng nöơi ắa, coâ cú chïị ăùơc biïơt khuýịn khñch DN trong nûúâc ăíìu tû tham gia chuöîi cung ûâng nöơi ắa
Thûâ saâu, Hoơc hoêi kiïịn thûâc vađ kinh nghiïơm trong
saên xuíịt vađ quaên lyâ cuêa caâc tíơp ăoađn lúân maơnh khaâc trïn thïị giúâi. Sûơ buđng nöí cuêa cuöơc caâch maơng 4.0 hûâa heơn seô mang laơi cho cöơng ăöìng DN Viïơt Nam nhûông cú höơi lađm ùn múâi nhûng víịn ăïì lađ phaêi tòm ra hûúâng ăi vađ kinh doanh hiïơu quaê. Ăïí tíơn duơng ặúơc cú höơi nađy, caâc DN cíìn tûơ thín víơn ăöơng, tùng cûúđng tûơ hoơc hoêi, níng cao trònh ăöơ, liïn tuơc cíơp nhíơt xu hûúâng vađ tiïịn böơ cöng nghïơ, tùng cûúđng cöng taâc ăađo taơo cho caân böơ, nhín viïn cuêa mònh búêi chñnh kiïịn thûâc, tri thûâc seô giuâp DN múê ra caânh cûêa ăïí hođa vađo thïị giúâi. Caâch maơng cöng nghiïơp 4.0 buöơc DN phaêi thay ăöíi mö hònh kinh doanh, töí chûâc, quaên trõ vađ vùn hoâa kinh doanh, ăođi hoêi DN phaêi thay ăöíi, ăíìu tû lúân cho hïơ thöịng
Trang 3KÓ NIÏƠM 90 NÙM NGAĐY THAĐNH LÍƠP CÖNG ĂOAĐN VIÏƠT NAM (28/7/1929 - 28/7/2019)
cöng nghïơ thöng tin vađ tiïịp cíơn nguöìn nhín lûơc
chíịt lûúơng cao. DN hoơc hoêi ặúơc kinh nghiïơm, kyô
nùng quaên lyâ nguöìn nhín lûơc ăa thïị hïơ, kyô nùng
quaên trõ DN hiïơn ăaơi, nùng suíịt lao ăöơng cíìn phaêi
tùng cao hún. Nguöìn nhín lûơc cíìn phaêi am hiïíu
cöng nghïơ, coâ khaê nùng ăa nhiïơm, tûơ tin, ăöơc líơp,
coâ nhu cíìu hoơc hoêi lúân
Thûâ baêy, DN seô tùng trûúêng nhanh nïịu cíơp nhíơt
kõp thúđi xu hûúâng cöng nghïơ. ÛÂng duơng cöng nghïơ
múâi giuâp giaêm chi phñ, níng cao chíịt lûúơng saên
phíím, níng cao nùng suíịt lao ăöơng nhúđ tûơ ăöơng
hoâa saên xuíịt, phín tñch Big Data vađ ûâng duơng Busi-ness Intelligence, kïịt nöịi chuöîi cung ûâng, khai thaâc
nïìn taêng kïịt nöịi dûô liïơu, söị hoâa. Phaât triïín caâc saên
phíím, dõch vuơ múâi mang tñnh ăöơt phaâ, taơo ra nhûông
caâch hoađn toađn múâi ăïí phuơc vuơ nhu cíìu ngûúđi duđng,
aênh hûúêng vađ nhûông thay ăöíi to lúân trong chuöîi cung
ûâng toađn cíìu vađ víơn hađnh cung - cíìu trïn thõ trûúđng
thïị giúâi; múê röơng thõ trûúđng khöng giúâi haơn thöng
qua khöng gian maơng nhû baân hađng trûơc tuýịn, baân
hađng xuýn quöịc gia; bûât phaâ líịy tri thûâc lađm ăíìu
khi khúêi nghiïơp saâng taơo. Lúơi thïị cuêa nhûông nûúâc ăi
sau nhû Viïơt Nam so vúâi caâc nûúâc phaât triïín, khöng
bõ haơn chïị búêi quy mö cöìng kïình, quaân tñnh lúân, nïn
bûât phaâ nhanh choâng
2.2 Thaâch thûâc ăöịi vúâi caâc DN Viïơt Nam
Bïn caơnh nhûông cö höơi nhû ăaô phín tñch úê trïn,
CMCN 4.0 cuông coâ nhiïìu thaâch thûâc ăöịi vúâi cöơng
ăöìng DN Viïơt Nam:
Thûâ nhíịt, nhíơn thûâc vađ sûơ quan tím cuêa cöơng
ăöìng DN vïì cuöơc CMCN 4.0 cođn haơn chïị. Theo baâo
caâo cuêa Diïîn ăađn kinh tïị thïị giúâi (WEF) hiïơn nay,
chó coâ 25 quöịc gia trïn thïị giúâi ăang sùĩn sađng cho
CMCN 4.0. Viïơt Nam khöng nùìm trong nhoâm nađy,
chó söị xïịp haơng vïì cöng nghïơ vađ ăöíi múâi saâng taơo lađ
23/100. Nhiïìu chuýn gia cho rùìng, híìu hïịt caâc DN
trong nûúâc víîn cho rùìng cuöơc CMCN 4.0 coâ taâc ăöơng
ñt hoùơc khöng taâc ăöơng túâi nûúâc ta. Thíơm chñ, nhiïìu
DN khöng biïịt cuöơc CMCN 4.0 lađ gò. Theo baâo caâo
cuêa Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam
(VCCI), mùơc duđ VCCI ăaô bùưt ăíìu xíy dûơng cöơng
ăöìng múê vïì Internet vaơn víơt (IoT) tûđ nùm 2017,
nhûng nhiïìu DN, cú quan quaên lyâ nhađ nûúâc víîn cođn
khaâ búô ngúô. Möơt söị ăún võ víîn chó múâi nùưm bùưt úê
daơng nhíơn thûâc, nhûng thûơc tïị löơ trònh chuýín mònh
nhû thïị nađo thò chûa coâ
Híìu hïịt moơi ngûúđi ăïìu ăang nghe vađ biïịt roô rùìng
cuöơc caâch maơng cöng nghiïơp 4.0 ăang ăïịn ríịt gíìn
nhûng laơi khöng hiïíu roô baên chíịt cuêa noâ vađ khöng
biïịt phaêi ûâng duơng noâ ra sao. Ăùơc biïơt DN nhoê vađ
vûđa duđ hoơ biïịt ăïịn nhûông thuíơt ngûô nhû “vaơn víơt kïịt nöịi”, “ûâng duơng IoT” nhûng hoơ khöng roô rùìng seô ûâng duơng caâi gò trong ăoâ. Nhiïìu DN ăang mú höì vúâi caâch maơng 4.0 vađ khi khöng biïịt phaêi bùưt ăíìu tûđ ăíu. DN trong xu thïị cuêa caâch maơng cöng nghiïơp 4.0 seô phaêi bûúâc chín vađo möơt thïị giúâi phùỉng, phaêi caơnh tranh vúâi toađn cíìu, khöng chó ăún thuíìn caơnh tranh trong möơt ắa phûúng, möơt tónh, möơt quöịc gia
Nhû víơy, nïịu DN nađo thúđ ú vúâi xu thïị nađy cuông ăöìng nghôa DN tûơ bûúâc ra khoêi cuöơc chúi toađn cíìu
Cho ăïịn nay Viïơt Nam víîn chûa chñnh thûâc coâ möơt muơc tiïu vïì thuâc ăííy cöng nghiïơp 4.0. Ăöìng nghôa vúâi ăoâ lađ caâc DN Viïơt Nam seô phaêi ăöịi mùơt vúâi nguy cú tuơt híơu ngađy cađng xa, dû thûđa lao ăöơng trònh ăöơ thíịp, nhíơp khííu cöng nghïơ laơc híơu, míịt an toađn, an ninh thöng tin
Thûâ hai, sûơ laơc híơu vïì khoa hoơc - cöng nghïơ cuêa
caâc DN Viïơt Nam. Ăa söị caâc DN Viïơt Nam lađ vûđa vađ nhoê (trïn 95%), saên xuíịt vúâi cöng nghïơ laơc híơu so vúâi mûâc trung bònh cuêa thïị giúâi tûđ 2 ăïịn 3 thïị hïơ, 76% maây moâc, díy chuýìn cöng nghïơ ặúơc saên xuíịt tûđ nhûông nùm 1950 - 1960, 75% söị thiïịt bõ ăaô hïịt khíịu hao, 50% söị thiïịt bõ lađ ăöì tín trang Toâm laơi, maây moâc, thiïịt bõ ăang ặúơc sûê duơng úê caâc DN Viïơt Nam chó coâ 10% hiïơn ăaơi, 38% trung bònh vađ 52% lađ laơc híơu vađ ríịt laơc híơu; tyê lïơ sûê duơng cöng nghïơ cao múâi chó coâ 2% (tyê lïơ nađy úê Thaâi Lan lađ 31%, Ma-lai-xi-a lađ 51% vađ Xin-ga-po lađ 73%). Trong khi ăoâ, caâc
DN nûúâc ta ăíìu tû cho ăöíi múâi cöng nghïơ ríịt thíịp, chi phñ khoaêng 0,2% - 0,3% töíng doanh thu
Kïịt quaê khaêo saât múâi ăíy cuêa Phođng Thûúng maơi vađ Cöng nghiïơp Viïơt Nam (VCCI) cho thíịy, coâ túâi 75% DN saên xuíịt trong nûúâc ăang sûê duơng maây moâc hïịt khíịu hao. Caâc DN nhoê vađ vûđa víîn ăang sûê duơng caâc thiïịt bõ, maây moâc coâ cöng nghïơ ăaô laơc híơu tûđ 2 ăïịn 3 thïị hïơ. Ngoađi ra, coâ túâi 24% DN ăang sûê duơng cöng nghïơ úê mûâc trung bònh vađ chó coâ 1% DN sûê duơng cöng nghïơ tiïn tiïịn. Nïịu caâc doanh nghiïơp Viïơt Nam khöng coâ nhûông chiïịn lûúơc, chñnh saâch, kïị hoaơch hađnh ăöơng trong böịi caênh caâch maơng cöng nghiïơp 4.0; khöng coâ nhûông bûúâc ăi chñnh xaâc, cuơ thïí thò nguy cú bõ phaâ saên lađ ăiïìu ríịt dïî xaêy ra
Cöng nghïơ ăaô vađ ăang lađm thay ăöíi úê nhiïìu lônh vûơc, trong ăoâ thûúng maơi ăiïơn tûê ăang thay ăöíi hađnh
vi vađ thoâi quen cuêa ngûúđi duđng. Caâch ăíy khoaêng 10 nùm, seô khoâ hònh dung cíu chuýơn ngûúđi tiïu duđng coâ thïí ăùơt hađng tûđ nûúâc ngoađi vïì Viïơt Nam, nhûng nhûông nùm gíìn ăíy hađng nhíơp tûđ nûúâc ngoađi vïì dïî dađng thöng qua cöng cuơ nhû Amazon, Alibaba, Lazada vađ ăoâ lađ thaâch thûâc cuêa caâc DN saên xuíịt
Trang 4NGHIÏN CÛÂU - TRAO ĂÖÍI
taơi Viïơt Nam. Nïịu “laơc nhõp” vïì cöng nghïơ, DN seô
phaêi thu heơp quy mö, thíơm chñ seô bõ ăađo thaêi khoêi
thõ trûúđng
Thûâ ba, nùng lûơc quaên trõ DN haơn chïị; trong khi
ăoâ Viïơt Nam coâ ríịt ñt DN ăuê tíìm vûún ra thïị giúâi;
ăiïìu ăoâ díîn ăïịn khaê nùng aênh hûúêng trïn thõ trûúđng
thíịp. Thûơc tïị, hiïơn nay, DN vûđa vađ nhoê Viïơt Nam
thiïịu tû duy vađ tíìm nhòn trong líơp kïị hoaơch cho
hoaơt ăöơng tađi chñnh, khaê nùng kiïím soaât tađi chñnh
DN cođn ýịu vađ thuơ ăöơng. Cuđng vúâi ăoâ, caâc laônh ăaơo
DN chûa nhíơn thûâc ăíìy ăuê vïì vai trođ vađ taâc duơng
tñch cûơc cuêa quaên trõ tađi chñnh nïn chûa quan tím
ăuâng mûâc viïơc líơp caâc kïị hoaơch tađi chñnh. Ăa phíìn
quaên lyâ DN nhoê vađ vûđa xuíịt phaât tûđ caâc xûúêng saên
xuíịt nhoê, caâc töí nhoâm saên xuíịt, caâc höơ gia ằnh nïn
caâc chuê DN nađy thûúđng quaên trõ DN theo caêm tñnh,
sûơ thuíơn tiïơn, dûơa trïn cú súê vïì quan hïơ caâ nhín vađ
sûơ tin tûúêng. Khi DN cođn nhoê, giaâm ăöịc coâ thïí kiïím
soaât moơi viïơc thò coâ thïí khöng coâ nhiïìu víịn ăïì naêy
sinh. Nhûng khi DN lúân díìn, phûúng phaâp quaên trõ
tađi chñnh nađy trúê nïn khuêng hoaêng díîn ăïịn kinh doanh
khöng hiïơu quaê, thua löî, phaâ saên trong khi bïịn búđ
thađnh cöng ngay trûúâc mùơt vađ nïịu coâ kïị hoaơch vađ kïị
saâch tađi chñnh töịt
Thûâ tû, Caơnh tranh khöịc liïơt giûôa caâc DN lađ möơt
ăiïìu khöng thïí traânh khoêi trong khi ăoâ nùng lûơc caơnh
tranh cuêa caâc DN Viïơt Nam hiïơn cođn ríịt haơn chïị. Búêi
leô, ăa söị caâc DN ăïìu coâ quy mö nhoê vađ ñt vöịn. Theo
ăiïìu tra múâi nhíịt hiïơn coâ 51,3% DN coâ dûúâi 10 ngûúđi
lao ăöơng, 44% DN coâ tûđ 10 ăïịn 200 lao ăöơng, chó coâ
1,43% DN coâ tûđ 200 ăïịn 300 lao ăöơng, 42% DN coâ
vöịn dûúâi 1 tó ăöìng, 37% DN coâ vöịn tûđ 1 tó ăïịn 5 tó
ăöìng vađ chó coâ 8,18% DN coâ vöịn tûđ 5 tó ăïịn 10 tó
ăöìng. Trong ăiïìu kiïơn quy mö DN nhoê, vöịn ñt caâc
DN Viïơt Nam laơi gùơp möơt thaâch thûâc ríịt lúân ăoâ lađ
chíịt lûúơng nhín lûơc cuêa DN thíịp. Ăöơi nguô chuê DN,
caân böơ quaên lyâ DN cođn ríịt thiïịu kiïịn thûâc quaên trõ vađ
kyô nùng kinh nghiïơm quaên lyâ. Kïịt quaê ăiïìu tra hún
63.000 DN trïn caê nûúâc cho thíịy: 43,3% laônh ăaơo
DN coâ trònh ăöơ hoơc víịn dûúâi trung hoơc phöí thöng, söị
chuê DN coâ trònh ăöơ thaơc syô trúê lïn chó coâ 2,99%[4]
Coâ thïí noâi, ăa söị caâc chuê DN vađ giaâm ăöịc DN tû
nhín chûa ặúơc ăađo taơo möơt caâch bađi baên vïì kiïịn
thûâc kinh doanh, quaên lyâ, kinh tïị - xaô höơi, vùn hoâa,
luíơt phaâp vađ kyô nùng quaên trõ kinh doanh, nhíịt lađ
kyô nùng kinh doanh trong ăiïìu kiïơn höơi nhíơp quöịc
tïị. Ăiïìu ăoâ ặúơc thïí hiïơn roô trong viïơc nhiïìu DN
chûa chíịp hađnh töịt caâc quy ắnh vïì thúị, quaên lyâ
nhín sûơ, quaên lyâ tađi chñnh, chíịt lûúơng hađng hoâa, súê
hûôu cöng nghiïơp
Trïn thûơc tïị, trong nhiïìu saên phíím cuêa Viïơt Nam ýịu töị cíịu thađnh cuêa tri thûâc, cöng nghïơ thíịp, trong khi ýịu töị sûâc lao ăöơng vađ nguýn víơt liïơu cao
Ăiïìu ăoâ lađm cho sûâc caơnh tranh thíịp, chíịt lûúơng saên phíím khöng coâ ûu thïị roô rïơt trïn thõ trûúđng
Thûâ nùm, chiïịn lûúơc phín phöịi, chiïịn lûúơc truýìn
thöng vađ xuâc tiïịn thûúng maơi cuêa caâc DN Viïơt Nam cođn nhiïìu haơn chïị. Ăa söị caâc DN Viïơt Nam coâ quy
mö vûđa vađ nhoê nïn haơn chïị tíìm hoaơt ăöơng vađ maơng lûúâi phín phöịi saên phíím. Trong khi ăoâ, hoaơt ăöơng xuâc tiïịn thûúng maơi cođn giaên ăún, sú lûúơc vađ khöng coâ hiïơu quaê thiïịt thûơc. Coâ ríịt ñt DN xíy dûơng ặúơc chûúng trònh xuâc tiïịn, giúâi thiïơu möơt caâch bađi baên vïì saên phíím cho khaâch hađng. Híìu hïịt caâc DN chûa nhíơn thûâc ăuâng ặúơc giaâ trõ vađ yâ nghôa cuêa xuâc tiïịn thûúng maơi, quaêng caâo Vò víơy, chi phñ cho quaêng caâo ríịt thíịp, chó dûúâi 1% doanh thu (tyê lïơ nađy cuêa caâc DN nûúâc ngoađi chiïịm khoaêng 10% ăïịn 20%
doanh thu)
Thûâ saâu, thaâch thûâc vïì an ninh maơng. Viïơt Nam
xïịp úê võ trñ thûâ 7 thïị giúâi vúâi gíìn 60 triïơu ngûúđi duđng Facebook. Tònh hònh an ninh maơng nûúâc ta ngađy cađng diïîn biïịn phûâc taơp, ăùơt ra nhiïìu nguy cú thaâch thûâc khöng chó ăöịi vúâi nhiïơm vuơ phođng ngûđa, ăíịu tranh ăöịi vúâi caâc hoaơt ăöơng sûê duơng khöng gian maơng ăïí kñch ăöơng biïíu tònh, phaât taân thöng tin xíịu ăöơc,
vu khöịng, sai sûơ thíơt, baêo vïơ bñ míơt nhađ nûúâc trïn khöng gian maơng, phođng chöịng lúơi duơng maơng ăïí tiïịn hađnh caâc hoaơt ăöơng khuêng böị, tuýn truýìn chöịng phaâ chïị ăöơ; mađ möîi nùm coâ hađng chuơc ngađn cuöơc tíịn cöng nhùìm vađo caâc cú quan chñnh phuê, caâc hïơ thöịng tađi chñnh, ngín hađng, haơ tíìng thöng tin troơng ýịu, trang web cuêa caâc cú quan töí chûâc, DN taơi Viïơt Nam nhùìm ăaânh cùưp thöng tin, bñ míơt nhađ nûúâc, thađnh tûơu khoa hoơc cöng nghïơ, súê hûôu trñ túơ; caâc loaơi virus, maô ăöơc, vuô khñ maơng xuíịt hiïơn ngađy cađng nhiïìu, möơt söị loaơi ặúơc thiïịt kïị chuýn biïơt, hïịt sûâc nguy hiïím. Trong khi ăoâ, hïơ thöịng maơng thöng tin nûúâc ta cođn nhiïìu löî höíng baêo míơt nghiïm troơng, khöng ặúơc kiïím tra, ăaânh giaâ thûúđng xuýn. Khaê nùng phođng, chöịng tíịn cöng maơng cuêa hïơ thöịng thöng tin, saên phíím, dõch vuơ maơng cođn ýịu keâm, chûa ngùn chùơn ặúơc caâc cuöơc tíịn cöng maơng cûúđng ăöơ cao. Caâc cöíng thöng tin ăiïơn tûê, trang thöng tin ăiïơn tûê, hïơ thöịng thöng tin úê nûúâc ta khöng theo möơt tiïu chuíín thöịng nhíịt, thiïịu sûơ thíím ắnh vïì
an ninh maơng.
Caê nûúâc hiïơn coâ 56 DN cung cíịp dõch vuơ Internet vađ hún 100 DN cung cíịp dõch vuơ viïîn thöng nhûng
(Xem tiïịp trang 11)