Tuyên truyền về vấn đề tam nông trên báo nông thôn ngày nay (khảo sát từ tháng 1 2014 – 12 2014)

Chính vì vậy, để góp phần làm rõ những kinh nghiệm lý luận, thực tiễn và hiệu quả tuyên truyền trong công tác tuyên truyền về vấn đề tam nông tác giả đã quyết định chọn đề tài “ Tuyên tr

1.1 Tam nông và tuyên truyền về vấn đề tam nông

1.1.1 Định nghĩa về tam nông

1.1.2 Định nghĩa tuyên truyền về vấn đề tam nông

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về truyên truyền vấn đề

tam nông

1.2.1 Nghị quyết 26-NQ/TƯ của hội nghị Trung ương Đảng lần

thứ 7 về Nông nghiệp, nông dân, nông thôn

1.2.2 Quyết định số 800.QĐ – TTG của Thủ tướng Chính phủ về

Xây dựng Nông thôn mới

1.3 Báo chí nước ta trong công tác tuyên truyền về vấn đề tam

Chương 2: THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN VỀ VẤN ĐỀ TAM NÔNG

TRÊN BÁO NÔNG THÔN NGÀY NAY

2.1 Vài nét về báo Nông thôn ngày nay

2.2 Nội dung tuyên truyền về vấn đề tam nông trên báo Nông

thôn ngày nay

2.2.1 Tuyên truyền về khuyến nông

2.2.2 Tuyên truyền về vấn đề xây dựng Nông thôn mới

2.2.3 Tuyên truyền về những điển hình kinh tế

2.2.4 Tuyên truyền về vai trò của Hội Nông dân trong vấn đề phát

triển tam nông

2.2.5 Phản hồi của nông dân đối với chủ trương, chính sách về vấn

2.3.3 Cách thức tổ chức các chuyên trang, chuyên mục

2.4 Đánh giá chung về hoạt động tuyên truyền về Tam nông trên báo Nông thôn ngày nay

3.1 Bám sát chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước trong công tác tuyên truyền về tam nông

3.2 Bồi dưỡng nghiệp vụ cho phóng viên, nhà báo

3.3 Đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền về tam nông

3.4 Tăng cường hơn nữa việc hợp tác với chuyên gia và tương tác với bà con nông dân

3.5 Quan tâm tới đời sống nông nghiệp, nông thôn, bám sát cuộc sống của bà con nông dân để phát hiện những nhân tố mới 3.6 Có chính sách đãi ngộ hợp lý

Tiểu kết chương 3

Kết luận

DANH MỤC BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Tam nông – tức nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc, là

cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững

ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Với khoảng 70% dân số Việt Nam là nông dân, vấn đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, coi trọng Tam nông không thể thiếu đối với một đất nước có truyền thống ngàn đời sản xuất nông nghiệp lúa nước như Việt Nam

Tuy nhiên, trên thực tế nông nghiệp, nông dân, nông thôn vẫn là khu vưc chậm phát triển và chịu nhiều thiệt thòi nhất so với các nhóm nghề trong xã hội Những thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và chưa đồng đều giữa các vùng Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, tốc độ tăng trưởng có xu hướng giảm dần, sức cạnh tranh thấp, chưa phát huy tốt nguồn lực cho phát triển sản xuất; nghiên cứu, chuyển giao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới cách thức sản xuất trong nông nghiệp còn chậm, phổ biến vẫn là sản xuất nhỏ phân tán; năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng nhiều mặt hàng thấp Công nghiệp, dịch vụ và ngành nghề phát triển chậm, chưa thúc đẩy mạnh mẽ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động ở nông thôn Các hình thức tổ chức sản xuất chậm đổi mới, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh sản xuất hàng hoá Nông nghiệp và nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn yếu kém, môi trường ngày càng ô nhiễm; năng lực thích ứng, đối phó với thiên tai còn nhiều hạn chế Đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo cao, nhất là vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa; chênh lệch giàu, nghèo giữa nông thôn và thành thị, giữa các vùng còn lớn, phát sinh nhiều vấn đề xã hội bức xúc

Nghị quyết 26-NQ/TW của hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 7 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã đề ra những nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản đối với vấn đề tam nông trong giai đoạn cách mạng mới Nghị quyết đã khẳng định giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân Xây dựng xã hội nông thôn ổn định, hoà thuận, dân chủ, có đời sống văn hoá phong phú, đàm đà bản sắc dân tộc, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân

Báo chí được coi là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước, của tổ chức chính trị - xã hội Là đại diện ngôn luận mọi phương diện, mọi khía cạnh của đời sống

xã hội Báo chí có trách nhiệm to lớn trong việc hình thành và định hướng dư luận xã hội Báo chí thường xuyên góp mặt trong moi sự kiện của đất nước, do

đó tầm ảnh hưởng và sự tác động của báo chí đối với xã hội là rất lớn Báo chí góp phần tăng cường sự đoàn kết, nhất trí về tư tưởng chính trị, tạo dựng niềm tin trong nhân dân Báo chí phải nắm vững và tuyên truyền sâu rộng kịp thời, có hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, bám sát nhiệm vụ công tác tư tưởng tích cực tuyên truyền, cổ vũ những thành tựu trong công cuộc đổi mới Trong lĩnh vưc tam nông, báo chí cũng cần phát huy vai trò quan trọng của mình góp phần đưa những vấn đề về tam nông đến gần hơn với xã hội

Tuyên truyền về vấn đề tam nông trên báo chí là một việc rất quan trọng

và có ý nghĩa xã hội to lớn Không chỉ giúp mọi người có thể nắm rõ hơn những vấn đề trong mảng nông nghiệp mà còn giúp bạn đọc biết được những chính sách, chủ trương của nhà nước đã tác động đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn như thế nào Có thể nói rằng, việc tuyên truyền để đạt được kết quả cao phải trải qua rất nhiều khó khăn, đòi hỏi người làm công tác tuyên truyền phải

có trí tuệ, năng lực, giàu kinh nghiệm thực tiễn và gần gũi với môi trường tự nhiên Người dân nông thôn hiện nay không chỉ quan tâm tới báo chí bởi các

vấn đề liên quan tới tình hình sản xuất hay đời sống tinh thần của họ mà còn coi báo chí là phương tiện để họ nắm bắt thông tin hằng ngày Tuyên truyền nông nghiệp, nông dân, nông thôn không chỉ dừng lại ở nói và nhắc lại những kết quả

đã đạt được mà còn phải góp phần nâng cao trình độ dân trí của bà con nhân dân, thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa sự phát triển của nông nghiệp, nông thôn trong tương lai

Chính vì vậy, để góp phần làm rõ những kinh nghiệm lý luận, thực tiễn

và hiệu quả tuyên truyền trong công tác tuyên truyền về vấn đề tam nông tác giả

đã quyết định chọn đề tài “ Tuyên truyền về vấn đề tam nông trên báo Nông thôn Ngày nay (Khảo sát từ tháng 1/2014 – 12/2014)”, dựa trên những nội

dung liên quan tới vấn đề cơ bản của nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên cơ

sở Nghị quyết 26-NQ/TW của hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 7, qua đó hi vọng kiến nghị những biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn là những vấn đề rộng lớn và quan trọng Đây là đề tài được nhiều nhà người quan tâm, nghiên cứu Ở Việt Nam, trong những năm qua đã có rất nhiều công trình nghiên cứu của cá nhân, tập thể nghiên cứu về vấn đề tam nông

Trước hết, có thể kể đến một số luận án Tiến sĩ Kinh tế liên quan tới

đề tài tam nông như:

+ CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn đồng bằng Bắc Bộ và tác động của

nó đối với tăng cường sức mạnh khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố thuộc khu vực này – Nguyễn Văn Bảy, Học viện Chính trị Quân sự, 2001 Nghiên cứu

CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Đồng bằng Bắc Bộ trong sự tác động đến sức mạnh khu vực phòng thủ Những tác động thuận và ngược chiều của quá trình đó đối với phòng thủ khu vực Từ đó đưa ra một số giải pháp thúc đẩy CNH, HĐH nông thôn, tăng cường khu vực phòng thủ tỉnh, thành ở đồng bằng Bắc Bộ

+ Hoàn thiện các chính sách kinh tế phát triển nông nghiệp, nông thôn

ngoại thành Hà Nội theo hướng CNH – HĐH – luận án tiến sĩ của tác giả

Nguyễn Tiến Dĩnh, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2003 Luận án nghiên cứu những lý luận cơ bản về chính sách kinh tế Thực trạng tác động của các chính sách kinh tế thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn ngoại thành Hà Nội phát triển theo hướng nông nghiệp đô thị, sinh thái Thực hiện CNH, HĐH nông thôn

+ Phát triển kinh tế trang trại trong thời kỳ CNH – HĐH nông nghiệp,

nông thôn tỉnh Sơn La – luận án Tiến sĩ của tác giả Nguyễn Văn Sử, Học viện

chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2006 Trên cơ sở hệ thống hóa nhận thức lí luận về kinh tế trang trại, phân tích và đề xuất về tiêu chí nhận dạng kinh tế trang trại ở Việt Nam Từ đó phấn tích thực trạng kinh tế trang trại ở tỉnh Sơn La

và kiến nghị đề xuất những mô hình tiên tiến Đồng thời, đưa những giải pháp nhằm thúc đẩy kinh tế trang trại tại Sơn La

Trong lý luận báo chí truyền thông, có một số công trình nghiên cứu khảo sát theo khía cạnh tuyên truyền về nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Cụ thể, một số luận văn Thạc sỹ và khóa luận tốt nghiệp:

+ Công tác tuyên truyền vấn đề nông nghiệp, nông thôn trên sóng truyền

hình Việt Nam – luận văn thạc sĩ của tác giả Đinh Quang Mạnh, Học viện Báo

chí và tuyên truyền, 2002 Nghiên cứu tình hình tuyên truyền nông nghiệp, nông thôn trên sóng truyền hình Việt Nam Những mặt thành công và hạn chế, từ đó tác giả đề xuất những giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tuyên truyền nông nghiệp, nông thôn

+ Tuyên truyền chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn miền núi phía Bắc – luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Đông Bắc, 2003 Đánh giá

thực trạng nội dung và hình thức tuyên truyền của tác phẩm báo chí liên quan tới vấn đề này Từ đó kiến nghị những giải pháp nâng cao chất lượng tuyên truyền

về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn phía Bắc

+ Vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên báo in Việt Nam (Khảo

sát trên các báo Hà Nội mới, Nông nghiệp Việt Nam và Nông thôn Ngày nay,

2008 – 2009) – luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thái Hà, Đại học Khoa học xã hội

và Nhân văn, 2010 Nghiên cứu thực trạng tuyên truyền và hiệu quả tuyên truyền về nông nghiệp, nông dân, nông thôn trên các báo Hà Nội mới, Nông nghiệp Việt Nam và Nông thôn ngày nay Qua đó đưa ra các kiến nghị, giải pháp để tăng hiệu quả tuyên truyền tam nông trên các báo

+ Vấn đề tuyên truyền nông nghiệp – nông thôn trên báo in hiện nay

(Khảo sát báo Nhân dân và Nông nghiệp Việt Nam, từ tháng 1/2010 – 12/2010)

– khóa luận tốt nghiệp Đại học của tác giả Đoàn Thị Chi, Học viện báo chí tuyên truyền Khóa luận nghiên cứu thực trạng tuyên truyền về nông nghiệp, nông thôn trên báo Nhân dân và báo Nông nghiệp Việt Nam Qua đó, kiến nghị những giải pháp để tăng hiệu quả tuyên truyền về nông nghiệp, nông thôn trên báo

Một số công trình đã in thành sách và phát hành có nội dung liên quan tới nông nghiệp, nông dân, nông thôn

+ Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về tiếp tục đổi mới và phát

triển nông nghiệp, nông thôn - Bộ Nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm do

NXB Nông nghiệp ấn hành, 1994

+ Chính sách kinh tế và vai trò của nó đối với phát triển kinh tế nông

nghiệp, nông thôn Việt Nam – nhóm tác giả Nguyễn Văn Bích, Chu Tiến Giang

do NXB Chính trị Quốc gia ấn hành, 1995

+ Nghị quyết Trung Ương IV (khóa VIII) và vấn đề tín dụng nông nghiệp, nông thôn – nhóm tác giả Vũ Hiền, Trinh Hữu Đản, NXB Chính trị Quốc gia,

1998

+ Nghị quyết 26-NQ/TƯ của hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 7 về nông

nghiệp, nông dân, nông thôn - NXB Chính trị Quốc Gia năm 2008

+ Xây dựng hạ tầng cơ sở nông thôn trong quá trình công nghiệp hóa ở

Việt Nam do PGS.TS Đỗ Hoài Nam; TS Lê Cao Đàm đồng chủ biên, Nhà xuất

bản khoa học Xã hội năm 2001 Công trình đã phân tích những vấn đề lý luận

cơ bản về hạ tầng cơ sở ở Thái Bình

+ Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn Việt Nam – Hôm nay và mai sau

của tác giả Đặng Kim Sơn do NXB Chính trị Quốc gia ấn hành năm 2004 Tác giả đã làm rõ thực trạng các vấn đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện nay, những thành tựu, những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại Cũng xuất phát

từ thực tiễn, tác giả đã đề xuất những định hướng và kiến nghị chính sách nhằm đưa nông nghiệp, nông dân, nông thôn phát triển Cuốn sách gồm 4 phần: Nông nghiệp Việt Nam, Nông dân Việt Nam, Nông thôn Việt Nam và Đề xuất định hướng và kiến nghị chính sách

+ Kinh nghiệm quốc tế về nông nghiệp, nông thôn, nông dân trong quá

trình công nghiệp hóa của tác giả Đặng Kim Sơn do NXB Chính trị Quốc gia ấn

hành năm 2008 Tác giả đã nghiên cứu các nền nông nghiệp, sự chuyển đổi từ nông nghiệp sang công nghiệp, những bài học kinh nghiệm của các nước và những dự báo về nông nghiệp, nông thôn, nông dân Việt Nam Đồng thời đưa ra

8 giải pháp trong chiến lược phát triển công nghiệp gắn với nông nghiệp, trong

đó quan trọng là kết nối công – nông, nông thôn – đô thị, chính sách đầu tư, chính sách đất đai…

+ Nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá trình đẩy mạnh công

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của tác giả Hoàng Ngọc Hà, NXB Chính trị

Quốc gia phát hành năm 2009 Tác giả đã trình bày về vai trò của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Đánh giá thành tựu và đưa ra giải pháp để đảm bảo ho sự phát triển của nông thôn ngày càng bền vững

+ Chính sách xóa đói giảm nghèo: Thực trạng và giải pháp của TS Lê

Quốc Lý do NXB Chính trị Quốc gia ấn hành năm 2012 Đây là cuốn sách lý giải sâu sắc về thực trạng đói nghèo tại các vùng nông thôn Việt Nam Đồng thời, phổ biến những chính sách, chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước nhằm đưa nước ta thoát khỏi hiện trạng này

Ngoài ra, còn khá nhiều những tác phẩm khác viết về tam nông mà tác giả không thể liệt kê hết ở đây do dung lượng khóa luận có hạn

Như vậy, có thê thấy những vấn đề về tam nông đã được nhiều công trình

đề cập đến Tuy nhiên, chưa có một công trình nghiên cứu chuyên sâu nào về vấn đề tuyên truyền tam nông trên báo Nông thôn ngày nay Chính vì vậy, việc nghiên cứu một cách cơ bản và toàn diện về đề tài này với mong muốn góp phần làm rõ hơn về vấn đề tuyên truyền tam nông trên báo NTNN – một tờ báo hàng đầu về tam nông

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

3.1 Mục đích nghiên cứu:

Qua khảo sát thực trạng tuyên truyền về vấn đề tam nông trên báo Nông thôn Ngày nay, rút ra những ưu điểm và hạn chế trong công tác tuyên truyền, từ

đó đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu đã đề ra Khóa luận phải thực hiện các

nhiệm vụ sau:

Thứ nhất: Làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn công tác tuyên truyền

về tam nông trên báo Nông thôn ngày nay

Thứ hai: Qua khảo sát các tác phẩm viết về vấn đề tam nông trên báo

Nông thôn ngày nay để đánh giá những ưu, nhược điểm trong việc thông tin những vấn đề này Sau đó đưa ra những giải pháp để công tác tuyên truyền ngày càng đạt hiệu quả cao hơn

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là vấn đề tuyên truyền về tam nông trên báo Nông thôn ngày nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu :

Phạm vi nghiên cứu là những tác phẩm viết về vấn đề Tam nông đăng trên báo Nông thôn ngày nay (từ 1/2014 – 12/2014)

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để đạt được mục đích đề ra, khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu chính:

Thứ nhất: Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu sách, báo, khóa luận… viết về

vấn đề tam nông nhằm hình thành cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu

Thứ hai: Phương pháp phân tích nội dung đối với các tác phẩm viết về

tam nông trên báo Nông thôn ngày nay

6.2 Ý nghĩa thực tiễn:

Khóa luận đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tuyên truyền về vấn đề tam nông trên báo Nông thôn Ngày nay Hi vọng đóng góp một phần nhỏ bé vào công tác tuyên truyền về tam nông trên báo in Việt Nam đạt hiệu quả cao

Giúp cho người nghiên cứu củng cố kiến thức, rút ra những bài học kinh nghiệm làm hành trang cho thực tiễn hoạt động báo chí sau này

Khóa luận là tài liệu tham khảo cho những ai quan tâm và muốn tìm hiểu

về lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn

7 KẾT CẤU KHÓA LUẬN

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, phụ lục, Khóa luận có những nội dung chính sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về vấn đề tam nông

Chương 2: Thực trạng tuyên truyền về tam nông trên báo Nông thôn Ngày nay Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền về vấn đề

tam nông trên báo Nông thôn Ngày nay trong thời gian tới

Chương 1

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VẤN ĐỀ TAM NÔNG

1.1 Tam nông và tuyên truyền về vấn đề tam nông

1.1.1 Định nghĩa về tam nông

Theo cách gọi tắt thông thường hiện nay, “Tam nông” được hiểu là nông nghiệp, nông dân, nông thôn

 Nông nghiệp

Trong thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng như quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đều khẳng định tầm vóc chiến lược của vấn đề nông nghiệp Chính vì vậy Đảng ta luôn đặt nông nghiệp ở vị trí chiến lược quan trọng, coi đó là cơ sở và là lực lượng để phát triển kinh tế xã hội vững mạnh, ổn định chính trị

Nông nghiệp là tập hợp các phân ngành như trồng trọt, chăn nuôi, chế biến nông sản và công nghệ sau thu hoạch

Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê định nghĩa: “Nông nghiệp là

ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, cung cấp sản phẩm trồng trọt và sản phẩm chăn nuôi” [16, tr.952]

Trong nông nghiệp cũng có hai loại chính:

Nông nghiệp thuần nông là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp có đầu vào hạn chế, sản phẩm đầu ra chủ yếu phục vụ cho chính gia đình của mỗi người nông dân Không có sự cơ giới hóa trong nông nghiệp thuần nông

Nông nghiệp chuyên sâu: là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp được chuyên môn hóa trong tất cả các khâu sản xuất nông nghiệp, gồm cả việc sử dụng máy móc trong trồng trọt, chăn nuôi, hoặc trong quá trình chế biến sản phẩm nông nghiệp Nông nghiệp chuyên sâu có nguồn đầu vào sản xuất lớn, bao gồm cả việc sử dụng hóa chất diệt sâu, diệt cỏ, phân bón, chọn lọc, lai tạo giống, nghiên cứu các giống mới và mức độ cơ giới hóa cao Sản phẩm đầu ra chủ yếu dùng vào mục đích thương mại, làm hàng hóa bán ra trên thị trường hay xuất khẩu

Các hoạt động trên trong sản xuất nông nghiệp chuyên sâu là sự cố gắng tìm mọi cách để có nguồn thu nhập tài chính cao nhất từ ngũ cốc, các sản phẩm được chế biến từ ngũ cốc hay vật nuôi

Nông nghiệp hiện đại vượt ra khỏi sản xuất nông nghiệp truyền thống, loại sản xuất nông nghiệp chủ yếu tạo ra lương thực cho con người hay làm thức

ăn cho vật nuôi Các sản phẩm nông nghiệp hiện đại ngày nay ngoài lương thực, thực phẩm truyền thống phục vụ cho con người còn có các loại khác như: Sợi dệt, bông, lụa, lanh…, chất đốt: mê tan, dầu sinh học,…, da thú, cây cảnh…ngoài ra còn nhiều các sản phẩm phục vụ cho những mục đích khác nhau của con người

Như vậy, có thể hiểu Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của

xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản Theo nghĩa rộng còn bao gồm cả lâm nghiệp và thủy sản

Trong thời mở cửa, nền nông nghiệp Việt Nam ngày càng có nhiều cơ hội phát triển vươn ra hội nhập cùng thế giới Đây là cơ hội lớn để nền nông nghiệp nước ta khẳng định vị thế của mình trên thế giới

 Nông dân

Nông dân là bộ phận rất quan trọng trong xã hội được Đảng và Nhà nước quan tâm Vì nước ta là nước nông nghiệp nên nông dân chiếm tới gần 70% dân

số

Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê định nghĩa: “Nông dân là những

người lao động sản xuất nông nghiệp cư trú ở nông thôn” [16, tr.953]

Trong lịch sử, nhiều nền văn minh lấy nông nghiệp làm nền tảng đã phát triển giai cấp nông dân, được tổ chức chặt chẽ nhất là là trong nền văn minh Ai Cập Đến thời kỳ Hy Lạp, La Mã, hình thành dần tầng lớp tiểu nông từ những cơ

sở ruộng đất lớn của chủ đất, hay chúa đất Tiếp đó, ở nông thôn tầng lớp phú nông, địa chủ, cùng với tư sản thành thị

Nông dân là bộ phận chiếm số lượng đông nhất trong xã hội Họ cư trú ở nông thôn, chủ yếu sống bằng lao động chân tay, sản xuất ra các mặt hàng nông sản Nông dân ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nông dân chính là những người tích cực tham gia vào quá trình xây dựng nông thôn, chủ động, sáng tạo trong xây dựng kết cấu cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội; trong quá trình tổ chức sản xuất công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; trong gìn giữ nếp sống văn hóa, thuần phong mỹ tục và là nhân tố góp phần quan trọng vào xây dựng hệ thống chính trị - xã hội vững mạnh, bảo đảm an ninh trật tự tại cơ sở

Như vậy, có thể rút ra khái niệm: Nông dân là những người lao động cư

trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp Nông dân sống chủ yếu bằng ruộng vườn, sau đó đến các ngành nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai Tùy từng quốc gia, từng thời kì lịch sử, người nông dân có quyền sở hữu khác nhau về ruộng đất Họ hình thành nên giai cấp nông dân, có vị trí, vai trò nhất định trong xã hội

Ngày nay, nông dân có sinh hoạt tổ chức khác nhau trên từng địa phương, quốc gia

 Nông thôn

Trong thời kì đổi mới hiện nay nông thôn Việt Nam ngày càng được chú trọng và đầu tư Nhờ vào sự quan tâm của Đảng và Nhà nước bộ mặt nông thôn

Việt Nam đang ngày càng đổi mới

Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê định nghĩa: “Nông thôn là khu

vực dân cư tập trung chủ yếu làm nghề nông; phân biệt với thành thị” [16,

tr.954]

Trong cuốn sách “Công nghiệp hóa Nông nghiệp, nông thôn các nước

Châu Á và Việt Nam”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia của tác giả Nguyễn

Điền, đã định nghĩa về nông thôn: “Về địa lý tự nhiên, nông thôn là một địa bàn

rộng lớn trải ra các vành đai bao quanh các thành thị Về kinh tế, nông thôn là địa bàn hoạt động chủ yếu của các ngành sản xuất vật chất nông, lâm, ngư nghiệp và các ngành nghề sản xuất – kinh doanh, dịch vụ nông nghiệp Về tính chất xã hội, cơ cấu dân cư ở nông thôn chủ yếu là nông dân và gia đình họ, ngoài ra cũng có một số người làm việc ở nông thôn Mật độ dân cư ở nông thôn thường thấp hơn ở đô thị Về trình độ văn hóa khoa học và công nghệ nói chung

ở nông thôn thấp kém hơn ở đô thị Về cơ sở hạ tầng ở nông thôn như điện, nước, giao thông vận tải, thông tin liên lạc thường kém hơn đô thị…” [11, tr.9]

Có thể thấy rằng nông thôn là môi trường sinh sống chủ yếu của nông dân, với các hoạt động lao động sản xuất liên quan tới nông nghiệp Nông thôn

về cơ bản chậm phát triển hơn đô thị Tuy nhiên, trong thời kỳ đổi mới cùng với

sự phát triển của kinh tế - xã hội Khu vực nông thôn cũng có sự khởi sắc, phát triển về mọi mặt

Như vậy, có thể rút ra khái niệm chung nhất về nông thôn, đó là : Nông

thôn là phần lãnh thổ của một nước hay của một đơn vị hành chính nằm ngoài lãnh thổ đô thị, có môi trường tự nhiên, hoàn cảnh kinh tế xã hội, điều kiện sống khác biệt với thành thị và cư dân chủ yếu làm nông nghiệp

1.1.2 Định nghĩa tuyên truyền về vấn đề tam nông

Thuật ngữ “tuyên truyền” được sử dụng nhiều trong các văn bản hành chính cũng như trong giao tiếp hằng ngày Có nhiều cách hiểu khác nhau về thuật ngữ này

Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê giải thích: “Tuyên truyền là phổ

biến một chủ trương, một học thuyết, để làm chuyển biến thái độ của quần chúng và thúc đẩy quần chúng hoạt động theo một đường lối để nhằm đạt một mục đích nhất định Tuyên truyền là giải thích rộng rãi để thuyết phục, vận động mọi cá nhân làm theo” [16, tr.1274]

Khi bàn về tuyên truyền và cách tuyên truyền, Hồ Chí Minh lý giải rất đơn giản: “Tuyên truyền là đem một việc gì đó nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm”

Trong thực tế, hoạt động tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức: tuyên truyền miệng, tuyên truyền bằng hình ảnh,…Đặc biệt, ngay từ khi mới xuất hiện, báo chí đã trở thành một phương tiện tuyên truyền rất hiệu quả và

có tác động mạnh mẽ tới toàn xã hội

Từ các cách hiểu và định nghĩa trên, có thể đưa ra nhận định về tuyên

truyền ở góc độ báo chí như sau: Tuyên truyền là một hoạt động thông qua các

phương tiện thông tin đại chúng, nhằm phổ biến những chủ trương chính sách của chủ thể nào đó để thuyết phục, hướng dẫn quần chúng hành động theo mục đích đặt ra

Nói đến chức năng tư tưởng của báo chí, ở nghĩa khái quát thì tuyên truyền là toàn bộ các hình thức hoạt động của công tác tư tưởng Vì thế, hoạt động báo chí là một trong những hình thức của công tác tư tưởng

Từ đó, có thể đưa ra định nghĩa “tuyên truyền về vấn đề tam nông” như

sau: Tuyên truyền về tam nông là phổ biến đường lối chính sách của Đảng, chủ

trương của Nhà nước về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn Tuyên truyền còn nhằm thông tin tri thức, khoa học, giới thiệu những mô hình sản xuất tiên tiến, những kinh nghiệm, sáng kiến áp dụng vào sản xuất và xây dựng nông thôn

Mục đích của tuyên truyền tam nông là nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam, phát triển nông thôn theo hướng hiện đại trên cơ sở bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nông dân

Nhận định về mối quan hệ giữa nông nghiệp, nông dân, nông thôn TS

Ngô Thị Tố Uyên trong cuốn Nông nghiệp, nông thôn, nông dân trong mô hình

tăng trưởng kinh tế mới giai đoạn 2011 - 2020 cho rằng : “Đây là ba phạm trù

tuy khác nhau nhưng lại có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng với nhau” [15, tr.7] Chính vì thế, khi tuyên truyền trên báo, tam nông được biểu hiện dưới nhiều dạng thức và rất phong phú

1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về truyên truyền về vấn đề tam nông

1.2.1 Nghị quyết 26-NQ/TƯ của hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 7 về

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước

Các vấn đề tam nông phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng nông thôn mới gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là then chốt

Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân

Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả

hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân Xây dựng xã hội nông thôn ổn

định, hoà thuận, dân chủ, có đời sống văn hoá phong phú, đàm đà bản sắc dân tộc, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân

Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân

Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả

hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân Xây dựng xã hội nông thôn ổn định, hoà thuận, dân chủ, có đời sống văn hoá phong phú, đàm đà bản sắc dân tộc, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân

Mục tiêu đến năm 2020, tốc độ tăng trưởng nông, lâm, thuỷ sản đạt 3,5 - 4%/năm; sử dụng đất nông nghiệp tiết kiệm và hiệu quả; duy trì diện tích đất lúa đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia trước mắt và lâu dài Phát triển nông nghiệp kết hợp với phát triển công nghiệp, dịch vụ và ngành nghề nông thôn, giải quyết cơ bản việc làm, nâng cao thu nhập của dân cư nông thôn gấp trên 2,5 lần so với hiện nay

Lao động nông nghiệp còn khoảng 30% lao động xã hội, tỉ lệ lao động nông thôn qua đào tạo đạt trên 50%; số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới khoảng 50%

Phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn, trước hết là

hệ thống thuỷ lợi đảm bảo tưới tiêu chủ động cho toàn bộ diện tích đất lúa 2 vụ,

mở rộng diện tích tưới cho rau màu, cây công nghiệp, cấp thoát nước chủ động cho diện tích nuôi trồng thủy sản, làm muối; đảm bảo giao thông thông tới hầu hết các xã và cơ bản có đường ô tô tới các thôn, bản; xây dựng cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền và hạ tầng nghề cá; cấp điện sinh hoạt cho hầu hết dân cư, các cơ

sở công nghiệp và dịch vụ ở nông thôn; đảm bảo cơ bản điều kiện học tập chữa bệnh, sinh hoạt văn hoá, thể dục thể thao ở hầu hết các vùng nông thôn tiến gần tới mức các đô thị trung bình

Nâng cao chất lượng cuộc sống của dân cư nông thôn; thực hiện có hiệu quả, bền vững công cuộc xoá đói, giảm nghèo; nâng cao trình độ giác ngộ và vị thế chính trị của giai cấp nông dân, tạo điều kiện để nông dân tham gia đóng góp

và hưởng lợi nhiều hơn trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Nâng cao năng lực phòng chống, giảm nhẹ thiên tai, hoàn chỉnh hệ thống

đê sông, đê biển và rừng phòng hộ ven biển, hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông, thuỷ lợi, cụm dân cư đáp ứng yêu cầu phòng chống bão, lũ, ngăn mặn và chống nước biển dâng; tạo điều kiện sống an toàn cho nhân dân đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung và các vùng thường xuyên bị bão, lũ, thiên tai; chủ động triển khai một bước các biện pháp thích ứng và đối phó với biến đổi khí hậu toàn cầu Ngăn chặn, xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường, từng bước nâng cao chất lượng môi trường nông thôn

1.2.2 Quyết định số 800.QĐ – TTG của Thủ tướng Chính phủ về Xây dựng Nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, gắn phát triển nông thôn với

đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị và an ninh quốc phòng, gồm 11 nội dung sau:

+ Quy hoạch xây dựng nông thôn mới; + Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội; + Chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập;

+ Giảm nghèo và an sinh xã hội;

+ Đổi mới và phát triển hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ở nông thôn; + Phát triển giáo dục – đào tạo ở nông thôn;

+ Phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe cư dân nông thôn;

+ Xây dựng đời sống văn hóa, thông tin truyền thông nông thôn;

+ Cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn;

+ Nâng cao chất lượng tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xã hội trên địa bàn;

+ Giữ vững an ninh, trật tự xã hội nông thôn

1.3 Báo chí nước ta trong công tác tuyên truyền về vấn đề tam nông

1.3.1 Vị trí, vai trò của tam nông trong nền kinh tế nước ta hiện nay

Sinh thời, Bác Hồ luôn quan tâm đến vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn Người cho rằng, nông nghiệp phải là mặt trận hàng đầu, muốn phát triển đất nước phải coi trọng cả nông nghiệp Nông nghiệp, nông dân, nông thôn với Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn có một vị trí,vai trò đặc biệt quan trọng đối với

sự phát triển nền kinh tế - xã hội cũng như trong việc nâng cao đời sống của nhân dân Nâng cao đời sống nhân dân cũng là mục tiêu cao nhất của chủ nghĩa

xã hội theo quan điểm của Hồ Chí Minh Trong tư tưởng của Người: nông nghiệp là gốc, nông nghiệp là chính, nông nghiệp là mặt trận chính, nông nghiệp

là mặt trận hàng đầu, nông nghiệp là mặt trận cơ bản, nông nghiệp là việc quan trọng nhất… Người cho rằng: Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp, nền kinh tế lấy canh nông làm gốc, do vậy: “Nông dân ta giàu thì nước ta giàu Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh”

Đánh giá vị trí, vai trò của nông nghiệp, Hồ Chí Minh coi phát triển nông nghiệp là nhân tố đầu tiên, là tiên quyết giải quyết mọi vấn đề xã hội Nông nghiệp giải quyết nhu cầu quan trọng nhất, cơ bản nhất, cấp thiết nhất của con người là nhu cầu ăn, mặc, ở Trong đó, ăn là nhu cầu đầu tiên Chỉ khi nào thỏa mãn được các nhu cầu ăn trên một mức độ nhất định thì người ta mới nghĩ đến những nhu cầu cao hơn Người nhấn mạnh: “Dân dĩ thực vi thiên”, nghĩa là dân lấy ăn làm trời, nếu không có ăn thì không có trời

Hồ Chí Minh còn cho rằng: “…Nông nghiệp là nguồn cung cấp lương thực và nguyên liệu, đồng thời là nguồn xuất khẩu quan trọng, nông dân là thị trường tiêu thụ to lớn nhất hiện nay”, phát triển nông nghiệp thì mới có cơ sở để phát triển các ngành kinh tế khác, tạo điều kiện cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa nước nhà

Trong bài viết Phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn ở Việt Nam

(NTNN, 25/8/2008) đã tổng kết một số thành tựu về nông nghiêp, nông thôn đã đạt được “Nền kinh tế Việt Nam trong hơn 20 năm đổi mới từ 1986 đến 2008

đã đạt được nhiều thành tựu phát triển khả quan Trong lĩnh vực nông nghiệp, sản lượng các loại nông sản đều tăng, nổi bật nhất là sản lượng lương thực đều tăng với tốc độ cao từ năm 1989 đến nay Năm 1989 là năm đầu tiên sản lượng lương thực vượt qua con số 20 triệu tấn, xuất khẩu 1,4 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 310 triệu USD Đến năm 2007 vừa qua sản lượng lương thực đã đạt đến con số kỷ lục 39 triệu tấn và đã xuất khẩu 4,5 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 1,7 tỷ USD

Từ một nước thường xuyên thiếu đói, hàng năm phải nhập hàng triệu tấn lương thực của nước ngoài, hơn thập niên qua đã trở thành nước xuất khẩu gạo đứng thứ ba trên thế giới (sau Thái Lan và Mỹ) GDP trong lĩnh vực nông nghiệp bình quân hàng năm tăng 3,3%; thu nhập và đời sống nhân dân ngày càng cải thiện hơn, tỉ lệ hộ nghèo ở nông thôn giảm bình quân 1,5% năm; bộ

mặt nông thôn thay đổi theo hướng văn minh; trình độ văn hoá, khoa học, kỹ thuật của nhiều nông dân được nâng lên cao hơn trước

Nông nghiệp ngày càng có nhiều đóng góp tích cực hơn vào tiến trình phát triển, hội nhập của kinh tế cả nước vào nền kinh tế toàn cầu Năm 1986, kim ngạch xuất khẩu nông-lâm-thuỷ sản mới đạt 400 triệu USD Đến năm 2007

đã đạt tới 12 tỷ USD, tăng gấp 30 lần Nhờ có những thành tựu, kết quả đó, nông nghiệp không chỉ đã góp phần quan trọng vào việc ổn định chính trị-xã hội nông thôn và nâng cao đời sống nông dân trên phạm vi cả nước, mà nông nghiệp đã ngày càng tạo ra nhiều hơn nữa những tiền đề vật chất cần thiết, góp phần tích cực vào sự đẩy nhanh tăng trưởng kinh tế và đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước trong những năm qua”

Là một nước nông nghiệp, có đến hơn 70% dân số là nông dân Chính vì thế, không ai có thể phủ nhận vị trí và vai trò to lớn của nông nghiệp, nông dân, nông thôn đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế đất nước, sự ổn định của chính trị và lớn mạnh của quốc phòng an ninh Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn đặt tam nông ở vị trí chiến lược quan trọng và dành nhiều ưu tiên cho lĩnh vực này

1.3.2 Vai trò của báo chí trong công tác tuyên truyền về tam nông

Trước hết có thể khẳng định, báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin và tuyên truyền tới bạn đọc các vấn đề xã hội, trong đó có vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Dù ở thời điểm nào, báo chí luôn đóng vai trò quan trọng trong việc đưa những quyết sách, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước vào cuộc sống Báo chí đóng vai trò xung kích trong mặt trận tư tưởng

Chỉ thị số 22-CT/TƯ ngày 17/10/1997 của Bộ Chính trị xác định: “Báo chí nói chung hoạt động đúng định hướng, thông tin kịp thời, phong phú và đa dạng hơn; thực hiện tốt hơn vai trò tiếng nói của Đảng, của Nhà nước và diễn đàn tin cậy của nhân dân, đóng góp tích cực vào thắng lợi của sự nghiệp đổi

mới, hoàn thành những nhiệm vụ chính trị quan trọng về đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước, nâng cao dân trí, bảo vệ và phát huy bản sắc, truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá thế giới, góp phần tăng cường ổn định chính trị, tạo ra bầu không khí dân chủ, cởi mở trong xã hội, mở rộng quan hệ hợp tác, hữu nghị với bạn bè thế giới” [1]

Những vấn đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn được Đảng, Nhà nước và dư luận xã hội quan tâm, chú trọng Báo chí đã tuyên truyền đúng tôn chỉ mục đích, chủ trương của Đảng, Nhà nước, không ngừng nâng cao chất lượng, cải tiến nội dung, bám sát thực tế, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa, góp phần đẩy mạnh các mục tiêu quốc gia xóa đói, giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc và miền núi Thông qua báo chí, những chính sách, chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước về các vấn đề có liên quan tới ông nghiệp, nông dân, nông thôn được truyền tải đầy đủ, trung thực, chính xác và dễ hiểu nhất tới độc giả, đặc biệt là bà con nông dân, những người chịu tác động trực tiếp của các chính sách do Đảng

và Nhà nước đề ra Báo chí trực tiếp tham gia vào hoạt động kiểm tra, giám sát việc thực hiện đường lối, nghị quyết của Đảng và Nhà nước, kịp thời chỉ ra những sai phạm, khuyết điểm còn tồn đọng Đồng thời, đưa ra kiến nghị đề xuất giúp các cơ quan Nhà nước sửa đổi, bổ sung những chính sách thiết thực, gắn bó với người dân hơn Báo chí giúp độc giả, đặc biệt là bà con nông dân có định hướng rõ ràng trong việc lao động sản xuất thông qua những bài viết trên báo chí phản ánh đầy đủ tình hình sản xuất nông nghiệp trên mọi miền tổ quốc Tạo nên một bức tranh toàn cảnh về nông nghiệp, nông thôn Việt Nam

Với chức năng thông tin nhằm nâng cao dân trí, báo chí có trách nhiệm lớn trong việc cung cấp thông tin cho các cấp, các ngành, cho nông dân những thông tin thiết thực và kiến thức về thổ nhưỡng, khí hậu, quá trình sinh học của từng giống cây, giống con mới,…những thông tin, những kiến thức về đưa công nghiệp – nhất là công nghiệp chế biến và dịch vụ về nông thôn, những thông tin nhằm bồi dưỡng đào tạo nông dân có tri thức, có kinh nghiệm, có bản lĩnh để

tiến hành ba bước chuyển đổi cách mạng sâu sắc trên mặt nông nghiệp và kinh

tế nông thôn Đặc biệt phải thông tin có trách nhiệm về giá cả, về thị trường trong nước, khu vực và thế giới đối với từng sản phẩm nông nghiệp, thông tin những kiến thức và hướng dẫn các hình thức hợp tác, liên kết của nông dân trong từng xóm ấp, làng, xã; hợp tác liên kết giữa các vùng, hợp tác liên kết giữa nông dân với hợp tác xã, với các doanh nghiệp…

Ngoài ra, báo chí còn góp phần vào việc xây dựng môi trường nông thôn phát triển toàn diện, cả về kinh tế lẫn văn hóa xã hội Nhiều chính sách xây dựng nông thôn mới với các tiêu chí do Đảng và Nhà nước đề ra được đẩy mạnh thực hiện Đặc biệt vẫn bảo đảm phát triển theo hướng hiện đại mà vẫn giữ vững được văn hóa bản sắc dân tộc

Báo chí cung cấp cho độc giả một cái nhìn sinh động, toàn cảnh về lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn tại nhiều địa phương với những bài viết sâu sắc, có ý nghĩa và sức lan tỏa tích cực, rộng rãi trong cán bộ, đảng viên và nhân dân Báo chí góp phần tạo nên những chuyển biến sâu sắc về nhận thức, khơi dậy tiềm năng, nỗ lực vượt qua khó khăn; cổ vũ mạnh mẽ các cấp, ngành, các tổ chức đoàn thể, xã hội chung sức, đồng lòng đẩy mạnh và làm tốt hơn nữa các vấn đề về tam nông

Báo chí thực sự là cầu nối quan trọng giữa Đảng, nhà nước với người dân Những kiến nghị của người dân phản ánh đã được lãnh đạo lắng nghe, giải quyết rốt ráo, tạo ra sự chuyển biến tích cực trong hoạt động chỉ đạo, điều hành của Nhà nước Đồng thời, những thông tin, chia sẻ tâm tư nguyện vọng của nhân dân có cơ hội được bày tỏ qua đó kịp thời lên án phê phán và đấu tranh với những tồn tại, thiếu sót tại cơ sở liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Có thể nói, báo chí đã thực sự trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống xã hội, là người bạn tin cậy, phản ánh đầy đủ các vấn đề kinh tế nông nghiệp, nông thôn, biểu dương những cố gắng, những thành tựu của nhân dân, giới thiệu những mô hình tiên tiến, tích cực tham gia vào công cuộc chống

tiêu cực, gian lận…phản ánh một cách tổng thể nhất về tình hình nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện nay

Vai trò của báo chí trong việc tuyên truyền về các vấn đề liên quan tới nông nghiệp, nông dân, nông thôn là vô cùng quan trọng và cấp thiết Có sự tương tác hài hòa giữa báo chí với tam nông sẽ giúp sự phát triển các mặt của tam nông đồng bộ và bền vững hơn

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế, đây được coi vừa là cơ hội, vừa là thách thức Đây là giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với việc phấn đấu đưa nền kinh tế nói chung và nông nghiệp, nông thôn nói riêng thoát khỏi tình trạng yếu kém, lạc hậu Cơ hội lớn để nền nông nghiệp nước ta hội nhập với thế giới Để khu vực nông nghiệp, nông thôn khởi sắc mạnh mẽ hơn, cần có sự đồng lòng, nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân

Báo chí được coi là công cụ hữu hiệu đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thông tin, tuyên truyền về tam nông Với chức năng là tiếng nói của Đảng và Nhà nước, của các tổ chức chính trị, báo chí đã và đang góp phần quan trọng trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Để có thể có cái nhìn khách quan hơn khi đánh giá vai tò của báo chí tuyên truyền về lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tác giả tiến hành khảo sát những bài viết về tam nông trên báo Nông thôn ngày nay trong năm 2014

Chương 2 THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN VỀ VẤN ĐỀ TAM NÔNG TRÊN BÁO

NÔNG THÔN NGÀY NAY

2.1 Vài nét về báo Nông thôn Ngày nay

Báo Nông thôn Ngày nay là cơ quan ngôn luận của Hội Nông dân Việt

Nam Là tờ báo hàng đầu chuyên sâu về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, là

kênh thông tin quan trọng để lãnh đạo Trung ương Hội nắm bắt tình hình nông nghiệp, nông dân, nông thôn, tâm tư, nguyện vọng của hội viên, cán bộ hội các cấp, phục vụ công tác xây dựng tổ chức hội vững mạnh và chỉ đạo các phong trào nhân dân

Ngày 7/5/1984, bản tin “Nông thôn mới” – tiền thân của Báo NTNN chính thức ra số đầu tiên Đến khoảng những năm 1986 – 1995, báo có tên Nông dân Việt Nam, từ năm 1995 báo đổi thành Nông thôn Ngày nay và giữ tên đó cho tới ngày nay

Ngoài ấn phẩm chính, tòa soạn báo NTNN đã tổ chức, sản xuất, phát hành nhiều ấn phẩm khác như tạp chí Trang trại Việt (ra hàng tháng), Làng Cười (ấn phẩm tháng) và báo điện tử Dân Việt

Báo NTNN với những bài viết đa dạng, được thể hiện trên từng trang báo, những bài viết có nội dung phong phú, chuyên sâu, phản ánh kịp thời chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là những chính sách liên quan tới nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của nhân dân, phát triển nông thôn và xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả an toàn và bền vững Báo NTNN cũng là cầu nối để bà con nông dân bày tỏ những quan điểm của mình tới lãnh đạo ngành, từ đó tạo mối liên hệ giữa lãnh đạo với nhân dân Báo NTNN càng ngày càng trở nên gần gũi và hữu ích với đông đảo bạn đọc Đặc biệt là những đối tượng dành sự quan tâm đặc biệt tới nông nghiệp, nông dân, nông thôn Từ chỗ ban đầu chỉ là một bản tin xuất bản 1 kỳ/tháng, rồi

3 kỳ/tháng, sau gần 30 năm nỗ lực không ngừng, đến nay báo đã xuất bản liên tục 6 số/ tuần, từ thứ hai đến thứ bảy Với số lượng hàng chục nghìn bản/kỳ

Sự lớn mạnh của báo NTNN còn thể hiện ở đội ngũ nhà báo, phong viên lớn mạnh và giàu thực lực Từ 10 người lúc đầu ở tòa soạn tại Hà Nội khi khởi nghiệp, đến nay ngoài tòa soạn tại Hà Nội báo còn có 5 văn phòng đại diện và thường trú với trên 130 cán bộ có trình độ chuyên môn cao, kỹ năng nghiệp vụ vững vàng Cơ quan báo chí có các tổ chức, phòng ban với những nhiệm vụ đặc thù Chi hội nhà báo và đội ngũ cộng tác viên rộng khắp trong nước, đảm bảo thông tin nhanh, chính xác và tin cậy Ngoài ra, báo còn có đường dây nóng để

bà con nông dân có thể trực tiếp gọi đến để đóng góp ý kiến hoặc phản ánh những vấn đề có liên quan tới nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Trong dòng chảy gần 30 năm ấy, có những khi thuận buồm xuôi gió nhưng cũng có những lúc bất trắc, gian nan Nhưng nhờ vào sự đồng sức đồng lòng của đội ngũ lãnh đạo, phóng viên trong tòa soạn mà báo vẫn đứng vững và bước từng bước vững vàng Mỗi sóng gió qua đi lại trở thành kinh nghiệm hun đúc thêm tinh thần của những người làm báo Tạo nên một đặc trưng riêng không giống với bất kỳ tờ báo nào

Hiện nay, báo NTNN ngày càng được mở rộng, đa dạng hóa cả về nội dung và hình thức Điều này đã đáp ứng được nguyện vọng của bạn đọc trên cả nước

Báo NTNN là tờ báo chuyên sâu nhất về lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện nay Ngoài một số chuyên mục như Văn hóa – thể thao, sức khỏe, du lịch…thì phần lớn dung lượng của tờ báo là về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Báo NTNN thường xuyên đăng tải các bài viết có nội dung về nông nghiệp, nông dân, nông thôn Trong đó có một số trang được coi là “đinh” của tờ báo như khuyến nông; xây dựng nông thôn mới; hội và cuộc sống; tiếng dân; ngoài ra còn một số trang như môi trường, giao thông nông thôn,…cũng đăng tải những bài viết có liên quan tới tam nông Ngoài việc tuyên truyền rộng

rãi tới bạn đọc các vấn đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn thì các bài viết trên báo NTNN còn nhằm đáp ứng nhu cầu của những độc giả muốn nắm bắt những thông tin về nông nghiệp, nông thôn Những bài viết trên báo NTNN luôn lấy tam nông làm trọng tâm, đề cao đời sống vật chất, tinh thần của bà con nông dân Chính vì vậy các bài viết cũng rất thiết thực, gần gũi, ngôn từ dễ hiểu, mộc mạc

Các bài viết trên báo NTNN với cái nhìn khách quan, nhiều chiều, đi sâu vào các khía cạnh của cuộc sống với các mảng đề tài phong phú, đa dạng, bắt nhịp với sự phát triển của đất nước, đặc biệt là khu vực nông thôn Các lĩnh vực nông nghiệp được báo quan tâm và thường xuyên phản ánh Từ các bài viết về tình hình sản xuất nông vụ trên khắp mọi miền đất nước được cập nhật, đăng tải liên tục để giúp bà con nông dân nắm bắt học hỏi kinh nghiệm hoặc có hướng phát triển theo điều kiện vùng miền cụ thể Báo còn liên kết với các chuyên gia nông nghiệp để hướng dẫn bà con nông dân cách phòng chừa sâu bệnh hại trên cây trồng, vật nuôi Đồng thời, đưa ra các biện pháp kỹ thuật để bà con canh tác

có năng suất, hiệu quả, tiết kiệm lại bảo vệ môi trường với các chế phẩm sinh học Những cây mới, giống mới trong chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi cũng được giới thiệu để bà con có thể cân nhắc đưa vào sản xuất, nhân rộng nếu thấy phù hơp với điều kiện canh tác gia đình Ngoài ra, những mô hình làm ăn hiệu quả cũng được giới thiệu với bạn đọc, nhằm tạo sự liên kết, chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm giữa nhà nông với nhau Những chính sách hỗ trợ, chủ trương của Đảng và Nhà nước, của cơ quan, các hội chuyên ngành cũng được phổ biến, phục vụ cho lợi ích của và con nông dân Báo chí đi sâu, bám sát vào thực tiễn đời sống bà con nông dân khu vực nông thôn, đặc biệt là bà con vùng sâu vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn

2.2 Nội dung tuyên truyền về vấn đề tam nông trên báo NTNN

Nội dung khảo sát tập trung vào các vấn đề cơ bản sau: Tuyên truyền về khuyến nông; tuyên truyền về xây dựng nông thôn mới; tuyên truyền về những điển hình kinh tế; tuyên truyền về vai trò của Hội nông dân trong vấn đề phát

triển tam nông; phản hồi của nông dân đối với chủ trương, chính sách về vấn đề tam nông Hình 2.1 đã biểu thị số lượng bài về tam nông trên báo NTNN

Hình 2.2 Biểu đồ biểu thị số lượng bài về tam nông trên báo NTNN

Tuyên truyền khuyến nông Tuyên truyền xây dựng NTM Tuyên truyền điển hình KT Tuyên truyền vai trò Hội ND

Nguồn: Kết quả điều tra của tác giả

2.2.1 Tuyên truyền về khuyến nông

Khuyến nông là một trong những chuyên mục có nhiều bài viết trên báo NTNN, với nhiều dạng bài khác nhau, rất đa dạng, chất lượng, thiết thực, gắn bó với đời sống nông nghiệp, nông thôn Những bài viết về khuyến nông chiếm khoảng 23% số lượng bài về tam nông

Những bài viết trong mục khuyến nông chủ yếu đều xoay quanh các giống cây trồng, vật nuôi mang hiệu quả kinh tế cao, những mô hình kinh tế, dự

án nông nghiệp có tính khả thi có thể áp dụng đại trà Những bài viết về tình hình sản xuất nông vụ, giá cả nông sản thị trường Ngoài ra, chuyên mục còn đăng tải những bài viết của các chuyên gia trong ngành nhằm hướng dẫn bà con

canh tác, sản xuất hiệu quả Đồng thời, cũng giới thiệu đến bà con nông dân những cách làm mới cho thu nhập cao

Những bài viết trong chuyên mục này được viết với mục đích thông tin tới độc giả thông tin nóng nhất về tình hình nông nghiệp Hỗ trợ các hộ nông dân có nhu cầu làm trang trại và khuyến khích phát triển các mô hình khuyến nông tiên tiến Nằm trong chuyên mục khuyến nông, báo NTNN đề cập tới các vấn đề tiêu biểu đó là: Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi; Tình hình sản xuất

và thị trường nông sản; Tuyên truyền về chính sách tam nông của Đảng và Nhà nước đến người dân; Tuyên truyền về kỹ thuật chăm sóc cây trồng, vật nuôi

Hình 2.2 dưới đây sẽ cho độc giả có thể thấy rõ được tần suất xuất hiện nội dung các bài tuyên truyền về vấn đề khuyến nông

Hình 2.2 Biểu đồ thể hiện nội dung tuyên truyền về vấn đề khuyến nông

trên báo NTNN

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi

Tình hình sản xuất và thị trường nông sản

Tuyên truyền về chính sách Tam nông của Đảng và Nhà nước

Tuyên truyền về kỹ thuật chăm sóc cây trồng vật nuôi

Nguồn: Kết quả điều tra của tác giả

2.2.1.1 Chuyển đổi cơ cấu cấy trồng, vật nuôi

Qua khảo sát loạt bài về chuyển đổi giống cây trồng vật nuôi chiếm khoảng 4,4% tổng số các bài về tam nông

Chuyển đổi cơ cấu là một trong những kế hoạch đề ra cho nông nghiệp nhằm thay thế những giống cây trồng cũ bằng những giống mới có năng suất,

chất lượng và hiểu quả kinh tế cao Đây là một phần trong chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung chất lượng cao Với nội dung cụ thể là giảm hoặc thay thế diện tích trồng lúa sang các loại cây trồng chất lượng cao, nuôi trồng thủy sản hoặc sử dụng các dịch vụ khác

Bài: “Xã triệu phú nhờ trồng ớt” (NTNN, 3/1/2014) đề cập tới giống ớt

F1 207 được áp dụng trồng ở xã Trấn Dương – huyện Vĩnh Bảo – TP Hải phòng Đây là giống ớt thay thế cho diện tích trồng lúa lâu năm nhưng không mang lại hiệu quả kinh tế Ngay vụ đầu tiên trồng giống ớt hiểm lai F1 207, năng suất đều đạt khá, với mức thu hoạch bình quân lên tới 16 triệu đồng/sào (tương đương 432 triệu đồng/ha)

Được biết, trước đây xã Trấn Dương chỉ chuyên trồng lúa, lao động vất vả

mà không thu lãi, từ khi đưa cây ớt vào canh tác, lợi nhuận canh tác tăng lên rõ rệt Chưa kể, chăm sóc cây ớt khá đơn giản, không mất nhiều công sức, đầu tư nhiều như cấy lúa

Theo tính toán của ông Vũ Duy Tích- Chủ nhiệm HTX thì, nếu 1 năm trồng 1 vụ ớt cộng với cấy thêm 1 vụ lúa (để cải tạo đất), lợi nhuận thu được sẽ gấp hơn 10 lần so cấy 2 vụ lúa

Hay tin nông dân thôn Trấn Dương mạnh dạn chuyển đổi từ lúa sang trồng ớt, đạt hiệu quả kinh tế cao, rất nhiều xã trong huyện đã thành lập đoàn về thăm quan mô hình Không bỏ lỡ cơ hội, một doanh nghiệp (DN) của ngành nông nghiệp thành phố là Trung tâm Giống và Phát triển nông-lâm nghiệp công nghệ cao (CNC) Hải Phòng cũng về khảo sát thực địa, hướng dẫn kỹ thuật trồng ớt đồng thời ký hợp đồng cung cấp cây giống và bao tiêu sản phẩm cho bà con

Nhờ sự mạnh dạn chuyển đổi này mà bà con nông dân xã Trấn Dương có thu nhập khá hơn so với trồng lúa, lại tiết kiệm được sức người, sức của

Tương tự, bài: “Tiền Giang: Nông dân trồng hành tím thu nhập cao”

(NTNN, 13/1/2014) phản ánh việc nông dân xã Tân Điền (huyện Gò Công

Đông, Tiền Giang) nhờ chuyển từ diện tích trồng lúa sang trồng hành tím mà thu lợi nhuận cao Phần mở đầu, tác giả bài viết đã đưa ví dụ một hộ gia đình trồng

hành tím, đó là bác Nguyễn Văn Lung, bác Lung chia sẻ: “Nhà có 3 công đất

chuyển đổi từ lúa sang trồng hành, Vừa rồi gia đình thu được trên 3 tấn củ, ít hơn năm ngoái nhưng bù lại, giá bán đạt 17.000 đồng/kg, tăng 9.000 đồng/kg so

với năm 2012 nên sau khi trừ chi phí, gia đình vẫn lãi 30 triệu đồng”

Có thể thấy việc chuyển đổi cây trồng mang lại hiệu quả cao cho bà con nông dân xã Tân Điền, việc chuyển đổi này được sự hỗ trợ và có chính sách từ UBND xã nên các hộ dân rất yên tâm sản xuất Tuy nhiên, trong các dự án chuyển đổi này lãnh đạo UBND cần có chính sách liên kết với các doanh nghiệp

để có đầu ra bao tiêu sản phẩm Tránh việc để dân trồng tập trung rồi bán cho thương lái, rất dễ bị ép giá hoặc không ổn định đầu ra, bất lợi cho dân

Ngoài ra, còn nhiều bài viết về chuyển đổi cây trồng khác, đa phần những loại cây trồng này đều là những cây dân dã, dễ trồng, dễ chăm mà hiệu quả kinh

tế cao Điển hình như một số bài: “Nông dân Vĩnh Phúc, sống khỏe nhờ bí lai” (NTNN, 18/2/2014); “Khấm khá nhờ trồng Ngưu Tất” (NTNN, 1/3/2014);

“Nuôi hàu thân thiện với môi trường” (NTNN, 5/3/2014); “Đưa các giống cây chất lượng cao vào sản xuất” (NTNN, 16/3/2014); “Đổi đời nhờ cá đặc sản”

(NTNN, 8/4/2014); “Giới thiệu giống ngô cho năng suất cao” (NTNN, 15/4/2014); “Chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng cây màu” (NTNN, 24/4/2104);

“Thanh long bén duyên với đất trống đồi trọc” (NTNN, 15/4/2014); “Vân Quang 14 – giống lúa chất lượng cao”, tác giả Trang Thảo (NTNN, 3/6/2014);

“Vườn chanh “vàng” mang lại bạc triệu giữa thung lũng cằn khô” (NTNN,

20/5/2014); “Giống lúa TBR225 năng suất cao, thích nghi rộng” (NTNN, 10/6/2014); “Hà Nam - Phát triển đàn bò sữa 3.000 con vào 2015, doanh thu

300 tỷ đồng” (NTNN, 17/6/2014); “Phát triển ngô gắn với chuyển đổi cây trồng

ở phía Bắc: Yếu nhất là khâu canh tác” (NTNN, 26/6/2014); “Nông dân Hà Nội: Trồng quất lãi gấp 30 lần trồng ngô” (NTNN, 11/11/2014); “Đẩy mạnh và

phát triển cây dược liệu” (NTNN, 12/12/2014); “Trồng bưởi sạch cho thu nhập gấp 10 lần trồng lúa” (NTNN, 23/12/2014)

Trong số này, có những bài chuyển đổi về chăn nuôi khiến độc giả đặc

biệt quan tâm, tiêu biểu như bài: “Đổi đời nhờ cá đặc sản” (NTNN, 8/4/2014)

Trong bài này, tác giả đã đề cập đến việc người dân thôn 14 của xã Quảng Công (Quảng Điền, Thừa Thiên- Huế) giàu lên nhanh chóng nhờ mô hình nuôi cá đặc sản Trước đây, người dân nuôi tôm là chủ yếu, nhưng tôm nuôi khó, lại nhiều rủi do dịch bệnh, nên thu nhập bấp bênh, nợ nần chồng chất Từ khi chuyển đổi sang nuôi cá, con giống chất lượng cao nên có sức đề kháng bệnh dịch rất tốt Không những thế giá trị kinh tế giống cá đặc sản mang lại rất cao, “giá bán trên thị trường của những loại cá này rất cao, trong đó cá nâu nhiều lúc lên đến 450.000 đồng/kg Nếu chỉ tính mức giá bình quân thấp nhất của các loại cá này

là 100.000 đồng/kg”, nhiều hộ dân chuyển hoàn toàn từ tôm sang cá, điểu kiện kinh tế gia đình được cải thiện rõ rệt

Hay như bài: “Trồng bưởi sạch cho thu nhập gấp 10 lần trồng lúa”,

(NTNN, 23/12/2014) Tác giả đã phản ánh tình hình trồng bưởi ở Sóc Sơn, một huyện ngoại thành Hà Nội có diện tích canh tác lúa khá lớn Trước đây, người dân trồng lúa chỉ đủ ăn, bán thóc không đáng bao nhiêu, hiệu quả kinh tế thấp nhưng sau khi chuyển sang trồng bưởi, kinh tế ổn định hơn nhiều, đặc biệt kể từ khi đăng ký thành công thương hiệu “Bưởi sạch Sóc Sơn” thì giá bưởi ở đây cao hơn gấp rưỡi, chưa kể không bao giờ phải lo lắng đầu ra Tác giả lấy tiêu biểu một hộ dân:

Mùa bưởi tết năm nay, có lẽ gia đình bà Trần Thị Yến là “ấm” nhất, bởi bà đang có tới 1.000 gốc bưởi Diễn đã cho thu hoạch, ngoài ra còn có mấy chục gốc đang chuẩn bị hái quả Bà Yến tâm sự: “Gia đình tôi phấn khởi lắm, bởi trước đây khi bưởi Sóc Sơn chưa có thương hiệu, cả nhà phải đem bưởi đi khắp các chợ để rao bán mà lượng tiêu thụ vẫn nhỏ giọt Năm nay, dù còn 2 tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán, nhưng bưởi trên vườn hầu như đã có người đặt

hết Thậm chí có người còn đặt mua gần 10.000 quả bưởi, với giá trung bình 30.000 – 35.000 đồng/quả (tăng 10.000 đồng/quả so với năm ngoái), nhà tôi tha hồ ăn tết

Những bài viết về chuyển đổi cây trồng, vật nuôi cho năng suất cao được báo NTNN đặc biệt chú trọng Nắm bắt tình hình của bà con nông dân, nhằm giới thiệu tới bà con những giống cây trồng, vật nuôi năng suất, hiệu quả, phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng từng vùng Đặc biệt là nhu cầu tiêu thụ sản phẩm của vùng đó, cân bằng cung – cầu để bà con luôn làm chủ được tình hình sản xuất cũng như giá thành sản phẩm do mình làm ra

2.2.1.2 Tình hình sản xuất nông vụ và thị trường nông sản

Những bài viết về tình hình mùa vụ, thị trường nông sản chiếm khoảng 8,5% tổng số tin, bài nông trên báo NTNN

Những bài viết về nội dung này đề cập tới vấn đề sản xuất mùa vụ, trồng cây gì, nuôi con gì hoặc những sản phẩm nông nghiệp sản xuất ra bán ngoài thị trường giá cả như thế nào Các bài phản ánh thực trạng tình hình lao động sản xuất trên cả nước, những thuận lợi, khó khăn nhà nông gặp phải trong quá trình lao động, tình hình giá cả các mặt hàng nông sản trên thị trường trong và ngoài nước cũng được cập nhật Những cách làm mới trong việc sản xuất chế biến nông sản được giới thiệu tới bà con nông dân để bà con có thể học tập làm theo

Bài “Đầu nậu thao túng giá mía, dân điêu đứng” (NTNN, 6/1/2014) đã

phản ánh thực trạng mía ở các huyện thuộc tỉnh Thanh Hóa ế ẩm, rớt giá thê thảm mà không ai mua

Bà Bùi Thị H ở thôn Điền Thái, xã Điền Trung (Bá Thước, Thanh Hóa) kéo tôi ra ruộng mía rồi phàn nàn: “Anh thấy đấy, mía đều tăm tắp thế này, nếu năm ngoái bán rẻ cũng được 5.000–6.000 đồng/cây tại vườn Năm nay, thương lái chỉ trả 2.500–3.000 đồng/cây, đã thế họ còn đòi chặt chọn, nhưng hơn tháng nay chẳng thấy ai đến hỏi nữa Với giá này, tính ra 8 sào mía tôi lỗ gần 30 triệu đồng”

Bài viết đã phản ánh thực trạng dân trồng mía lâm vào cảnh khó khăn do đầu nậu ép giá, chứng tỏ rằng tại vùng mía lớn như vậy mà không có cơ sở thu mua giúp dân ổn định Điều này, phải trông chờ vào chính sách của lãnh đạo UBND các cấp và các doanh nghiệp tại địa phương Bài viết còn đưa ra vấn đề tiêu cực, bất lợi cho bà con nông dân nhưng không thấy chính quyền xử lý:

Cũng theo bà H, khoảng 2 tháng nay, tại một số đoạn đường trên Quốc lộ 217, đoạn qua thôn Điền Thái, làng Xịa hay đầu cầu phà giáp ranh giữa làng Song (Lương Ngoại) và Điền Lý (Điền Lư) của huyện Bá Thước, thi thoảng lại có 4–5 thanh niên mặt mũi bặm trợn, xăm trổ đầy người đứng chặn xe “Cứ mỗi khi có xe mía đi qua chúng ghi lại biển số xe và khi xuất hiện lần thứ 2 sẽ thu 1,2 –

2 triệu đồng/xe, nếu không chúng gây sự, cấm đường không cho chủ xe ấy mua mía trên địa bàn nữa” - bà H kể

Bài báo: “Xuất khẩu gạo 2014: Cạnh tranh khốc liệt về giá” (NTNN,

10/1/2014) cũng đề cập tới vấn đề giá gạo xuất khẩu đang ở trong tình trạng cạnh tranh khốc liệt với các nước xuất khẩu cùng mặt hàng Bài báo cũng nêu thực trạng mặt hàng gạo của chúng ta chưa đạt chuẩn quốc tế, vì tạp chất và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vẫn còn tồn đọng Đây cũng chính là lí do chủ yếu gạo nước ta khi xuất khẩu luôn bị ép giá vì không xây dựng được thương hiệu gạo “sạch” Mục tiêu trước mắt được VFA (Hiệp hội Lương thực Việt Nam) đặt

ra là tập trung vào việc nâng cao chất lượng gạo, xây dựng lại thương hiệu cho gạo Việt

Các bài viết về nội dung “Tình hình sản xuất nông vụ và thị trường nông sản” chiếm dung lượng khá nhiều trong trang khuyến nông của báo Có thể kể

đến những bài tiêu biểu như: “Giá rau trước tết lao dốc” (NTNN, 22/1/2014);

“Âu lo vì hành tím rớt giá” (NTNN, 24/1/2014); “Nhà máy chậm mua, ruộng mía trổ cờ” (NTNN, 3/3/2014); “Vật nuôi đặc sản mất giá vì dịch cúm”

(NTNN, 5/3/2014); “Nhà nông “khóc ròng” với giá ngô” (NTNN, 12/4/2014);

“Long An: Lúa đặc sản ùn ứ, nông dân lao đao” (NTNN, 21/4/2014); “Cần

Thơ: Giá rớt thê thảm, dâu bòn bon rụng ngập vườn” (NTNN, 5/6/2014); “Đổ

cà chua cho bò ăn” (NTNN, 6/6/2014); “Thanh long đỏ vườn, người trồng đỏ mắt” (NTNN, 10/6/2014); “Tình trạng tôm chết ở NB: Một đêm, mất trắng hàng trăm triệu đồng” (NTNN, 14/6/2014); “2 “gọng kìm” của ngành chăn nuôi”

(NTNN, 4/9/2014);… Ngoài ra, trên báo NTNN còn rất nhiều bài viết về chủ đề này

Trong những bài đăng trên báo, có thể điểm qua một số bài có sức ảnh

hưởng lớn tới độc giả và thị trường sản xuất Điển hình như bài “Nhà nông

“khóc ròng” với giá ngô” (NTNN, 12/4/2014) Bài viết phản ánh tình trạng giá

ngô đang chính vụ nhưng giảm mạnh, tình trạng này xảy ra trên cả nước khiến người nông dân lao đao Có nhiều nguyên nhân xảy ra tình trạng này, tác giả phân tích lí do đầu tiên là do ảnh hưởng bởi giá ngô trên thế giới cũng đang sụt giảm Thứ hai là do gần cuối năm, các hộ chăn nuôi gia súc đã xuất chuồng và phải sau Tết mới tái đàn, chính vì vậy mức tiêu thụ sẽ giảm, dẫn đến ngô giảm theo

Bài “Đổ cà chua cho bò ăn” (NTNN, 6/6/2014) phản ánh tình hình thị

trường tiêu thụ nông sản gặp khó khăn, dẫn đến các sản phẩm nông nghiệp làm

ra không có đầu ra Đây là bài nhận được nhiều sự quan tâm của độc giả và bà con nông dân Cũng giống như dân Đà Lạt mang hành tây đi đổ trắng hai bên vệ đường, thì cà chua do nông dân huyện Đơn Dương (Lâm Đồng) làm ra cũng phải đổ cho bò ăn, bò ăn chán thì đem ủ làm phân Nhà nào ít thì lỗ mấy chục triệu, nhiều thì hàng trăm triệu đồng

Ông Nguyễn Văn Sáng (thôn 1, xã Đạ Ròn), kể: Vụ cà chua vừa qua gia đình ông làm 8 sào, chi phí đầu tư hết khoảng 120 triệu đồng Cà chua phát triển tốt, quả sai trĩu Đến thời điểm thu hoạch, gia đình chưa kịp vui thì một số thương lái cho biết cà chua không xuất đi Sài Gòn được vì trên thị trường đang tràn ngập cà chua Trung Quốc”

Ông Sáng buồn lắm nhưng vẫn hy vọng biết đâu ít ngày nữa giá sẽ nhích lên Nhưng càng chờ giá càng xuống thấp Đầu vụ 5.000 đồng/kg rồi rớt dần xuống còn 2.000 đồng/kg, trong khi đó vườn cà chua của nhà ông Sáng đang thối dần

Bài viết vừa để phản ánh thực trạng tiêu thụ của mặt hàng nông sản, vừa phản ánh cuộc sống của người nông dân nhưng đồng thời cũng bộc lộ sự lúng túng, vướng mắc của lãnh đạo ngành đã không tìm chiến lược, chính sách tìm đường ra nông sản cho người dân địa phương

Báo NTNN cũng đăng tải một số bài phản ánh thị trường ngoài nước với

việc tiêu thụ nông sản Việt Bài báo “Mỹ mở cửa cho nhãn, vải Việt Nam”

(NTNN, 19/9/2014) Đây là một trong số ít những bài đưa tin về tín hiệu mừng cho nông sản Việt Đa phần, báo NTNN thường đăng những bài về thị trường nông sản tiêu thụ khó, mất giá… những bài thị trường khởi sắc thường ít được đăng hơn

Trong bài này, tác giả đã phản ánh hai loại hoa quả là nhãn, vải thiều Việt Nam đã được xuất khẩu sang thị trường Mỹ Đây là thị trường rất khó tính nên

Bộ Nông nghiệp đã có những chủ trương nhằm đảm bảo chất lượng hoa quả Việt, Bộ đã liệt kê 16 loại sâu, côn trùng, nấm có thể có trong vải tươi và 17 loại

có thể có trong nhãn tươi mà phía Việt Nam phải loại bỏ thông qua phương pháp chiếu xạ Mỗi lô hàng khi xuất đi phải có giấy chứng nhận của Cục Bảo vệ thực vật, đảm bảo là không có dịch bệnh

Việc Mỹ mở cửa cho trái cây Việt Nam tạo được bước đi đột phá cho đầu

ra nông sản Việt Người dân có thể yên tâm sản xuất mà không phải lo giá cả bấp bênh như tước Ông Trần Quang Tấn - Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang chia sẻ với báo NTNN bà con huyện Lục Ngạn đã nhận thức rõ được yêu cầu đối với trái cây xuất khẩu nên có hướng canh tác, chăm sóc rất đúng kỹ thuật

Những dạng bài này cần được báo đăng tải nhiều hơn, trước hết là để độc giả có thể nắm thông tin tình hình nông sản Việt với thị trường quốc tế, thứ hai

là nâng cao ý thức bà con nông dân trong khâu chăm sóc, trồng trọt để sản phẩm làm ra vừa đẹp mẫu mã lại vừa đạt tiêu chuẩn an toàn

Bài báo “2 “gọng kìm” của ngành chăn nuôi” (NTNN, 4/9/2014) đề cập

tới tình hình chăn nuôi ở nước ta và những khúc mắc gặp phải khiến ngành này

chậm phát triển Theo nhân định của tác giả 2 khó khăn đó là “một mặt vừa bị

các công ty chăn nuôi lớn của nước ngoài lấn át, một mặt vừa phải đối phó với sản phẩm thịt ngoại giá rẻ tràn vào”

Để tháo gỡ vấn đề này, Bộ trưởng NNPTNN đã đưa ra giải pháp “phải giúp nông dân áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi, từng

bước tiến lên hình thức chăn nuôi gia trại, trang trại có quy mô phù hợp.”

Bài báo đã đưa ra những giải pháp để tháo gỡ khó khăn trong ngành chăn nuôi Tác giả khẳng đinh việc này cần có sự kết hợp đồng bộ giữa người chăn nuôi, doanh nghiệp và Nhà nước

2.2.1.3 Tuyên truyền về chính sách tam nông của Đảng và Nhà nước đến

người dân

Qua quá trình khảo sát, có thể thấy những tin, bài về chính sách hỗ trợ

chiếm khoảng 5% lượng tin bài về tam nông đăng trên báo NTNN

Trước tiên có thể khẳng định rằng, không một ngành nghề nào có thể phát triển ổn định và mạnh mẽ được nếu không có các chính sách hỗ trợ cho từng ngành nghề đó Nông nghiệp, nông thôn cũng không phải ngoại lệ Những chính sách về nông nghiệp ở đây vừa là chủ trương, định hướng cho người dân để người dân sản xuất, vừa là chính sách hỗ trợ về nguồn vốn cho bà con Các bài viết về nội dụng này trên báo NTNN đề cập nhanh nhạy, kịp thời, là kênh thông tin để bà con có thể nắm bắt những thông tin về chính sách đầy đủ, kịp thời để phục vụ cho việc sản xuất của mình

Việc xây dựng các chế độ chính sách hỗ trợ hợp lý, đồng bộ gồm 3 chính sách hỗ trợ sau: Chính sách quản lý sản suất nông nghiệp tập trung; Chính sách

hỗ trợ đầu tư vốn; Chính sách phổ biến nghị định, chủ trương của nhà nước với việc phát triển nông nghiệp

Trong năm 2014, có thể chú ý đến một số bài như sau đây:

Về chính sách quản lý sản xuất nông nghiệp tập trung, một số bài viết đã nêu rõ quan điểm của Nhà nước ta về chủ trương tập trung sản xuất nông nghiệp Cách làm này sẽ giúp ngành nông nghiệp nước ta phát triển bền vững,

dễ kiểm soát, dễ bao tiêu sản phẩm Bài báo “Sẽ chấm dứt sản xuất tự cung, tự

cấp”(NTNN, 3/1/2014) Ở bài báo này, ngay phần sapo, tác giả đã đưa ra lời

trích dẫn của Bộ trưởng Bộ NNPTNN Cao Đức Phát:

Không sản xuất chạy theo số lượng, dứt khoát cắt một phần diện tích lúa để chuyển đổi sang cây trồng khác, chấm dứt kiểu sản xuất

tự cung, tự cấp… là những nội dung ngành nông nghiệp Việt Nam

sẽ phải thay đổi trong thời gian tới theo lời khẳng định của Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát tại hội nghị tổng kết ngành này mới đây

Có thể thấy, Bộ đã nhận định muốn phát triển kinh tế bền vững và phát triển thì trước hết các hộ nông dân cần tránh việc sản xuất tự cung tự cấp Kiểu sản xuất manh mún này không ổn định về giá cả, thị trường nên sản phẩm bán ra rất bếp bênh, may thì được giá, không may thì chịu thua lỗ Người nông dân luôn trong tình trạng bị động

Trước tình hình đó, Bộ trưởng Cao Đức Phát đã lên tiếng:

“Tôi đề nghị tất cả các địa phương, những nơi nào còn sản xuất tự cung, tự cấp cần phải tìm cách phá bỏ cái vòng luẩn quẩn đó và chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa Còn những nơi nào đã sản xuất hàng hóa, nhưng còn manh mún theo kiểu “hàng xén”, thì phải tập trung lại rà soát, tập trung lại để sản xuất quy mô lớn, áp dụng công nghệ cao”

Ngoài những chính sách của Nhà nước, nông nghiệp Việt Nam còn được

hỗ trợ bởi các doanh nghiệp nước ngoài Nguồn vốn từ nước ngoài ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là

sự chuyển giao về khoa học kỹ thuật, giúp nông nghiệp Việt kế thừa những

thành tựu tiến bộ có thể áp dụng tốt trong sản xuất và tiêu thụ Một bài khá điển

hình đó là bài “Giám đốc điều hành Tập đoàn Syngenta AG: “Cam kết hỗ trợ

nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững” (NTNN, 12/3/2014) Trong bài này,

tác giả đã ghi lại ý kiến của giám đốc tập đoàn Syngenta AG - tập đoàn đa quốc gia hàng đầu về nông dược, hạt giống và công nghệ sinh học:

Tại Việt Nam, Syngenta đã đưa vào công nghệ xử lý hạt giống, giúp tăng cường sức khỏe hạt giống nhằm mang lại năng suất cao, chất lượng tốt, đem lại hiệu quả sản xuất cao cho bà con

Có thể thấy, các giải pháp nông nghiệp tiên tiến của Syngenta kết hợp với việc đào tạo người nông dân, giúp xây dựng hạ tầng nông thôn cũng như tiếp cận với thị trường, thông tin sẽ góp phần nâng cao năng suất và gia tăng lợi nhuận từ nông nghiệp, đồng thời tạo ra những tác động tích cực đối với nguồn nước, đất và đa dạng sinh học

Trong tình hình hội nhập hiện nay, các tập đoàn đa quốc gia có xu hướng đầu tư vào các nước bạn trên khắp thế giới Tập đoàn Syngenta AG cũng đầu tư vào Việt Nam với mục đích đôi bên cùng có lợi Với mục tiêu “Mang tiềm năng cây trồng vào cuộc sống”, Syngenta cam kết giúp nền nông nghiệp toàn cầu gia tăng năng suất cây trồng, bảo vệ môi trường, cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống Những chính sách ngoại như này rất có lợi cho sự phát triển của nông nghiệp, nông thôn Việt Nam Việc cần làm của chính phủ và các Hội

có liên quan là tạo dựng mối liên kết lâu dài, chiến lược để nông nghiệp Việt có nhiều cơ hội được đầu tư hơn

Ngoài ra còn nhiều bài viết về chính sách hỗ trợ khác đăng trên báo

NTNN, phải kể đến: “Đầu tư cho nghiên cứu phát triển nông nghiệp: Thay cách

“đặt hàng” nhà khoa học” (NTNN, 5/4/2014); “Hoà Tiến (Đà Nẵng): Vốn chính sách + nấm = thoát nghèo” (NTNN, 24/4/2014); “Dồn vốn vào nông - ngư nghiệp” (NTNN, 3/6/2014); “Hai “chìa khóa” mở lối ra cho nông sản”

(NTNN, 24/6/2014); “Tiếp tục triển khai bảo hiểm nông nghiệp” (NTNN,