1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Thưởng thức và bình luận âm nhạc trên một số trang web âm nhạc tiêu biểu

78 17 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Thưởng thức và bình luận âm nhạc trên một số trang web âm nhạc tiêu biểu
Tác giả Trương Thị Thanh Nhã
Người hướng dẫn TS. Lê Thị Thanh Tâm
Trường học Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành Ngôn ngữ
Thể loại Công trình nghiên cứu khoa học
Năm xuất bản 2012
Thành phố Thành phố Hồ Chí Minh
Định dạng
Số trang 78
Dung lượng 1,98 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Giới hạn của đề tài: - Các bài bình luận âm nhạc được đăng tải trên 3 trang web: Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Giai điêu xanh,Thể thao và Văn hóa - Trong 3 trang web nêu trên, chúng tôi chỉ c

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA VĂN HỌC VÀ NGÔN NGỮ

CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN

CẤP TRƯỜNG NĂM 2011

TÊN CÔNG TRÌNH :

THƯỞNG THỨC VÀ BÌNH LUẬN ÂM NHẠC TRÊN MỘT

SỐ TRANG WEB ÂM NHẠC TIÊU BIỂU

Sinh viên thực hiện: Trương Thị Thanh Nhã

Lớp: Ngôn ngữ 2

Khóa học: 2010 – 2014

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Thị Thanh Tâm

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2012

Trang 2

Chú thích một số thuật ngữ tiếng Anh trên Internet có trong đề tài:

1 Website: là một không gian ảo do một cá nhân hay một tổ chức thiết lập và

đăng ký bản quyền nhằm truyền tải, giao tiếp và trao đổi thông tin với nhau

trong phạm vi toàn thế giới qua đường truyền Internet

2 Forum (diễn đàn điện tử): là nơi mọi người có thể trao đổi, bày tỏ ý kiến cá

nhân, thảo luận về mọi vấn đề cùng quan tâm Những vấn đề thảo luận được

lưu giữ dưới hình thức các trang tin Đây là một dạng thảo luận không trực

tiếp Một cư dân mạng khi đưa bài thảo luận lên forum thì có thể ngay lập

tức hoặc vài ngày, vài tuần thậm chí đến cả vài tháng sau mới nhận được sự

phản hồi về vấn đề đó

3 Comment: là ý kiến bình luận, phản hồi của cư dân mạng sau khi đọc xong

một bài viết hoặc thưởng thức một bài hát trên 1 trang web cụ thể nào đó

4 Link: còn được gọi là hyperlink, là đường liên kết từ một văn bản, đồ thị,

hình ảnh này đến một văn bản, đồ thị, hình ảnh khác Khi nhấp chuột vào

hyperlink, máy sẽ tự động dẫn đến một vị trí khác trên cùng một trang web

hoặc cũng có thể đi đến một trang web khác Thông thường, hyperlink có

màu và được gạch dưới Khi hoạt động, hyperlink sẽ lập tức thay đổi màu

sắc

5 Nickname (biệt danh): là tên một tài khoản mà cư dân mạng có thể tạo ra

nhằm mục đích tham gia vào các forum, blog cũng như dễ dàng khai thác rất

nhiều ứng dụng khác trên một trang web Một cư dân mạng có thể tạo cho

mình nhiều nickname khác nhau

6 Download: là quá trình tải dữ liệu từ một máy tính khác về máy tính của

người đang sử dụng

7 Upload = post: là quá trình tải dữ liệu từ máy tính của người sử dụng sang

một máy tính khác

Trang 3

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 VÀI NÉT VỀ VIỆC BÌNH LUẬN, THƯỞNG THỨC ÂM NHẠC TRÊN INTERNET 9

1 Nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt: 9

1.1.Sơ lược tình hình bình luận, thưởng thức âm nhạc trên báo giấy và các công trình sách phê bình nghệ thuật 11

1.2 Sức ảnh hưởng của cộng đồng mạng và việc thưởng thức, bình luận âm nhạc trên mạng : 14

2 “Diễn đàn thưởng thức rộng lớn” trên xa lộ thông tin 18

2.1.Hiện tượng âm nhạc trên Youtube và những lời bình: 18

2.2 Các trang web âm nhạc phổ biến và sự thiếu vắng các trang bình luận, thưởng thức: 22

CHƯƠNG 2 BÌNH LUẬN, THƯỞNG THỨC ÂM NHẠC TRÊN 3 TRANG WEB: HỘI NHẠC SĨ VIỆT NAM, GIAI ĐIỆU XANH, 25

THỂ THAO VÀ VĂN HÓA 25

1 Những vấn đề chung: 25

1.1 Giới thiệu lý do chọn 3 trang web 25

1.2 Mô tả khái quát mô hình 3 trang web: 27

2 Nội dung các bài bình luận: 30

2.1 Về tác phẩm âm nhạc 31

2.2 Về tác giả: 41

2.3 Về chương trình âm nhạc: 47

3 Phong cách bình luận âm nhạc: 54

3.1 Phong cách hàn lâm: 55

3.2 Phong cách nghệ sĩ: 56

3.3 Phong cách báo chí: 58

4 Người trẻ và việc thưởng thức, bình luận âm nhạc trên Internet: 60

KẾT LUẬN 66

TÀI LIỆU THAM KHẢO 68

PHỤ LỤC 72

Trang 4

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Âm nhạc là một bộ môn cơ bản thuộc loại hình nghệ thuật biểu hiện, có ý nghĩa sâu sắc đối với cuộc sống con người, mang tư tưởng, tình cảm, khát vọng của con người Âm nhạc đến với cuộc đời mỗi người rất tự nhiên và gắn bó hết sức chặt chẽ Từ thuở còn nằm nôi, những lời ru câu hát của bà, của mẹ đã ru lớn tuổi thơ mỗi người theo năm tháng Đến lúc nhắm mắt xuôi tay, âm nhạc lại như một người bạn tri kỷ, đưa tiễn con người về với nơi vĩnh hằng Âm nhạc giúp tâm hồn con người trở nên thanh cao, trong sáng hơn.Vì thế, âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu, hiện hữu và đồng hành với cuộc sống con người

Khi xã hội ngày càng phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày một nâng cao thì đời sống văn hóa – nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc ngày càng

có sức hút đối với công chúng, nhất là công chúng trẻ tuổi Việc hưởng thụ nghệ thuật là một “đặc quyền” tinh thần rất có giá trị của con người Nhu cầu hưởng thụ

âm nhạc của công chúng rất lớn, gần như tất thảy mọi người đều ưa thích âm nhạc, chỉ có điều với từng tầng lớp xã hội, từng lứa tuổi khác nhau, người ta quen thưởng thức những loại âm nhạc khác nhau mà thôi Những câu chuyện về âm nhạc đã không chỉ đơn thuần là chủ đề trong những cuộc tán gẫu hằng ngày của con người Giờ đây, cùng với sự phát triển của khoa học – kỹ thuật, sự bùng nổ công nghệ thông tin thì hoạt động thưởng thức, bình luận âm nhạc của công chúng đang diễn ra hết sức mạnh mẽ trên các phương tiện thông tin đại chúng như: Internet, báo giấy, báo điện tử, sách phê bình nghệ thuật, vô tuyến truyền hình, đài phát thanh Trong các phương tiện kể trên, Internet được xem là có ưu thế nhất bởi tính năng vượt trội

về công nghệ, lại gần gũi và gắn bó sâu rộng với đời sống con người thuộc mọi tầng lớp, mọi thành phần trong xã hội Internet là công cụ hỗ trợ hết sức lý tưởng để kết nối cộng đồng những người làm nhạc với nhau, để tìm hiểu thị hiếu và giao lưu với người nghe nhạc, đặc biệt là giới trẻ, bởi nếu nắm bắt được tâm lý giới trẻ thì mới định hướng được tương lai của nền âm nhạc nước nhà

Các bài bình luận âm nhạc đang được cập nhật và đăng tải đầy đủ trên một

số trang web âm nhạc tiêu biểu cho thấy người Việt đang rất quan tâm đến âm nhạc,

Trang 5

mạnh dạn bày tỏ quan điểm, ý kiến chủ quan về nhiều khía cạnh của đời sống âm nhạc

Tuy nhiên, việc thưởng thức và bình luận âm nhạc của người Việt trên Internet cũng đang diễn ra theo nhiều chiều hướng phức tạp, bao gồm cả mặt tiêu cực lẫn mặt tích cực do xu hướng toàn cầu hóa, mở rộng hội nhập và giao lưu văn hóa với nhiều quốc gia, nhiều khu vực khác nhau trên thế giới Vấn đề này đã ảnh hưởng sâu sắc đến khả năng và khuynh hướng thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng nói chung và trên Internet nói riêng Mặt khác, trên Internet hiện nay, những trang web được sử dụng nhằm mục đích nghe nhạc, tải nhạc xuất hiện tràn lan, trong khi đó những trang web thưởng thức, bình luận chuyên nghiệp thì lại không nhiều Điều đáng mừng là trong số những trang thưởng thức, bình luận ít ỏi ấy, ta vẫn có thể tìm thấy một số trang chất lượng, đáp ứng tương đối nhu cầu thưởng thức và bình luận âm nhạc của đại bộ phận công chúng yêu nhạc

Vì những lý do trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “Thưởng thức và bình luận âm nhạc trên một số trang web âm nhạc tiêu biểu” với mong muốn tiếp cận để nắm bắt nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt trên Internet đồng thời cung cấp thêm tư liệu cho những người quan tâm đến vấn đề này, bước đầu phát họa một vài khía cạnh của thị hiếu âm nhạc hiện đại

2 Tình hình nghiên cứu đề tài:

Tình hình nghiên cứu về lĩnh vực liên quan đến đề tài ‘Thưởng thức và bình luận âm nhạc trên một số trang web âm nhạc tiêu biểu” là không nhiều và hầu như không có Vì vậy, trong khoảng thời gian hẹp nghiên cứu đề tài, chúng tôi chỉ xin tổng hợp về một thực tế chưa có ai đi sâu bằng một số bài viết cụ thể Những bài viết này có nội dung đề cập đến thái độ quan tâm của các nhạc sĩ về vấn đề thưởng thức âm nhạc của công chúng trên một số phương tiện thông tin đại chúng Điển hình là bài viết “Âm nhạc trên Đài phát thanh” của nhạc sĩ Phạm Tuyên, in trên Tạp chí Văn nghệ số 5, 1962 Với cương vị là một người làm nhạc, Phạm Tuyên cho rằng: “vị trí của âm nhạc trong công tác truyền thanh là thích hợp nhất, vì đặc điểm của Đài phát thanh là sự phục vụ cho mọi người chủ yếu bằng âm thanh” Ông cũng thể hiện sự quan tâm sâu sắc về chất lượng âm nhạc trên Đài phát thanh đồng thời

Trang 6

đề xuất nhiều giải pháp đúng đắn nhằm phát huy vai trò của Đài phát thanh đối với đời sống âm nhạc của quần chúng nhân dân

Đề tài cũng đề cập những bài viết phản ánh quá trình người bình luận tìm hiểu, nắm bắt thị hiếu âm nhạc của một bộ phận công chúng đồng thời trình bày những suy nghĩ, cảm nhận về vai trò của Internet trong việc thưởng thức, bình luận

âm nhạc của người Việt Có thể kể đến bài viết “ “Thực đơn âm nhạc” của người Hà Nội”, tác giả Hoàng Yên, in trong Tuyển tập Công trình nghiên cứu văn học – nghệ thuật Tập 2, NXB Hà Nội, 2010 và bài viết “Cổ nhạc lên mạng xã hội’, tác giả Điệp Trần, in trên chuyên mục Bàn tròn, trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam

2.1 Hoàng Yên, “Thực đơn âm nhạc” của người Hà Nội in trong Tuyển tập Công trình nghiên cứu văn học - nghệ thuật Tập 2, NXB Hà Nội, 2010

Hà Nội từ lâu đã được xem là trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa của cả nước với bề dày truyền thống văn hiến lâu đời, tồn tại theo suốt chặng đường lịch sử dựng nuớc và giữ nước của dân tộc Ngày nay, xu thế toàn cầu hóa đã khiến cho kho tàng, vốn âm nhạc cổ truyền trên đất Hà Nội ngày càng được kế thừa, phát huy

và phát triển theo dòng giao lưu và tiếp diễn với các nền âm nhạc trên toàn thế giới Điều này ảnh hưởng khá lớn đến việc thưởng thức âm nhạc của đại bộ phận dân chúng Hà Nội, gu thưởng thức âm nhạc vừa trang nhã, thanh tao nhưng không kém phần tinh tế, sâu sắc đã mờ nhạt dần Và theo tác giả Hoàng Yên thì đang có một sự

“phân tầng” ngày càng rõ rệt trong thị hiếu âm nhạc của người Hà Nội Đối tượng khán giả được chia làm 2 “tầng” cụ thể: khán giả cao cấp và khán giả bình dân Khán giả cao cấp bao gồm các nhạc sĩ, giảng viên Nhạc viện Hà Nội, một bộ phận sinh viên, học sinh Đại bộ phận khán giả này thường theo đuổi dòng nhạc hàn lâm: nhạc giao hưởng, thính phòng Hay các doanh nhân,viên chức với thu nhập vài chục triệu đồng/tháng thì ủng hộ các chương trình của các ca sĩ, nhạc sĩ tên tuổi Khán giả cao cấp còn là những người Việt Nam đi du học ở nước ngoài về, hay một vài nghệ sĩ say mê nhạc Jazz - một loại nhạc khá kén người nghe và chỉ những người Việt thực sự am hiểu nhạc Jazz mới có thể nhận biết đuợc cái hay của nó Khán giả bình dân là lớp công chức, viên chức hay những người làm công ăn lương, các văn nghệ sĩ với thu nhập trung bình Những khán giả này tỏ ra hết sức tinh tế trong việc lựa chọn gu âm nhạc riêng và chủ yếu thưởng thức các tác phẩm thuộc dòng nhạc

Trang 7

trữ tình Một bộ phận khán giả cuối cùng thuộc lớp khán giả bình dân mà tác giả Hoàng Yên nhắc đến là khán giả của nhạc trẻ Họ đa phần là học sinh, sinh viên, lớp công chức, viên chức trẻ tuổi ủng hộ các thể loại Pop, Rock, Jazz, R&B

Như vậy bằng một sự quan sát tinh tế, tác giả Hoàng yên đã trình bày chi tiết

cụ thể sự phân tầng đối tượng khán giả nghe nhạc dựa trên các tiêu chí: nghề nghiệp, thu nhập, lứa tuổi qua đó thấy được thị hiếu âm nhạc ngày càng đa dạng của công chúng âm nhạc Hà Nội Đây thực sự là nguồn tài liệu hữu ích, gợi mở những huớng đi mới cho chúng tôi hoàn thành việc nghiên cứu của mình

2.2 Điệp Trần, “Cổ nhạc lên mạng xã hội” Thứ 2, 20/6/2011 (nguồn:

vnmusic.com.vn):

Qua bài viết “Cổ nhạc lên mạng xã hội” được đăng tải trên trang

vnmusic.com.vn, tác giả Điệp Trần đã cho thấy hiệu quả của việc quảng bá hình ảnh

các nhóm nhạc cổ truyền trên một số trang mạng xã hội Cụ thể là nhóm ca trù Thăng Long của đào nương Nguyễn Thị Huệ đã mở rộng quan hệ ban bè và nhận được khá nhiều sự quan tâm của khán giả thông qua trang Facebook Đặc biệt trang mạng xã hội này còn giúp nhóm Ca trù Thăng Long liên kết với khán giả ngoại quốc Chính những tiện ích như vậy đã khiến đào nương Nguyễn Thị Huệ tính đến việc mở trang Facebook thứ 2 cho nhóm mình Và một trường hợp khác cũng giống như nhóm Ca trù Thăng Long mà tác giả Điệp Trần nhắc đến là việc hoạt động có hiệu quả trên trang mạng xã hội Multiply của nhóm Tiếng hát Quê Hương do nghệ

sĩ đàn tranh Hải Phượng sáng lập Trang Multiply của nhóm cũng đã thu hút nhiều bạn bè trong nước và ngoài nước quan tâm, trao đổi thông tin và học phí các khoá học do nhóm tổ chức Thực tế bên cạnh trang Multiply và website chính của mình , nhóm Tiếng hát Quê Hương còn có địa chỉ song hành trên Facebook, Youtube

Như vậy, bài viết “Cổ nhạc lên mạng xã hội” của tác giả Điệp Trần đã khẳng định tính năng ưu việt của Internet và vai trò to lớn của các mạng xã hội trong việc phát triển quan hệ xã hội, tạo các liên kết nhóm, góp phần đưa âm nhạc cổ truyền đến gần với khán giả hơn Tuy vậy cũng cần phải mở các lớp học truyền thông cho những người làm nhạc cổ truyền để trang bị cho họ những kiến thức tin học cơ bản

và biết năng động hơn trong việc quảng bá hình ảnh trên các mạng xã hội Đây là nguồn tư liệu quan trọng cho chúng tôi, bởi những người làm nhạc có thực hiện tốt

Trang 8

công tác truyền thông lên mạng thì mới có thể đáp ứng nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc trên Internet của người Việt hiện nay

3 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài:

3.1 Mục tiêu của đề tài:

- Phân tích để phát hiện ra những nét mới, cung cấp những hiểu biết về đặc điểm và khả năng thưởng thức âm nhạc của người Việt hiện nay Trong

đó hiểu biết về đặc điểm thưởng thức âm nhạc tức là hiểu được sự ảnh hưởng của các yếu tố văn hóa – xã hội, yếu tố cá nhân – tập thể, nghề nghiệp, tâm lý lứa tuổi đối với việc thưởng thức Hiểu được khả năng thưởng thức âm nhạc tức là nhận ra khả năng cảm thụ một cách đa dạng những tác phẩm thuộc các dòng nhạc khác nhau trong đời sống âm nhạc của người Việt hiện nay

- Đưa ra những nhận định, khái quát bề tình hình thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt trên các trang web âm nhạc, đóng góp một cái nhìn mới cho việc nghiên cứu về vấn đề thưởng thức, bình luận âm nhạc trên các phương tiện thông tin đại chúng nói chung và trên Internet nói riêng

- Từ đời sống âm nhạc và nghiên cứu có thể nhận ra thực trạng thưởng thức, bình luận âm nhạc của giới trẻ, nhất là trí thức trẻ Những người trẻ, đặc biệt là trí thức trẻ, với sự trang bị một nền tảng tri thức vững chắc về mọi mặt đã linh hoạt đưa ra cái nhìn đa diện về mọi vấn đề âm nhạc, thể hiện đẳng cấp thưởng thức âm nhạc trên Internet

3.2 Nhiệm vụ của đề tài:

- Tìm hiểu sơ lược những trang web âm nhạc hiện có để nắm bắt khuynh hướng thưởng thức âm nhạc chung của người Việt

- Từ việc tìm hiểu trên, tiến hành chọn lọc, tập trung nghiên cứu một số trang web thưởng thức, bình luận âm nhạc tiêu biểu

- Trình bày nhận định khách quan dựa vào việc phân tích một số bài bình luận âm nhạc đã được đăng tải trên các trang thưởng thức, bình luận nêu trên

Trang 9

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích các tài liệu có liên quan đến đề tài đã được tổng hợp từ báo giấy và các công trình sách phê bình nghệ thuật Phân tích các bài bình luận âm nhạc đã

được tổng hợp từ 3 trang web: Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Giai điệu

xanh, Thể thao và Văn hóa

- Phương pháp phân tích hệ thống: Phân tích hệ thống các bài bình luận viết về các tác phẩm âm nhạc có liên quan với nhau theo chủ

đề, thể loại âm nhạc; hệ thống các bài bình luận liên quan với nhau

về những vấn đề âm nhạc được đặt ra trong bài; phong cách viết

- Phương pháp liên ngành: Sử dụng kiến thức âm nhạc làm nền tảng, kết hợp với kiến thức văn học, mỹ học để làm sáng tỏ vấn đề

5 Giới hạn của đề tài:

- Các bài bình luận âm nhạc được đăng tải trên 3 trang web: Hội

Nhạc sĩ Việt Nam, Giai điêu xanh,Thể thao và Văn hóa

- Trong 3 trang web nêu trên, chúng tôi chỉ chọn lọc các bài bình luận đặc sắc được đăng ở một số mục cụ thể như sau:

 Trang web Hội nhạc sĩ Việt Nam (vnmusic.com.vn):

 Tác phẩm: Thanh nhạc Khí nhạc

 Luận bàn

 Phím bàn

 Trang web Giai điệu xanh (www.giaidieuxanh.vn)

 Nhạc Việt: Bàn tròn âm nhạc Thưởng thức âm nhạc

Lý luận phê bình

 Cảm nhận âm nhạc

 Trang web Thể thao và Văn hóa (thethaovanhoa.vn)

 Văn hóa toàn cảnh

Trang 10

6 Đóng góp mới của đề tài:

- Cung cấp những hiểu biết về nhu cầu thưởng thức, bình luận

âm nhạc, qua đó nắm được những đặc điểm và khả năng thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt hiện nay, đặc biệt là lớp trẻ thông qua việc thể hiện đẳng cấp thưởng thức âm nhạc trên Internet

- Đưa ra nhận định về khuynh hướng thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt trên các trang web, đóng góp một cái nhìn mhới cho việc nghiên cứu về vấn đề thưởng thức, bình luận âm nhạc trên các phương tiện thông tin đại chúng nói chung và trên Internet nói riêng

7 Kết cấu của đề tài:

2 “Diễn đàn thưởng thức rộng lớn” trên xa lộ thông tin:

2.1 Hiện tượng âm nhạc trên youtube.com và những lời bình

2.2 Các trang web âm nhạc phổ biến và sự thiếu vắng các trang bình luận, thưởng thức

Chương 2 Thưởng thức, bình luận âm nhạc trên 3 trang web: Hội Nhạc sĩ

Việt Nam, Giai điêu xanh, Thể thao và Văn hóa

Trang 11

2.1.2 Tác phẩm khí nhạc (Giao hưởng, thính phòng) 2.2 Về tác giả

2.3 Về chương trình âm nhạc

3 Phong cách bình luận âm nhạc 3.1 Phong cách hàn lâm 3.2 Phong cách nghệ sĩ 3.3 Phong cách báo chí

4 Người trẻ và việc thưởng thức, bình luận âm nhạc trên Internet Kết luận

Trang 12

CHƯƠNG 1 VÀI NÉT VỀ VIỆC BÌNH LUẬN, THƯỞNG THỨC ÂM NHẠC

TRÊN INTERNET

1 Nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt:

Âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật âm thanh phản ánh cuộc sống xung quanh ta bằng các hình tượng âm thanh Cũng như các bộ môn nghệ thuật khác, với sức mạnh diễn cảm lớn lao, âm nhạc thể hiện những gì gắn liền với cuộc sống của con người: niềm vui, nỗi buồn, cuộc đấu tranh sinh tồn, niềm suy tư thầm kín, khát vọng trước hiện thực, những suy nghĩ về thực tại, chí hướng và ước mơ hạnh phúc trong tương lai

Âm nhạc phản ánh các khía cạnh khác nhau với thực tại, khác nhau trước hết thông qua việc khai thác thế giới nội tâm, suy tư và tình cảm của con người Nét đặc trưng điển hình, một trong những ưu thế nổi bật hơn của nghệ thuật âm nhạc là khi phản ánh các quy trình phát triển và chuyển biến không ngừng từ trạng thái này sang trạng thái khác của tình cảm, nó có khả năng truyền đạt những sắc thái tinh tế nhất, gây ấn tượng vô cùng sâu sắc cho người nghe

Nói cụ thể hơn, âm nhạc là một bộ môn nghệ thuật lấy âm thanh, biểu thị ở chiều ngang là giai điệu, chiều dọc là hoà thanh làm phương tiện, chất liệu để tác động vào thính giác của con người, biểu hiện sự rung động cảm xúc, tâm trạng cảm xúc của con người Cao độ (độ trầm bổng) và trường độ (độ nhanh chậm) được coi

là thuộc tính cơ bản của âm nhạc Sự kì diệu của bộ môn nghệ thuật này đã tác động trực tiếp, mạnh mẽ vào tình cảm của người nghe và thông qua tình cảm mà thể hiện

tư tưởng Ưu thế nói trên hiếm có một bộ môn nghệ thuật nào có thể thay thế được

Âm nhạc có 2 loại: thanh nhạc và khí nhạc

Thanh nhạc là âm thanh của giọng hát con người (tức là âm nhạc có lời ca, là loại hình lâu đời nhất của nghệ thuật âm nhạc) Ở thanh nhạc, hai yếu tố nhạc và lời kết hợp với nhau một cách chặt chẽ, nương tựa với nhau, góp phần tạo ra hiệu quả nghệ thuật cho nhau Còn khí nhạc lại là âm thanh được phát ra từ các loại nhạc cụ như: đàn, sáo, kèn, trống…Trên thực tế thanh nhạc và khí nhạc liên kết hài hoà với

Trang 13

nhau Lời hòa vào nhạc, nhạc lôi cuốn, chắp vá cho lời ca bay xa, bay cao Vì vậy trong ngôn ngữ thường ngày hai từ ca và nhạc thường sóng đôi với nhau

Đặc trưng chủ yếu của quá trình thưởng thức âm nhạc là sự phản ánh thụ cảm quá trình tiếp nhận âm nhạc xảy ra trong cuộc sống và trong nghệ thuật, thông qua giác quan cụ thể là thính giác của con người Điều kiện tiên quyết để người thưởng thức có thể phát hiện và thưởng thức trọn vẹn, sâu sắc giá trị thẩm mỹ trong

âm nhạc chính là năng lực cảm thụ âm nhạc của mỗi người Chính vì vậy, cần phải

đề cập đền sự phân chia âm nhạc thành hai loại: thanh nhạc và khí nhạc để hiểu được phương tiện nối kết cơ bản của âm nhạc và con người, từ đó nắm được cơ chế thưởng thức âm nhạc của con người Vậy nên thưởng thức âm nhạc chính là thưởng thức các tác phẩm thanh nhạc (ca khúc) hoặc các tác phẩm khí nhạc (giao hưởng, thính phòng) Còn bình luận âm nhạc tức là phẩm bình, đánh giá những vấn đề liên quan đến một tác phẩm thanh nhạc hay khí nhạc như: giai điệu, ca từ, hình tượng

âm thanh hoặc cũng có thể đánh gía về một hiện tượng âm nhạc nào đó đang tồn tại trong đời sống âm nhạc hiện nay.Vì thế, nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc chính là nhu cầu cảm thụ, đánh giá xung quanh tất cả những vấn đề vừa nêu trên

Khi âm nhạc đã trở thành một phần quan trọng, hiện hữu và đồng hành cùng với cuộc sống con người thì thuởng thức, bình luận âm nhạc cũng là điều không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày ấy Nhu cầu thưởng thức và bình luận âm nhạc của người Việt hiện nay là rất lớn và hết sức đa dạng, phong phú Điều này được nhìn nhận từ thực tiễn thông qua các hoạt động thưởng thức và bình luận âm nhạc đang diễn ra trong đời sống xã hội Với những thuận lợi từ sự phát triển khoa học - kĩ thuật, sự bùng nổ công nghệ thông tin, hoạt động thưởng thức, bình luận âm nhạc của công chúng đang diễn ra một cách sôi nổi, mạnh mẽ trên các phương tiện thông tin đại chúng như: báo giấy, báo điện tử, sách phê bình nghệ thuật, Internet, vô tuyến truyền hình, đài phát thanh Trong số các phương tiện kể trên, để đảm bảo tính cụ thể, xác thực của dẫn chứng khoa học, chúng tôi chỉ xin được chú ý đến tình hình bình luận, thưởng thức âm nhạc trên báo giấy, công trình sách phê bình nghệ thuật và Internet nhằm nắm bắt nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc của đại bộ phận người Việt hiện nay

Trang 14

1.1.Sơ lược tình hình bình luận, thưởng thức âm nhạc trên báo giấy và các công trình sách phê bình nghệ thuật

Báo chí ra đời, trước tiên xuất phát từ nhu cầu thiết yếu của toàn thể nhân loại Đó là nhu cầu về thông tin

Báo chí được xem là phương tiện thông tin đại chúng hết sức năng động, quen thuộc và gần gũi với đời sống con người Báo chí nước ta đã có những bước tiến rất xa so với thời kì trước Với chức năng cơ bản là cung cấp thông tin, báo chí cập nhật và mang đến thông tin một cách nhanh chóng về mọi vấn đề, mọi sự kiện muôn màu, muôn vẻ của thực tiễn hằng ngày, phản ánh mọi vấn đề kinh tế, chính trị

xã hội và đặc biệt là thâm nhập vào vấn đề văn hóa nghệ thuật, góp phần bảo vệ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc

Ở nước ta, những năm gần đây hoạt động thưởng thức, bình luận trên báo chí

đã diễn ra hết sức sôi nổi Hàng loạt các bài bình luận âm nhạc đã được đăng tải trên mặt báo, tạp chí như: Bài bình luận “Giao hưởng khát vọng của Nguyễn Thị Nhung”, tác giả Bình Định, Tạp chí Âm nhạc, số 6/1988; bài viết “Sự nghèo nàn của đời sống âm nhạc hiện nay”, tác giả Nguyễn Đình San, báo Thể Thao và Văn Hóa, ngày 30/5/1998; bài bình luận với nhan đề “Nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc”; tác giả Phan Huyền Thư, báo Thế giới Điện ảnh, số đặc biệt, 1999; bài viết “Ca trù xứ Thanh”, tác giả Mai Thu Trang, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 10/2004; bài viết

“Mùa xuân quan họ người ơi !”, tác giả Nguyễn Dương Anh, số 2/2005; bài bình luận “ “Mùa xuân đầu tiên” nghĩ đến Văn Cao”, tác giả Tuệ Anh, tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 1/2006; bài bình luận “Lời ca khúc những điều cần bàn”, tác giả Nguyễn Dương Anh, Tạp chí Văn hóa Nghệ Thuật, số 3/2007; “Ấn tượng về bản giao hưởng thơ “Người về đem tới ngày vui””, tác giả Trần Thúy, báo Nhân dân 9/5/2007; bài viết “Môi trường nghệ thuật âm nhạc hiện nay”, tác giả Nguyễn Trung Kiên, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 292, 10/2008; bài viết “Giai điệu mùa thu”, tác giả Trần Quang, báo Hà Nội mới cuối tuần, số 14, ngày 1/11/2008; bài viết

“Đâu rồi ngọn roi phê bình ?”, tác giả Nguyễn Đình San, báo Người Hà Nội; bài viết “Nhạc teen một góc nhìn”, tác giả Phạm Quỳnh Trâm, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 291, 9/2008; bài viết “Noel nhớ giáo đường in bóng”, tác giả Hải Lý, Tạp

Trang 15

chí Sóng nhạc, số 14 /2008; bài viết “Nhạc sĩ Hồng Đăng, đoạn trường ai đã qua cầu lênh đênh”, tác giả Lê Thị Thanh Bình, báo An ninh Thế giới giữa tháng, số 13, 1/2009

Nhằm đáp ứng nhu cầu bình luận, thưởng thức âm nhạc của người đọc, hàng loạt những tờ báo, mặc dù không thực hiện về lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật nhưng cũng dành một vài trang để đăng tải các bài bình luận âm nhạc Tiêu biểu là báo Nhân dân, ngày 9/5/2007 với bài viết “Ấn tượng bản giao hưởng thơ “Người về đem tới ngày vui””, tác giả Trần Thúy; báo An ninh giữa tháng, số 13, 1/2009, có đăng bài viết của tác giả Lê Thị Thanh Bình với nhan đề “Nhạc sĩ Hồng Đăng, đoạn trường ai đã qua cầu lênh đênh”; báo Giáo dục và Thời đại với bài viết “Chim sơn

ca thành Hoàng Diệu” , tác giả Như Nguyễn Điều này cho thấy những người làm báo đang nỗ lực phát huy sự năng động sáng tạo, kịp thời đáp ứng thị hiếu âm nhạc ngày càng đa dạng của người Việt hiện nay

Một phương tiện khác cũng nhằm phản ánh nhu cầu thưởng thức, bình luận

âm nhạc khá lớn và ngày càng tiến bộ của người Việt là các công trình sách phê bình nghệ thuật Những công trình này được một tổ chức nghệ thuật hay một cá nhân chịu trách nhiệm xuất bản nhằm mục đích tập hợp, lưu giữ, sắp xếp các bài nghiên cứu, bình luận của một hoặc nhiều tác giả nhằm hướng tới thể hiện tập trung một chủ đề nhất định Có lẽ vì vậy mà việc thưởng thức, bình luận âm nhạc trên sách so với báo chí thường không diễn ra phổ biến bằng Các công trình sách phê bình nghệ thuật, đặc biệt là về lĩnh vực âm nhạc hiện nay lưu hành không nhiều và việc tìm kiếm nguồn tài liệu này là không hề dễ dàng Có thể kể tên một số công trình sách phê bình nghệ thuật mà chúng tôi thu thập được trong thời gian ngắn là :

“1000 năm Âm nhạc Thăng Long - Hà Nội”, Bộ Văn hóa và Thể thao, NXB Âm nhạc Hà Nội 2010; “Nhạc Việt Nam những vùng sáng tối - Bình luận và Tùy bút âm nhạc”, tác giả Nguyễn Đình San - NXB Thanh Niên; “Một cõi Trịnh Công Sơn”, Nguyễn Trọng Tạo - Nguyễn Thụy Kha - Đoàn Tử Huyến sưu tầm và biên soạn, NXB Thanh Hoá

Trong các công trình sách kể trên, công trình “1000 năm Âm nhạc Thăng Long - Hà Nội” là xuất bản phẩm lớn nhất và cũng là bộ sách được thực hiện công phu và cẩn thận trong suốt 3 năm, từ 2008 đến 2010 Bộ sách gồm 5 quyển (khoảng

Trang 16

300 trang), là một bộ tư liệu phong phú, đa dạng Bộ sách đã phản ánh một cách tương đối đầy đủ, chân thực đời sống âm nhạc, thành tựu âm nhạc do các thế hệ những người hoạt động âm nhạc sáng tạo suốt nghìn năm nay từ thời kì Đại Việt tới thời đại Hồ Chí Minh, trên đất Thăng Long - Hà Nội Đây là lần đầu tiên Việt Nam

có được bộ sách đồ sộ về nhạc xưa và nay của thủ đô Hà Nội Bộ sách đã phản ánh vốn âm nhạc cổ truyền Hà Nội ngày càng được kế thừa, phát huy và phát triển theo dòng giao lưu và giao tiếp với các nền văn hóa âm nhạc trên toàn thế giới Sự ra đời của bộ sách âm nhạc này đã góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa Việt Nam Với phương pháp tập hợp, tuyển chọn, sắp xếp và hệ thống hóa thành tựu 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, bộ sách đã đem lại nguồn tư liệu âm nhạc hết sức quý báu

Bộ sách “1000 năm Âm nhạc Thăng Long - Hà Nội” đã tập hợp khá nhiều bình luận âm nhạc, đặc biệt trong quyển “1000 năm Âm nhạc Thăng Long - Hà Nội Quyển 5 Bình luận” Đây chủ yếu là những bài viết về kho tàng âm nhạc trên đất Thăng Long - Hà Nội từ xưa đến nay, cụ thể như các bài bình luận “Nhớ về Hà Nội

- Những kỉ niệm trong tôi”, tác giả Đình Dương; bài viết “Một thoáng Tây Hồ”, tác giả Ngô Hoàng Dương; bài viết “Lắng nghe “nhịp trống rung 36 phố phường””, tác giả Nguyễn Thanh Bình Bên cạnh đó còn có một số bài viết được tuyển chọn từ những công trình sách phê bình nghệ thuật khác như bài bình luận “Âm nhạc của Trần Hoàng không phải là của riêng xứ Huế”, tác giả Dương Viết Á, in trong Âm nhạc, lý luận và cây đời, NXB Âm nhạc và Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, Hà Nội 1994; bài viết “Phong Nhã - nhạc sĩ của tuổi thơ”, tác giả Nguyễn Thị Minh Châu,

in trong Âm nhạc Việt Nam - Tác giả, tác phẩm, Viện Âm nhạc Hà Nội 2007

“Một cõi Trịnh Công Sơn” do Nguyễn Trọng Tạo - Nguyễn Thụy Kha - Đoàn Tử Huyến sưu tập và biên soạn là cuốn sách tập hợp những bài viết dài, những công trình nghiên cứu công phu, những nhận định, đánh giá khách quan, sâu sắc từ nhiều góc độ về cuộc đời và sự nghiệp của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn Các bài bình luận tiêu biểu trong công trình sách “Một cõi Trịnh Công Sơn” có thể kể đến là : “Để gió cuốn đi”, tác giả Hồ Thị Hải Âu, “Như cánh vạc bay”, tác giả Quỳnh Dao; “Một cõi âm thanh”, tác giả Nguyễn Thụy Kha; “ “Huyền thoại mẹ” của Trịnh Công Sơn”, tác giả Hoàng Long

Trang 17

“Nhạc Việt Nam - Những vùng sáng tối” là tập sách bình luận âm nhạc của nhạc sĩ Nguyễn Đình San, một nhà lý luận, phê bình mang đậm dấu ấn của người sáng tác Tác giả đã tiếp cận sự thật của đời sống âm nhạc, lý giải và đưa ra những chủ kiến thuyết phục thông qua những bài bình luận như “Mấy suy nghĩ về thể ca khúc”; “Lời lẽ trong bài hát”; “Nhạc để nghe hay để xem ?”; “Một thoáng Hồ Tây -

Ca khúc hay về Hà Nội”

Như vậy nhìn lại quá trình người Việt thưởng thức, bình luận âm nhạc trên báo giấy và các công trình phê bình nghệ thuật, chúng ta nhận thấy âm nhạc luôn luôn hiện hữu trong cuộc sống hằng ngày mỗi con người và thưởng thức, bình luận

âm nhạc đã trở thành nhu cầu thiết yếu, tồn tại vững chắc và đang trở nên tiến bộ cùng với sự phát triển của khoa học - kĩ thuật hiện đại

Các bài bình luận đăng trên báo giấy và công trình sách phê bình nghệ thuật chủ yếu xoay quanh những nội dung về cuộc đời, sự nghiệp của một tác giả, ca từ, giai điệu, hình tượng âm nhạc của một tác phẩm hoặc bàn luận về một vấn đề cụ thể trong đời sống âm nhạc Tác giả của những bài bình luận này, bên cạnh những nhạc

sĩ sáng tác, đóng vai trò là những người tiên phong trong công tác phê bình, lý luận

âm nhạc như: nhạc sĩ Hoàng Dương, nhạc sĩ Hồ Quang Bình, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo, nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha, nhạc sĩ Thanh Tùng, nhạc sĩ Nguyễn Lưu Về sau lực lượng này còn được bổ sung thêm các tác giả phê bình là nhà nghiên cứu lý luận

âm nhạc chuyên nghiệp, để lại nhiều bài bình luận hết sức sâu sắc, điển hình là nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Thị Minh Châu Ngoài ra còn có sự tham gia tích cực của các tác giả không chuyên ngành âm nhạc như: nhà thơ Phan Huyền Thư, nhà thơ Hoài Vũ, nhà thơ Lê Thị Thanh Bình, nhà thơ Nguyễn Kim Dung (Thế Uyên), nhà văn Trần Hữu Lục, Giáo sư chính trị học Cao Huy Thuần, đạo diễn Cao Minh Tuấn, nhà văn, dịch giả Bửu Ý Mặc dù bài viết của các tác giả này thường không nhiều chất lý luận âm nhạc nhưng lại góp phần tạo nên làn song thị hiếu âm nhạc cũng như nghệ thuật phản biện rất cần thiết cho đời sống âm nhạc nói chung

1.2 Sức ảnh hưởng của cộng đồng mạng và việc thưởng thức, bình luận

âm nhạc trên mạng :

Trang 18

Xuất hiện vào những thập niên 80 của thế kỉ XX, Internet được xem là kết quả của sự kế thừa những thành tựu từ cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật hiện đại

Sự xuất hiện này đã góp phần thúc đẩy thế giới tiến nhanh về phía trước, đạt được

sự phát triển mạnh mẽ và thần kì trên hàng loạt các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa, an ninh, ngoại giao đưa thế giới vào kỉ nguyên bùng nổ công nghệ thông tin

“Internet là một mạng lưới thông tin trải rộng khắp toàn cầu, khắp các châu lục,

được kết nối bằng các thiết bị khoa học công nghệ cao như điện thoại di động, máy

vi tính”1 nhằm trao đổi thông tin một cách trực tiếp, nhanh chóng, chính xác Internet từ lâu đã được xem như một thư viện thông tin khổng lồ, tồn tại dưới một

hệ thống chữ viết, hình ảnh và âm thanh hết sức sống động mà bất cứ ai cũng có thể tìm kiếm, trao đổi và xác nhận thông tin một cách dễ dàng nhưng không hề bị ngăn trở bởi không gian địa lý Mỗi người chỉ với thao tác click chuột cùng một vài thủ thuật đơn giản là có thể tự mở ra một cánh cửa để bước vào một chân trời mới của thế giới Chính vì những tính năng ưu việt về công nghệ, Internet đã trở thành một

bộ phận không thể thiếu, giữ một vị trí rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng và là một phần thiết yếu của cuộc sống con người, nhất là ở các nước phát triển

Để đáp ứng cho nhu cầu phát triển đất nước theo hướng hiện đại hóa mọi mặt trong đời sống xã hội, hàng loạt các website, diễn đàn và các trang mạng xã hội đã được thiết lập trên Internet Điều này đã tạo điều kiện cho người dân tiếp cận, nắm bắt mọi thông tin liên quan tới những vần đề của đất nước đang diễn ra trong cuộc sống hằng ngày Nhờ vậy mà người Việt mới chủ động hơn, chuyên nghiệp hơn trong việc tìm kiếm thông tin, biết khai thác có hiệu quả những đặc tính ưu việt của các thiết bị công nghệ cao, phục vụ cho đời sống sản xuất

Mỗi website tồn tại trên Internet đều giữ một vai trò riêng và được thiết lập theo một cấu trúc nhất định nhằm cập nhật, đăng tải những thông tin liên quan tới

1

“Nêu vai trò của Internet trong cuộc sống ngày nay”,

ngay-nay/

Trang 19

http://onthidh.wordpress.com/2010/06/30/dề-neu-vai-tro-của-internet-trong-cuộc-sống-một lĩnh vực cụ thể trong cuộc sống Chúng ta có những trang web về chính trị như:

www.cpv.org.vn; www.chinhphu.vn các trang web về kinh tế như

www.doanhnhan.com; www.business.gov.vn các trang tin tức hàng ngày

VnExpress.net, Zing.vn…các trang web âm nhạc như vnmusic.com.vn;

www.nhaccuatui.com; www.nhacvui.vn; www.giaidieuxanh.vn; các web an ninh

quốc phòng như: www.vnsecurity.net; www.cand.com.vn Trên giao diện của mình

của mình, mỗi website thường được thiết kế một số mục cơ bản như: Tuyển thành viên, thêm bạn mới, chia sẻ photos và videos, tạo nhóm và tham gia nhóm thành viên với mục đích kết nối, thiết lập mối liên hệ giữa các thành viên, duy trì sự hoạt động và sự tồn tại của website đó trên mạng lưới thông tin rộng lớn hiện nay Và việc mỗi người khi truy cập Internet, tham gia các hoạt động trên website, diễn đàn, blog hoặc các trang mạng xã hội thông qua những mục kể trên đồng nghĩa với việc

họ đã trở thành một thành viên, chính thức tham gia cộng đồng mạng Đó cũng là lý

do khiến cho các website mang tính chất xã hội, tập hợp ngày càng đông người tham gia chia sẻ, giao lưu, tạo thành một cộng đồng mạng ngày một rộng lớn hơn

Sự bùng nổ của mạng xã hội đã tạo ra một sự thay đổi lớn trong suy nghĩ, cách chia sẻ của các thông tin của các cá nhân và các nhóm xã hội Đặc biệt là trong lĩnh vực âm nhạc, cộng đồng mạng một mặt đã có những đóng góp tích cực nhưng mặt khác cũng có những tác động tiêu cực, gây ảnh hưởng đến nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc của người Việt trên các phương tiện thông tin đại chúng

nói chung và trên Intenet nói riêng “Mạng xã hội hay còn gọi là mạng xã hội ảo, là

dịch vụ kết nối các thành viên có cùng sở thích trên Internet lại với nhau theo từng mục đích khác nhau, không phân biệt không gian và thời gian Mạng xã hội có những tính năng cơ bản như chat, e-mail, phim ảnh, voice chat, chia sẻ file, blog và

xã luận”2 Các diễn đàn và các trang mạng xã hội đang ngày càng có sức hấp dẫn khá lớn và đã trở thành một thành tố không thể thiếu được trong cuộc sống hằng

2

“Xây dựng chiến dịch online marketing - Lợi ích từ mạng xã hội”,

tu-mang-xa-hoi.html

Trang 20

http://www.ecd.vn/thuong-mai-dien-tu/341-xay-dung-chien-dich-online-marketing-loi-ich-ngày của đại bộ phận người Việt, đặc biệt là giới trẻ hiện nay Các trang web, diễn đàn, các trang mạng xã hội cũng là nơi diễn ra các cuộc đánh giá, thảo luận sâu rộng

về mọi mặt các vấn đề hiện hữu trong cuộc sống thực tiễn của con người Cùng với các trang mạng xã hội như Zing me, Yume, Twitter thì Facebook - trang mạng xã hội nổi tiếng thứ 2 ở thị trường Bắc Mỹ và Tây Âu cũng đã xuất hiện tại Việt Nam trong những năm gần đây Sự xuất hiện của các trang mạng xã hội, bên cạnh sự tồn tại của các trang web, các diễn đàn đã mở ra một bước ngoặt lớn, tạo điều kiện để cộng đồng mạng Việt Nam đạt được sự tiến bộ lẫn quy mô và chất lượng hoạt động qua đó ảnh hưởng nhiều mặt tới mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội

Mới đây nhất, cộng đồng mạng đã kịch liệt lên án hiện tượng “thảm họa âm nhạc Việt” - hiện tượng một số ca khúc với nội dung không lành mạnh, bộc lộ sự yếu kém cả ca từ lẫn giai điệu đang xuất hiện lan tràn trên các website âm nhạc Những ca sĩ, nhạc sĩ nghiệp dư vì muốn nhanh chóng được nổi tiếng và hy vọng tạo

ra một cơn sốt trong làng âm nhạc Việt Nam đã không ngần ngại sáng tác, trình diễn những ca khúc với nội dung gây sốc bằng những ca từ phản cảm, vô bổ Mở đầu cho làn sóng “thảm họa nhạc Việt” vừa rồi là một ca sĩ gốc Đà Nẵng - Phương My với ca khúc “Nói dối”, tiếp đến là “nữ hoàng thảm họa nhạc Việt” Phi Thanh Vân khuấy động cộng mạng bằng chùm ca khúc “Da nâu” , “Tâm hồn là vĩnh cửu” và gần đây nhất là nhóm nhạc HKT đã tung ra ca khúc “Mặt trái của sự thật” gây hãi hùng cho đông đảo người nghe Những bài hát này đã lan truyền với tốc độ chóng mặt và gặp phải không ít những làn sóng phản đối gay gắt từ cộng đồng mạng Điều này đã khiến các cơ quan chức năng thuộc Bộ văn hóa thông tin can thiệp, xử lý, làm cho hiện tượng “Thảm họa nhạc Việt” nhanh chóng được lắng dịu

Cộng đồng mạng, bên cạnh những mặt tích cực là phát hiện kịp thời, góp phần hạn chế và ngăn chặn tác hại của một số hiện tượng âm nhạc cá biệt còn gây ra một vài tác động tiêu cực, điển hình là hành động quá khích của một số ít cư dân mạng Trong việc bình luận về một vấn đề nói chung và bình luận âm nhạc nói riêng, khi đứng trước một đối tượng cụ thể, người ta thường có hai xu hướng là: ủng

hộ và phản đối Mặt trái của vấn đề này là sự cường điệu hóa hành vi ủng hộ hay phản bác đối tượng đó Trên các website, diễn đàn âm nhạc hay các trang mạng xã hội, chúng ta gặp không ít hiện tượng một hay một nhóm fan cuồng, thể hiện sự

Trang 21

hâm mộ quá cuồng nhiệt một ca sĩ hoặc một nhóm nhạc nào đó trong làng âm nhạc Điều này tạo ra hai cực đối lập trong cộng đồng mạng, giữa một bên là hâm mộ quá khích, một bên là phản bác quá khích Từ việc đưa ra những lời chỉ trích, nhục mạ một đối tượng cụ thể sẽ tạo ra phản ứng vượt qua lề lối cần thiết trong ứng xử Việc không kiềm chế và bức xúc như vậy có thể tạo ra những hành vi tiêu cực Các nhóm fan cuồng đã không ngần ngại sử dụng những lời lẽ chỉ trích nặng nề nhằm đả kích những nhóm đối phương, nguy hại hơn nữa là việc sử dụng bạo lực làm biện pháp giải quyết cuối cùng của các nhóm fan này Đây chính là lời báo động về sự suy thoái đạo đức, về văn hóa ứng xử của người Việt hiện nay, đặc biệt là giới trẻ

Những tác động của cộng đồng mạng dù tích cực hay tiêu cực đều ảnh hưởng đến việc thưởng thức, bình luận âm nhạc, phản ánh khuynh hướng và khả năng cảm thụ âm nhạc trên Internet của người Việt trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay

2 “Diễn đàn thưởng thức rộng lớn” trên xa lộ thông tin

2.1.Hiện tượng âm nhạc trên Youtube và những lời bình:

Youtube là trang web chia sẻ video clips, cho phép upload, chia sẻ hình ảnh

cá nhân phổ biến nhất hiện nay Khi sử dụng Youtube chúng ta có thể tải lên, chia

sẻ hình ảnh video clips của chính mình hoặc xem hình ảnh video clips của người khác một cách miễn phí Một điều thuận tiện nữa là người dùng không cần cài đặt

mà chỉ cần trình duyệt của bạn là Internet Explore hoặc Firefox có Adobe Flash

Player thì có thể dử dụng trang youtube.com một cách dễ dàng

Sự thay đổi thiết kế trên giao diện trong những năm gần đây đã chứng tỏ trang web Youtube giống một trang mạng xã hội hơn là một trang web chỉ đơn thuần là chia sẻ hình ảnh, video clips Sự kiện đó chứng tỏ trang web này đang lột xác và định hướng theo con đường của một trang mạng xã hội Điều này cũng cho

thấy, trang web youtube.com đang hòa với xu hướng xã hội hóa hiện nay Theo

cuộc thống kê các mạng xã hội lớn dựa vào danh tiếng và cách thức người dùng đánh giá cao của tổ chức Zeta Interactive vừa thực hiện, Youtube đã vượt lên và trở thành mạng xã hội hàng đầu của năm 2010

Bằng việc sử dụng công nghệ Adobe Flash, trang web youtube.com đã biểu

thị được nhiều nội dung video hoàn toàn khác nhau, bao gồm những video nhạc cũng như những đoạn phim nghiệp dư, những đoạn phim gốc chưa qua xử lý, những

Trang 22

đoạn phim, đoạn chương trình phát trên ti vi Người sử dụng có thể xem được hầu hết video ở trang web Youtube mà không cần đăng ký tài khoản, còn nếu muốn tải lên vô số video thì ta chỉ cần một tài khoản của Youtube hoặc một địa chỉ Gmail của Google là được Người Việt đã biết khai thác tối đa lợi thế này cho việc thưởng thức và bình luận âm nhạc của mình Mọi người không phân biệt giới tính, lứa tuổi, nghề nghiệp, thu nhập ai có nhu cầu trình diễn năng khiếu âm nhạc trên mạng thì cách nhanh nhất là sáng tạo và tự “sản xuất” một video clip – “sản phẩm âm nhạc”

của cá nhân rồi đăng lên trang youtube.com Đó cũng chính là lý do giải thích vì sao

ngày càng có nhiều hiện tượng âm nhạc xuất hiện trong thời gian gần đây và

youtube.com cũng đã trở thành một “diễn đàn thưởng thức rộng lớn” trên xa lộ

thông tin hiện nay

Các hiện tượng âm nhạc đang xuất hiện với một mật độ ngày càng dày đặc

trên youtube.com, xuất phát từ tính năng chia sẻ video clips dễ dàng của trang web

này Bên cạnh những hiện tượng âm nhạc gây xúc động mạnh, để lại ấn tượng sâu đậm và dư vị khó quên trong lòng khán thính giả còn có một số ít hiện tượng âm nhạc khiến cho người nghe cảm thấy kinh hãi và thật sự thất vọng về nền âm nhạc Việt Nam hiện nay

Bằng việc giành ngôi vị quán quân của cuộc thi Việt Nam Idol 2010, Uyên Linh – cô gái 22 tuổi đã tạo nên một hiện tượng âm nhạc khá nổi bật trong năm

2010 Video clip Gala Lễ đăng quang cuộc thi này cũng được đang tải trên

youtube.com ngay trong đêm 25/12/2010 Chính thời khắc đăng quang ấy, Uyên

Linh đã cất lên ca khúc “Cám ơn tình yêu” gây xúc động cho đông đảo khán giả, những người đã luôn luôn yêu mến và nhắn tin bình chọn cho Uyên Linh Trong những vòng thi đầu tiên của cuộc thi, Uyên Linh không phải là thí sinh gây được sự chú ý Tuy nhiên, khi càng vào đến vòng trong, bằng tài năng thực sự và phong cách trình diễn lôi cuốn và giọng hát “chạm được trái tim” người nghe, Uyên Linh đã làm khán giả ngạc nhiên và hoàn toàn bị thuyết phục Sau đêm thi Chung kết, Uyên Linh đã tạo nên cơn sốt khá lớn, tràn ngập trên các diễn đàn và các trang mạng xã hội Cư dân mạng cũng bắt đầu tìm kiếm trên các website âm nhạc những bài hát

mà cô ca sĩ này đã từng trình bày như: “Chỉ là giấc mơ”, “Đường cong”…Rất nhiều lời khen ngợi, khích lệ Uyên Linh của cư dân mạng trên Youtube Chẳng hạn, một

Trang 23

thành viên có nickname utanchess nhận xét: “Chị đã thể hiện đúng phẩm chất của

một thần tượng trong lòng công chúng Em đã thấy chị vượt qua khó khăn như thế nào trong mỗi vòng thi Tuyệt vời lắm đó chị!” hay những dòng cảm xúc của

nickname catmouse25: “Xem lại giây phút Uyên Linh đăng quang…vẫn xúc động lắm!”, nickname Pegasus FlyHigh: “Tôi đã khóc khi bạn đăng quang Tôi yêu giọng hát bạn” Một thành viên khác có nickname dasxyz bình luận: “Rất thuyết phục,

xứng đáng là thần tượng ca hát mới của lòng người!!!”

Một hiện tượng âm nhạc nữa đang gây xôn xao trong cộng đồng mạng trong thời gian gần đây là Thái Trinh, nữ sinh trường THPT Bùi Thị Xuân Video clip ca

khúc “The Show” do Thái Trinh trình bày đã được đăng tải trên youtube.com và

nhanh chóng tạo cơn sốt trên các diễn đàn âm nhạc đối với các cư dân mạng yêu nhạc ở Việt Nam Ngoài ca khúc “The Show” được trình bày theo hình thức cover lại một ca khúc của ca sĩ người Úc – Lenka, Thái Trinh còn cover lại một số ca khúc khác như “I’m your” của Jason Marc, “Red room” của Cadaveres De Tortugas hay “Like a star” của Corinne Bailey Rae…Không những chinh phục khán giả bằng giọng hát trong trẻo, hồn nhiên mà Thái Trinh còn tạo được ấn tượng sâu đậm trong lòng khán giả bằng khả năng chơi đàn ghita rất giỏi của mình Trên trang

youtube.com, hàng trăm lời bình luận, đa phần là khen ngợi Thái Trinh, cô gái

người Việt đã thể hiện thuyết phục người nghe những ca khúc nước ngoài đã được

trình diễn bởi nhiều ca sĩ nổi tiếng trước đó Người có nickname MsQuantan nhận

xét: “So good! Phối âm và giọng chuẩn Có lẽ còn hay hơn Lenka Chúc mừng em,

Thái Trinh” hay lời nhận xét rất nhiệt tình của nickname TK9747: “Giỏi quá Thái

Trinh, người ở Việt Nam hát như vậy là quá tuyệt vời Dễ thương nhất là phần: It’s

a joke…a very cutie accent, keep it up and peace…” Một thành viên khác cũng chia sẻ: “Thật tuyệt vời Chị khâm phục em Khó hình dung một cô bé trông rất xì tin như em lại tài năng đến thế Chúc cho em luôn xinh tươi, học tốt và thành công hơn nữa nhé Chị hy vọng tài năng của em được tỏa sáng Chị rất thích bài hát và cách thể hiện của em.”

Trong thời gian gần đây, cư dân mạng đang bàn tán xôn xao về bản cover ca khúc kinh điển “My heart will go on” của cậu bé Vũ Song Vũ, tên thật là Vũ Thành

Vũ, 12 tuổi, người Hải Phòng Video clip bản thu âm ca khúc này được đăng tải

Trang 24

trên Youtbe ngày 23/6/2011 đã nhanh chóng lan truyền trên các diễn đàn âm nhạc Cậu bé 12 tuổi này khi trình bày “My heart will go on” đã biết luyến láy, đưa cảm xúc vào bài hát và nhờ vậy đã trở thành một hiện tượng âm nhạc làm khuynh đảo cộng đồng mạng Việt Nam Clip “My heart will go on” của Vũ Song Vũ đã được khoảng 1500 người nhấn nút like trên Youtube và nhận được hàng trăm lời bình

luận Điển hình là lời bình luận của nickname koy.bêybê: “Bé mà hát tiếng Anh chuẩn nhờ!”, nickname blackwi cũng tán thưởng: “Bé này hát cực chuẩn luôn Justin Bieber Việt Nam đấy” Một thành viên với nickname Trang Yamato chia sẻ

cảm xúc: “Ôi đáng yêu quá, bé con ơi, giọng hát trong sáng quá ý, nghe hay và thích lắm ý…”

Video clip “Chú ếch con” do cô bé 8 tuổi, Lê Nguyễn Hương Trà trình bày

khi mới đăng tải trên youtube.com đã khiến cộng đồng mạng không khỏi ngỡ ngàng

Điểm đặc biệt ở đây là ca khúc “Chú ếch con” được Hương Trà trình diễn bằng cả tiếng Việt và tiếng Ý rất thuần thục ở tuổi lên 8 với phong cách tự tin, nhí nhảnh tại Đại nhạc hội Zechino d’Oro được tổ chức vào cuối ăm 2003 ở Ý Sau 3 ngày đăng tải trên Youtube, clip “Chú ếch con” của cô bé Hương Trà đã thu hút hơn 73000 lượt xem “Cô bé hát rất hay Very good super star…”; “Hay đáo để…” là những lời bình luận điển hình trên Youtube dành cho cô bé 8 tuổi này

Hiện tượng “thảm họa nhạc Việt” – hiện tượng một số bài hát với ca từ nhảm nhí, độc hại lan truyền trên với tốc độ chóng mặt trên Youtube và một số trang mạng xã hội đã trở thành vấn nạn của nền âm nhạc Việt Nam trong thời gian gần đây

Mở đầu cho hiện tượng này là ca khúc “Nói dối” của Phương My, một ca sĩ gốc Đà Nẵng Ngay khi được tung lên Youtube, ca khúc “Nói dối” đã trở thành đề tài bàn tán sôi nổi, làm dấy lên làn sóng phản ứng mạnh mẽ của cư dân mạng Hầu hết những lời bình luận dành cho ca khúc này đều là những lời phê bình, chỉ trích gay gắt về lời bài hát nhảm nhí, giai điệu nhạt nhẽo, phong cách trình diễn của ca sĩ

có phần kỳ dị “Nghe xong mà nổi hết cả da gà, thật không thể tưởng tượng có một

ca khúc kinh khủng như vậy Giờ ai cũng có thể đi làm ca sĩ hở trời? Đúng là thảm

họa mới của Vpop”, nickname sonngoc1990 trên Youtube bình luận Nickname

nguyenvancan11 tỏ ra gay gắt “Mất phong cách con người Việt Nam Tây không ra

Trang 25

Tây, Tàu không ra Tàu, giọng hát cứng như đá, nản cho các ca sĩ mới lên quá…”

Một thành viên nữa có nick name miusiu2102 bày tỏ: “Thật là thất vọng khi các ca

sĩ Việt Nam cứ như thế này.”

Sau ca khúc “Da nâu” cực ngắn, vỏn vẹn 4 câu, gây kinh hãi cho công chúng yêu nhạc chưa lâu thì gần đây, Phi Thanh Vân lại tung thêm một ca khúc nữa là

“Tâm hồn vĩnh cửu” – ca khúc bị xem là “Thảm họa Vpop mới” Đó cũng là lý do giải thích vì sao Phi Thanh Vân lại được mệnh danh là “Nữ hoàng thảm họa nhạc Việt” Hai ca khúc “Da nâu” và “Tâm hồn vĩnh cửu” của Phi Thanh Vân sau khi đăng tải trên Youtube đã gặp phải sự phản đối kịch liệt từ cộng đồng mạng Việt

Nam Một thành viên có nickname thanhtungnguyen1977 nhận xét: “Lời bài hát nhảm nhảm sao ý”; “Đây cũng gọi là bài hát nữa hả?”, nickname namhi ngạc nhiên

Một số lời bình luận khác trên Youtube cũng có nội dung lên án tương tự: “Đúng là ngộ độc âm nhạc”; “Dã man tàn bạo, lảm nhảm vài câu mà thành một bài hát” hay

“Thật kinh khủng, chưa bao giờ mình nghe một bài hát nào tệ đến thế”

2.2 Các trang web âm nhạc phổ biến và sự thiếu vắng các trang bình luận, thưởng thức:

Bước vào thời đại bùng nổ công nghệ thông tin hiện nay, khi Internet đã gắn

bó và trở thành một bộ phận không thể thiếu của cuộc sống con người thì việc nâng cao đời sống tinh thần mà cụ thể là quan tâm đến cuộc sống âm nhạc của quần chúng trên phương tiện này là điều hết sức cần thiết Xuất phát từ thực tế trên, hàng loạt trang web âm nhạc đã được thiết lập trên Internet nhằm đáp ứng cho nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc của cư dân mạng, đặc biệt là khán giả trẻ Các trang web âm nhạc có những chức năng riêng, tồn tại độc lập và được thiết kế theo một cấu trúc nhất định, giúp cư dân mạng có thêm nhiều sự lựa chọn, từ đó tạo điều kiện

để việc thưởng thức, bình luận âm nhạc trên Internet trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn

Thị trường các trang web âm nhạc Việt Nam, theo đánh giá trong những năm gần đây là rất giàu tiềm năng Thời điểm 2004 – 2005, mảnh đất website âm nhạc Việt nam mới được khai hoang trên thế giới Internet màu mỡ Các trang web

www.yeuamnhac.com; vietnamaudio.com.vn; nhacso.net; www.nhacviet.com; baihatviet.vn; www.giaidieu.net.vn;…được xem là những mảnh đất được khai

Trang 26

hoang đầu tiên trong buổi sơ khai này Tuy vậy, các địa chỉ trên cũng chỉ dừng lại ở mức độ là các trang web âm nhạc trực tuyến mà thôi Sau đó là sự gia nhập của các trang web âm nhạc không chỉ có tính năng đơn thuần là cho phép người dùng nghe nhạc mà còn cho phép tải nhạc về máy một cách miễn phí đồng thời bổ sung thêm

nhiều tiện ích khác nữa Một số trang web điển hình như: mp3.zing.vn;

www.nhaccuatui.com;www.nhacvui.vn; www.canhac.com; nghenhac.info;…là

những trang web âm nhạc trực tuyến lớn nhất, hiện đại nhất hiện nay, với kho nhạc đầy đủ các thể loại, album, ca sĩ, bài hát,…nhờ đó mà mỗi cư dân mạng có thể dễ dàng đăng nhạc, nghe nhạc, tải nhạc dưới các hình thức tải bài hát, tải album, tải nhạc chuông điện thoại, tải video clip…Đồng thời, khi truy cập vào những trang web này, mỗi cư dân mạng có thể thưởng thức rất nhiều ca khúc thuộc mọi thể loại,

từ các ca khúc Việt Nam đến các ca khúc quốc tế, mọi dòng nhạc Rock, Jazz, Pop, Rap,…từ những bản nhạc phim đến giai điệu của các loại nhạc cụ: Piano, Saxophone, Violon, Ghita…Các trang web âm nhạc đã kể trên còn hoạt động theo một cơ chế tương tự như một kho tìm kiếm Google Nhờ có các robot ở bên trong tự động tìm được những đường link có cùng nội dung âm nhạc trên Internet nên người dùng chỉ cần vào một địa chỉ duy nhất là có thể tìm nhạc từ nhiều nguồn khác nhau

Bên cạnh 2 chức năng thông dụng là nghe nhạc và tải nhạc, các trang web

nhacsovn.net; vietmusic.com; nhacviet.vietnamnet.vn; thuvienamnhac.com.vn;

www.banyeunhac.net; mtv.com.vn;…còn là những trang web chuyên cập nhật, tổng

hợp thông tin âm nhạc, nguời dùng có thể tìm thấy thông tin về các ca sĩ, nhóm nhạc mà mình yêu thích, ngoài ra còn có thể giao lưu, kết bạn với những nguời có

cùng sở thích âm nhạc Các trang web tuanvietnam.vietnamnet.vn; vnmusic.com.vn;

www.giaidieuxanh.vn; thethaovanhoa.vn còn dành riêng nhiều mục để đăng tải các

bài bình luận, đánh giá mọi vấn đề trong đời sống âm nhạc

Các trang web âm nhạc phổ biến hiện nay còn được thiết kế nhằm mục đích đáp ứng yêu cầu của từng đối tượng công chúng cụ thể Ta có các trang web âm

nhạc dành cho giới trẻ, đặc biệt là các bạn sinh viên như: www.giaidieutre.org;

www.amnhacsinhvien.net;…Trang web www.vietguitar.host.sk là một địa điểm

dành cho công chúng hâm mộ nhạc cổ điển và có niềm đam mê đặc biệt với giai

điệu của tiếng đàn ghita cổ điển Trang web www.rapper.vn.net là trang web phục

Trang 27

vụ cho những người yêu thích nhạc rap, có chức năng cho pháp nghe, tải nhạc rap miễn phí, tìm kiếm thông tin về các ca sĩ nhạc rap… Trang web

www.nhacrockonline.com là mảnh đất dành cho nhạc rock, tổng hợp tất cả các thể

loại nhạc rock Khi truy cập vào trang web này, người yêu nhạc có thể tải nhạc rock miễn phí hay tham gia vào các diễn đàn thảo luận về các ca khúc nhạc rock bất hủ, tìm hiểu thông tin các ca sĩ, nhóm nhạc rock và cập nhật những thông tin nhạc rock

mới nhất… Trang www.dj.pro.vn là trang web phục vụ cho các bạn trẻ có niềm đam

mê nhạc sàn, nhạc DJ hàng đầu của Việt Nam, là sân chơi giao lưu giữa những bạn

trẻ yêu nhạc sàn với nhau và với các DJ Còn trang web www.vnstyle.vdc.com.vn lại

là một thế giới của âm nhạc truyền thống Việt Nam, với một kho tư liệu rất phong phú về các loại nhạc cụ dân tộc, dân ca từng vùng miền, thông tin nhạc sĩ, ca sĩ… Đây là một địa chỉ đáng tin cậy dành cho những người có niềm say mê tìm hiểu về nền âm nhạc cổ truyền của dân tộc

Nhìn lại một cách tổng quát những trang web âm nhạc phổ biến đã nêu trên,

ta nhận thấy phần lớn các trang web này chỉ tập trung đầu tư vào chức năng cho phép nghe và tải nhạc trực tuyến, cập nhật thông tin âm nhạc mà hầu như đã bỏ quên mảng bình luận, thưởng thức âm nhạc Khi truy cập vào các trang web âm nhạc hiện nay, nguời dùng dễ bị thu hút bởi giao diện bắt mắt, dễ bị choáng ngợp trước kho nhạc phong phú về thể loại nhưng thật khó để tìm thấy một góc dành cho

cảm nhận, phê bình âm nhạc Ví như trang web mp3.zing.vn, dưới mỗi bài hát đều

có một mục nhỏ dành để đăng tải những lời bình luận của cư dân mạng sau khi nghe xong bài hát ấy Tuy nhiên, lâu dần, góc bình luận kia cũng đã nhanh chóng trở thành “chiến trường hỗn loạn” bởi những lời chỉ trích quá khích giữa các cư dân mạng Thế mới thấy, trên mạng Internet hiện nay đã thiếu vắng hẳn các trang bình luận, thưởng thức, do đó chưa đáp ứng được nhu cầu thưởng thức, bình luận âm nhạc của đông đảo khán thính giả

Trang 28

CHƯƠNG 2 BÌNH LUẬN, THƯỞNG THỨC ÂM NHẠC TRÊN 3 TRANG

WEB: HỘI NHẠC SĨ VIỆT NAM, GIAI ĐIỆU XANH,

THỂ THAO VÀ VĂN HÓA

1 Những vấn đề chung:

1.1 Giới thiệu lý do chọn 3 trang web

Trong bối cảnh hiện nay, khi mà các trang web nghe nhạc trực tuyến đang chiếm ưu thế còn các trang web bình luận, thưởng thức âm nhạc lại đang thiếu vắng hẳn trên Internet thì chúng ta vẫn thấy sáng lên một số trang web bình luận, thưởng thức hoạt động hết sức hiệu quả, đáp ứng phần nào nhu cầu thưởng thức, bình luận

âm nhạc của công chúng yêu nhạc Những trang web mà chúng tôi muốn nói đến là

trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Giai điệu xanh, Thể thao và Văn hóa

Trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam (vnmusic.com.vn) là trang web chính thức của Hội Nhạc sĩ Việt Nam Tổ chức này là một “tổ chức chính trị xã hội, nghề

nghiệp của những người hoạt động âm nhạc trong lĩnh vực sáng tác, lý luận, biểu diễn và đào tạo âm nhạc trong phạm vi toàn quốc Việt Nam và trong quan hệ trao đổi về âm nhạc với các tổ chức âm nhạc quốc tế”3 Được sự cho phép của Cục Báo

chí và Bộ văn hóa thông tin, trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã được thiết lập vào ngày 26/5/2006, do Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Thị Minh Châu – Trưởng ban

Lý luận của Hội Nhạc sĩ Việt Nam làm chủ biên Trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam không chỉ có chức năng nghe nhạc như mọi trang web âm nhạc khác mà còn đặc biệt quan tâm đến mảng bình luận âm nhạc ở các chuyên mục: Tác phẩm, Luận bàn, Phím bàn…Hầu hết các bài bình luận được tập hợp tại các chuyên mục này đều là những bài viết sâu sắc, không những của Hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam mà còn là

“tác phẩm” của những người chưa từng hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc như: phóng viên, nhà báo, nhà văn, nhà giáo, bạn đọc gần xa…Sau 5 năm hoạt động, trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã trở thành cầu nối, đưa các nhạc sĩ đến gần hơn

3

“Hội Nhạc sĩ Việt Nam”,

http://vi.wikipedia.org/wiki/Hội_Nhạc_sĩ_Việt_Nam

Trang 29

với công chúng, từ đó cùng nhau đưa ra những nhận định xác đáng để phát triển nền

âm nhạc Việt Nam trong tương lai

Trang web Giai điệu xanh do Nhà báo - nhạc sĩ Nguyễn Thanh Bình làm chủ biên cũng là một trong những trang web bình luận, thưởng thức mà chúng tôi muốn nói tới Giai điệu xanh được thiết lập với chức năng là một trang web trực tuyến chuyên về âm nhạc, nhằm phục vụ cho đông đảo những người yêu nhạc, góp một tiếng nói độc đáo vào sinh hoạt âm nhạc đang diễn ra hết sức sôi nổi hiện nay Những trang thông tin âm nhạc nóng hổi được cập nhật, những bài bình luận âm nhạc liên tục được gửi về, tập hợp và đăng tải trên các chuyên mục: Cảm nhận âm nhạc, Bàn tròn âm nhạc, Lý luận phê bình, Thưởng thức âm nhạc…Giữa thời buổi kinh tế thị trường, khi con người cứ mải miết chạy theo lợi nhuận thì Giai điệu xanh vẫn là một trang web hoạt động phi lợi nhuận, đang đến gần và tạo được một chỗ đứng trong lòng cư dân mạng yêu nhạc sau một thời gian hoạt động Đó chính là thành quả của một quá trình lao động không mệt mỏi từ chủ biên đến đông đảo các thành viên cùng cộng tác viên trang web

Trang web Thể thao và Văn hóa là một trong những tờ báo điện tử hàng đầu của Việt Nam và từ lâu đã trở nên rất gần gũi với cộng đồng mạng Có được điều này là nhờ trang web, với chức năng không chỉ cập nhật một cách toàn diện, khách quan những thông tin liên quan đến tình hình văn hóa, thể thao trong và ngoài nước

mà còn đăng tải các bài bình luận sâu sắc xoay quanh các vấn đề thể thao, văn hóa

mà âm nhạc là một lĩnh vực cụ thể Luôn luôn theo sát dòng chảy âm nhạc nước nhà, Thể thao và Văn hóa đã kịp thời phản ánh và đưa ra những nhận định sắc sảo trong các bài bình luận âm nhạc để giúp công chúng có cái nhìn đa chiều về mọi mặt của đời sống âm nhạc đang diễn ra từng ngày

Không đi theo lối mòn mà nhiều trang web âm nhạc hiện nay đã đi qua, 3 trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Giai điệu xanh, Thể thao và Văn hóa đã chọn cho mình một hướng đi riêng, chú trọng đầu tư mảng bình luận âm nhạc để phát triển hoạt động bình luận, thưởng thức âm nhạc của người Việt trên Internet nói riêng và các phương tiện đại chúng nói chung

Trang 30

1.2 Mô tả khái quát mô hình 3 trang web:

 Trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam:

Khi truy cập vào địa chỉ vnmusic.com.vn, người dùng sẽ gặp ngay trang chủ

của website Hội Nhạc sĩ Việt Nam với phông nền xanh lá trang nhã Website Hội Nhạc sĩ Việt Nam cũng giống như mọi website bình thường khác, được thiết kế theo bố cục 3 phần là: banner, nội dung chính và footer

Banner – phần trên cùng của website được trang trí bởi logo Hội Nhạc sĩ Việt Nam nằm ở góc bên trái Bên phải banner là đườc dẫn để đi đến trang phiên bản cũ với một giao diện hoàn toàn khác của website Hội Nhạc sĩ Việt Nam Kề dưới banner là thanh công cụ hiển thị thời gian cụ thể, thuận tiện cho việc theo dõi thông tin của người truy cập web

Phần nội dung chính – phần linh hồn của trang web, trình bày những nội dung cốt lõi, cho phép người dùng truy cập, tìm kiếm thông tin Ngay góc bên trái phần nội dung chính là một khung lớn, hiển thị các chuyên mục như: Giới thiệu, Tin nhạc, Nhân vật, Tác phẩm, Xuất bản, Thư giãn, Bàn tròn, Quán nhạc, Chuyện nhạc Mỗi chuyên mục này đều bao gồm nhiều mục nhỏ, cụ thể như chuyên mục Tin nhạc gồm 2 mục là Tin hội và Tin chung; chuyên mục Tác phẩm cũng bao gồm 2 mục là Thanh nhạc và Khí nhạc; chuyên mục Bàn tròn được cấu thành bởi 2 mục nhỏ là Luận bàn và Phím bàn; chuyên mục Quán nhạc với 2 tiểu mục: Giao hưởng, thính phòng, hợp xướng và Ca khúc …Phía dưới khung chuyên mục này là ảnh bìa album hay CD của một số ca sĩ và những ý kiến đóng góp của bạn đọc liên tục được cập nhật Bên phải trang web là phần đăng tải tin tức hay bài bình luận mới nhất, tồn tại dưới dạng các bản tin, có nội dung xoay quanh những đề tài lớn trong khung chuyên mục Mỗi bản tin bao gồm 1 tiêu đề, 1 ảnh minh họa cho nội dung bản tin, 1 nội dung chính, 1 nội dung chi tiết và 1 đường dẫn xem chi tiết bản tin Người truy cập web có thể xem chi tiết từng bản tin được sắp xếp theo một chuyên mục cụ thể, từ đó nắm được tên tác giả hoặc nguồn tư liệu được sử dụng trong bài viết

Footer – phần dưới cùng của trang web là một khung lớn hiển thị các thông tin liên quan đến việc thiết lập website như: Vn music được thiết lập theo giấy phép số 143/GP-13C, ngày 26/5/2006 của Cục Báo chí, Bộ Văn hóa – Thông tin,

Trang 31

với sự trợ giúp của Hội Nhạc sĩ Thế giới, Hiệp hội Âm nhạc châu Á – Thái Bình Dương, Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam RIAV cùng các hãng phát hành băng đĩa trong và ngoài nước…Phần footer còn hiển thị chủ biên trang web Hội Nhạc sĩ việt Nam là Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Thị Minh Châu

 Trang web Giai điệu xanh:

Phông nền xanh dương phủ kín trang chủ website Giai điệu xanh hiện ra

ngay khi người dùng truy cập địa chỉ www.giaidieuxanh.vn Cũng giống như trang

web Hội Nhạc sĩ Việt Nam và mọi trang web bình thường khác, trang web Giai điệu xanh có cấu trúc 3 phần: banner, nội dung chính và footer

Trong phần banner của trang web, logo Giai điệu xanh được bố trí ở góc bên trái Phía trên cùng, bên phải banner là 7 mục, nằm kế cận với mục Trang chủ, thể hiện một số chức năng nhất định của trang web nhằm đảm bảo quyền lợi cho người truy cập Mục Liên hệ, Trợ giúp cho biết, khi gặp sự cố trong quá trình truy cập, người dùng luôn nhận được sự hỗ trợ từ đội ngũ cộng tác viên trang web 4 mục Album/CD; Thư viện ảnh; Lời ca khúc; Nhạc online thể hiện tính năng, cho phép người dùng cập nhật album hay CD mới, xem hình ảnh mới nhất của các nghệ sĩ, chép lời bài hát và nghe nhạc trực tuyến Mục Diễn đàn Giai điệu xanh dẫn đến trang trực thuộc website Giai điệu xanh, liên kết chặt với trang chủ, là một địa điểm dành cho các thành viên Giai điệu xanh giao lưu, cùng xây dựng trang web và thảo luận về mọi vấn đề đang tồn tại trong đời sống âm nhạc Ngay dưới banner là một khung dài, cho phép người dùng tìm kiếm thông tin trong website; 1 khung cập nhật tin nổi bật; 1 ảnh quảng cáo

Phần nội dung chính của trang web được bố trí theo 3 cột dọc Cột ngoài cùng, bên trái website hiển thị các chuyên mục Thư tòa soạn, Nhạc Việt, Thế giới nghệ sĩ, Nhạc quốc tế, Cảm nhận âm nhạc, Ca khúc tặng bạn, Bìa Album/CD Trong từng chuyên mục này lại bao gồm nhiều tiểu mục Nhạc Việt là chuyên mục được đầu tư khá kĩ với số lượng tiểu mục nhiều nhất trang web Chuyên mục này bao gồm các mục Nhạc cổ điển, Nhạc trẻ, Âm nhạc dân gian thực hiện chức năng nghe nhạc trực tuyến; mục Bàn tròn âm nhạc, Lý luận – phê bình, Thưởng thức âm nhạc, Tác giả - Tác phẩm là mảnh đất của bình luận, thưởng thức âm nhạc; mục Gương mặt ca sĩ, Nhóm nhạc, Nói chuyện sáng tác cho phép người dùng tìm kiếm

Trang 32

thông tin và xem hình ảnh mới nhất của nhạc sĩ, ca sĩ, nhóm nhạc Chuyên mục Thế giới nghệ sĩ gồm các tiểu mục: Thời trang và nghệ sĩ, 1001 sự cố, Chuyện giờ mới

kể, Đời thường nghệ sĩ, Góc “xấu” của sao, Hậu trường ca nhạc Chuyên mục Nhạc quốc tế gồm 3 tiểu mục: Gương mặt ca sĩ, Nhóm nhạc quốc tế và Các dòng nhạc Cột giữa website là nơi đăng tải tin tức hay bài bình luận mới nhất, tồn tại dưới dạng các bản tin, có nội dung xoay quanh những đề tài lớn trong khung chuyên mục

và được sắp xếp theo trật tự xuất hiện của các chuyên mục này Phía dưới các bản tin là khung viết phản hồi của bạn đọc Cột bên phải website hiển thị Hit Giai điệu xanh, Kết quả Làn sóng xanh xen lẫn với các bảng quảng cáo

Phần footer trang web Giai điệu xanh là một thanh ngang hiển thị 8 mục đã xuất hiện trên banner là Trang chủ, Albumm/CD, Thư viện ảnh, Liên hệ, Trợ giúp, Lời ca khúc, Nhạc online và Diễn dàn Giai điệu xanh Dưới thanh ngang là dòng chữ: “Copyright by nhuynhduc.com 2008”, tạm dịch: “Bản quyền thuộc nhuynhduc.com năm 2008”

 Trang web Thể thao và Văn hóa:

Địa chỉ truy cập chính thức của trang web Thể thao và Văn hóa là

thethaovanhoa.vn Cũng giống như 2 trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Giai điệu

xanh, tờ báo điện tử hàng đầu Việt Nam này cũng có cấu tạo 3 phần cơ bản là: banner, nội dung chính và footer

Banner của website, với tông màu xanh dương làm chủ đạo và nổi bật trên trên nền màu ấy là logo Thể thao và Văn hóa Thông tấn xã Việt Nam được bố trí ngay góc bên trái Góc bên phải và phía trên banner là hình ảnh quảng cáo của các nhà tài trợ Dưới banner là thanh ngang, hiển thị 12 chuyên mục thuộc về lĩnh vực văn hóa và thể thao như: Anh, Tây Ban Nha, Italia, Hành tinh bóng đá, Muôn màu thể thao, Thế giới thể thao, Bóng đá trong nước, Văn hóa toàn cảnh, Giải trí, Diễn đàn văn hóa, Xã hội, Quốc tế 12 chuyên mục này được xem như một bộ khung xương khá quan trọng, giúp trang web dù phải đăng tải một khối lượng tin tức khổng lồ nhưng việc bố trí tin tức vẫn rất khoa học và có hiệu quả Dưới thanh chuyên mục này là khung tìm kiếm thông tin

Mở đầu phần nội dung chính của trang web là một khung lớn, nằm ở vị trí trực diện, hiển thị các tin tức văn hóa, thể thao mới, nổi bật, được người dùng đọc

Trang 33

nhiều nhất Bên dưới khung tin tức là mảnh đất dành cho Tin Multimedia cùng với Truyền hình Thể thao và Văn hóa Toàn bộ phần còn lại của website là khu vực dành để đăng tải tin tức hoặc bài bình luận văn hóa, thể thao, tồn tại dưới dạng các bản tin, có hình ảnh minh họa Các bản tin này được bố trí theo từng tiểu mục của

12 chuyên mục đã xuất hiện trên banner Chuyên mục Bóng đá trong nước đăng tải các bản tin về một số giải đấu lớn trong nước tại các tiểu mục: Các đội tuyển quốc gia, V-League, Hạng nhất, Các giải khác, Diễn đàn các CLB Các chuyên mục Anh, Tây Ban Nha, Italia cập nhật kết quả trận đấu, bảng xếp hạng, lịch thi đấu của các Câu lạc bộ bộ bóng đá nổi tiếng tại Anh, Tây Ban Nha, Italia Chuyên mục Hành tinh bóng đá cập nhật thông tin mới nhất về các giải đấu lớn trên thế giới như Champions League, Europa, League Đức, Pháp Tin tức và bài bình luận mới nhất

vế các môn Tennis, Đua xe, Golf được đăng tải đầy đủ tại chuyên mục Thế giới thể thao Chuyên mục Muôn màu thể thao với các tiểu mục Chuyện của sao, Ảnh đẹp, Clip sao kết thúc lĩnh vực Thể thao – lĩnh vực chuyên môn thứ nhất của trang web Lĩnh vực chuyên môn thứ hai, khá quan trọng – Văn hóa được mở đầu bằng chuyên mục Văn hóa toàn cảnh Đây là chuyên mục được đầu tư khá kĩ, với những tin tức và bài bình luận xoay quanh 3 mục Âm nhạc, Phim, Sách Bốn chuyên mục Giải trí, Diễn đàn văn hóa, Xã hội, Quốc tế là những chuyên mục nằm ở vị trí cuối cùng của trang web Cột bên phải, phía ngoài cùng website là các khung phụ mục

Cà phê sáng mùa đông, Bảng xếp hạng, Bình chọn Khung Thông tin tiện ích hiển thị Dự báo thời tiết, Gía vàng, Tỷ giá ngoại tệ Dưới khung này là mục Sự kiện qua ảnh, Bạn đọc thảo luận

Phần footer trang web Thể thao và Văn hóa là một khung màu xanh dương, hiển thị tên Tổng biên tập Trương Lê Kim Hoa, một số thông tin liên quan đến giấy

tờ, địa chỉ tòa soạn, số điện thoại, email, địa chỉ website và một số thông tin cần thiết cho việc liên hệ quảng cáo trên trang web này

2 Nội dung các bài bình luận:

Bình luận âm nhạc được hiểu là mọi xem xét có liên quan đến âm nhạc, cụ thể là việc cá nhân dưa trên một tác giả, một tác phẩm hay một vấn đề cụ thể trong

âm nhạc để đưa ra những quan điểm, nhận định, đánh giá, phán xét giá trị của chúng

Trang 34

2.1 Về tác phẩm âm nhạc

Những tác phẩm âm nhạc được đề cập trong các bài bình luận đều thuộc 1 trong 2 thể loại: tác phẩm thanh nhạc và tác phẩm khí nhạc Trong đó tác phẩm thanh nhạc còn được gọi là ca khúc – những tác phẩm được sáng tác trực tiếp cho giọng hát biểu diễn với giai điệu hoàn chỉnh, độc lập Còn tác phẩm khí nhạc lại là những bản nhạc không lời Mặt khác, nếu chia tất cả các tác phẩm âm nhạc thành những nhóm cùng loại, xuất phát từ đặc tính biểu diễn của chúng, ta sẽ có được những dóng nhạc lớn như: Dòng nhạc giao hưởng thính phòng, bao gồm nhạc giao hưởng (Tác phẩm được soạn cho dàn nhạc lớn đến cả trăm nhạc công biểu diễn) và nhạc thính phòng (Tác phẩm được soạn cho nhóm nhạc dưới 10 người trở lại, những bản độc tấu nhạc cụ piano, violon, ghita ); dòng nhạc truyền thống bao gồm nhạc truyền thống cải biên, dân ca, nhạc dân tộc cổ truyền như chèo, hát lý, ca Huế, cải lương, vọng cổ, tân cổ và cuối cùng là dòng nhạc Việt hiện đại với các loại hính: nhạc tiền chiến, nhạc quê hương, nhạc cách mạng, nhạc vàng, nhạc xanh

Chú ý đến phương án thứ nhất, chia tác phẩm âm nhạc thành 2 loại: tác phẩm thanh nhạc và tác phẩm khí nhạc, chúng tôi tập trung chọn lọc, phân tích nội dung

của một số bài bình luận đặc sắc về đối tượng này trên 3 trang web: Hội Nhạc sĩ

Việt Nam, Giai diệu xanh, Thể thao và Văn hóa

2.1.1 Tác phẩm thanh nhạc (Ca khúc)

 Trang web Hội Nhạc sĩ Việt Nam

Những cảm nhận sâu sắc về ca khúc “Một mình” do nhạc sĩ Thanh Tùng sáng tác đã được tác giả có nickname Tây Bụi thể hiện trong bài viết “Một mình – Thanh Tùng”, đăng tải trên chuyên mục Tác phẩm, ngày 2/2/2010 Tác giả đặc biệt quan tâm đến ca từ và giai điệu của bài hát Ở phần đầu bài bình luận, tác giả cho rằng ca từ “Một mình” dù thanh lịch nhưng nghe có vẻ buồn Nỗi buồn trong ca khúc bắt nguồn từ nỗi nhớ người vợ đã khuất hòa nhập với nỗi cô đơn trong thời gian sống 7 năm một mình của nhạc sĩ Thanh Tùng khi sáng tác bài hát Tác giả Tây Bụi còn khẳng định tính dân tộc của bài hát qua việc phát hiện phong cách sáng tác đoạn ca từ đầu gần giống với một đoạn ngâm hay một đoạn rao vọng cổ chậm Phần cuối bài viết, tác giả đã phân tích cao độ phần điệp khúc bài hát để cho

Trang 35

thấy giai điệu bài hát có cấu trúc linh hoạt, vừa cổ điển lại vừa dân gian, góp phần đưa bài hát lên vị trí đầu tiên của Topten Làn Sóng Xanh tháng 1/1999

Qua bài viết “Một trời Hà Nội trong đêm Sài Gòn”, được đăng tải trên chuyên mục Tác phẩm ngày 27/12/2010, nhạc sĩ Nguyễn Bách đã trình bày những nhận xét, đánh giá về album “Mùa thu níu bước em về” của nhạc sĩ – nhà báo Quỳnh Hợp Ở phần đầu bài viết, tác giả Nguyễn Bách đã đề cập đến nghệ thuật phổ nhạc cho thơ độc đáo được Quỳnh Hợp sử dụng gần như trong tất cả các ca khúc của album, chỉ trừ bài “Đông về trên phố” Bằng việc trung thành với cách chuyển đầu tiên, giữ nguyên bài thơ để phổ nhạc, nhạc sĩ Quỳnh Hợp đã giữ đúng nguyên bản của của hầu hết các bài thơ khi phổ thành các ca khúc Phần giữa bài viết, Nguyễn Bách bàn đến các kỹ thuật được sử dụng có hiệu quả trong “Mùa thu níu bước em về” như: kỹ thuật đảo phách, thay đổi biến hóa cấu trúc bài thơ, dùng những quãng nhạc phù hợp với nội dung cần diễn đạt của ca từ, tạo đường nét giai điệu…Tác giả còn nói đến ấn tượng mạnh mẽ khi lần đầu tiên nghe ca khúc “Nhịp phố” trong album – ca khúc được phổ theo phong cách Rap từ một bài thơ Phần cuối bài viết, Nguyễn Bách nhấn mạnh vai trò giọng hát ca sĩ Trang Nhung trong việc góp phần làm nên thành công của album “Mùa thu níu bước em về”

Bài viết “Tình ca – Hoàng Việt”, đăng tải vào ngày 28/4/2011 trên chuyên mục Tác phẩm là những dòng tâm sự, suy nghĩ của tác giả Vương Thảo về ca khúc

“Tình ca” – một sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Việt Theo tác giả Vương Thảo, ““Tình

ca” là bài ca thực sự da diết và ngân vang về tình yêu, khát vọng sống và đức tin vào đời sống thế gian này Nó không phải là bài viết cho một người lính trong một khoảnh khắc của cuộc chiến Nó viết cho mọi người ở mọi nơi và mọi lúc…”4 Để làm sáng tỏ luận điểm này, tác giả đã đi vào phân tích nội dung một số đoạn nổi bật trong ca khúc Phần đầu bài viết, Vương Thảo nói đến tình yêu trong “Tình ca”, đó

là tình yêu đôi lứa đang hòa cùng dòng chảy và sẵn sàng dâng hiến cho một tình yêu lớn lao hơn – tình yêu tự do, tình yêu hòa bình của dân tộc Bằng một niềm tự hào, tác giả kể về kỷ niệm một lần được hát, dịch lời bài hát “Tình ca” cho cựu chiến binh Mỹ và chứng kiến thái độ ngưỡng mộ của họ về con người Việt Nam trong

4

Vương Thảo, “Tình ca – Hoàng Việt”,

http://vnmusic.com.vn/p730-tinh-ca-hoang-viet.html

Trang 36

chiến tranh Phần cuối bài viết, tác giả Vương Thảo bàn về đức tin và khát vọng mãnh liệt của con người Việt Nam được nhạc sĩ Hoàng Việt thể hiện xuất sắc trong

ca khúc “Tình ca”

Đúng như nhan đề “Cảm nhận “Người ở người về”…”, tác giả Hoàng Anh, trong một bài viết đăng tải trên chuyên mục Tác phẩm, ngày 22/7/2011, đã trình bày những cảm nhận hết sức sâu sắc về bài hát “Người ở người về” – một tác phẩm âm nhạc lấy chất liệu từ làn điệu dân ca quan họ Bắc Ninh Những suy nghĩ về bài hát đến thật tình cờ vào một đêm thanh tĩnh, khi Hoàng Anh chợt nghe thấy giai điệu

“Người ở người về” được cất lên từ giọng hát tha thiết của nữ ca sĩ Thanh Lam Theo tác giả bài viết, nội dung “Người ở người về” như một lời tâm sự, một hồi ức

về quá khứ xa xăm của chuyện tình bị ngăn trở bởi một luật lệ hà khắc – “Quan họ không lấy nhau” Với giai điệu trầm buồn, nhịp điệu chậm, “Người ở người về” phảng phất nỗi niềm quyến luyến, nuối tiếc giữa các liền anh liền chị trong những buổi chia tay Với ý nghĩ đó, trong phần cuối bài viết, tác giả Hoàng Anh đã gọi

“Người ở người về” là “câu chuyện cổ tích của thời hiện đại” và thể hiện niềm thương cảm cho “số phận tình yêu” dưới những luật lệ hà khắc của xã hội

Nhạc sĩ Phan Khanh đã gửi trọn vẹn những cảm xúc chân thành về album

“Mùa thu ngoan” của nhạc sĩ Nguyễn Đình Khiêm vào bài viết với nhan đề “Có một

“Mùa thu ngoan” của nhạc sĩ Đình Khiêm”, đăng tải trên chuyên mục Tác phẩm, ngày 3/11/2011 Album CD “Mùa thu ngoan” gồm 11 bài hát, là album đầu tay của nhạc sĩ Đình Khiêm, được ấp ủ trong một thời gian dài mới cho ra mắt công chúng yêu nhạc Mưa, mùa thu luôn là 2 đề tài sáng tác rất được nhạc sĩ Đình Khiêm chú ý

và theo tác giả Phan Khanh, mùa thu trong album “Mùa thu ngoan” lại là một mùa thu lạ, không hề ảm đạm, u sầu mà rất ngoan, rất đáng yêu Chọn ra một số ca khúc đặc sắc trong album, tác giả đặc biệt chú ý đến ca từ, giai điệu của các ca khúc này,

cụ thể là ca từ trong ca khúc “Quán bên đường”, “Mùa thu ngoan”, “Chiều bơ vơ”, giai điệu Slow Rock trong “Ai còn nhớ dòng sông”, điệu Monderato trong “Mưa từ bên ấy…” Chính những yếu tố này đã giúp nhạc sĩ Nguyễn Đình Khiêm vẽ ra một mùa thu tuyệt diệu trong bức tranh âm nhạc rộng lớn của nước nhà

Trong bài viết với nhan đề “Chiếc lá thu phai” được đăng tải ngày 17/11/2011, nhà thơ trẻ Du Nguyên đã viết về những xúc cảm của mình khi chợt

Trang 37

nghe nhạc phẩm “Chiếc lá thu phai” do cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sáng tác Những nét đượm buồn trong lời bài hát đã khiến tác giả Du Nguyên bị ám ảnh sâu sắc bởi thân phận và tình yêu mà nhạc sĩ Trịnh Công Sơn gửi lại trên trang giấy Bằng việc phân tích ca từ trong bài hát “Chiếc lá thu phai” ở phần đầu bài viết, Du Nguyên nói đến niềm tiếc nuối của Trịnh Công Sơn về những ngày xuân ngắn ngủi của tạo hóa

và của cuộc đời Những dự cảm về thân phận mong manh của con người: “Chiếc lá

thu phai, chiếc lá cuộc đời đã phai đi những sắc màu tươi đẹp nhất Xương lá run run trong cơn giông trút nước Gân lá sắp gãy mục bởi gió thu xào xạc Lá tàn, lá rụng như đời sống sắp đi xa”5 Phần cuối bài viết, Du Nguyên bàn đến thái độ bình

thản của Trịnh Công Sơn khi đối diện với sự chia ly, mất mát Trịnh đã cám ơn những hạnh phúc đã qua để chuẩn bị cho một cuộc ra đi, mang theo tình yêu đời, tình yêu sống bền lâu mãi mãi…

 Trang web Giai điệu xanh:

“Mùa xuân bên cửa sổ” – một trong 3 ca khúc đặc trưng và tiêu biểu về đề tài mùa xuân của nhạc sĩ Xuân Hồng đã được tác giả Hà Nhật Quỳnh bình luận trong bài viết với nhan đề “Mùa xuân bên cửa sổ: Bản tình ca đương đại của người lính”, đăng trên Cảm nhận âm nhạc ngày 2/1/2009 Ở phần đầu bài viết, tác giả đưa vào 2

ca khúc còn lại trong chùm 3 ca khúc xuân nổi tiếng của nhạc sĩ Xuân Hồng: “Xuân chiến khu” và “Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh” để so sánh, tìm ra nét độc đáo của “Mùa xuân bên cửa sổ” Dưới đây là một số nhận định của tác giả Hà Nhật

Quỳnh: “Còn bài hát Mùa xuân bên cửa sổ là khúc hát dịu dàng, đằm thắm và da

diết - Bản tình ca đương đại của người lính”; “Còn riêng bài Mùa xuân bên cửa sổ lại có những dấu ấn độc đáo trong “cách nhìn” của tác giả - một cách diễn đạt có những tìm tòi trong bố cục và ý tứ sâu sắc” 6 Tác giả còn tìm thấy vẻ đẹp trong bài

hát toát lên từ ý thơ, từ nghệ thuật phản ánh trực diện và “táo bạo”, đưa những nụ hôn của tình yêu đôi lứa làm hình tượng chủ đạovà nổi bật của ca khúc Phần cuối

5

Du Nguyên, “Chiếc lá thu phai”,

http://vnmusic.com.vn/p1218-chiec-la-thu-phai.html

6

Hà Nhật Quỳnh, “Mùa xuân bên cửa sổ: Bản tình ca đương đại của người lính”,

http://www.giaidieuxanh.vn/news/9563/Mùa xuân bên cửa sổ: Bản tình ca đương đại của người lính.html

Trang 38

bài bình luận, theo lời kể của nhà thơ Song Hảo, tác giả viết về hoàn cảnh ra đời của bài thơ cùng tên – “Mùa xuân bên cửa sổ”

Qua bài viết có nhan đề “Mong ước kỉ niệm xưa”, đăng tải trên chuyên mục Cảm nhận âm nhạc, ngày 17/9/2009, tác giả Phạm Vân Nga ở Vũng Tàu đã chia sẻ những tâm sự, những cảm xúc về ca khúc “Mong ước kỉ niệm xưa” – một sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Xuân Phương Mở đầu bài bình luận, tác giả Vân Nga viết:

“Tôi chưa biết tự bao giờ mà tôi được nghe ca khúc thật hay Mong ước kỉ niệm xưa (sáng tác: Nguyễn Xuân Phương, ca sĩ Phương Vy)” 7 Cái “hay” của bài hát được tác giả cảm nhận thông qua “giọng hát ngọt ngào, ấm” của ca sĩ trình bày - Phương

Vy, “hình ảnh quen thuộc”, “ca từ không cầu kỳ” nhưng đủ sức chạm vào lòng người, “giai điệu nhẹ nhàng” phù hợp với lứa tuổi học trò…Bằng một câu yêu thích trong “Mong ước kỉ niệm xưa”: “Nếu có ước muốn trong cuộc đời này, hãy nhớ ước muốn cho thời gian trở lại…”, tác giả Vân Nga đã tạo ra một sự vận động cho những dòng cảm xúc của mình khi thể hiện vào bài viết Đó là hồi tưởng về chuỗi ngày êm đẹp trong quá khứ rồi quay trở về hiện tại đối diện với niềm tiếc nuối, mơ ước được “sống lại” cùng với những kỉ niệm khó phai của một thời xa vắng… “Hãy biết yêu quý và tận hưởng hết khoảng thời gian đẹp từ thuở cắp sách đến trường” là một thông điệp mà tác giả Vân Nga đã rút ra từ ca khúc “Mong ước kỉ niệm xưa” và mong muốn gửi tới đông đảo bạn đọc

Trong bài bình luận “Gửi người em gái”, đăng tải trên Cảm nhận âm nhạc, ngày 30/11/2011, bác sĩ Lê Trung Ngân đã viết về những suy nghĩ, cảm nhận về nhạc phẩm “Gửi người em gái” – tình khúc cuối cùng trong 10 tình khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn “Gửi người em gái” được sáng tác vào mùa xuân Bính Thân (1956) và theo tác giả Lê Trung Ngân, điều bí ẩn trong tình khúc này là nhạc

sĩ Đoàn Chuẩn đã mượn cái cớ thời cuộc để gửi niềm yêu thương sâu xa đến một người con gái mà mình đành phải chia biệt Như một chứng nhân, tác giả bài viết kể

về chuyện tình buồn giữa nhạc sĩ Đoàn Chuẩn và người con gái trong mộng ấy Những giai điệu da diết của ca khúc “Gửi người em gái” đã được nhạc sĩ Đoàn Chuẩn viết nên bằng tất cả tiếc nuối khôn nguôi về một mối tình đã chết bởi trò đùa

7

Phạm Vân Nga, “Mong ước kỷ niệm xưa”,

http://www.giaidieuxanh.vn/news/10545/ Mong ước kỉ niệm xưa.html

Trang 39

nghiệt ngã của số phận Tuy nhiên theo tác giả Lê Trung Ngân, đó chỉ là những âm điệu trầm buồn của khúc dạo đầu bài hát, tinh thần chung của toàn bài chỉ thể hiện tập trung trong phần thứ 2 Ở phần này, người viết đã thấy sáng lên tia hy vọng tìm lại mối tình xưa giữa khung cảnh đất nước hoàn toàn độc lập Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn

đã biết vượt lên nỗi đau sâu thẳm trong tâm hồn để tìm lấy niềm hy vọng, dù là mỏng manh Đó chính là những phát hiện rất đáng trân trọng về bài hát “Gửi người

em gái” đã được bác sĩ Lê Trung Ngân thể hiện trong bài bình luận cùng tên của mình

Tác giả Nguyễn Hoàng đã dùng một đoạn câu mở đầu ca khúc “Tạ ơn” –

“Dù đến rồi đi tôi cũng xin tạ ơn người…” để làm nhan đề cho một bài viết được đăng trên chuyên mục Cảm nhận âm nhạc, ngày 9/12/2011 Bài viết “Dù đến rồi đi tôi cũng xin tạ ơn người…” nói đến những phát hiện, những cảm xúc của Nguyễn Hoàng về ca khúc “Tạ ơn” – một sáng tác bất hủ của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Mở đầu bài viết, tác giả đề cập đến tâm trạng “sắc sắc không không” vô chừng khi đôi lần thoáng nghe “Tạ ơn” từ giọng ca Khánh Ly Với việc chia bài hát làm 3 phần và đi vào phân tích nội dung mỗi phần ấy, tác giả Nguyễn Hoàng đã khám phá

ra một chuỗi những cảm xúc đan xen mà nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã gửi gắm vào nhạc phẩm của mình: Từ chút nuối tiếc mơ hồ đến nỗi niềm cô đơn mà không hề tuyệt vọng và cuối cùng là lời cảm ơn cuộc đời, mãn nguyện về tình yêu và cuộc sống hiện tại Bài viết “Dù đến rồi đi tôi cũng xin tạ ơn người…” đã trở thành cầu nối, giúp truyền tải những thông điệp của Trịnh Công Sơn trong “Tạ ơn” đến với các thế hệ công chúng, để rồi từ đó mỗi người trong chúng ta đều biết yêu thương cuộc đời và yêu thương con người…

Nhạc phẩm “Mùa xuân đầu tiên” – một tuyệt phẩm của cố nhạc sĩ Văn Cao

đã hiện lên thật nhẹ nhàng trong bài viết trong suy nghĩ của tác giả Khắc Huy qua bài viết với nhan đề “Chút cảm nhận về “Mùa xuân đầu tiên” của Văn Cao”, đăng trên chuyên mục Cảm nhận âm nhạc, ngày 24/01/2012 Ở bài viết tương đối ngắn của mình, bằng cách phân tích nội dung bài hát “Mùa xuân đầu tiên”, tác giả đã trình bày những nét rất riêng trong cách nhạc sĩ Văn Cao cảm nhận về mùa xuân độc lập đầu tiên của đất nước Theo Khắc Huy, “Mùa xuân đầu tiên” của nhạc sĩ Văn Cao mang âm điệu trầm lắng, là mùa xuân thật gần gũi với én lượn, gà gáy trên

Ngày đăng: 07/05/2021, 17:35

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Bộ Văn hóa và Thể thao (2010), 1000 năm Âm nhạc Thăng Long – Hà Nội, Quyển 5 – Bình luận, NXB Âm nhạc, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: năm Âm nhạc Thăng Long – Hà Nội, Quyển 5 – Bình luận
Tác giả: Bộ Văn hóa và Thể thao
Nhà XB: NXB Âm nhạc
Năm: 2010
2. Hội Nhạc sĩ Việt Nam (1989), Nhạc sĩ Việt Nam sáng tác, NXB Âm nhạc và Đĩa hát, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nhạc sĩ Việt Nam sáng tác
Tác giả: Hội Nhạc sĩ Việt Nam
Nhà XB: NXB Âm nhạc và Đĩa hát
Năm: 1989
3. Lan Hương (dịch), Các thể loại âm nhạc, NXB Văn hóa, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Các thể loại âm nhạc
Nhà XB: NXB Văn hóa
4. Nguy ễn Văn Huân (sưu tầm và biên soạn), Âm nhạc Việt Nam – Những điều cần biết, NXB Văn hóa - Thông tin Sách, tạp chí
Tiêu đề: Âm nhạc Việt Nam – Những điều cần biết
Nhà XB: NXB Văn hóa - Thông tin
5. Nguy ễn Thị Nhung, Phân tích tác phẩm âm nhạc, NXB Từ điển bách khoa Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phân tích tác phẩm âm nhạc
Nhà XB: NXB Từ điển bách khoa
6. Vĩnh Phúc (2011), Âm nhạc cổ truyền Việt Nam qua báo chí nửa sau thế kỉ XX, NXB Thuận Hóa Huế Sách, tạp chí
Tiêu đề: Âm nhạc cổ truyền Việt Nam qua báo chí nửa sau thế kỉ XX
Tác giả: Vĩnh Phúc
Nhà XB: NXB Thuận Hóa Huế
Năm: 2011
7. Lưu Hữu Phước (1988), Âm nhạc và cuộc sống, NXB thành phố Hồ Chí Minh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Âm nhạc và cuộc sống
Tác giả: Lưu Hữu Phước
Nhà XB: NXB thành phố Hồ Chí Minh
Năm: 1988
8. Nguy ễn Đình San, Nhạc Việt Nam – Những vùng sáng tối. Bình luận và tùy bút, NXB Thanh niên Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nhạc Việt Nam – Những vùng sáng tối. Bình luận và tùy bút
Nhà XB: NXB Thanh niên
9. Nguy ễn Trọng Tạo, Nguyễn Thụy Kha, Đoàn Tử Huyến (sưu tầm và biên soạn), Một cõi Trịnh Công Sơn, NXB Thuận Hóa, Trung tâm ngôn ngữ Đông Tây Sách, tạp chí
Tiêu đề: Một cõi Trịnh Công Sơn
Nhà XB: NXB Thuận Hóa
10. Viện Âm nhạc, Những tác phẩm giao hưởng Việt Nam, NXB Văn hóa - Thông tin Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những tác phẩm giao hưởng Việt Nam
Nhà XB: NXB Văn hóa - Thông tin
11. Viện Âm nhạc, Âm nhạc Việt Nam – Tác giả - Tác phẩm, NXB Văn hóa – Thông tin Sách, tạp chí
Tiêu đề: Âm nhạc Việt Nam – Tác giả - Tác phẩm
Nhà XB: NXB Văn hóa – Thông tin

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w