Nghề đúc đồng ở phú lộc, thị trấn diên khánh, huyện diên khánh, tỉnh khánh hòa

Ở chương thứ hai, chúng tôi mô tả lại quy trình đúc đồng gồm các công đoạn như: chuẩn bị nguyên liệu, thiết kế các loại khuôn đúc đồng, kỹ thuật nung khuôn, các loại nồi nấu đồng cũng nh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA VIỆT NAM HỌC

CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN

CẤP TRƯỜNG NĂM 2013

Tên công trình:

Nghề đúc đồng ở Phú Lộc, thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh,

tỉnh Khánh Hoà

Sinh viên thực hiện:

Thành viên: Kim I Seul, 105VNH 0018 (Nhóm trưởng)

Chae Hee Gun, 08VNH16 Kim Hee Jea, 08VNH17 Kim Dong Hyeon, 08VNH11 Lee Soo Kyung, 105VNH0033

Người hướng dẫn: ThS Đào Mục Đích

MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ NÉT CHUNG VỀ PHÚ LỘC VÀ NGHỀ ĐÚC ĐỒNG Ở PHÚ LỘC, HUYỆN DIÊN KHÁNH, TỈNH KHÁNH HOÀ 6

1.1 Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên và xã hội của Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà 6

1.2 Đôi nét về nghề đúc đồng ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà 7

CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH ĐÚC ĐỒNG Ở PHÚ LỘC, HUYỆN DIÊN KHÁNH, TỈNH KHÁNH HOÀ .9

2.1 Nguyên liệu đúc đồng……….… 9

2.2 Dụng cụ đúc đồng 10

2.3 Lò nấu đồng 15

2.4 Nấu đồng 16

2.5 Nung khuôn và rót đồng vào khuôn 16

2.6 Gia công nguội 18

2.7 Khía cạnh kinh tế của nghề đúc đồng ở Phú Lộc, Diên Khánh 18

CHƯƠNG 3: NGHỀ ĐÚC ĐỒNG TRUYỀN THỐNG Ở HÀN QUỐC VÀ SO SÁNH VỚI NGHỀ ĐÚC ĐỒNG TẠI PHÚ LỘC, HUYỆN DIÊN KHÁNH, TỈNH KHÁNH HOÀ ……… 19

3.1 Sơ lược về nghề đúc đồng ở Hàn Quốc ……… 19

3.2 Một số hình ảnh về nghề đúc đồng ở Hàn Quốc trong quá khứ và hiện nay 20

3.3 Điểm khác biệt giữa nghề đúc đồng ở Hàn Quốc và ở Việt Nam ……… 23

3.4 Những ưu và nhược điểm của nghề đúc đồng ở Hàn Quốc & Việt Nam hiện nay 24

KẾT LUẬN 26

KIẾN NGHỊ 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

PHỤ LỤC 29

TÓM TẮT

Đề tài nghiên cứu khoa học “Nghề đúc đồng ở khóm Phú Lộc, thị trấn Diên Khánh, huyện Duyên Khánh, tỉnh Khánh Hoà” của chúng tôi gồm có ba chương và phần kết luận

Trong chương một, chúng tôi trình bày một số nét tiêu biểu về vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên và xã hội của Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà Bên cạnh

đó, trong chương 1, chúng tôi cũng giời thiệu đôi nét về nghề đúc đồng ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà

Ở chương thứ hai, chúng tôi mô tả lại quy trình đúc đồng gồm các công đoạn như: chuẩn bị nguyên liệu, thiết kế các loại khuôn đúc đồng, kỹ thuật nung khuôn, các loại nồi nấu đồng cũng như các dụng cụ được sử dụng trong quá trình đúc đồng, cách nấu đồng, rót đồng vào khuôn và gia công làm nguội Chúng tôi cũng nêu một vài khía cạnh kinh tế và văn hoá của nghề đúc đồng tại địa phương

Ở chương thứ ba, chúng tôi giới thiệu đôi nét về nghề đúc đồng Hàn Quốc trong quá khứ và hiện tại cũng như so sánh các phương pháp đúc đồng hiện nay ở Hàn Quốc và Việt Nam Ngoài ra, chúng tôi cũng so sánh những ưu điểm và nhược điểm của nghề đúc đồng ở Hàn Quốc và ở Việt Nam

Cuối cùng, phần kết luận, chúng tôi có trình bày những thuận lợi và khó khăn của nghề đúc đồng ở địa phương, đồng thời đưa ra những kiến nghị của người dân địa phương để giúp ngành nghề này phát triển hơn

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam là một đất nước có nhiều nghề thủ công truyền thống Nghề đúc đồng

là một trong những nghề thủ công được hình thành và phát triển từ lâu đời ở Việt Nam cũng như ở Hàn Quốc Với mong muốn tìm hiểu thêm về nghề đúc đồng ở mỗi quốc gia, về những giá trị văn hoá phi vật thể được bảo tồn ở làng nghề truyền thống ở Việt Nam, và về đời sống, văn hóa của người Việt nói chung, chúng tôi đã chọn đề tài

“Nghề đúc đồng ở Phú Lộc, thị trấn Diên Khánh, huyện Duyên Khánh, tỉnh Khánh Hoà”

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Theo tìm hiểu của nhóm chúng tôi, trong công trình nghiên cứu “Những nghề

và làng nghề truyền thống tỉnh Khánh Hoà – Làng nghề đúc đồng Phú Lộc, huyện Diên Khánh”, tác giả Ngô Văn Ban đã trình bày về làng nghề đúc đồng ở Phú Lộc,

huyện Diên Khánh Ngoài ra, cũng còn có một số bài viết ngắn đăng trên tập san địa phương, trên báo chí, hoặc trên internet nói về nghề đúc đồng ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh Những bài viết này đã cung cấp cho người đọc những thông tin khái quát về nghề đúc đồng tại Phú Lộc, Diên Khánh Chẳng hạn như:

- Tác giả Nguyễn Viết Trung với bài Làng đúc đồng Phú Lộc Tây đăng trên địa

chỉ d%E1%BB%93ng-phu-l%E1%BB%99c-tay/

http://tourdulichtrongnuoc.dulichvietnam.com.vn/lang-nghe-viet/lang-duc-Ngoài ra, còn có bài viết giới thiệu về nghề đúc đồng ở địa phương như: Làng nghề đúc đồng trăm tuổi ở Khánh Hòa đăng trên địa chỉ:

http://vietbao.vn/Kham-pha-Viet-Nam/Lang-nghe-duc-dong-tram-tuoi-o-Khanh-Hoa/80102498/147/

Bên cạnh đó, tác giả Bích La cũng nêu những trăn trở và khó khăn của người

làm nghề đúc đồng ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh với hai bài viết : Trăn trở với nghề truyền thống đăng trên trang http://www.ninhhoatoday.net/ttnhky39-6.asp và bài viết

Đỏ lửa trở lại đăng trên trang lua-tro-lai-2184049/

http://www.baokhanhhoa.com.vn/xa-hoi/201209/do-Liên quan tới khía cạnh văn hoá của nghề đúc đồng, tác giả Quỳnh Nga &

Minh Đức đã miêu tả một buổi lễ cúng tổ nghề đúc đồng với bài viết Cúng tổ nghề đúc đồng ở Diên Khánh đăng trên trang http://ktv.org.vn/web/ktv/view/-

/asset_publisher/2Fxp/content/cung-to-nghe-%C4%91uc-%C4%91ong-o-dien-khanh;jsessionid=50C020058E668BE67A100593DF612671?redirect=http%3A%2F%2Fktv.org.vn%2Fweb%2Fktv%2Fview%2F-

%2Fasset_publisher%2F2Fxp%2Fcontent%2F%25C4%2591am-cuoi-duoi-nuoc%2F10157%3Bjsessionid%3D50C020058E668BE67A100593DF612671

Nhìn chung, những nghiên cứu và bài viết trên đã cung cấp những đặc điểm khái quát về nghề đúc đồng ở địa phương và trình bày chỉ một vài khía cạnh văn hoá cũng như những khó khăn của làng nghề Tuy nhiên chưa có bài viết nào giới thiệu về nghề đúc đồng truyền thống ở Hàn Quốc và so sánh nghề này với nghề đúc đồng ở Việt Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

Mục đích của đề tài là tìm hiểu và nghiên cứu về đặc điểm của nghề đúc đồng truyền thống ở làng nghề Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà Qua việc nghiên cứu làng nghề này, nhóm chúng tôi có thể hiểu thêm về văn hóa, phong tục, tập quán của cư dân sinh sống ở địa phương cũng như hiểu thêm về các nghề truyền thống ở Việt Nam Từ mục đích trên, nhóm chúng tôi đã đi thực tế đến địa phương để trực tiếp quan sát, tìm hiểu và nghiên cứu nguyên liệu đúc đồng, cách sử dụng các dụng cụ để đúc đồng, các công đoạn đúc đồng, cũng như tìm hiểu bí quyết của nghề Chúng tôi cũng phỏng vấn các nghệ nhân làm nghề đúc đồng về các khía cạnh văn hoá và kinh tế của nghề, các thuận lợi và khó khăn của người làm nghề đúc đồng, … Cuối cùng, chúng tôi tiến hành so sánh nghề đúc đồng truyền thống ở địa phương này với nghề đúc đồng truyền thống ở Hàn Quốc

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, nhóm chúng tôi đã kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau như: phương pháp quan sát, tham dự, và phương pháp phỏng vấn

Phương pháp quan sát, tham dự

Nhóm chúng tôi đến những hộ làm nghề đúc đồng để tìm hiểu về nguyên liệu đúc đồng, cách sử dụng các dụng cụ đúc đồng, các công đoạn đúc đồng, cũng như tìm hiểu những bí quyết đúc đồng của làng nghề đúc đồng ở khóm Phú Lộc, thị trấn Diên Khánh, huyện Duyên Khánh, tỉnh Khánh Hoà Nhóm chúng tôi cũng quan sát mọi hoạt động của đời sống của người dân ở địa phương Nhóm chúng tôi đã ghi chép tất

cả những gì mình quan sát được vào sổ tay và chụp ảnh để ghi lại mọi công đoạn của nghề thủ công truyền thống này

Phương pháp phỏng vấn sâu

Nhóm chúng tôi tiến hành phỏng vấn các nghệ nhân (những người làm nghề đúc đồng), những câu hỏi liên quan đến nghề làm đúc đồng và ghi âm tất cả các cuộc phỏng vấn Sau đó, chúng tôi tiến hành gỡ băng và ghi lại các câu trả lời

5 Giới hạn đề tài

Do thời gian nghiên cứu có hạn (từ ngày 02/01/2013 đến ngày 12/01/2013) nên nhóm chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu về nghề đúc đồng ở khóm Phú Lộc, thị trấn Diên Khánh, huyện Duyên Khánh, tỉnh Khánh Hoà Sau đó, chúng tôi so sánh nghề đúc đồng ở địa phương này với nghề đúc đồng truyền thống của Hàn Quốc

6 Đóng góp mới của đề tài

Qua đề tài nghiên cứu này, chúng tôi hy vọng sẽ trình bày một cách tương đối

hệ thống và đầy đủ về nghề đúc đồng ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh Bên cạnh đó, chúng tôi cũng giới thiệu một cách khái quát về nghề đúc đồng truyền thống ở Hàn Quốc trong quá khứ và hiện tại, sự khác nhau giữa nghề đúc đồng ở Hàn Quốc và ở Việt Nam, những ưu và nhược điểm của nghề đúc đồng của hai quốc gia hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

Với đề tài nghiên cứu này, chúng tôi hy vọng sẽ cung cấp một tư liệu nhỏ về nghề đúc đồng truyền thống tại Phú Lộc, huyện Diên Khánh – một nghề thủ công truyền thống cho những người quan tâm đến các nghề thủ công và làng nghề truyền thống ở Việt Nam, đặc biệt là cho các bạn sinh viên nước ngoài đang theo học tại Việt Nam muốn đào sâu nghiên cứu tìm hiểu các ngành nghề truyền thống của Việt Nam Chúng tôi cũng hy vọng sau này chúng tôi sẽ có dịp mở rộng nghiên cứu và so sánh về nghề đúc đồng cũng như các nghề thủ công truyền thống khác giữa Việt Nam và Hàn Quốc

8 Kết cấu của đề tài

Đề tài nghiên cứu khoa học của chúng tôi gồm:

Phần mở đầu

Phần nội dung gồm:

Chương 1: Một số nét chung về Phú Lộc và nghề đúc đồng ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà

Chương 2: Quy trình đúc đồng và một vài khía cạnh kinh tế của nghề đúc đồng

ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà

Chương 3: Nghề đúc đồng truyền thống ở Hàn Quốc và so sánh với nghề đúc đồng tại Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hoà

Kết luận

Phụ lục: Trình bày danh sách cộng tác viên tham gia phỏng vấn, giới thiệu một số

hình ảnh của nhóm khi đi nghiên cứu ở địa phương, và nhật ký điền dã của nhóm nghiên cứu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ NÉT CHUNG VỀ PHÚ LỘC VÀ NGHỀ ĐÚC ĐỒNG Ở PHÚ LỘC,

HUYỆN DIÊN KHÁNH, TỈNH KHÁNH HOÀ 1.1 Vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên và xã hội của Phú Lộc, huyện Diên Khánh,

tỉnh Khánh Hoà

Hình 1: Bản đồ Huyện Diên Khánh (Nguồn: Internet)

Theo theo Wikipedia và tác giả Ngô Văn Ban (2010), Phú Lộc nằm ở phía bắc Thành Diên Khánh và ven sông Cái, Nha Trang Sông Cái Nha Trang khi chảy qua địa phận Phú Lộc thì được đặt tên là sông Phú Lộc Xưa, làng (xã) Phú Lộc có tên là Phú

Lộc phụ luỹ xã, thuộc tổng Trung, huyện Hoa Châu, phủ Diên Khánh, trấn Bình Hoà

Từ năm 1832, Phú Lộc thuộc tỉnh Khánh Hoà, nhập huyện Hoa Châu vào huyện Phước Điền và lập tổng mới là tổng Trung Châu Hiện nay, do xu thế phát triển đô thị ngày càng cao nên thị trấn Diên Khánh chuyển sang mô hình quản lý Tổ Dân phố: Tổ Dân phố 9 và 10 (Phú Lộc Đông), Tổ Dân phố 11 (Phú Lộc Tây 1), Tổ Dân phô 12 (Phú Lộc Tây 2) Bốn Tổ Dân phố Phú Lộc nằm trên diện tích đất 196,8 ha, dân số 11.222 người với 1,848 hộ Phú Lộc có nhiều di tích lịch sử - văn hoá, như Văn miếu Diên Khánh, đình Phú Lộc, miếu Tam Toà Miếu Cây ké, Miếu Củ Chi, Miếu Tứ Chánh, Am Đồng Nhánh (Am và Miếu đều kết hợp phối thờ Bà Thiên Y A NA), hệ thống chùa làng và hệ thống Nhà thờ Họ Phú Lộc cũng có nhiều làng nghề truyền thống như làng nghề đúc đồng, nghề làm nón, nghề làm bánh tráng, nghề làm bún…

1.2 Đôi nét về nghề đúc đồng ở Phú Lộc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh

có từ bao giờ Nhưng trải qua nhiều đời, trải qua nhiều hưng thịnh, hiện nay, nghề đúc đồng Diên Khánh tại Phú Lộc vẫn còn tồn tại, tuy không phát triển như xưa

Tại xóm Lò Đúc, diện tích canh tác nông nghiệp không nhiều nên cư dân ở đây đã biết kết hợp nông nghiệp với ngành nghề thủ công để sinh sống Hiện nay có 3 tộc họ có tiền nhân làm nghề đúc đồng lâu đời là họ Biện, họ Trần và họ Lê Những người trong tộc họ này đã truyền lại nghề cho con cháu và những người trong xóm làm kế sinh nhai cho đến ngày nay

Trước năm 1975, làng nghề đúc đồng sản xuất phân tán theo từng hộ gia đình Việc sản xuất nhỏ lẻ, sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong huyện, trong tỉnh Sau năm

1975, Nhà nước có chủ trương tập trung phát triển kinh tế - xã hội, trong đó chú trọng khôi phục và phát triển các ngành nghề truyền thống tại các địa phương Theo chủ

trương chính sách đó, năm 1977, làng nghề đúc đồng Phú Lộc thành lập Tổ hợp đúc đồng và đến năm 1979, Hợp tác xã Cao Thắng ra đời, đã tập hợp được 150 xã viên có tay nghề tham gia Từ đó, sản phẩm làm ra đa dạng và phong phú hơn Ngoài những sản phẩm dành cho việc thờ phụng như đèn, lư, đài, cổ bồng …, hợp tác xã còn chế tạo những vật dụng khác, như xoong, nồi, vành xe đạp, lưỡi cày, bánh răng, chi tiết máy nông cụ, khuôn làm ngói…

Trong những năm 1979-1987, hợp tác xã Đúc Cao Thắng đã có những hoạt động sản xuất kinh doanh rất phát triển Hợp tác xã sản xuất nhiều sản phẩm phục vụ cho đời sống thường ngày của người dân, phục vụ cho công nghiệp, nông nghiệp, tạo công ăn việc làm ổn định trong làng nghề, nâng cao thu nhập cho xã viên Từ đó, năm

1982, Hợp tác xã được Thủ Tướng Chính Phủ tặng thưởng Huân chương Lao Động Hạng Ba

Từ sau 1988, với chủ trương Nhà Nước xóa bỏ bao cấp, phát triển kinh tế thị trường, do sức yếu của sự cạnh tranh, nên Hợp tác xã Đúc Cao Thắng gặp nhiều khó khăn, dẫn đến việc giải thể Hợp tác xã Các nghệ nhân trở về làm ăn cá thể theo hộ gia đình và dù khó khăn, họ vẫn giữ nghề truyền thống của mình cho đến hôm nay

Năm 2003, Tỉnh Khánh Hoà có chủ trương và chính sách khôi phục, phát triển các làng nghề trong tỉnh Do đó, Hợp tác xã đúc đồng với 40 hộ đã ra đời Hiện nay,

có hơn 1/3 hộ trong Hợp tác xã sản xuất tại nhà những khuôn đúc, cung cấp cho những hộ nấu đồng làm nên sản phẩm

Sản phẩm chủ yếu hiện nay của Hợp tác xã sản xuất là các loại chân đèn thờ (đại, trung, tiểu), lư hương, đài để chén nước, cổ bồng, bình cắm hoa, chuông chùa, phèn la, cúp và các linh vật bằng đồng để thờ cúng, những sản phẩm mỹ nghệ, có thể đúc những trống đồng nhỏ, tượng Bác Hồ nếu có người đặt, một số sản phẩm phục vụ cho nông và công nghiệp Có một số cơ sở trong và ngoài tỉnh đã hợp đồng với Hợp tác xã sản xuất nhiều mặt hàng mới như một số chi tiết của máy xay cà phê, kẹp đấu điện bằng nhôm, gang …

Hiện nay, làng nghề gặp khó khăn về nhiều mặt, nhưng những người tâm huyết vẫn luôn duy trì nghề truyền thống của mình và tiếp tục bồi dưỡng cho những thế hế sau để làng nghề đúc đồng Phú Lộc vẫn có thể tồn tại và phát triển

CHƯƠNG 2 QUY TRÌNH ĐÚC ĐỒNG Ở PHÚ LỘC, HUYỆN DIÊN KHÁNH, TỈNH

KHÁNH HOÀ 2.1 Nguyên liệu đúc đồng

2.1.1 Đồng nát

Đồng nát là những phế liệu bằng đồng, không dùng được nữa trong các gia đình Chúng được đem bán cho những người chuyên đi mua đồng nát, chẳng hạn như đèn đồng hư, lư hương hư, nồi đồng lủng, thau đồng hư, mâm đồng hư, xác đồng, tiền đồng mẻ, thau nhôm… Nguyên liệu ngoài đồng nát, lò đúc còn sử dụng một số kim loại khác như chì, kẽm, thiếc nhôm…

Hình 2: Đồng nát 1

2.1.2 Cách pha chế nguyên liệu

Các thợ đúc pha chế bằng phương pháp thủ công và theo kinh nghiệm Các sản phẩm đúc đa số được đúc từ hợp kim đồng, nếu dùng đồng nguyên chất, sản phẩm

có nhiều khiếm khuyết Do đó, các thợ đúc pha chế thêm các kim loại khác vào đồng như kẽm, chì, thiếc và nhôm Kẽm pha vào đồng làm nước đồng trong, tốt, chống mài mòn Chì pha vào đồng tạo thuận lợi cho việc chạm mềm ở các hàng mỹ nghệ Thiếc

và nhôm pha vào đồng giúp cho sản vật đúc được cứng

Các lò đúc thường dùng than hoa (than củi), nhưng hiện nay, các lò đúc đều dùng nhớt thải của động cơ thổi vào lò để đun nóng nồi đúc Tuy nhiên, lò cũng phải cần một số lượng củi đốt để nung khuôn và đốt lò Bên cạnh đó, để nung khuôn, người

ta cần dùng rơm Rơm được phơi khô rồi ủ nước cho hơi mục, khoảng một tuần

Hình 3: Rơm

2.2 Dụng cụ đúc đồng

2.2.1 Khuôn đúc đồng

Chất liệu để làm khuôn

Sử dụng đất, bông và bột than để làm ra lớp ngoài và lớp trong

Hình 4: Cát mềm (bên trái) và cát đã trộn nước (bên phải)

Làm khuôn

Người thợ đắp đất sét lên mẫu để tạo ra khuôn trong và khuôn ngoài

Hình 4: Các nghệ nhân đang làm khuôn bằng dụng cụ hoặc tay

Các loại khuôn

Khuôn đúc đồng có 2 phần là phần bìa và phần thao

- Bìa: Phần bìa là khuôn ngoài, gồm có 2 lớp: Lớp phủ bìa và lớp lót

 Lớp phủ bìa: Tùy theo từng loại sản phẩm mà tạo lớp phủ bìa dày hoặc mỏng, thường có độ dày từ 1,5cm đến 4cm Lớp này được tạo bằng đất sét pha với trấu

 Lớp lót: Hoa văn được tạo bằng những nguyên liệu: đất, bông

và bột than Đất gồm đất phù sa (70%) và đất sét (30%) Than gồm than hoa (than củi) và than trấu Trộn đất với bột than rồi trải bông đã thấm nước lên Dùng tay hay que vót nhọn để chọc bông cho lẫn vào hỗn hợp đất, than

- Thao: Còn gọi là cốt Sau khi tạo khuôn theo mẫu, phủ một lớp đất mịn

Ngoài lớp đất mịn, phủ lên một lớp đất trấu, sau đó đem phơi nắng cho khô Sau khi khô, lấy cốt ra, dùng dao nhỏ hay lưỡi cưa nạo lớp đất láng bên trong

Hình 5: Các loại khuôn

Nung khuôn

Sau khi làm khuôn và chuẩn bị nguyên liệu đúc xong, để chuẩn bị cho việc rót đồng vào khuôn, thợ tiến hành việc nung khuôn Khuôn đặt theo thứ tự, khuôn to ở dưới, khuôn nhỏ ở trên Sau đó phủ lên một lớp rơm dày khoảng 20cm Đồng thời với việc đốt lửa nấu đồng, thợ đốt rơm nung khuôn Lửa cháy hết rơm, tạo thành một lớp tro dày, nóng để giữ nhiệt độ cao làm cho khuôn nhanh chín

Hình 6: Nung khuôn

2.2.2 Nồi nấu đồng

Nồi bom

Nồi này tận dụng những quả bom không nổ, cưa ngang thân, lấy phần nhỏ, khoảng 2/3 thân bom Khi đặt vào lò nấu, nồi bom này được bao bọc bằng một lớp đất sét để bảo quản, không cho lửa trực tiếp vào nồi, để có thể sử dụng được nhiều lần

Hình 7: Nồi bom

Nồi chuyên

Nồi chứa đồng, múc trong nồi nấu đồng ra để đổ vào khuôn Nồi làm bằng đất sét, bột cát và trấu Nồi có hai quai to được hàn bên cạnh để thợ đúc lót giẻ hoặc dùng kềm kẹp sắt kẹp vào đó nâng lên khi rót đồng vào khuôn Miệng nồi có một chỗ vát hình lòng máng để đồng chảy qua đó vào khuôn Phía trong lòng nồi được phủ một lớp mồi dày 1cm, gồm than cám trộn với nước đất sét Tác dụng của lớp mồi này là khi nung nóng, nồi cùng quá trình rót đồng, than sẽ cháy đỏ, nóng lên, giữ được độ nóng của đồng như khi đồng được múc ra từ nồi nấu đồng, ít bị hạ nhiệt độ

- Lưỡi cạo: là thanh thép dài khoảng 20cm, được mài bén hai đầu Lưỡi cạo dùng để cạo đồng, cạo bớt đồng thừa, cạo theo đường nét trang trí hay các chữ chìm

Hình 10: Lưỡi cạo (hình bên trái) và kẹp sắt (hình bên phải)

Lò xây bằng gạch chịu lửa với nước đất sét Độ dày của lò thường là 10cm và

càng dày càng tốt Cửa lò ở chính giữa mặt trước, nơi đưa củi hay ống thổi dầu vào Mặt sau cũng có cửa nhỏ để cào than ra Phía trong lòng, dài khoảng 1/5 là ghi lò, làm giá đỡ nồi nấu đồng Ở dưới để trống, nơi đốt lửa hay nơi ống thổi dầu vào

Hình 11: Lò chõ

Đây là cách nấu đồng theo cách xưa Người ta xếp than hoa vào nồi cơi sau đó

cứ một lớp than, xếp xen kẽ một lớp đồng, cho đến khi đầy ống cơi Khi đồng chảy, than không hề lẫn vào đồng mà nổi lên trên và được vớt đi Khi đồng chảy hết xuống nồi cơi, người ta nghiêng lò cho đồng chảy xuống nồi chuyên

Nấu đồng bằng lò chõ

Đây cũng là cách nấu đồng theo cách xưa Nồi nấu đồng được đặt vào trung tâm lò, xung quanh nồi xếp củi Sau khi nhóm củi cho củi cháy, thợ cho than vào nồi Chờ khi than đỏ, thợ cho đồng vào Nồi nấu đồng không cần đậy nắp, chỉ trên miệng

lò đặt một tấm vĩ sắt Đặt trên tấm vĩ một số nồi chuyên và đóng cửa lò lại Nồi chuyên được nung cho nóng cùng nhiệt độ, với lò để khi đồng rót vào nồi chuyên,