Hiệp định về qui tắc xuất xứ của Tổ chức Thương mại thế giới WTO 3Quy tắc xuất xứ được hiểu là những luật, quy định, quyết định hành chính được các nước Thành viên WTO sử dụng để xác địn
PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ XUẤT XỨ HÀNG HÓA
CAM KẾT QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM VỀ XUẤT XỨ HÀNG HÓA….10 1.2 PHÁP LUẬT NỘI ĐỊA VỀ XUẤT XỨ HÀNG HÓA
Việt Nam đã ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do đa dạng, bao gồm các hiệp định song phương, khu vực và đa phương, nhằm mở rộng hợp tác không chỉ trong tự do hóa thương mại hàng hóa và dịch vụ mà còn trong lĩnh vực đầu tư Đặc biệt, Việt Nam đã cam kết thực hiện quy tắc xuất xứ hàng hóa theo Hiệp định WTO và Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) Tính đến tháng 11 năm 2012, Việt Nam đã tham gia vào các hiệp định này để thúc đẩy thương mại quốc tế.
Việt Nam tham gia 6 FTA khu vực và 2 FTA song phương với Nhật Bản và Chi Lê, sử dụng Quy tắc xuất xứ hàng hóa để xác định điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan và phi thuế quan Các FTA khu vực bao gồm AFTA, ACFTA, AKFTA, AIFTA, AANZFTA và AJCEP Ngoài giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) chung, còn có Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu của các nước ASEAN (mẫu D) để áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo CEPT.
Để nắm vững quy tắc xuất xứ theo pháp luật Việt Nam, cần tìm hiểu hai Hiệp định quốc tế quan trọng mà Việt Nam đã ký kết: Hiệp định về quy tắc xuất xứ của WTO và Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA).
Quy tắc xuất xứ đóng vai trò quan trọng trong các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) ở khu vực Đông Á và Việt Nam, giúp xác định nguồn gốc hàng hóa và tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại quốc tế Những quy định này không chỉ thúc đẩy sự phát triển kinh tế mà còn bảo vệ quyền lợi của các nhà sản xuất nội địa Việc áp dụng quy tắc xuất xứ hợp lý sẽ nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trên thị trường quốc tế, đồng thời khuyến khích đầu tư và hợp tác thương mại giữa các quốc gia trong khu vực.
1.1.1 Hiệp định về qui tắc xuất xứ của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) 3
Quy tắc xuất xứ là các luật và quy định mà các nước thành viên WTO áp dụng để xác định nguồn gốc hàng hóa Những quy tắc này không liên quan đến các thỏa thuận thương mại hoặc chế độ thương mại tự do có ưu đãi thuế quan ngoài phạm vi của GATT.
1994, nó bao gồm tất cả các quy tắc xuất xứ được sử dụng trong công cụ chính sách thương mại không ưu đãi
Hiệp định về Quy tắc xuất xứ (ARO) nhằm mục đích hài hòa hóa các quy tắc xuất xứ không ưu đãi và đảm bảo rằng các quy định này không tạo ra trở ngại không cần thiết đối với thương mại Hiệp định thiết lập một Chương trình Hài hoà (HWP) để đồng bộ hóa các quy tắc xuất xứ, dự kiến hoàn thành trong vòng ba năm, dựa trên các nguyên tắc như tính khách quan, dễ hiểu, có thể dự đoán, và sự phù hợp, thống nhất và hợp lý giữa các quốc gia.
Hiệp định quy tắc xuất xứ được xây dựng nhằm duy trì các mục tiêu của GATT 1994 cho các nước Thành viên, bao gồm 4 phần với 9 điều và 2 phụ lục Các phụ lục này quy định về Uỷ ban kỹ thuật và Tuyên bố chung liên quan đến quy tắc xuất xứ.
Hiệp định quy định các nguyên tắc điều chỉnh áp dụng quy tắc xuất xứ cho các thành viên trong và sau chương trình hài hòa quy tắc xuất xứ, mặc dù vẫn còn nhiều thỏa thuận chưa đạt được Các thành viên có thể thiết lập quy tắc xác định xuất xứ hàng hóa khác nhau, nhưng cần đảm bảo rằng những quy tắc này không gây ra tác động hạn chế, bóp méo hay làm rối loạn thương mại quốc tế.
Trong giai đoạn trước chuyển đổi, quy định của WTO về quy tắc xuất xứ và cam kết của Việt Nam được nêu rõ trong tài liệu 3 TTT, 2008, do Bộ Tư Pháp phát hành Thông tin chi tiết có thể được tìm thấy tại trang web của Bộ Tư Pháp.
Trong thời kỳ quá độ, các Thành viên cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản về quy tắc xuất xứ Khi ban hành quyết định hành chính, các yêu cầu cần được định nghĩa một cách rõ ràng để đảm bảo tính áp dụng chung.
Khi áp dụng các tiêu chí chuyển đổi hạng mục trên biểu thuế quan, quy tắc hoặc ngoại lệ liên quan sẽ xác định rõ ràng dòng thuế hoặc nhóm dòng thuế tương đương 4 số.
HS –ND) trên biểu thuế chịu sự điều chỉnh của qui tắc đó
Trong việc áp dụng tiêu chí tỷ lệ phần trăm theo giá trị, cần phải quy định rõ ràng phương pháp tính phần trăm này trong quy tắc xuất xứ.
Khi áp dụng tiêu chí về công đoạn chế tác hoặc gia công, cần phải xác định rõ ràng công đoạn tạo nên xuất xứ của hàng hóa liên quan.
Hiệp định quy định ba trường hợp để xác định xuất xứ hàng hóa, nhấn mạnh rằng các quy tắc xuất xứ không được sử dụng để theo đuổi chính sách thương mại một cách trực tiếp hay gián tiếp Ngoài ra, các yêu cầu không được nghiêm ngặt hơn thông lệ hiện tại hoặc không liên quan đến quá trình sản xuất và chế biến Quy tắc xuất xứ áp dụng cho hàng xuất khẩu và nhập khẩu cũng không được chặt chẽ hơn so với quy tắc xác định hàng nội địa.
Quy tắc xuất xứ cần được thiết lập một cách hợp lý, tránh yêu cầu quá chặt chẽ hoặc điều kiện không liên quan đến quy trình sản xuất và chế biến Ủy ban Kỹ thuật có trách nhiệm xây dựng định nghĩa hài hòa cho quy tắc này.
Hàng hóa được coi là được chế tác toàn bộ tại một nước Khái niệm này cần phải được định nghĩa càng chi tiết càng tốt
Công đoạn hay gia công tối thiểu ở mức nào sẽ không tạo nên xuất xứ hàng hóa b Sau thời kỳ quá độ - giai đoạn sau chuyển đổi
TIỂU KẾT
Hiệp định về quy tắc xuất xứ hàng hoá của WTO là nền tảng quan trọng giúp các quốc gia thành viên điều chỉnh và hài hòa quy định pháp luật Việt Nam đã xây dựng các quy định về xuất xứ hàng hóa hoàn toàn phù hợp với Hiệp định này Trong khuôn khổ Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN, Việt Nam cũng đã ban hành quy định kế thừa các thuật ngữ và cách xác định xuất xứ hàng hóa trong khu vực, đồng thời điều chỉnh phù hợp với tình hình riêng của đất nước, như tiêu chí “Tỉ lệ phần trăm của giá trị” theo ATIGA.
Việt Nam ưu tiên áp dụng phương pháp gián tiếp để xác định xuất xứ hàng hóa, mặc dù có hai phương pháp là trực tiếp và gián tiếp Theo quy định tại khoản 1 Điều 28 ATIGA 2009, hàng hóa sản xuất tại quốc gia thành viên với RVC không dưới 40% được coi là có xuất xứ ASEAN Thêm vào đó, thông tư 08/2006/TT-BTM quy định rằng phần giá trị gia tăng phải đạt ít nhất 30% của giá trị hàng hóa sản xuất.
Việt Nam đang cập nhật và chuẩn hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quy tắc xuất xứ, phù hợp với các hiệp định song phương và đa phương đã ký kết Điều này tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng và đầy đủ để điều chỉnh vấn đề xuất xứ hàng hóa Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, các quy định pháp luật về xuất xứ hàng hóa vẫn cần được tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đưa sản phẩm ra thị trường toàn cầu.