Phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh niên trên địa bàn quận liên chiểu, thành phố đà nẵng

cấp cho người học những kiến thức cơ bản và những kỹ năng cần thiết về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và công tác hòa giải ở cơ sở như: khái niệm, đặc điểm, vai trò, vị trí, nội d

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - -

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Đề tài

PHỔ BIẾN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI THANH

NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LIÊN CHIỂU,

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - -

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Đề tài

PHỔ BIẾN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI THANH

NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LIÊN CHIỂU,

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Khóa luận: “Phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi

Các số liệu, thống kê và kết luận nghiên cứu đƣợc trình bày trong khóa luận

là trung thực và có nguồn gốc cụ thể, rõ ràng và chƣa từng đƣợc công bố trong bất

kỳ công trình khoa học nào khác

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình

Đà Nẵng, tháng 01 năm 2019

Sinh viên

Phạm Tiến Phát

Xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo của Khoa Giáo Dục Chính Trị, các thầy cô trong Hội đồng đã tận tình góp ý, chỉnh sửa, hoàn thiện đề cương đề tài Xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy Cô giáo Trường Đại học Sư phạm đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành chương trình đại học cũng như hoàn thành Khóa luận tốt nghiệp này Xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Lãnh đạo UBND quận Liên Chiểu cùng các đơn vị trực thuộc, UBND Thành phố Đà Nẵng, Văn phòng UBND Thành phố Đà Nẵng, Sở Tư pháp Thành phố Đà Nẵng, các cơ sở Đoàn, Hội, Đội, cán bộ, công chức, các cơ sở giáo dục, những bạn thanh niên tham gia cho ý kiến phiếu điều tra trong địa bàn Thành phố Đà Nẵng tác giả đã đến khảo sát, lấy số liệu phục vụ cho việc hoàn thành Khóa luận này

Kính mong nhận được sự góp ý của Quý thầy giáo, cô giáo trong Hội đồng và Quý bạn đọc để Khóa luận được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Đà Nẵng, tháng 01 năm 2019 Tác giả

Phạm Tiến Phát

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

3.1 Đối tượng nghiên cứu 3

3.2 Phạm vi nghiên cứu 3

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 3

4.1 Cơ sở lý luận 3

4.2 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Bố cục của đề tài 3

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 3

B NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN 7

1.1 Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc và vai trò của phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên 7

1.1.1 Khái niệm thanh niên 7

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên 7

1.1.2.1 Khái niệm 7

1.1.2.2 Đặc điểm 8

1.1.3 Mục đích của hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên 10

1.1.4 Vị trí vai trò của phổ biến giáo dục pháp luật 13

1.2 Các yếu tố cấu thành phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên 14

1.3 Điều kiện đảm bảo thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên 22

1.3.1 Điều kiện bảo đảm về pháp lý cho phổ biến, giáo dục pháp luật 22

1.3.2 Bảo đảm về tổ chức, cán bộ, cơ sở vật chất và phương tiện cho phổ biến, giáo dục pháp luật 24

1.3.3 Bảo đảm kinh phí dành cho phổ biến, giáo dục pháp luật 25

1.3.4 Bảo đảm khác 26

1.4 Các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật và tiêu chí lựa chọn hình thức phổ

biến, giáo dục pháp luật 26

Tiểu kết Chương 1 27

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHỔ BIẾN , GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TẠI QUẬN LIÊN CHIỂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 28

2.1 Khái quát tình hình kinh tế- xã hội quận Liên Chiểu 28

2.1.1 Tình hình kinh tế, văn hóa – xã hội 28

2.1.2 Tình hình thanh niên quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng 30

2.2 Tình hình thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanhh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu 33

2.3 Nhận xét, đánh giá về thực trạng phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà nẵng 45

2.3.1 Ưu điểm của công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu 47

2.3.2 Hạn chế của công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu 48

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu 49

Tiểu kết Chương 2 50

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC, PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LIÊN CHIỂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 52

3.1 Một số giải pháp chủ yếu 52

3.1.1.Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của chính quyền các cấp đối với công tác phổ biến giáo dục pháp luật 52

3.1.2 Xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hoàn thiện chương trình, kế hoạch về phổ biến, giáo dục pháp luật 53

3.1.3 Nâng cao chất lượng đội ngủ cán bộ, người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên 54

3.1.4 Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên 54

3.1.5 Tăng cường đầu tư kinh phí, cơ sở vật chất và điều kiện đảm bảo cho công tác phổ biến giáo dục, pháp luật cho thanh niên 55

3.1.6 Tăng cường công tác phổ biến giáo dục pháp luật gắn với việc nâng cao

trình độ dân trí và cải thiện đời sống cho bộ phận thanh nên còn khó khăn 55

3.2 Kiến nghị 56

C KẾT LUẬN 58

TÀI LIỆU THAM KHẢO 60

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong điều kiện pháp luật được ban hành ngày càng nhiều, nội dung đa dạng, điều chỉnh nhiều loại quan hệ xã hội phục vụ tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật luôn giữ vị trí quan trọng trong đời sống, là một bộ phận không thể tách rời với quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Trong việc thực hiện pháp luật, phổ biến pháp luật là giai đoạn đầu tiên và khá quan trọng đưa pháp luật đến gần hơn với nhân dân Muốn pháp luật đi vào đời sống

xã hội, thì mỗi cá nhân trong xã hội cần có hiểu biết về pháp luật, và được phổ biến, giáo dục pháp luật một cách hiệu quả nhất

Trong “Thư gửi các bạn thanh niên”, ngày 12/8/1947 chủ tịch Hồ Chí Minh Đã viết “… Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó” Đúng như lời Bác nói thanh niên luôn có vai trò vô cùng to lớn, quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Hiện nay xuất hiện một số thanh niên ham thưởng thụ, lười lao động để các thế lực thù địch, phản động lôi kéo, kích động sa vào các tệ nạn

xã hội, không tránh khỏi con đường tù tội Ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân gia đình,

xã hội, tương lai giống nòi người Việt Nam

Một bộ phận thanh niên có lối sống thực dụng, buông thả, bản lĩnh chính trị non kém, lập trường dao động, ngại tham gia các hoạt động xã hội, hoạt động đoàn thể, quần chúng Đam mê các loại văn hóa phẩm không lành mạnh, dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật ngày một gia tăng Đặc biệt, trong thời gian qua, tình trạng vi phạm pháp luật trong thanh niên ngày càng gia tăng Nguyên nhân sâu xa của những vấn đề này một phần là do sự thiếu hiểu biết về pháp luật, vốn sống dẫn đến dễ bị lợi dung, lôi kéo Mặt khác, một số thanh niên thất nghiệp, khó khăn, chưa có việc làm; còn có quá trình hội nhập giao lưu kinh tế - văn hóa - xã hội không ngừng được tăng cường những chưa có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mọi mặt gây nên tác động xấu đến lối sống của một

bộ phận thanh niên trong việc chấp hành pháp luật

Đà Nẵng là thành phố trẻ, năng động, đang phát triển bứt phá về mọi mặt Với người dân, Đà Nẵng khẳng định uy tín và hình ảnh của thành phố bằng các chương trình chăm lo chất lượng cuộc sống của người dân với khẩu hiệu có tính định hướng là

“Thành phố năm không” và “Thành phố ba có” Để tạo dựng uy tín đạt mục tiêu trên

chính quyền và nhân dân địa phương đã nhiều năm liền chung sức đồng lòng vượt qua nhiều khó khăn, thử thách góp sức xây dựng diện mạo của thành phố đổi thay từng ngày Bên cạnh đó thành phố vẫn còn tồn tại những vấn đề cần phải giải quyết như: tình trạng đua xe, gây rối trật tự, những tụ điểm ăn chơi thiếu lành mạnh của thanh niên còn đáng báo động Trong những năm gần đây, cùng với cả nước cùng với thành phố Đà Nẵng đã và đang huy động toàn bộ sức mạnh hệ thống chính trị vào cuộc để triển khai thực hiện tốt các luật của Quốc hội, Nghị định của Chính phủ, các đề án của Thủ tướng Chính phủ về tuyên truyền giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên Qua quá trình triển khai, bước đầu đã thu được những kết quả nhất định; các cơ quan chuyên môn, các phòng, ban và các tổ chức chính trị - xã hội đã tích cực, chủ động triển khai một cách đồng bộ đã góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho thanh niên

Thực tế cho thấy hiện nay ý thức pháp luật của một bộ phận thanh niên vẫn còn chưa cao, biểu hiện như: hiểu biết pháp luật còn hạn chế, thiếu sự tôn trọng pháp luật,

vi phạm pháp luật Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân trong đó có nguyên nhân

từ phía phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên chưa đạt hiệu quả cao như mong muốn Cần có những biện pháp phù hợp nâng cao hiểu biết pháp luật cho tầng lớp trẻ này, những hoạt động phục vụ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên cần được lên kế hoạch rõ ràng, động bộ và thực sự mang tính hiệu quả Với những lý

do trên tôi chọn đề tài “Phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng” làm khóa luận tốt nghiệp

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

- Trên cơ sở những vấn đề lý luận về phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên,

đề tài đánh giá thực trạng phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên tại Quận Liên Chiểu để từ đó có cơ sở đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên Quận Liên chiểu, thành phố Đà Nẵng

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Phân tích, làm rõ thêm cơ sở lý luận về phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên trên cơ sở hệ thống hóa quan điểm chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng và quy định của Nhà nước ta

- Phân tích thực trạng việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh tại quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng trong những năm gần đây, tìm ra những nguyên nhân, hạn

chế trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn quận Liên Chiểu

- Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên tại quận Liên Chiểu, thành phố Đà nẵng trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đề tài khóa luận tập trung nghiên cứu vấn đề phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

- Khóa luận nghiên cứu dựa trên quan điểm của Chủ nghĩa Mác Lê-nin; tư tưởng

Hồ Chí Minh; đường lối, chủ trương của Đảng và pháp luật của nhà nước về vấn đề phổ biến giáo dục pháp luật

4.2 Phương pháp nghiên cứu

- Đề tài sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu để làm sáng tỏ, trong đó tập trung một số phương pháp sau: Phương pháp khảo cứu tài liệu, phương pháp điều tra bảng hỏi, phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, phương pháp khảo sát thực tế…

5 Bố cục của đề tài

Ngoài phần mục lục, mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, thì khóa luận gồm ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Chương 2: Thực trạng phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên tại quận Liên

Chiểu, thành phố Đà Nẵng

Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh

niên tại quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Phổ biến, giáo dục pháp luật là một vấn đề mang tính cấp thiết của nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay Đây là vấn đề có rất nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu

Đầu tiên có thể kể đến là “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dục pháp luật trong công cuộc đổi mới”, Đề tài khoa học cấp Bộ năm 1994, mã số 92-98- 223-

ĐT, của Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp; Viết về những vấn đề lý luận chung về giáo dục pháp luật Tuyên truyền giáo dục pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng Giáo dục pháp luật trong các trường phổ thông, đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật)

Trần Ngọc Đường - Dương Thanh Mai “Bàn về giáo dục pháp luật”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995 Cuốn sách này đã đưa ra khái niệm của giáo dục pháp luật, ngoài ra cũng nghiên cứu về đối tượng, vai trò, chủ thể, phương pháp giáo dục, làm rõ mục đích của việc giáo dục từ đó làm cơ sở cho các công trình nghiên cứu

Hồ Quốc Dũng (1997), “Một số vấn đề về giáo dục pháp luật trong giai đoạn hiện nay” Luận văn thạc sĩ Bàn về việc giáo dục pháp luật cho nhân dân nói chung

và giáo dục, phổ biến pháp luật cho phụ nữ ở nước ta, tìm ra những nguyên nhân trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và đề ra những giải pháp nâng cao hiệu quả của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Đinh Thị Hoa (2005), Tạp chií Giáo dục và xã hội “Giáo dục pháp luật cho đồng bào người Chăm ở thành phố Ninh Thuận hiện nay”

Tống Đức Thảo (20060, “Giáo dục pháp luật góp phần nâng cao ý thức và nghĩa

vụ tuân thủ pháp luật”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 10/2006 Nghiên cứu vai trò tác động của giáo dục pháp luật đối với việc hình thành và nâng cao ý thức pháp luật cho các tầng lớp dân cư đồng thời nêu những đặc điểm cơ bản của ý thức pháp luật

Nguyễn Thị Thu Huyền (2016), ”Phổ biến, giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán

bộ, công chức cấp xã ở huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội”, Luận văn thạc sỹ Luật học

Nguyễn Thị Thu Ba (2012), “Nâng cao chất lượng tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho công nhân tại các doanh nghiệp ở Thành phố Đồng Tháp giai đoạn hiện nay” Dương Thị Thu Hiền (2013), “ Phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn huyện

cấp cho người học những kiến thức cơ bản và những kỹ năng cần thiết về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và công tác hòa giải ở cơ sở như: khái niệm, đặc điểm, vai trò, vị trí, nội dung… của phổ biến, giáo dục pháp luật; sự cần thiết của việc xây dựng kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật; các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, v.v.; kỹ năng tiếp cận đối tượng để nắm bắt thông tin; kỹ năng nghiên cứu, phân tích vụ việc để tìm nguyên nhân và cách thức giải quyết xung đột, mâu thuẫn; kỹ năng lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật trong quá trình hòa giải ở cơ sở v.v

Một số các bài viết trên trang thông tin điện tử như, Các hình thức phổ biến,

giáo dục pháp luật hiện nay (28/8/2018) trường cao đẳng công nghiệp Nam định

Các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật truyền thống, các hình thức phổ biến giáo dục pháp luật gắn với ứng dụng công nghệ thông tin, mạng internet, các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật được lựa chọn thí điểm áp dụng để đánh giá hiệu quả trong giai đoạn hiện nay

Báo điện tử đại biểu nhân dân, phối hợp tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật (18/6/2019) Làm rõ vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật Những hiệu quả những phương tiện truyền thông mang lại trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, đồng thời nêu ra những vướng mắt, hạn chế trong công tác này

Kế hoạch về triển khai thực hiện Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2017- 2021 trên địa bàn tỉnh Phú Thọ Triển khai kịp thời, có hiệu quả Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2017-2021 ban hành kèm theo

Quyết định số 705/QĐ- TTg ngày 25/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ (sau đây gọi

tắt là Chương trình) trên địa bàn tỉnh Phú Thọ Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong

nhận thức và ý thức tuân thủ, chấp hành, tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo pháp luật trong toàn xã hội; đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật phát triển ổn định, bền vững, đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, góp phần bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền được thông tin về pháp luật của công dân trên địa bàn tỉnh.Gắn triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm được giao theo Chương trình với thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Sở Tư pháp, các sở, ban, ngành và UBND cấp huyện, xã

Các công trình khoa học trên đã cho thấy nhiều tác giả nghiên cứu, tiếp cận và giải quyết những vấn đề liên quan đến phổ biến, giáo dục pháp luật dưới những góc

độ khác nhau Nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về PBGG pháp luật cho

thanh niên trên địa bàn Quận Liên Chiểu Do vậy, việc chọn đề tài nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp này mang cả ý nghĩa lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật đối với thanh niên nói chung và tại quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng nói riêng Để thực hiện đề tài, tôi đã tiếp thu một cách có chọn lọc nghiên cứu của một số công trình khoa học liên quan để làm tƣ liệu cho việc nghiên cứu và thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO

THANH NIÊN 1.1 Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc và vai trò của phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

1.1.1 Khái niệm thanh niên

Việt Nam là một trong những quốc gia có dân số trẻ, trong những năm sắp tới dân số nước ta sẽ bị già hóa đi Nếu như có thể tận dụng tốt nguồn lực dân số cũng như, đào tạo, bồi dưỡng thế hệ thanh niên một cách hợp lý, khoa học thì sẽ trở thành những người có ích cho Tổ quốc Hiện nay, nhiều tác giả đã đưa ra các khái niệm khác nhau về thanh niên tùy theo quan điểm của mỗi người, các góc độ để đánh giá Thanh niên là khái niệm dùng để chỉ một lớp người trong xã hội ở một độ tuổi xác định, đang phát triển về cả thể chất, tinh thần và tư duy, lý tưởng Thanh niên không phải là một giai cấp nhưng bị chi phối bởi những mối quan hệ giai cấp, quan hệ xã hội, lối sống của cộng đồng trong xã hội Bởi vậy, thanh niên đóng vai trò không nhỏ trong xã hội Thanh niên là nguồn nhân lực có vai trò to lớn trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, là một trong những yếu tố chủ chốt đối với tương lai của cả quốc gia, lực lượng này phải trải qua nhiều gian nan, vất vả về cả vật chất và tinh thần đóng góp một phần không nhỏ đối với vận mệnh đất nước Thanh niên là một thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong mọi mặt của đời sống hằng ngày cũng như trong các lĩnh vực khoa học, có nhiều quan niệm khác nhau về thanh niên

Dưới góc độ luật học, Luật Thanh niên tại Điều 1 quy định “Thanh niên là công

dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” [17] Theo quy định của Luật

Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 thì phổ biến, giáo dục pháp luật là hoạt động truyền đạt thông tin, nội dung pháp luật Theo quan niệm quốc tế thì thanh niên là nhóm người từ 15 đến 24 tuổi

Như vậy, khái niệm thanh niên dùng để chỉ một lớp người trong xã hội, đang ở trong giai đoạn chuyển tiếp về nhận thức cũng như tư duy, là lực lượng có vai trò không thể thiếu đối với các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh trong đời sống

pháp luật Phổ biến pháp luật có hai nghĩa:

- Nghĩa hẹp: Là giới thiệu tinh thần bản pháp luật cho đối tượng của nó;

- Nghĩa rộng: Là truyền bá pháp luật cho mọi tầng lớp nhân dân trên cả nước Trong các văn bản của ta, nghĩa rộng được sử dụng nhiều hơn nghĩa hẹp Giáo dục pháp luật là một khái niệm rộng bao gồm cả quá trình nâng cao tri thức pháp luật cho đối tượng và bằng mọi cách (Thuyết phục, nêu gương, ám thị ) hình thành tình cảm, niềm tin pháp luật cho đối tượng, từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng Cả cụm từ phổ biến, giáo dục pháp luật có hai nghĩa:

- Nghĩa hẹp: Là việc truyền bá pháp luật cho đối tượng nhằm nâng cao tri thức, tình cảm niềm tin pháp luật cho đối tượng từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng

- Nghĩa rộng: Là công tác, lĩnh vực, ngạch (theo nghĩa thông thường mà không phải nghĩa trong pháp luật về cán bộ công chức) phổ biến giáo dục pháp luật bao gồm tất cả các công đoạn phục vụ cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật:

+ Định hướng công tác phổ biến giáo dục pháp luật;

+ Lập chương trình, kế hoạch phổ biến giáo dục pháp luật;

+ Áp dụng các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật

+ Triển khai chương trình, kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật;

+ Kiểm tra, đôn đốc, uốn nắn, sơ kết, tổng kết công tác phổ biến giáo dục pháp luật, đúc rút kinh nghiệm, nghiên cứu khoa học, nâng cao trình độ lí luận về phổ biến giáo dục pháp luật Trong tài liệu này, cụm từ phổ biến, giáo dục pháp luật được dùng

cả hai nghĩa: Trong "Hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật" phổ biến, giáo dục pháp luật có nghĩa hẹp Trong "Nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật” phổ biến, giáo dục pháp luật có nghĩa rộng

1.1.2.2 Đặc điểm

Thứ nhất, PBGDPL cho thanh niên là PBGDPL cho tầng lớp trẻ, là nguồn nhân

lực tương lai của đất nước và được đào tạo ở các bậc học khác nhau trong hệ thống giáo dục, và cả những thanh niên được giáo dục đặc biệt Do vậy, chủ thể PBGDPL cần dựa trên đặc trưng này để đưa ra phương pháp phổ biến, giáo dục phù hợp Đối với đối tượng là thanh niên thì có sự đa dạng về trình độ văn hóa, nghề nghiệp, độ tuổi, môi trường sống Điều này đòi hỏi nhu cầu thông tin, kiến thức pháp luật với mỗi đối

tượng sẽ khác nhau Chính vì vậy, trong quá trình PBGDPL phải có sự sàng lọc, phân loại đối tượng để cung cấp những thông tin pháp luật phù hợp

Thứ hai, PBGDPL đối với thanh niên có mối liên hệ chặt chẽ với công tác xây

dựng, thực hiện pháp luật

Quá trình đưa pháp luật đến với đời sống không thể thiếu hoạt động PBGDPL, đây là cầu nối để chuyển tải pháp luật vào cuộc sống Không phải lúc nào pháp luật cũng được mọi người biết đến, ủng hộ hay chấp hành nghiêm chỉnh Bản chất của pháp luật là phản ánh ý chí, nguyện vọng của đông đảo quần chúng nhân dân nhưng nếu không được nhân dân biết đến thì cũng không có ý nghĩa thực tiễn Chính vì vậy, PBGDPL là phương tiện truyền tải những thông tin, những nội dung và quy định của pháp luật với thanh niên, giúp cho thanh niên hiểu biết, nắm bắt kịp thời, có hiệu quả

Từ đó thanh niên có thể nhận thức đúng đắn để tránh vi phạm pháp luật, chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật bởi thanh niên là lứa tuổi đang phát triển, chưa có nhận thức chín chắn, là nhóm đối tượng nhạy cảm thanh gia vào các hoạt động kinh tế xã hội, nên dễ bị dụ dỗ, lôi kéo vào con đường phạm pháp nếu không nắm vững pháp luật

Thứ ba, biết tích luỹ tư liệu, kiến thức Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp

luật vừa mang tính thời sự vừa mang tính lâu dài Chỉ có thể tham gia vào hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật khi có đủ kiến thức, trình độ, kinh nghiệm về công tác pháp luật Để đạt được các điều kiện đó thì người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần phải tích luỹ tư liệu, kiến thức; bao gồm kiến thức pháp lý, pháp luật hiện hành, đường lối chính sách của Đảng, kiến thức chuyên ngành, kiến thức xã hội, kinh nghiệm thực tiễn ở Việt Nam và nước ngoài

Thứ tư, có kiến thức nhất định về tâm lý học tuyên truyền Hiểu được tâm lý

học tuyên truyền chính là hiểu được các quy luật tâm lý phát sinh, vận động trong quá trình tiếp nhận thông tin pháp luật của các loại đối tượng được thể hiện trong tất cả các giai đoạn tiến hành phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các đối tượng Trong quá trình phổ biến, giáo dục pháp luật còn phải nắm bắt sự phản ứng, sự tiếp nhận của họ như thế nào về nội dung được tuyên truyền Sau khi phổ biến, giáo dục pháp luật cho một loại đối tượng, chủ thể tuyên truyền còn phải biết nghe dư luận xã hội và sự phản ứng tích cực, tiêu cực của các đối tượng được tuyên truyền về nội dung được phổ biến

Tất cả những động thái như vậy, người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đều cần phải nắm bắt để dự liệu, để chuẩn bị hành trang cho mình Có sự chuẩn bị về

kiến thức cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là cần thiết, đồng thời người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên còn phải hiểu biết trạng thái tâm

lý khác nhau của đối tượng được tuyên truyền, đó chính là tâm lý học tuyên truyền mà người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần phải có

1.1.3 Mục đích của hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên

Hoạt động phổ biến pháp luật cho thanh niên giúp hình thành, làm sâu sắc và từng bước mở rộng hệ thống tri thức pháp luật cho đối tượng Thông qua phổ biến, giáo dục pháp luật, người phổ biến, giáo dục được trang bị những tri thức cơ bản về pháp luật như giá trị của pháp luật, vai trò điều chỉnh của pháp luật, các chuẩn mực pháp luật trong từng lĩnh vực đời sống Hình thành tri thức pháp luật là nền móng cơ bản để xây dựng tình cảm pháp luật cho thanh niên Trên cơ sở kiến thức pháp luật được trang bị đã hình thành, mở rộng và làm sâu sắc tri thức pháp luật, giúp thanh niên

am hiểu hơn về pháp luật và biết cách đánh giá một cách đúng đắn các hành vi pháp

lý Tri thức pháp luật góp phần định hướng cho lòng tin đúng đắn vào các giá trị của pháp luật, tạo cơ sở hình thành hành vi hợp pháp ở mỗi cá nhân Tri thức pháp luật giúp họ điều khiển, kiềm chế hành vi của mình trên cơ sở các chuẩn mực pháp lý, tri thức pháp luật đã nhận thức được Các hành vi phù hợp với pháp luật chỉ được hình thành trên cơ sở nhận thức đúng, có niềm tin và có tình cảm đúng đắn đối với pháp luật cho tầng lớp thanh niên trong xã hội

Hình thành, bồi dưỡng, phát triển niềm tin pháp luật cho đối tượng thanh niên Niềm tin vào pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng hành vi Lòng tin vững chắc vào pháp luật là cơ sở để hình thành động cơ của hành vi hợp pháp Trong cuộc sống, có nhiều trường hợp những người có kiến thức pháp luật nhưng không có lòng tin vào pháp luật, sẵn sàng chà đạp lên pháp luật, lợi dụng kẽ hở của pháp luật để trục lợi Khi con người tin vào tính công bằng của những đòi hỏi của quy phạm pháp luật thì không cần một sự tác động bổ sung nào của Nhà nước để thực hiện những đòi hỏi đó Có lòng tin vào tính công bằng của pháp luật, tầng lớp thanh niên họ

sẽ có hành vi phù hợp với các đòi hỏi của pháp luật một cách độc lập, tự nguyện Niềm tin pháp luật được xây dựng trên cơ sở:

- Giáo dục tình cảm công bằng Nói đến pháp luật là nói đến sự công bằng Giáo dục tình cảm công bằng là giúp thanh niên biết cách đánh giá các quy phạm pháp luật, biết cách xác định, đánh giá các tiêu chuẩn về tính công bằng của pháp luật để tự đánh

giá hành vi của mình, biết quan hệ với người khác và với chính mình bằng các quy phạm pháp luật

- Giáo dục tình cảm trách nhiệm là giáo dục ý thức về nghĩa vụ pháp lý Giáo dục tình cảm trách nhiệm nhằm hình thành ý thức tuân thủ pháp luật – một nguyên tắc xử

sự của công dân trong mối quan hệ với nhau và với các cơ quan Nhà nước Giáo dục tình cảm trách nhiệm làm cho người được giáo dục nhận thức được rằng mọi việc làm, mọi hành vi của mình phải dựa trên cơ sở pháp luật và trong khuôn khổ pháp luật cho phép

- Giáo dục ý thức đấu tranh cho tầng lớp thanh niên không khoan nhượng đối với những biểu hiện vi phạm pháp luật, chống đối pháp luật, đấu tranh với những hành vi

vi phạm pháp luật và tội phạm

Giáo dục ý thức nhân cách, rèn luyện thói quen, hành vi tuân thủ pháp luật cho đối tượng Phổ biến, giáo dục pháp luật là nhằm hình thành ý thức pháp luật trong mỗi thanh niên Kết quả cuối cùng của phổ biến, giáo dục pháp luật phải được thể hiện ở hành vi xử sự phù hợp pháp luật của họ Giáo dục tri thức pháp luật, bồi dưỡng niềm tin pháp luật là tiền đề để giáo dục ý thức nhân cách rèn luyện thói quen, hành vi tuân thủ pháp luật hình thành động cơ và hành vi tích cực pháp luật Những hành vi hợp pháp của mỗi người thường biểu hiện qua các việc làm như :

- Tuân thủ các quy phạm pháp luật Kiềm chế không thực hiện các điều pháp luật cấm

+ Thực hiện đúng và đầy đủ quyền và nghĩa vụ pháp lý của công dân

+ Biết đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật; biết vận dụng pháp luật để bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân khi bị xâm phạm Mục đích cuối cùng của phổ biến, giáo dục pháp luật là nhằm hình thành ở mỗi thành viên xã hội ý thức pháp luật bền vững

Mọi hình thức phổ biến, giáo dục một khi được áp dụng đều vì mục đích nâng cao ý thức, trách nhiệm của công dân Sống trong một xã hội có trật tự kỷ cương, việc PBGDPL trang bị cho mỗi cá nhân không chỉ về tri thức chuyên môn mà còn bồi dưỡng tình cảm, thái độ, hành vi ứng xử Xác định mục đích PBGDPL có ý nghĩa về

cả lý luận và thực tiễn

Trước hết, là nâng cao hiểu biết pháp luật cho thanh niên, đây được coi là mục

đích đầu tiên, không thể thiếu trong PBGDPL Thanh niên đa phần có sự nhận thức về

xã hội chưa nhiều, bên cạnh đó pháp luật không phải lúc nào cũng được mọi người

biết đến, tìm hiểu, đồng tình ủng hộ và chấp hành nghiêm chỉnh Muốn pháp luật đi vào thực tiễn thì các quy định của pháp luật phải được đông đảo tầng lớp thanh niên biết đến, họ hiểu pháp luật và xem pháp luật là một người bạn đồng hành chứ không phải là một thứ gì đó ràng buộc họ, có như vậy thì bản chất của pháp luật mới thể hiện

rõ, ý thức thực hiện pháp luật từ dó mới được nâng cao

Việc quan tâm, tìm hiểu, nắm bắt hay nghiên cứu về pháp luật của thanh niên đa

số chỉ xuất phát từ nhu cầu phục vụ trực tiếp cho công việc, nhưng những đối tượng này số lượng chưa nhiều, ví như việc học tập các bộ môn về pháp luật trong trường học, hay một số người tham gia vào một số nghành nghề có liên quan đến pháp luật, hoặc trong một số lĩnh vực, mãng luật chuyên nghành mà những đối tượng thanh niên này trực tiếp tham gia Với trình độ dân trí còn có sự chênh lệch như ở nước ta, đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn thì việc tiếp cận với pháp luật của đông đảo quần chúng nhân dân còn nhiều hạn chế, đặc biệt là một số đối tượng thanh niên ở các thành phố lớn như ở Đà Nẵng, với lối sống thực dụng, ưa hưởng thụ lười lao động thì việc giáo dục phổ biến pháp luật cho nhóm đối tượng này càng trở nên cần thiết PBGDPL chính là phương tiện truyền tải những nội dung, quy định, những đổi mới của pháp luật cho người dân, cũng như tầng lớp thanh niên hiểu, từ đó nắm bắt kịp thời

và chấp hành nghiêm chỉnh, tiết kiệm thời gian và công sức cho việc tự tìm hiểu cũng như nâng cao hiểu biết pháp luật cho chính bản thân họ

Hai là, PBGDPL hình thành lòng tin vào pháp luật của thanh niên Pháp luật

không thể có ý nghĩa thực tiễn khi thanh niên không tin tưởng vào những quy định được ban hành, chỉ khi họ tin tưởng, họ mới nghiêm chỉnh thực hiện Việc xây dựng pháp luật là để bảo vệ cho lợi ích của nhân dân, của cộng đồng, của mọi tầng lớp trong

xã hội bảo đảm công bằng, dân chủ, văn minh Để tạo niềm tin cho người dân cần kết hợp nhiều yếu tố, trong đó PBGDPL là một trong những yếu tố đóng vai trò quan trọng nhằm giúp nhân dân hiểu biết pháp luật, quy trình áp dụng pháp luật, những khó khăn khi thực hiện pháp luật cũng như những ưu điểm, hạn chế trong việc xây dựng pháp luật Thiếu lòng tin đối với pháp luật có thể khiến hành vi của thanh niên đi lệch khỏi chuẩn mực pháp luật, trong khi đó, pháp luật không phải lúc nào cũng thỏa mãn lợi ích của tất cả mọi người, vì vậy chính những hạn chế trong các quy định của pháp luật càng tạo nên sự cần thiết của PBGDPL để mọi người hiểu đúng pháp luật, đồng tình ủng hộ pháp luật Có như vậy mới tạo niềm tin đối với pháp luật của đông đảo quần chúng nhân dân trong xã hội, và ặt biệt là trong tầng lớp thanh niên

Ba là, hình thành ở đối tượng thanh niên thái độ, cách cư xử, hành vi xử sự theo

pháp luật Tóm lại, mọi kết quả của PBGDPL đều phải được thể hiện ở hành vi ứng xử

của mỗi thanh niên, là nền tảng cơ bản hình thành nhân cách của con người

Bốn là, hình thành nên ý thức pháp luật cơ bản và bền chặt đối với thanh niên,

PBGDPL bao gồm tuyên truyền các quy định của pháp luật đang có hiệu lực, ủng hộ các hành vi thực hiện đúng pháp luật, đồng thời lên án các hành vi sai trái, vi phạm pháp luật, tạo tâm lý đồng tình, ủng hộ trong đông đảo tầng lớp thanh niên Cần thực hiện PBGDPL cho thanh niên một cách thường xuyên, kịp thời, chặt chẽ, rộng rãi, có như vậy mới nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của thanh niên nói riêng và toàn thể công dân trong xã hội nói chung

Ngoài ra, PBGDPL nâng cao còn sự hiểu biết của thanh niên đối với các quy định pháp luật, các hiện tượng pháp luật xảy ra trong đời sống hằng ngày, từ đó góp phần nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của nhân dân

Giữa các mục đích đều có quan hệ qua lại thống nhất chặt chẽ, tác động lẫn nhau Bởi vậy, thỏa mãn cả ba mục đích này thì PBGDPL cho thanh niên sẽ đem lại hiệu quả cao, không chỉ là yếu tố tác động từ bên ngoài mà còn tác động đến tư duy, tư tưởng

và trở thành nội tâm của mỗi người thanh niên Đây là một trong những yêu cầu quan trọng mà PBGDPL nói chung và PBGDPL cho thanh thiếu niên nói riêng phải đáp ứng được

1.1.4 Vị trí vai trò của phổ biến giáo dục pháp luật

PBGDPL là khâu đầu tiên của hoạt động thực thi pháp luật, là cầu nối để chuyển tải pháp luật vào đời sống Trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân của nước ta trong giai đoạn hiện nay thì công tác PBGDPL có vị trí, vai trò cực kỳ quan trọng trong việc nâng cao dân trí pháp lý và ý thức chấp hành pháp luật cho mọi tầng lớp nhân dân, góp phần ổn định chính trị, giữ gìn an ninh trật tự, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Với nhiều hình thức, biện pháp khác nhau, phổ biến, giáo dục pháp luật nâng cao nhận thức và tác động trực tiếp đến ý thức của đối tượng Phổ biến, giáo dục pháp luật tác động vào ý thức của đối tượng Trước hết, các hoạt động này tạo ra sự quan tâm đối với pháp luật Từ chỗ không để ý đến sự tồn tại của pháp luật, đối tượng được phổ biến, giáo dục bắt đầu dành sự quan tâm của mình đối với pháp luật, đồng thời sự hiểu biết về pháp luật cũng ngày càng được nâng cao Pháp luật chính là phương tiện hàng

đầu để Nhà nước quản lý xã hội và cũng là phương tiện cho mỗi người bảo vệ quyền

và lợi ích hợp pháp của mình Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giúp cho đối tượng nhận thức được những giá trị cao đẹp ấy của pháp luật và biết sử dụng phương tiện hữu hiệu đó trong cuộc sống Một vai trò hết sức quan trọng của phổ biến, giáo dục pháp luật là tạo được niềm tin vào pháp luật Khi đã có niềm tin, đối tượng sẽ biết

tự điều chỉnh hành vi của mìnhtheo đúng các quy định của pháp luật Không những thế, họ còn có ý thức phê phán, lên án những hành vi vi phạm, đi ngược lại với các quy định của pháp luật

Phổ biến, giáo dục pháp luật là một bộ phận quan trọng trong giáo dục chính trị tưởng Bản chất của hoạt động xây dựng pháp luật là thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, thể hiện ý chí của nhân dân vì vậy thực hiện pháp luật là thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước Phổ biến, giáo dục pháp luật tạo ra khả năng cho việc giáo dục chính trị, hình thành ở người dân những hiểu biết nhất định về chính trị đồng thời trong quá trình giáo dục chính trị, tư tưởng có sự đan xen những nội dung, quan điểm pháp lý nhất định Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 09/12/2003 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân đã xác định rõ phổ biến, giáo dục pháp luật là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, là nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng

1.2 Các yếu tố cấu thành phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Chủ thể PBGDPL là những cá nhân, tổ chức theo chức năng, nhiệm vụ hay trách nhiệm xã hội đã tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào hoạt động PBGDPL nhằm thực hiện các mục đích của giáo dục pháp luật

Khoản 1 Điều 3 Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 quy định “Phổ biến, giáo dục pháp luật là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó Nhà nước giữ vai trò nòng cốt” [19] Trong giai đoạn hiện nay, PBGDPL cho thanh niên là trách nhiệm của các cấp bộ Đảng, của các cơ quan trong bộ máy Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể quần chúng, của mỗi cá nhân Tuy nhiên, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm pháp lý của các tổ chức, cá nhân làm công tác PBGDPL, chủ thể giáo dục pháp luật cho thanh niên cũng như toàn thể người dân trong xã hội thường được chia thành hai loại là chủ thể chuyên nghiệp và chủ thể không chuyên nghiệp

Chủ thể chuyên nghiệp là loại chủ thể quan trọng và chủ yếu, là những người có chức năng, nhiệm vụ hay trách nhiệm pháp lý chủ yếu, trực tiếp và thường xuyên thực hiện công tác giáo dục pháp luật Chủ thể chuyên nghiệp bao gồm các tổ chức và cá nhân như: Các trung tâm tư vấn pháp luật; trung tâm trợ giúp pháp lý; các bộ phận chuyên trách công tác phổ biến giáo dục pháp luật thuộc ngành Tư pháp; các báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật ở các cơ quan Đảng, các cơ quan Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các đoàn thể quần chúng, tổ chức kinh tế… các giảng viên pháp luật, giáo viên giáo dục công dân; các phóng viên, biên tập viên chuyên trang, chuyên mục pháp luật ở các cơ quan Báo - Đài - Tạp chí…

Chủ thể giáo dục pháp luật không chuyên nghiệp thường là những cá nhân, tổ chức kiêm nhiệm, đảm nhận nhiệm vụ chính là chuyên môn nghiệp vụ của họ, PBGDPL chỉ là lồng ghép vào các hoạt động phục vụ công việc chính của họ, chủ thể này rất đa dạng Bên cạnh đó, có sự tác động qua lại lẫn nhau giữa con người với con người, khi người này thực hiện tốt pháp luật, có ý thức chấp hành các quy định của pháp luật dẫn đến ảnh hưởng đến những người xung quanh cũng học tập và làm theo pháp luật Riêng đối với đối tượng thanh niên thì Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí

Minh có vai trò nòng cốt trong hoạt động PBGDPL Chủ thể của phổ biến, giáo dục

pháp luật cho thanh niên cần có các điều kiện sau:

Một là, có kiến thức pháp luật Đây là yêu cầu cần có đầu tiên của chủ thể, khi

chủ thể nắm biết tốt pháp luật, với một lượng kiến thức pháp luật đầy đủ và chính xác thì công tác giáo dục phổ biến pháp luật mới thực sự đạt hiệu quả cao Bởi vì muốn PBGDPL hay chấp hành pháp luật, vận dụng pháp luật thì trước hết đều phải có hiểu biết pháp luật Đặc biệt hơn nữa đối tượng thanh niên trong xã hội là nhóm đối tượng trình độ dân trí cao, một số cá nhân có lượng kiến thức khá dầy đủ

Hai là, tâm huyết, tận tụy với công tác PBGDPL Người làm công tác PBGDPL

cần phải nhiệt tình, tâm huyết, tận tuỵ với công việc, phải luôn phấn khởi phục vụ cho mọi hoạt động trong công tác phổ biến, không quản ngại khó khăn khi gặp những vấn

đề mới, những văn bản pháp luật mới, và gặp những tình huống có thể là tranh cải với đối tượng thanh niên được phổ biến Bản thân họ luôn không ngừng học tập, phấn đấu rèn luyện kĩ năng trình độ kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn để hoàn thành công việc được giao

Ba là, có khả năng hoà đồng và giao tiếp PBGDPL mang tính chất hai chiều, chủ

thể không chỉ truyền đạt thông tin và giải thích pháp luật mà còn có sự phản hồi của

đối tượng được phổ biến Chính sự qua lại giữa chủ thể và đối tượng đòi hỏi người làm công tác PBGDPL phải có khả năng hòa đồng và giao tiếp tốt Cần có một số kĩ năng hoạt động đoàn, hiểu biết xã hội cơ bản, hay một số kĩ năng gặp gỡ tiếp xúc giào dục phổ biến pháp luật đến nhóm đối tượng thanh niên đạc biệt

Bốn là, biết tích luỹ tư liệu, kiến thức Các quy định của pháp luật thì thường

xuyên thay đổi mà hoạt động PBGDPL vừa mang tính thời sự, vừa mang tính lâu dài Nhóm đối tượng thanh niên được họ phổ biến là người trẻ thích cái mới và cũng khá nhạy bén với thông tin mới về pháp luật Chủ thể làm công tác PBGDPL cần phải tích luỹ các kiến thức pháp lý, pháp luật hiện hành, đường lối chính sách của Đảng, kiến thức chuyên ngành cũng như kiến thức xã hội, kinh nghiệm thực tiễn ở Việt Nam và nước ngoài thì mới đạt được hiểu quả cao

Đối tượng giáo dục pháp luật được hiểu là các cá nhân công dân hay các nhóm cộng đồng dân cư được trực tiếp hoặc gián tiếp tiếp nhận những tác động của các hoạt động giáo dục pháp luật do các chủ thể giáo dục pháp luật tiến hành nhằm đạt được những mục đích đặt ra

Như đã phân tích ở trên, đối tượng giáo dục pháp luật ở đây là thanh niên ở quận Liên Chiểu - thành phố Đà Nẵng Có thể phân loại đối tượng phổ biến, giáo dục pháp luật là thanh niên ở đô thị thành những nhóm cụ thể như sau:

Một là: Cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước Đây là lực lượng quan

trọng đang trực tiếp nắm giữ và thực thi các chức năng, nhiệm vụ của bộ máy nhà nước các cấp Từ nhiệm vụ của mình, họ thường xuyên tiếp xúc với các đối tượng quần chúng nhân dân Vì vậy, họ vừa là đối tượng cần được trang bị hiểu biết pháp luật, nhưng đồng thời họ lại vừa là chủ thể giáo dục pháp luật trong quan hệ với đối tượng giáo dục là nhân dân

Hai là: Học sinh, sinh viên Đây là lớp công dân trẻ, là những người chủ

tương lai của đất nước Chính vì vậy, cần đặc biệt quan tâm giáo dục, rèn luyện họ trở thành những con người phát triển toàn diện, có kiến thức pháp luật và trách nhiệm công dân cao

Ba là: Thanh niên là người lao động như công nhân, người lao động hoặc

những người đang có nhu cầu tìm kiếm việc làm Đây là lực lượng đông đảo thuộc nhiều thành phần, tầng lớp, ngành nghề khác nhau, trong đó có những người là thanh niên, phụ nữ… về trình độ học vấn, trình độ hiểu biết pháp luật cũng rất khác nhau Vì vậy, cần giáo dục pháp luật để nhóm đối tượng này nhận thức được

trách nhiệm, thực hiện nhiệm vụ và quyền lợi công dân của mình; đồng thời, khi tiến hành phổ biến, giáo dục pháp luật phải chú ý tới các đặc điểm về lứa tuổi, giới tính, nghề nghiệp, nhu cầu tìm hiểu pháp luật, địa bàn sinh sống…

Bốn là: Thanh niên đã từng vi phạm pháp luật hoặc đang trong giai đoạn thử thách, giáo dục tại địa bàn quận Liên Chiểu Đây là nhóm đối tượng đặc biệt với những đặc thù về thân nhân, tâm sinh lý… và cũng là nhóm đối tượng cần phải phố biến, giáo dục pháp luật để có thể hòa nhập với cộng đồng, trở thành những công dân tốt

Yêu cầu đối với việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên ở Quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng:

Một là, bảo đảm tính khoa học, tính chuẩn xác, truyền đạt trung thành

văn bản

Phổ biến, giáo dục pháp luật không giống với việc tuyên truyền phổ biến về văn hoá văn nghệ Khi tuyên truyền, phổ biến về văn hoá văn nghệ, người ta có thể nhân cách hoá, hư cấu thành những hình tượng nghệ thuật để phục vụ cho mục đích của họ

Phổ biến, giáo dục pháp luật khác với các loại hình phổ biến, giáo dục khác ở chỗ nội dung được phổ biến, giáo dục là pháp luật, là những quy tắc xử sự được Nhà nước ban hành, có cấu trúc chặt chẽ từ câu chữ tới nội dung và yêu cầu của các quy định đó Do đó, phổ biến, giáo dục pháp luật phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định, bảo đảm tính khoa học, tính chuẩn xác, truyền đạt trung thành văn bản

Phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ thông tin cho thanh niên về pháp luật, truyền đạt cho họ biết được các văn bản pháp luật và những điều luật mới được ban hành mà còn phải giải thích về các văn bản pháp luật và các điều luật đó Một trong những yêu cầu đã trở thành nguyên tắc trong giải thích pháp luật là phải bảo đảm tính khoa học Tính khoa học trong giải thích pháp luật trước hết đòi hỏi có trình

độ pháp lý, chẳng hạn hiểu rõ thành phần của quy phạm pháp luật để hiểu được quy phạm, hiểu nội dung quan hệ pháp luật để phân biệt rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể, từ đó nêu lên được ý nghĩa của quy phạm trong việc điều chỉnh những quan hệ xã hội Tính khoa học trong giải thích pháp luật còn được thể hiện khi giải thích một văn bản pháp luật hay một điều luật không chỉ đơn thuần giải thích về văn bản hay điều luật đó, mà cần phải đặt một văn bản hay điều luật đó trong bối cảnh ban hành pháp luật, những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội quy định nội dung,

hình thức pháp luật trong tổng thể của một hệ thống pháp luật hay của một ngành luật, thấy được mối liên hệ giữa các văn bản pháp luật và các điều luật với nhau Phổ biến, giáo dục pháp luật bảo đảm tính lôgíc, tính chặt chẽ của các văn bản pháp luật và các điều luật

Hai là, bảo đảm tính đại chúng: phù hợp với đối tượng thanh niên, dễ hiểu,

dễ nhớ, dễ áp dụng

Phổ biến, giáo dục pháp luật không những phải xuất phát từ đối tượng được phổ biến, họ đang thiếu và cần cái gì mà còn phải phù hợp với trình độ văn hoá, nghề nghiệp, giới tính, lứa tuổi, dân tộc và sử dụng ngôn ngữ đại chúng, hành văn giản

dị, ngắn gọn

Ba là, chọn được hình thức phù hợp.Có nhiều hình thức phổ biến, giáo dục

pháp luật khác nhau, mỗi hình thức có sự phù hợp với một hoặc một số đối tượng nhất định, do đó khi phổ biến, giáo dục pháp luật phải xuất phát từ đối tượng được phổ biến, giáo dục pháp luật để chọn hình thức tối ưu

Ngoài ra, hình thức giáo dục pháp luật còn phải phù hợp với từng địa bàn, điều kiện kinh tế xã hội trên địa bàn Quận Liên Chiểu, do đó khi phổ biến, giáo dục pháp luật cũng phải xuất phát từ địa bàn, điều kiện kinh tế

Bảo đảm tính liên tục, tính hệ thống trong việc phổ biến, giáo dục pháp luật Bảo đảm tính hệ thống tức là đặt văn bản vào vị trí của nó trong hệ thống pháp luật, trong ngành luật hoặc lĩnh vực pháp luật có liên quan tới văn bản Điều đó giúp cho đối tượng hiểu vấn đề sâu sắc hơn Bảo đảm tính liên tục nghĩa là theo phương châm: mưa dầm thấm lâu; việc phổ biến, giáo dục pháp luật phải được tiến hành liên tục, có hệ thống, tránh hình thức, làm theo phong trào

Gắn việc phổ biến, giáo dục pháp luật với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị trong địa bàn Điều đó, một mặt phát huy tác dụng của phổ biến, giáo dục pháp luật, mặt khác làm tăng hiệu quả của phổ biến, giáo dục pháp luật

Tóm lại, trong rất nhiều hình thức như vậy khi tiến hành phổ biến, giáo dục pháp luật cần chọn một hình thức phù hợp cho đối tượng thanh niên được phổ biến hoặc kết hợp đan xen các loại hình thức Đặc biệt đối với thanh niên ở đô thị có kiến thức, trình độ đại học, sau đại học, cán bộ, công chức đòi hỏi phải có hình thức phù hợp để phát huy hiệu quả tri thức của họ

Nội dung của phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên Theo Điều 10 của Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 thì việc tổ chức phổ biến, giáo dục pháp

luật tập trung vào các nội dung sau:

- Quy định của Hiến pháp và văn bản quy phạm pháp luật, trọng tâm là các quy định của pháp luật về dân sự, hình sự, hành chính, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, lao động, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh, giao thông, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan Nhà nước, cán bộ, công chức, các văn bản quy phạm pháp luật mới được ban hành

- Các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, các thỏa thuận quốc tế

- Ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật; ý thức bảo vệ pháp luật; lợi ích của việc chấp hành pháp luật; gương người tốt, việc tốt trong thực hiện pháp luật

- Những kiến thức cơ bản về nhà nước và pháp luật, tổ chức bộ máy nhà nước, thực thi pháp luật, cơ chế bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân;

- Các quy định, trình tự, thủ tục liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của chính quyền cơ sở;

- Các trình tự, thủ tục pháp lý để bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp và thực hiện các nghĩa vụ của công dân, đặc biệt là các trình tự, thủ tục liên quan đến giải quyết khiếu nại, tố cáo; quy chế tiếp công dân; quy chế dân chủ cơ sở;

- Cập nhật những thông tin pháp luật mới ban hành, đặc biệt là những thông tin pháp luật liên quan trực tiếp và mật thiết đến hoạt động của chính quyền cấp

cơ sở, các văn bản quy phạm pháp luật của địa phương

- Cập nhật những thông tin pháp luật; Những quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về pháp luật ở địa phương

- Cần phải lưu ý rằng, phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh niên không

có nghĩa là yêu cầu hay bắt buộc họ học thuộc các điều luật, mà là giúp họ hiểu được nội dung, tinh thần của các quy phạm pháp luật, nhận thức đầy đủ về vai trò,

sự cần thiết của pháp luật trong đời sống xã hội, hiểu được lý lẽ sâu xa của pháp luật thực định Trên cơ sở đó, thanh niên biết cách vận dụng linh hoạt, chủ động và sáng tạo các quy phạm pháp luật vào quá trình xử lý công vụ, quản lý hành chính Phương pháp phổ biến giáo dục pháp luật c h o t h a n h ni ê n là hệ thống những cách thức tuyên truyền, tác động của chủ thể giáo dục nhằm hình thành ở thanh niên ý thức tuân thủ pháp luật, có năng lực xử lý hiệu quả các tình huống pháp luật nảy sinh trong cuộc sống

Hiện nay có nhiều quan điểm tiếp cận khác nhau về phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh niên nói chung Theo quan điểm tiếp cận của các nhà luật học, phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh niên bao gồm phương pháp thuyết trình, phương pháp nêu vấn đề, phương pháp đóng vai, phương pháp thảo luận, phương pháp thông tin pháp luật Dưới góc độ khoa học giáo dục, các nhà giáo dục học cho rằng phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật bao gồm nhóm phương pháp thuyết phục, nhóm phương pháp tổ chức hoạt động, nhóm phương pháp kích thích và điều chỉnh hành vi Trong những tình huống, điều kiện khác nhau,

có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau Nhưng nhìn chung, chủ thể phổ biến, giáo dục thường sử dụng hai phương pháp cơ bản đó là: phương pháp giáo dục truyền thống và phương pháp giáo dục hiện đại

Phương pháp truyền thống là phương pháp sử dụng các công cụ, phương tiện

đã dùng từ lâu đời trong lịch sử ngành giáo dục như: thuyết trình, giảng dạy pháp luật; nói chuyện, tọa đàm pháp luật…

Phương pháp hiện đại là phương pháp có sử dụng kết hợp các thiết bị kỹ thuật hiện đại như máy tính, máy chiếu, máy quay phim… để chủ thể phổ biến, giáo dục pháp luật có thể dễ dàng thực hiện các phương pháp mô hình hóa, trực quan hóa gắn với các tình huống quan sát thực tế

Một nguyên tắc chung nhất khi sử dụng các phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên ở đô thị đó là kết hợp được lý luận với thực tiễn thi hành pháp luật

Với đặc trưng của phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh nhiên ở đô thị nên bao gồm hệ thống phương pháp như sau: phương pháp thuyết phục, phương pháp tuyên truyền, giải thích pháp luật, phương pháp thông tin pháp luật thuyết phục, phương pháp nói chuyện, trao đổi về pháp luật, phương pháp giảng dạy pháp luật trong nhà trường; hệ thống phương pháp tổ chức hoạt động nhằm hình thành kỹ năng, kỹ xảo, hành vi và thói quen thực hiện pháp luật; hệ thống phương pháp kích thích hoạt động và điều chỉnh hành vi

Thuyết phục là phương pháp tác động vào nhận thức, tình cảm của thanh niên để hình thành ý thức và thái độ đúng đắn, phù hợp với các chuẩn mực pháp luật Đó là dùng lý lẽ xác đáng, dùng dẫn chứng sinh động, dùng các tấm gương tiêu biểu trong lịch sử và trong thực tế để phân tích, chứng minh, khuyên giải giúp thanh niên nhận thấy, hiểu và tin, từ đó tuân theo những giá trị pháp luật Nhóm

phương pháp thuyết phục bao gồm phương pháp khuyên giải, phương pháp tranh luận, phương pháp nêu gương

Phương pháp tuyên truyền, giải thích pháp luật được sử dụng chủ yếu khi cần phổ biến một văn bản pháp luật mới

Phương pháp thông tin pháp luật là phương pháp sử dụng các phương tiện truyền thông như báo chí, truyền hình, truyền thanh, tạp chí chuyên ngành pháp luật, các loại hình nghệ thuật như phim, ảnh để chuyển tải các nội dung, thông tin về thực hiện pháp luật

Phương pháp nói chuyện, trao đổi về pháp luật (đối tượng giáo dục pháp luật trao đổi về một sự kiện, hiện tượng, tình huống pháp luật trong thực tiễn xã hội

Phương pháp giảng dạy pháp luật trong các nhà trường là cách thức hoạt động phối hợp thống nhất của giáo viên và học sinh, sinh viên, trong đó chủ yếu sử dụng các phương pháp thuyết trình, phương pháp đàm thoại, phương pháp trực quan, phương pháp nêu vấn đề, phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp động não, phương pháp đóng vai, phương pháp dự án và tổ chức các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật ngoài giờ lên lớp

Phương pháp tổ chức hoạt động nhằm hình thành kỹ năng, kỹ xảo, hành vi

và thói quen là phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật đối với thanh niên tốt nhất

để tập dượt, rèn luyện các hành vi pháp luật trong cuộc sống Bởi vì, bản chất của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là quá trình tổ chức cuộc sống và các hoạt động thực tiễn cho thanh niên Nhóm phương pháp này gồm phương pháp luyện tập

và phương pháp rèn luyện Luyện tập là tổ chức cho thanh niên thực hiện một cách đều đặn, có kế hoạch, có hệ thống các hành động nhất định nhằm biến chúng thành thói quen, thành thuộc tính bền vững của nhân cách Rèn luyện là phương pháp giáo dục trong đó nhà giáo dục đưa học sinh vào cuộc sống xã hội để tham gia vào các hoạt động khác nhau nhằm thể nghiệm và thể hiện ý thức, thái độ, tình cảm của mình đồng thời xâm nhập vào những tình huống thực tiễn để giải quyết, ứng phó, xây dựng các kỹ năng sống cần thiết cho bản thân

Nhóm các phương pháp kích thích hoạt động và điều chỉnh hành vi là nhóm phương pháp tác động vào nhận thức, tình cảm của học sinh, sinh viên nhằm tạo ra tâm lý phấn chấn, tin tưởng, lạc quan cho các em khi tham gia vào các hoạt động giáo dục pháp luật đồng thời giúp những học sinh có khuyết điểm nhận thấy sai sót của mình và tự giác khắc phục, sửa chữa Đây là phương pháp có tác dụng thúc đẩy

cá nhân học sinh tích cực tham gia những công việc có ích đồng thời hạn chế những hành vi lệch chuẩn Nhóm phương pháp này bao gồm phương pháp khen thưởng, phương pháp trách phạt, phương pháp thi đua

Như vậy, phương pháp giáo dục pháp luật rất đa dạng, mỗi phương pháp đều có chức năng, thế mạnh riêng, phù hợp với từng đối tượng và hoàn cảnh cụ thể, tuy nhiên giữa chúng luôn có mối liên hệ mật thiết với nhau, bổ sung, hỗ trợ cho nhau Do đó, khi tiến hành phổ biến, giáo dục pháp luật, nhà giáo dục cần lựa chọn và phối hợp các phương pháp nhằm mang lại hiệu quả giáo dục cao nhất Đặc điểm nổi bật về phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh trong trường trung học phổ thông so với phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng ở cấp trung học cơ

sở, cao đẳng, đại học là ở sự phóng khoáng, nhấn mạnh tư duy phản biện và tăng cường năng lực hoạt động thực tiễn cho học sinh

1.3 Điều kiện đảm bảo thực hiện phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên

1.3.1 Điều kiện bảo đảm về pháp lý cho phổ biến, giáo dục pháp luật

Mọi hoạt động trong xã hội diễn ra đều chịu sự điều chỉnh và nằm trong khuôn khổ, quy định của hệ thống pháp luật Giáo dục nói chung và giáo dục, phổ biến pháp luật nói riêng cũng được thực hiện dưới sự bảo đảm của pháp luật Nhà nước ta đã hình thành cơ chế đồng bộ, thống nhất, điều chỉnh toàn diện về công tác PBGDPL; trong đó xác định cụ thể trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức, xây dựng nguồn lực, và các điều kiện bảo đảm hoạt động

Yêu cầu đối với việc phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Một là, bảo đảm tính khoa học, tính chuẩn xác, truyền đạt trung thành văn

bản Phổ biến, giáo dục pháp luật không giống với việc tuyên truyền phổ biến về văn hoá văn nghệ Khi tuyên truyền, phổ biến về văn hoá văn nghệ, người ta có thể nhân cách hoá, hư cấu thành những hình tượng nghệ thuật để phục vụ cho mục đích của họ

Phổ biến, giáo dục pháp luật khác với các loại hình phổ biến, giáo dục khác ở chỗ nội dung được phổ biến, giáo dục là pháp luật, là những quy tắc xử sự được Nhà nước ban hành, có cấu trúc chặt chẽ từ câu chữ tới nội dung và yêu cầu của các quy định đó Do đó, phổ biến, giáo dục pháp luật phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định, bảo đảm tính khoa học, tính chuẩn xác, truyền đạt trung thành văn bản

Phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ thông tin cho người nghe về pháp luật, truyền đạt cho họ biết được các văn bản pháp luật và những điều luật mới được ban

hành mà còn phải giải thích về các văn bản pháp luật và các điều luật đó Một trong những yêu cầu đã trở thành nguyên tắc trong giải thích pháp luật là phải bảo đảm tính khoa học Tính khoa học trong giải thích pháp luật trước hết đòi hỏi có trình

độ pháp lý, chẳng hạn hiểu rõ thành phần của quy phạm pháp luật để hiểu được quy phạm, hiểu nội dung quan hệ pháp luật để phân biệt rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể, từ đó nêu lên được ý nghĩa của quy phạm trong việc điều chỉnh những quan hệ xã hội Tính khoa học trong giải thích pháp luật còn được thể hiện khi giải thích một văn bản pháp luật hay một điều luật không chỉ đơn thuần giải thích về văn bản hay điều luật đó, mà cần phải đặt một văn bản hay điều luật đó trong bối cảnh ban hành pháp luật, những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội quy định nội dung, hình thức pháp luật trong tổng thể của một hệ thống pháp luật hay của một ngành luật, thấy được mối liên hệ giữa các văn bản pháp luật và các điều luật với nhau Phổ biến, giáo dục pháp luật bảo đảm tính lôgíc, tính chặt chẽ của các văn bản pháp luật và các điều luật

Hai là, bảo đảm tính đại chúng: phù hợp với đối tượng, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ

áp dụng

Phổ biến, giáo dục pháp luật không những phải xuất phát từ đối tượng được phổ biến, họ đang thiếu và cần cái gì mà còn phải phù hợp với trình độ văn hoá, nghề nghiệp, giới tính, lứa tuổi, dân tộc và sử dụng ngôn ngữ đại chúng, hành văn giản

dị, ngắn gọn

Ba là, chọn được hình thức phù hợp

Có nhiều hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật khác nhau, mỗi hình thức có

sự phù hợp với một hoặc một số đối tượng nhất định, do đó khi phổ biến, giáo dục pháp luật phải xuất phát từ đối tượng được phổ biến, giáo dục pháp luật để chọn hình thức tối ưu

Ngoài ra, hình thức giáo dục pháp luật còn phải phù hợp với từng địa bàn, điều kiện kinh tế xã hội nhất định, do đó khi phổ biến, giáo dục pháp luật cũng phải xuất phát từ địa bàn, điều kiện kinh tế của nơi tiến hành phổ biến, giáo dục pháp luật

Bảo đảm tính liên tục, tính hệ thống trong việc phổ biến, giáo dục pháp luật Bảo đảm tính hệ thống tức là đặt văn bản vào vị trí của nó trong hệ thống pháp luật, trong ngành luật hoặc lĩnh vực pháp luật có liên quan tới văn bản Điều đó giúp cho đối tượng hiểu vấn đề sâu sắc hơn Bảo đảm tính liên tục nghĩa là theo phương châm: mưa dầm thấm lâu; việc phổ biến, giáo dục pháp luật phải được tiến

hành liên tục, có hệ thống, tránh hình thức, làm theo phong trào

Gắn việc phổ biến, giáo dục pháp luật với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị trong địa bàn Điều đó, một mặt phát huy tác dụng của phổ biến, giáo dục pháp luật, mặt khác làm tăng hiệu quả của phổ biến, giáo dục pháp luật

Tóm lại, trong rất nhiều hình thức như vậy khi tiến hành phổ biến, giáo

dục pháp luật cần chọn một hình thức phù hợp cho đối tượng được phổ biến hoặc kết hợp đan xen các loại hình thức Đặc biệt đối với thanh niên ở đô thị có kiến thức, trình độ đại học, sau đại học, cán bộ, công chức đòi hỏi phải có hình thức phù hợp để phát huy hiệu quả tri thức của họ

Các thể chế giáo dục pháp luật cho người dân vừa đề ra những yêu cầu để các chủ thể giáo dục và đối tượng giáo dục tuân thủ, mà ở đây chính là thanh niên, vừa đề

ra chế tài đối với hành vi vi phạm Các quy định này vừa đưa hoạt động PBGDPL đối với thanh niên thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, vừa ngăn chặn và xử lý các trường hợp vi phạm Ngoài ra, bảo đảm về pháp lý còn thể hiện ở hệ thống cơ quan bảo vệ pháp luật (Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân, Cơ quan nội vụ ), hệ thống cơ quan quyền lực Nhà nước (Quốc hội, HĐND), cơ quan hành pháp luôn giám sát việc thực thi tất cả các hoạt động của công tác PBGDPL cho đối tượng là thanh niên nói riêng và toàn thể công dân nước ta nói chung

1.3.2 Bảo đảm về tổ chức, cán bộ, cơ sở vật chất và phương tiện cho phổ biến, giáo dục pháp luật

Khâu đầu tiên đặc biệt quan trọng là việc xây dựng và kiện toàn về tổ chức, phát triển một hệ thống các cơ quan trực tiếp thực hiện PBGDPL theo hướng hoạt động chuyên nghiệp Các cơ quan, tổ chức phải phối hợp với nhau và phát huy vai trò của mình trong công tác PBGDPL cho thanh niên Từ đó, PBGDPL cho thanh niên mới thực sự mang lại hiệu quả cao

Một nhân tố không thể thiếu là đội ngũ cán bộ làm công tác PBGDPL Số lượng

và chất lượng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ làm công tác PBGDPL sẽ quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả của hoạt động PBGDP Nhất là trong việc giáo dục phổ biến pháp luật cho thanh niên, đội ngủ ưu tú xã hội, đa phần trang trị lượng kiến thức xã hội cao của xã hội, và trực tiếp tham gia những công việc quan trọng trong toàn nền kinh tế chính trị của đất nước Đội ngũ cán bộ giáo dục, phổ biến pháp luật cũng đươc trang bị những kĩ năng, kiến thức phù hợp với thực tế

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất và các phương tiện phục vụ cho công tác PBGDPL

cũng là một phần quan trọng không thể thiếu Sử dụng cơ sở vật chất và phương tiện hiện đại sẽ giúp cho công tác PBGDPL được diễn ra thuận lợi, dễ dàng, có hiệu quả, chuyển tải kiến thức pháp luật một cách nhanh chóng Nhất là trong thời đại công nghệ như hiện nay, các thiết bị công nghệ hỗ trợ tích cực và vô cùng hiệu quả cho công việc của đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục phổ biến pháp luật Chúng ta có thể kể đến như loa, máy tính, tivi, báo đài… Đặc biệt hơn nữa chính là mạng enternet và những phần mềm ứng dụng của nó, mà được đối tượng thanh niên trong xã hội sử dụng một cách rộng rãi Ngược lại, cơ sở vật chất và các phương tiện lạc hậu, lỗi thời cũng như trong quá trình giáo dục, phổ biến pháp luật không bắt kịp tính mới của thời đại, của công nghệ sẽ làm giảm hiệu quả của công tác PBGDPL

1.3.3 Bảo đảm kinh phí dành cho phổ biến, giáo dục pháp luật

Yếu tố kinh phí là một điều kiện bảo đảm vô cùng cần thiết Thực tế những năm qua cho thấy kinh phí dành cho hoạt động PBGDPL quá hạn hẹp Để việc PBGDPL cho thanh niên đạt hiệu quả cao và được tiến hành thông suốt thì cần có một nguồn kinh phí thích đáng Các công tác như duy trì hoạt động của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật; tổ chức các cuộc hội thảo, toạ đàm; biên soạn tài liệu, xây dựng chương trình, đề án, kế hoạch PBGDPL… đều cần có kinh phí để thực hiện

Từ khi Nhà nước ban hành Chỉ thị số 32 và các Chương trình, Đề án về phổ biến, giáo dục pháp luật của Chính phủ, việc đầu tư nguồn lực về bộ máy, đội ngũ cán bộ và kinh phí cho công tác PBGDPL cho thanh niên được tăng cường Các bộ, ngành, địa phương đã bố trí kinh phí cho công tác PBGDPL trong kế hoạch ngân sách hàng năm của mình theo Thông tư số 63/2005/TT-BTC ngày 05/8/2005 của Bộ Tài chính, Thông

tư số 73/2010/TTLT-BTC-BTP ngày 14 tháng 5 năm 2010 hướng dẫn việc quản lý và

sử dụng kinh phí bảo đảm cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Thông tư số14/2014/TTLT-BTC-BTP ngày 27 tháng 01 năm 2014 quy định việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác PBGDPL và chuẩn tiếp cận pháp luật của người dân tại cơ sở Quyền chủ động của các địa phương trong bố trí ngân sách hàng năm cho công tác PBGDPL là một trong những điều kiện thuận lợi để công tác PBGDPL được tiến hành dễ dàng và có hiệu quả hơn

Ngoài ra, sự hỗ trợ, đóng góp của các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng là một phần quan trọng trong việc đáp ứng kinh phí cho công tác PBGDPL nói chung và PBGDPL cho thanh niên nói riêng

1.3.4 Bảo đảm khác

Bảo đảm về sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong PBGDPL cho thanh niên Các cơ quan, tổ chức cần có sự liên kết, phối hợp, giúp đỡ qua lại, ủng hộ cho nhau trong quá trình thực hiện công tác Có thể là giúp đỡ nhau về tài liệu, về phương tiện, về kinh phí, trong việc tổ chức các chương trình sự kiện lồng ghép

Thể hiện của những hình thức bảo đảm xã hội là sự ủng hộ của các tổ chức xã hội, của dư luận xã hội đối với các chương trình, nội dung giáo dục phổ biến pháp luật, trong nhà trường hay các cơ quan tổ chức làm công tác giáo dục phổ biến pháp luật của Nhà nước

Bên cạnh đó, còn có bảo đảm về văn hóa thể hiện ở chỗ truyền thống văn hóa của người Việt Nam luôn tôn trọng đạo lý, hiếu học, tôn trọng pháp luật Chính vì thế, thanh niên dựa trên nền tảng nét văn hóa này để càng có động lực thúc đẩy việc học tập, hiểu biết về pháp luật, sống và làm theo pháp luật Những hình thức bảo đảm này đều góp phần nâng cao hiệu quả cho công tác PBGDPL cho thanh niên Từ đó đáp ứng được mục tiêu đề ra, cái đích cuối cùng là để mỗi người trẻ mỗi thanh niên am hiểu,

tuân thủ và thực hiện đúng pháp luật, tiến đến một xã hội văn minh giàu đẹp

1.4 Các hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật và tiêu chí lựa chọn hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật

Có 10 hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật thông dụng nhất hiện nay Mỗi hình thức có đặc trưng riêng của mình:

Một là phổ biến, giáo dục pháp luật trực tiếp (Tuyên truyền miệng về pháp

luật) Đặc trưng chính là dùng lời lẽ trực tiếp truyền đạt nội dung pháp luật cho người nghe

Hai là phổ biến, giáo dục pháp luật trên các loại hình báo chí và qua mạng

lưới truyền thanh cơ sở Đặc trưng chính là sử dụng báo nói, báo viết, báo hình để truyền bá nội dung cần phổ biến

Ba là biên soạn và phát hành các loại tài liệu phổ biến, giáo dục pháp luật

Đặc trưng chính là dùng các ấn phẩm để truyền bá nội dung cần phổ biến

Bốn là giáo dục pháp luật trong nhà trường Đặc trưng chính là truyền đạt nội

dung pháp luật thông qua các phương pháp sư phạm

Năm là tổ chức các hình thức thi tìm hiểu pháp luật Đặc trưng chính là vận

động, khuyến khích đối tượng tìm hiểu pháp luật thông qua thi thố tài năng

Sáu là phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua sinh hoạt của các câu lạc bộ

pháp luật Đặc trưng chính là đối tượng của phổ biến giáo dục pháp luật đồng thời cũng chính là chủ thể của phổ biến giáo dục pháp luật, ở đó mỗi thành viên phát huy tính nhận thức tích cực của mình trao đổi, tranh luận để mở rộng kiến thức pháp luật của mình

Bảy là xây dựng, quản lý và khai thác tủ sách pháp luật.Đặc trưng chính là

trực tiếp cung cấp tài liệu, thông tin pháp luật cho đối tượng

Tám là phổ biến giáo dục pháp luật thông qua hoạt động tư vấn pháp luật và

trợ giúp pháp lý Đặc trưng chính là thông qua việc cung cấp dịch vụ pháp lý, giải đáp pháp luật, hướng dẫn thân chủ ứng xử đúng pháp luật để thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của thân chủ mà nâng cao hiểu biết pháp luật cho họ

Chín là phổ biến giáo dục pháp luật thông qua hoạt động hòa giải ở cơ sở Đặc

trưng chính là thông qua việc giới thiệu văn bản phân tích, hướng dẫn để các bên tranh chấp hiểu văn bản, tựđối chiếu với hành vi của mình và hành vi của phía bên kia để thấy rõ cái đúng, cái sai của cả hai bên, giúp các bên nhận thức pháp luật sâu sắc hơn

Mười là phổ biến giáo dục pháp luật thông qua các loại hình văn hoá, văn

nghệ, đặc biệt là các loại hình sinh hoạt văn hoá truyền thống Đặc trưng chính là khai thác nghệ thuật biểu đạt của một loại hình văn hoá, văn nghệ để đưa pháp luật tới tấng lớp thanh niên

Tiểu kết Chương 1

Chương 1 đã làm rõ được những vấn đề lý luận về PBGDPL cho thanh niên Khóa luận đã đưa ra khái niệm thanh niên với một độ tuổi xác định, với những tâm sinh lý đặc thù và có một vai trò quan trọng trong các lĩnh vực của đời sống xã hội;

có độ tuổi từ đủ 16 đến 30 tuổi”; khái niệm phổ biến, giáo dục cho thanh niên Bên cạnh đó, chương 1 cũng đã đưa ra những đặc điểm, vai trò của PBGDPL Đồng thời, trong chương 1 luận văn cũng làm rõ các yếu tố cấu thành PBGDPL cho thanh niên bao gồm chủ thể, đối tượng, yêu cầu, nội dung, hình thức, vị trí, phương pháp thực hiện PBGDPL cho thanh niên Ngoài ra còn có các điều kiện bảo đảm nhằm phát huy tối đa hiệu quả của công tác PBGDPL cho thanh niên

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHỔ BIẾN , GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TẠI QUẬN LIÊN CHIỂU THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

2.1 Khái quát tình hình kinh tế- xã hội quận Liên Chiểu

Quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng được thành lập theo Nghị định số 07/CP ngày 23/01/1997 của Chính phủ, trên cơ sở 3 xã Hòa Hiệp, Hòa Khánh, Hòa Minh của huyện Hòa Vang Diện tích tự nhiên là 74, 52 km2, dân số 162.452 người, mật độ dân

số: 2.180 người/km2 (Theo niên giám thống kê thành phố Đà Nẵng năm 2016) Về

đơn vị hành chính, quận Liên Chiểu có 5 phường: Hoà Minh, Hòa Khánh Nam, Hoà Khánh Bắc, Hoà Hiệp Nam, Hòa Hiệp Bắc- số liệu cụ thể của từng địa phương thuộc quận Liên Chiểu như sau:

Tên phường Diện tích

(km2)

Dân số (người)

Là một quận công nghiệp trẻ, phân bố dọc theo quốc lộ 1A và có đường sắt Bắc Nam đi qua, Liên Chiểu có ưu thế về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, thuận lợi phát triển giao thông vận tải, du lịch và là nơi tập trung 2 khu công nghiệp lớn của thành phố Đà Nẵng Vị trí địa lý trên là điều kiện đặc biệt thuận lợi cho việc giao lưu với các

tỉnh và khu vực xung quanh, trong nước và quốc tế

2.1.1 Tình hình kinh tế, văn hóa – xã hội

Quận Liên Chiểu (quận) có bờ biển dài 26 km, với nhiều bãi tắm tự nhiên đẹp như Nam Ô, Xuân Thiều, bờ biển uốn lượn chạy vòng cung ôm dọc theo tuyến đường Nguyễn Tất Thành, một trong những con đường đẹp nhất của thành phố, thuận lợi cho

khai thác và phát triển du lịch Ngoài ra còn có tiềm năng phát triển ngành nuôi trồng

và đánh bắt hải sản

Quận còn có lợi thế về tài nguyên rừng, trong đó rừng đặc dụng Hải Vân, diện tích 3418,7 ha Nơi có đường hầm đèo Hải Vân, một trong những đường hầm dài nhất Đông Nam Á xuyên qua lòng núi Rừng ở đây phong phú các loại tài nguyên động thực vật, là tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng lý tưởng được hình thành bởi quần thể sinh thái như sông Cu - Đê, Làng Vân, đường hầm đèo Hải Vân và thắng cảnh thiên nhiên Nam Ô

Kết cấu hạ tầng của quận đang ngày càng hoàn thiện, công tác chỉnh trang, đô thị hoá diễn ra nhanh, nhiều dự án lớn của Thành phố và Trung ương đã và đang triển khai trên địa bàn làm cho công tác quy hoạch, chỉnh trang đô thị được thực hiện đều khắp và đồng bộ, tạo ra diện mạo đô thị trẻ ngày càng sầm uất, hấp dẫn

Quận Liên Chiểu có 2 khu công nghiệp (KCN): KCN Liên Chiểu và KCN Hòa Khánh Ngoài ra KCN Hoà Khánh đang được mở rộng Đây là nơi tập trung trên

200 nhà máy, xí nghiệp công nghiệp lớn của Thành phố, Trung ương và các nhà đầu tư trong và ngoài nước với lượng công nhân trên 30.000 người Với một chính sách thông thoáng, cởi mở tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ cho các nhà đầu tư từ các cấp chính quyền, các nhà đầu tư đến đây yên tâm làm ăn, sinh sống

Trên địa bàn quận có 02 trường đại học, 04 trường cao đẳng, 05 trường trung học chuyên nghiệp (trường Đại học Bách Khoa, Đại học sư phạm, Cao đẳng Kinh tế -

kế hoạch Đà Nẵng, Cao đẳng Giao thông – Vận tải II, trường Trung cấp Bưu Chính- Viễn thông và Công nghệ thông tin II, trường Trung học Xây dựng miền Trung ) đã thu hút trên 32.000 học sinh, sinh viên cả nước lưu trú và học tập, đây cũng là nguồn nhân lực chất xám dồi dào cung cấp đội ngũ kỹ sư, cán bộ, công nhân thạo việc, có tay nghề đáp ứng nhu cầu của các nhà tuyển dụng để phát triển quận và thành phố; có Bến

xe Trung tâm thành phố đã tạo điều kiện thuận lợi để luân chuyển hàng hoá và đón đưa khách từ các tỉnh thành khác đến với Đà Nẵng Trong công tác đầu tư hạ tầng cơ

sở, quận đã chú trọng đến hệ thống giao thông, điện, nước sinh hoạt, chợ, trường học

và bệnh viện Hiện nay với hơn 60 dự án quy hoạch khu dân cư như dự án Trung tâm

đô thị mới Tây Bắc, Khu đô thị sinh thái Quan Nam - Thuỷ Tú, Dự án nâng cấp và mở rộng Xí nghiệp Dây và cáp điện Tân Cường Thành, đường DT 606 (lên khu du lịch nghỉ dưỡng Bà Nà), mở rộng và nâng cấp đường Hoàng Văn Thái sẽ tạo nên bộ mặt

đô thị ngày càng khang trang, hiện đại; nền kinh tế quận phát triển theo cơ cấu: Công