Công tác xã hội nhóm được xem như một phương pháp can thiệp quan trọng của công tác xã hội. Áp dụng tiến trình công tác xã hội nhóm giúp nhận diện được vấn đề, cách thức thành lập nhóm xác định mục đích, mục tiêu thành lập nhóm từ đó xây dựng các hoạt động can thiệp hỗ trợ nhóm đối tượng nâng cao nhận thức, cung cấp các kiến thức kỹ năng nhằm trang bị cho cá nhân có thêm kiến thức có íchthông qua quá trình mà các cá nhân tương tác, chia sẻ suy nghĩ cảm xúc khi sinh hoạt nhóm. Nhằm vận dụng những kiến thức đã được học trên giảng đường vào trong thực tiễn, áp dụng với những đối tượng cụ thể em cùng với 4 bạn trong lớp CTXH K15đã được các thầy cô bộ môn lựa chọn địa điểm thực tế tại Trung tâm Thái Hà. Và nhóm đã lựa chọn nhóm đối tượng là trẻ em với chủ đề là “Công tác xã hội nhóm với trẻ tự kỷ” Trải qua hơn 3 tuần thực tế tại Trung tâm, đây không phải thời gian quá dài nhưng chúng em đã đạt được những mục tiêu đề ra, phát huy mọi khả năng của bản thân vào suốt quá trình hoạt động tại cơ sở thực tế. Luôn cố gắng hết mình đạt được kết quả cao nhất, áp dụng những kiến thức kỹ năng của công tác xã hội hỗ trợ can thiệp cho nhóm thân chủ đạt được các mục tiêu đề ra. Đồng thời rút ra cho mình những bài học, những kinh nghiệm cho công việc sau này
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-o0o -BÁO CÁO CÁ NHÂN BÀI BÁO CÁO THỰC TẾ 2
ĐỀ TÀI: CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM VỚI TRẺ TỰ KỶ
Sinh viên thực hiện: Giàng A Tú
Mã Sinh viên: DTZ1752760101046
Kiểm huấn viên: Trần Bảo Khánh, Lê Hải Yến
Cơ quan thực tế: Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Tâm lý,
Hỗ trợ và PTCĐ Thái Hà
TháiNguyên, Tháng 11 năm 2020
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 3
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 4
THÔNG TIN CHUNG VỀ SINH VIÊN 5
A LỜI MỞ ĐẦU 6
B KHÁI QUÁT CHUNG 7
1 Lý do chọn vấn đề can thiệp 7
2 Thời gian, địa điểm thực tế 8
3.Mục tiêu can thiệp 8
4 Nhiệm vụ can thiệp 9
5 Cách thức can thệp 9
6 Dự trù kinh phí 10
7 Bảng hoạt động cá nhân 11
8.Thuân lợi và khó khăn 20
9 Bài học kinh nghiệm 21
10 Đánh gia một số kiến thức môn học , kỹ năng vận dụng trong quá trình thực hành 21
11 Nhận xét, đánh giá kết quả cá nhân 23
C KẾT LUẬN 25
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Sau khi hoàn thành lý thuyết môn học: Công tác xã hội với nhóm cùng với chuyến
đi thực hành lần 2 này, nhóm sinh viên chúng em đã tới Trung tâm Thái Hà để thực tế đểvận dụng các lý thuyết đã học một cách tốt nhất, góp phần nâng cao được tính thực hànhcủa môn học, tích lũy các kinh nghiệm và nâng cao khả năng thực hành nghề Qua đợt
thực tế chuyên môn 2 – Công tác xã hội nhóm này em xin gửi “Lời cảm ơn” tới:
Các thầy cô giáo trong trường Đại học Khoa Học các thầy cô là Giảng viên: KhoaKhoa học Xã hội và Nhân văn đã tận tình dạy bảo truyền đạt những kiến thức quý báucho tôi trong suốt thời gian học tập tại trường
Và đặc biệt không thể thiếu đi sự tâm huyết của các thầy, cô là giảng viên bộ mônCông tác xã hội đã truyền đạt các kiến thức chuyên môn, những phương pháp, kỹ nănglàm việc với thân chủ Đồng thời em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới cô Nguyễn ThịNgọc Mai giảng viên hướng dẫn môn CTXH nhóm tận tình giúp đỡ, truyền đạt các kiếnthức và giải đáp các vướng mắc trong suốt quá trình thực hành
Đặc biệt tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới Giám đốc Trungtâm: Nguyễn Trọng Tiến đã tạo điều kiện cho tôi tới thực tế tại Trung tâm và sự giúp đỡ,hướng dẫn tận tình của 2 chị Trần Bảo Khánh và Lê Hải Yến là KHV Ngoài ra không thểthiếu đi sự chân thành, yêu mến giúp đỡ của các anh/chị Trị liệu viên Trung tâm và các
em nhỏ là nhóm thân chủ tại Trung tâm Thái Hà để giúp tôi hoàn thành nhiệm vụ trongđợt thực tế lần này
Vì thời gian, kiến thức, kinh nghiệm và năng lực còn hạn chế nên bài báo cáo thựchành còn nhiều thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự góp ý của thầy cô và các bạn để đềtài của nhóm và cá nhân tôi được bổ sung và hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, Ngày 24 tháng 11 năm 2020
Sinh viên thực tế
Giàng A Tú
Trang 5THÔNG TIN CHUNG VỀ SINH VIÊN
1 Họ và tên: Giàng A Tú
2 Mã sinh viên: DTZ1752760101046
3 Ngày sinh: 02/02/1999
4 Lớp: Công tác xã hội K15
5 Chuyên ngành: Công tác xã hội - Khoa: Khoa học Xã hội & Nhân văn
6 Sinh viên năm: Thứ 4
7 Quê quán: Tà tổng – Mường tè – Lai châu
8 Cơ quan thực tế: Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Tâm lý, Hỗ trợ và PTCĐ Thái Hà
Trang 6A LỜI MỞ ĐẦU
Công tác xã hội nhóm được xem như một phương pháp can thiệp quan trọng của công tác xã hội Áp dụng tiến trình công tác xã hội nhóm giúp nhận diện được vấn đề, cách thức thành lập nhóm xác định mục đích, mục tiêu thành lập nhóm từ đó xây dựng các hoạt động can thiệp hỗ trợ nhóm đối tượng nâng cao nhận thức, cung cấp các kiến thức kỹ năng nhằm trang bị cho cá nhân có thêm kiến thức có ích thông qua quá trình mà các cá nhân tương tác, chia sẻ suy nghĩ cảm xúc khi sinh hoạt nhóm
Nhằm vận dụng những kiến thức đã được học trên giảng đường vào trong thực tiễn, áp dụng với những đối tượng cụ thể em cùng với 4 bạn trong lớp CTXH K15 đã được các thầy cô bộ môn lựa chọn địa điểm thực tế tại Trung tâm Thái Hà Và nhóm đã
lựa chọn nhóm đối tượng là trẻ em với chủ đề là “Công tác xã hội nhóm với trẻ tự kỷ”
Trải qua hơn 3 tuần thực tế tại Trung tâm, đây không phải thời gian quá dài nhưng chúng em đã đạt được những mục tiêu đề ra, phát huy mọi khả năng của bản thân vào suốt quá trình hoạt động tại cơ sở thực tế Luôn cố gắng hết mình đạt được kết quả cao nhất, áp dụng những kiến thức kỹ năng của công tác xã hội hỗ trợ can thiệp cho nhóm thân chủ đạt được các mục tiêu đề ra Đồng thời rút ra cho mình những bài học, những kinh nghiệm cho công việc sau này
Và dưới đây là bài báo cáo cá nhân về những hoạt động mà em đã đóng góp trong suốt đợt thực tế này
Trang 7B KHÁI QUÁT CHUNG
1 Lý do chọn vấn đề can thiệp
Ngành CTXH đã và đang làm tốt vai trò của mình trong công việc hỗ trợ những cá nhân, gia đình, nhóm và cộng đồng nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu và tăng cường chức năng xã hội, đồng thời thúc đẩy môi trường xã hội về chính sách, nguồn lực và dịch vụ nhằm giúp cá nhân, gia đình và cộng đồng giải quyết và phòng ngừa các vấn đề xã hội, góp phần đảm bảo an sinh xã hội Hiện nay, ngành CTXH đã có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác với
TE, thanh thiếu niên, đặc biệt là nhóm TE mồ côi và TE có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn Bên cạnh những trợ giúp của xã hội và cộng đồng về mặt kinh tế, tài chính thì những đóng góp về mặt chức năng xã hội, tâm lý, tình cảm, các kỹ năng đối phó với thách thức của CTXH đối với TE là điều không thể phủ nhận Ngày nay, TE mắc HCTK đang là một vấn đề nóng bỏng trong xã hội và được xem là một trong các dạng rối loạn tâm thần ở TE kể từ khi được mô tả
và nghiên cứu lần đầu tiên vào năm 1943, bởi Leo Kanner Hội chứng này làm cho trẻ không có khả năng hòa nhập cộng đồng, ảnh hưởng cả về mặt thể chất
và tinh thần tới sự phát triển của trẻ.
Ở Việt Nam, số trẻ mắc HCTK ngày càng được phát hiện nhiều hơn đặc biệt là ở những đô thị như Hà Nội Theo thống kê của ngành giáo dục thành phố Hà Nội thì khuyết tật tự kỷ chiếm tỷ lệ cao nhất trong các dạng khuyết tật khác trong trường học (30%) Lĩnh vực giáo dục TE mắc HCTK đang được quan tâm bởi không chỉ các bậc cha mẹ, các giáo viên mà cả các nhà nghiên cứu, các nhà xã hội học, tâm lý học và CTXH nhằm xây dựng những giải pháp
hỗ trợ trẻ trong học tập và hòa nhập xã hội một cách hiệu quả.
Học sinh mắc HCTK ở tiểu học thường là những trẻ tự kỷ dạng nhẹ, tức là
có những “nét tự kỷ” hoặc những trẻ đã được can thiệp sớm ở lứa tuổi mần non được khắc phục những khó khăn của HCTK nên được đi học trong lớp hòa nhập Đây là dạng khuyết tật chưa có nhiều người biết đến nên chưa được quan tâm đúng mức Những học sinh này chưa có sự đãi ngộ nào về chính sách giáo dục vì chúng được xem như những đứa trẻ bình thường Các em chưa được hưởng một phương pháp giáo dục phù hợp do các giáo viên tiểu học chưa thực
sự nắm rõ về dạng trẻ này và thiếu các kiến thức về dạy hòa nhập Bên cạnh đó,
Trang 8những học sinh mắc HCTK này còn gặp rất nhiều khó khăn do HCTK mang lại, đó là vấn đề khó khăn trong giao tiếp, học hỏi kỹ năng sống, sự kỳ thị của thầy cô, bạn bè, chưa có chương trình học dành riêng cho trẻ tự kỷ,…
Ngoài ra, còn có những trẻ đã đến tuổi đi học đến lớp để vui chơi như các bạn thì chỉ vì lý do bị tự kỷ nặng, không có ngôn ngữ, không biết cách tự phục
vụ bản thân nên không được đến trường để học tập như các bạn khác, chỉ được can thiệp tại các trung tâm chuyên biệt điều đó rất thiệt thòi cho trẻ Vì vậy, nhóm chúng em muốn chọn đề tài này để xác định các vấn đề của trẻ và giải quyết một số khó khăn để trẻ có thể hoàn thiện hơn.
2 Thời gian, địa điểm thực tế
- Thời gian thực tế từ 02/11/2020 đến 20/11/2020
- Cơ sở thực tế tại: Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Tâm lý, Hỗ trợ và PTCĐ Thái Hà
3 Mục tiêu can thiệp
Vận dụng những kiến thức, kĩ năng của ngành CTXH để đánh giá, nhận xét
và tìm hiểu vấn đề TC gặp phải.
Giúp nhóm trẻ tạo dựng mối quan hệ tương tác tốt giữa TC với trẻ khác, các tổ chức khác nhau: Tìm hiểu thông tin về các dịch vụ xã hội, các chương trình phúc lợi mà trẻ có thể tiếp cận.
Giúp các tổ chức đáp ứng nhiệt tình các nhu cầu của TC, đảm bảo được các chính sách hỗ trợ cho TC (ưu tiên những nhu cầu cần thiết và cấp bách trước) Cùng làm việc với tổ chức để đảm bảo việc thực hiện chế độ cho nhóm trẻ.
Qua quá trình làm việc có thể gây ảnh hưởng tới các tổ chức, chương trình bổ sung hoặc sửa đổi một số quyết định liên quan đến phúc lợi… cho Thân chủ.
Giúp cải thiện được chất lượng cuộc sống cho thân chủ về tinh thần, thể chất, các mối quan hệ…
Tổ chức hoạt động vui chơi, giải trí để tạo một môi trường lành mạnh cho thân chủ
4 Nhiệm vụ can thiệp
Trang 9Tiến hành mô tả, phân tích và đánh giá thực trạng những mối quan hệ xã hội nói chung và quan hệ tình cảm của trẻ em tại Trung tâm để tìm ra những khó khăn trong việc đáp ứng các nhu cầu về tình cảm Ngoài ra còn phải tìm hiểu được các vấn đề khác mà TC đang gặp phải và tình trạng sẽ có nguy cơ xấu đi nếu không có
sự can thiệp.
Tìm hiểu, nhìn nhận đánh giá đúng về vai trò của nhân viên công tác xã hội trong
hỗ trợ giải quyết khó khăn cho TC, tìm ra thế mạnh và tiềm năng của TC bổ sung thêm các kĩ năng và sẵn sàng ứng phó với vấn đề có thể xảy ra.
5 Cách thức can thiệp
- Họp nhóm để đưa ra các hoạt động can thiệp cho mỗi tuần
-Vận dụng các kiến thức, kỹ năng công tác xã hội nhóm vào quá trình can thiệp cho nhóm đối tượng
-Thành lập nhóm có cùng đặc điểm, độ tuổi gần như tương đương nhau, can thiệp tại Trung tâm để thuận tiện cho việc sinh hoạt nhóm, mọi người dễ dàng di chuyển đến địa điểm sinh hoạt
-Tham gia cùng với nhóm trẻ vào các hoạt động chung như, nhảy, trò chơi…để tăng tính tương tác tạo sự gần gũi giữa sinh viên và nhóm trẻ
-Tham gia tích cực các hoạt động của nhóm đề ra, tạo mối quan hệ thân thiết, tình cảm với nhóm trẻ
Trang 10+ Ép chéo cơ chân, cơ tay + Bật nhảy chân chụm vào vòng nhựa + Đi tay gấu cầu thang bằng
Can thiệp cá nhân ( Bảo An), 15h – 16h 30
- Matxa điều hoà cảm giác
- Ép hơi: a, o, u, i, e
- Đi cầu thăng bằng nối gót tiến – lùi + theo yêu cầu
- Bật nhảy chân chụm vào vòng + cất vòng
- Thả hình khối vào vị trí tương ứng + chỉ tay
- Thổi còi
- Dải đất nặn và cắm nấm thành hàng 17h – 19h, hỗ trợ chị Yến matxa và vận động cho Phương thảo
- Matxa điều hoà cảm giác
- Ép chéo cơ chân, cơ tay
- Đẩy bóng gai tiến – lùi + theo yêu cầu
- Cho trẻ tưới cây trước ở hành lang Trung tâm
- Hỗ trợ matxa vận động cho Bảo Long và Thanh Thảo Can thiệp cá nhân cho Bảo An ( Min ), 15h – 16h 30
- Matxa điều hoà cảm giác
- Ép hơi
- Bật nhảy chân chụm vào vòng nhựa
- Leo thang gỗ lên – xuống
Trang 11- Nằm sấp – ngửa lên bóng gai tay chống xuống đất
- Thả hình khối vào vị trí tương ứng + chỉ tay
- Dạy nhận biết con gà ( trống ) thẻ tranh + chỉ tay
- Thổi nến 17h – 19h, hỗ trợ chị yến matxa, ép chéo và vận động cho Phương thảo
+ Dạy nhận biết mắt con đâu ? mắt thầy đâu ? + Củng cố: vẽ đường thẳng, dọc
+ Luyện âm + Rơ lưỡi cho trẻ
Trang 12lốp xe, ép chéo, tay cầm chai đi lên – xuống cầu thang
- Thực hiện can thiệp giờ cá nhân cho Bảo An ( Min ) + Matxa điều hoà cảm giác
+ Bật nhảy chân chụm vào vòng nhựa + Đi cầu thăng bằng nối gót chân tiến – lùi + Thả hình khối vào vị trí tương ứng + chỉ tay + Nhận biết con gà + chỉ tay
+ Rơ lưỡi cho trẻ
- Hỗ trợ Phương Thảo matxa, vận động dưới sự hướng dẫn của giáo viên trung tâm
5 Thứ 6, ngày
6/11/2020
-Trao đổi với KHV trong việc xây dựng kế hoạch và lựa chọn nhóm trẻ để hoạt động nhóm
- Quan sát can thiệp cá nhân cho Bảo Long
- Thực hiện can thiệp giờ cá nhân cho Bảo An ( Min )
- Hỗ trợ Phương Thảo matxa, vận động dưới sự hướng của chị Yến
+ Đi chân nối gót dây thừng + Bắt – ném bóng ba la visx + Nhặt phân loại hạt đậu + Cho trẻ luyện hơi thổi nến khoảng cách 40 cm + Luyện âm: l, a, u, I , e, b, m
7 Thứ 2, ngày
9/11/2020
- Quan sát và hỗ trợ của Bảo Long và Thanh Thảo
- Thực hiện can thiệp cá nhân Bảo An + Matxa điều hoà cảm giác
+ Ép hơi: a, o, u, ,I, e + Bật nhảy chân chụm vào vòng nhựa + Leo thang gỗ lên – xuống
+ Thả hình khối vào vị trí tương ứng + chỉ tay + Xâu hạt tròn
Trang 13+ Luyện hơi thổi nến + Rơ lưỡi
- Hỗ trợ Phương Thảo dưới sự hướng dẫn của chị Yến
8 Thứ 3, ngày
10/11/2020
- Cho các con tưới cây, lau nhà
- Hỗ trợ vận động Thanh thảo dưới sự dướng dẫn của Trị liệu viên
- Thực hiện hoạt động hỗ trợ Bảo An
- Hỗ trợ Phương thảo + Matxa điều hoà cảm giác + Ép chéo
+ Bật nhảy tại chỗ + Nhảy bao bố vào vòng nhựa heo yêu cầu + Ném – bắt bóng ba la visx
+ Củng cố mắt + mũi cho trẻ + Củng cố vẽ đường thẳng và hình tròn + Luyện âm
9 Thứ 4, ngày
11/11/2020
- Matxa, vận động cho Duy Khoa và Đức Anh
- Sinh hoạt nhóm cho nhóm trẻ qua các hoạt động và chia trẻ thành 2 nhóm:
+ Di chuyển túi cát qua chướng ngại vật + Trò chơi kéo co
- Vận động cho Bảo An ( Min ) và cho ngồi vào bàn
- Hỗ trợ cho Phương Thảo Matxa, vận động dưới sự hướng dẫn của chị Yến
- Quan sát và hỗ trợ matxa cho Minh Trí Dọn dẹp vệ sinh chung
Trang 14- Can thiệp cá nhân cho Bảo An ( Min )
- Hỗ trợ chị Yến matxa, vận động cho Phương Thảo
14 Thứ 3, ngày
17/11/2020
- Dọn dẹp vệ sinh chung
- Sinh hoạt nhóm cho trẻ
- Can thiệp cá nhân cho Bảo An ( Min )
15 Thứ 4, ngày
18/11/2020
- Hỗ trợ vận động cho Duy Khoa và Anh Tú
- Hỗ trợ Anh Chinh cho Quang ngủ trưa
- Tham gia chương trình văn nghệ của Trung tâm
8 Thuận lợi và khó khăn
- Được cả nhóm tin tưởng và hỗ trợ rất nhiều
- Các thành viên trong nhóm có ý thức, có trách nhiệm nên các hoạt động diễn ra đều suôn sẻ
- Cơ sở vật chất đầy đủ, tiện nghi phục vụ tốt cho quá trình thực hành tại Trung tâm
8.2 Khó khăn
Trang 15- Khi mới tiếp cận các thành viên trong nhóm đối tượng còn rụt rè, e ngại chưa dám tương tác với trẻ Trong quá trình học bản thân nhiều em còn chưa chú ý, hay làm việc riêng, nhiều khi mải chơi mà không chú ý đến các hoạt động chung
- Hạn chế về mặt thời gian, có nhiều em vướng lịch học hay gia đình đón sớm nên đa số phải sinh hoạt vào giờ có nhiều trẻ và nhiều phụ huynh thì nhóm trẻ mới có thể đến đầy
đủ Và cũng làm hạn chế đi việc triển khai các hoạt động nhóm
- Do thời tiết thất thường nên việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt chung đặc biệt là hoạtđộng ở ngoài sân cũng gây không ít khó khăn
- Trong quá trình làm bài báo cáo nhóm còn khó thống nhất do có nhiều ý bất đồng, quan điểm
9 Bài học kinh nghiệm
- Bản thân cần mạnh dạn, khéo léo và linh hoạt hơn trong các hoạt động đặc biệt là giao tiếp với mọi người
- Cần phải học hỏi và rèn luyện nhiều các kỹ năng kiểm soát, xây dựng kế hoạch hoạt động và giải quyết xung đột mâu thuẫn nhóm
- Trước khi thực tế nên chuẩn bị kỹ càng tài liệu, để quá trình hỗ trợ đạt hiệu quả cao hơn
10 Đánh giá một số kiến thức môn học, kỹ năng vận dụng trong quá trình thực hành
10.1 Đánh giá khả năng vận dụng kiến thức
10.1.1 Môn CTXH nhóm
Đây là môn học cơ bản quan trọng cho đợt thực hành lần này, môn học này cung cấp cho tôi các kiến thức tôi sử dụng kiến thức của môn học này để nhận diện vấn đề nhóm đối tượng, biết cách thành lập nhóm, xây dựng được mục đích, mục tiêu cho nhóm,cách thức vận hành nhóm hoạt động sao cho có hiệu quả nhất Vận dụng tiến trình nhóm
từ giai đoạn đầu tiên chuẩn bị và thành lập nhóm đến giai đoạn cuối cùng của tiến trình
10.1.2 Môn tâm lý học phát triển, tâm lý học xã hội
Tâm lý học phát triển là một ngành khoa học nghiên cứu những quy luật hình thành, phát triển và biểu hiện tâm lý học xã hội cụ thể là mối quan hệ giữa các nhóm và
cá nhân khi ở cùng một nhóm