Một số giải pháp giúp dạy học tốt môn âm nhạc ở trường tiểu học trưng nữ vương TP đà nẵng

Với mục tiêu giáo dục cho học sinh cái hay, cái đẹp trong cuộc sống thông qua nội dung các bài hát, giúp học sinh cảm nhận được sự quan trọng của Âm Nhạc đối với đời sống con người.. Giú

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - -

Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP DẠY HỌC TỐT MÔN ÂM NHẠC

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRƯNG NỮ VƯƠNG – TP ĐÀ NẴNG

Sinh viên thực hiện : Lê Trần Minh Lệ

Lớp : 16 SAN

Giảng viên hướng dẫn: Th.s Trương Quang Minh Đức

Đà Nẵng, tháng 01 năm 2020

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Khóa luận tốt nghiệp với đề tài “Một số giải pháp giúp dạy học tốt môn

Âm Nhạc ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương – TP Đà Nẵng” là công trình nghiên cứu

của cá nhân tôi, không sao chép của bất cứ ai

Tôi xin chịu mọi trách nhiệm về công trình nghiên cứu của riêng mình!

Người cam đoan

Lê Trần Minh Lệ

LỜI CẢM ƠN!

Có được kết quả này, trước hết em xin gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục Chính trị trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đã tạo điều kiện giúp đỡ cho em nghiên cứu và hoàn thành khóa luận Đặc biệt, em xin chân thành bày tỏ tấm lòng cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo – ThS Trương Quang Minh Đức, người đã dày công dạy dỗ

em suốt thời gian qua, đã động viên, khuyến khích, giúp đỡ và hướng dẫn em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này

Tuy nhiên, với lượng thời gian có hạn, khóa luận không tránh khỏi những sai sót và hạn chế Vì vậy, em mong nhận được sự góp ý chân thành của thầy cô và các bạn

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 7

1 Tính cấp thiết của đề tài: 7

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu: 8

2.1 Mục tiêu nghiên cứu: 8

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: 8

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 8

3.1 Đối tượng nghiên cứu: 9

3.2 Phạm vi nghiên cứu: 9

4 Phương pháp nghiên cứu: 9

5 Bố cục đề tài: 9

B NỘI DUNG 10

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN ÂM NHẠC TẠI TRƯỜNG TH TRƯNG NỮ VƯƠNG 10

1.1 Cơ sở lý luận 10

1.1.1 Vai trò của Âm Nhạc với giáo dục Tiểu học: 10

1.1.1.1 Âm Nhạc với việc giáo dục đạo đức: 10

1.1.1.2 Âm Nhạc với việc giáo dục thẩm mỹ: 11

1.1.1.3 Âm Nhạc góp phần phát triển thể chất: 12

1.1.1.4 Âm Nhạc góp phần phát triển trí tuệ: 13

1.1.2 Chương trình môn Âm Nhạc ở bậc Tiểu học: 13

1.1.2.1 Chương trình học hát lớp 1, 2, 3: 13

1.1.2.2 Chương trình lớp 4, 5: 14

1.2 Thực trạng dạy học Âm Nhạc tại trường Tiểu học Trưng Nữ Vương 14

1.2.1 Vài nét về trường Tiểu học Trưng Nữ Vương: 15

1.2.2 Đặc điểm và khả năng tiếp thu Âm Nhạc của học sinh: 15

1.2.3 Tình hình dạy và học ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương: 16

1.2.3.1 Tình hình chung ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương: 16

1.2.3.2 Đánh giá tình hình dạy và học ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương: 16

1.2.4 Kết quả kiểm tra, đánh giá môn Âm Nhạc năm 2019 – 2020: 19

1.2.5 Thuận lợi và khó khăn trong việc dạy học môn Âm Nhạc: 22

1.2.5.1 Thuận lợi: 22

1.2.5.2 Khó khăn: 23

Tiểu kết chương 1 24

CHƯƠNG 2: GIẢI PHÁP GIÚP DẠY HỌC TỐT MÔN ÂM NHẠC TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC TRƯNG NỮ VƯƠNG 25

2.1 Đổi mới phương pháp dạy học: 25

2.1.1 Đổi mới phương pháp dạy hát: 25

2.1.2 Đổi mới phương pháp dạy TĐN: 28

2.1.3 Đổi mới phương pháp phát triển khả năng Âm Nhạc: 29

2.2 Tổ chức các hoạt động Âm Nhạc ngoại khóa: 31

2.2.1 Hoạt động văn nghệ trong sinh hoạt chung của nhà trường: 31

2.2.2 Đưa các trò chơi – Đồng dao vào hoạt động ngoại khóa: 31

Tiểu kết chương 2 32

KẾT LUẬN 33

ĐỀ XUẨT 35

PHỤ LỤC 1 36

PHỤ LỤC 2 38

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 40

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Âm Nhạc là một bộ môn nghệ thuật được nhiều người yêu thích Vì Âm Nhạc tạo cho đời sống tinh thần của con người thêm lạc quan yêu đời Âm Nhạc có ở mọi lúc mọi nơi trên toàn thế giới

Trong xu thế phát triển của xã hội ngày càng cao thì yếu tố con người lại càng được các quốc gia quan tâm trên hết Ở Việt Nam chúng ta cũng vậy, Giáo dục đào tạo được nhìn nhận là con đường quan trọng nhất để phát triển với mục đích hướng tới phát triển tối

đa năng lực cho từng cá nhân, giúp họ hoà nhập với cuộc sống xã hội

Cấp Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân có ý nghĩa vô cùng quan trọng Là bậc học nền tảng có nhiệm vụ xây dựng toàn diện nền móng cho hệ thống giáo dục phổ thông, đặt cơ sở vững chắc cho sự phát triển toàn diện con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Trong hệ thống các môn học ở Việt Nam, môn Âm Nhạc là phân môn nghệ thuật được giảng dạy ngay từ bậc Tiểu học nhằm giúp học sinh có năng lực cảm thụ Âm Nhạc Môn Âm Nhạc bậc Tiểu học ngày nay cũng được đánh giá ngang tầm với các môn khác để các em được phát triển nhân cách một cách toàn diện

Trong giảng dạy bất kì một môn học nào, việc hướng dẫn học sinh học và hiểu bài, thực hiện được yêu cầu của bài là rất cần thiết được giáo viên quan tâm, vì qua tiết học, nội dung kiến thức được truyền tải đến học sinh một cách cụ thể Môn Âm Nhạc cũng vậy Với mục tiêu giáo dục cho học sinh cái hay, cái đẹp trong cuộc sống thông qua nội dung các bài hát, giúp học sinh cảm nhận được sự quan trọng của Âm Nhạc đối với đời sống con người Tạo cho học sinh một phong cách, tính bản lĩnh, tự tin, lạc quan yêu đời Biết thương yêu, đoàn kết giúp đỡ nhau trong học tập Có nghị lực vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống Và qua các tiết dạy và học môn Âm Nhạc, giáo viên phát hiện những em có năng khiếu để bồi dưỡng, động viên, giúp các em nhận ra thế mạnh của bản thân mình mà phát huy trong cuộc sống

Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp giúp dạy học tốt môn Âm Nhạc ở trường TH Trưng Nữ Vương – TP Đà Nẵng”

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

2.1 Mục tiêu nghiên cứu:

Tìm ra những cách thiết thực, hiệu quả nhất để giúp học sinh trong trường Tiểu học Trưng Nữ Vương phát triển môn Âm Nhạc

Qua đó nâng cao nhận thức, giúp các em phát triển cân bằng giữa các môn học, nâng cao Đức – Trí – Thể - Mĩ để phát triển toàn diện bản thân

Mặt khác mục tiêu của đề tài này còn giúp cho các em thể hiện tinh thần, thái độ tích cực trong học tập và rèn luyện, giúp các em mạnh dạn, tự tin trong cuộc sống

Nắm được khả năng tiếp thu của học sinh để đưa ra một số phương pháp giảng dạy phù hợp

Phân tích các ưu điểm, nhược điểm của giáo viên trong tiết dạy để có những giải pháp phù hợp

Đề xuất các biện pháp tích cực để dạy học tốt bộ môn Âm Nhạc cho học sinh trường Tiểu học Trưng Nữ Vương - TP Đà Nẵng Nắm được khả năng tiếp thu của học sinh khi

áp dụng phương pháp mới vào giảng dạy

Tìm tòi, nghiên cứu, tìm ra các phương pháp, cách giảng dạy nhằm lôi cuốn học sinh, giúp học sinh học thuộc, hát đúng và biết trình bày một cách chủ động, sáng tạo trong bất kì bài hát nào

Giúp giáo viên có thể tham khảo thêm một số phương pháp dạy tốt Tập đọc nhạc và giúp học sinh học tốt phân môn này đồng thời qua đó phát triển khả năng thị tấu, tai nghe

và cảm thụ âm nhạc của học sinh mang lại hiệu quả giảng dạy bộ môn Âm Nhạc

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu trên, tôi tiến hành giải quyết các nhiệm vụ trọng tâm sau:

- Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc dạy Âm Nhạc trong trường Tiểu học để từ đó tìm thấy những giải pháp giúp dạy học tốt môn Âm Nhạc

- Khảo sát, phân tích, đánh giá lợi ích khi giảng dạy Âm Nhạc trong trường Tiểu học

- Đưa ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả giúp việc học Âm Nhạc trong trường Tiểu học

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Một số giải pháp giúp học tốt môn Âm Nhạc tại trường Tiểu học

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

Trường Tiểu học Trưng Nữ Vương – TP Đà Nẵng

4 Phương pháp nghiên cứu:

Thứ nhất, phương pháp thu thập các tư liệu và văn bản

Thứ hai, phương pháp điều tra, khảo sát, quan sát, thực nghiệm

Thứ ba, phương pháp phân tích tổng hợp

5 Bố cục đề tài:

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, đề tài gồm 2 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực trạng dạy học môn Âm Nhạc tại trường Tiểu học Trưng

Nữ Vương

Chương 2: Giải pháp giúp dạy học tốt môn Âm Nhạc tại trường Tiểu học Trưng Nữ Vương

B NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN ÂM NHẠC

TẠI TRƯỜNG TH TRƯNG NỮ VƯƠNG

1.1 Cơ sở lý luận

1.1.1 Vai trò của Âm Nhạc với giáo dục Tiểu học:

Giáo dục Âm Nhạc không chỉ đóng vai trò chức năng giáo dục thẩm mỹ, mà còn thể hiện rõ chức năng giáo dục đạo đức, phát triển trí tuệ, phát triển thể chất, giáo dục nhân cách học sinh

Âm Nhạc đóng vai trò quan trọng trong giáo dục nhân cách, đặc biệt có tác dụng nâng cao nhận thức về các mối quan hệ xã hội, quan hệ huyết thống, luân lý đạo đức

Âm Nhạc còn có tác động tích cực đến trí thông minh của trẻ, việc cho trẻ học một loại nhạc cụ cũng sẽ tác động đến suy nghĩ về không gian lẫn thời gian một cách hoàn hảo hơn, nhất là bộ môn toán học

1.1.1.1 Âm Nhạc với việc giáo dục đạo đức:

Âm Nhạc đóng góp quan trọng vào quá trình hình thành nhân cách, trí tuệ con người Việt Nam Thông qua Âm Nhạc, các em cảm thụ rõ ràng quê hương Đất Nước, hình ảnh

bờ tre, ruộng lúa, biển rộng, sông núi, … hiện hữu với vẻ đẹp gần gũi, thân thuộc Không chỉ vậy, mối quan hệ gia đình đầy ý nghĩa và bền chặt khi hát lên những bài hát về tình yêu thương bố mẹ, ông bà, anh chị em Sự gắn bó huyết thống, ruột thịt ảnh hưởng lớn đến các

em, tạo nên sự ổn định, vững vàng tâm lý từ lúc còn thơ đến tuổi trưởng thành, làm nền tảng cho mối quan hệ, ứng xử xã hội mai sau

Âm Nhạc đóng góp tích cực đào tạo con người toàn diện trong bối cảnh Việt Nam cần nguồn nhân lực vừa có tài vừa có đạo đức nghề nghiệp, do đó nghệ thuật là cơ sở tạo nhân cách biểu lộ qua ứng xử trong sinh hoạt Sự hiểu biết đa dạng kích thích mạnh mẽ ý thức nên làm điều tốt đẹp cho mọi người, tránh điều xấu xa có hại đến bản thân, xã hội Khi tham gia trực tiếp vào hoạt động Âm Nhạc, các em sẽ tự điều chỉnh hành vi, tìm đến

lẽ phải , chân lý, rút ra những bài học về lối sống có văn hóa, từ đó phẩm chất cá nhận: tính cách, năng lực được bộc lộ và sớm hình thành Có thể thấy, Âm Nhạc học đường không chỉ trong giờ học mà còn diễn ra mọi lúc mọi nơi, như hoạt động vui chơi theo nhóm, trong tập thể với bạn bè cùng lứa, qua đó tính tích cực, sáng tạo của trẻ em sớm phát triển

Giáo dục nhân cách, định hình lối ứng xử theo chuẩn mực đạo lý truyền thống Việt Nam Bằng Âm Nhạc, các em được giáo dục toàn diện Trí – Đức – Thể - Mỹ, sớm phát huy lối tư duy chủ động, tinh thần tự giác

Trang bị cho học sinh những kiến thức, hiểu biết phổ thông về thế giới quan, nhân sinh quan thông qua những lời ca tiếng hát, góp phần hình thành thói quen, hành vi văn minh trong xã hội Việt Nam

Âm Nhạc đóng vai trò đặc biệt trong giáo dục, bởi sự tác động và ảnh hưởng lớn đến quá trình hình thành nhân các, phát triển trí tuệ mỗi con người, đặc biệt đối với lứa tuổi thiếu nhi, nhi đồng Xét cho cùng, Âm Nhạc là chìa khóa phát huy cao độ phẩm chất cá nhân nhìn từ góc độ xã hội

Ví dụ 1: Bài hát “Trên con đường đến trường” Nhạc và lời Ngô Mạnh Thu

Bài hát “Trên con đường đến trường” với giai điệu vui tươi, trong sáng, dù chỉ vỏn vẹn mấy lời ca nhưng cũng đã khắc họa được hết tâm trạng hồn nhiên, ngây thơ của các

em về tình yêu quê hương, Đất Nước, tình yêu đối với cuộc sống muôn màu muôn vẻ Bài hát nói lên niềm vui, lòng tự hào của các em học sinh đang vui bước đến trường

Ví dụ 2: Bài hát “Bàn tay mẹ” Nhạc: Bùi Đinh Thảo, Lời: Tạ Hữu Yên

Bài hát nói về tình mẫu tử thiêng liêng, bàn tay người mẹ chăm lo cho em những thứ nhỏ nhoi nhất để con được êm ấm Bài hát giáo dục các em phải biết yêu thương mẹ, vì mẹ

là người đã trải qua những gian nan vất vả, nuôi nấng, chăm sóc dạy bảo cho chúng ta nên người

Như vậy, các bài hát được đưa vào trong chương trình Tiểu học đều giáo dục các em hướng đến cái cao đẹp, hướng tới những hành vi đạo đức chuẩn mực, những giai điệu đẹp, nội dung đẹp đã hướng các em trở thành những đứa trẻ ngoan

1.1.1.2 Âm Nhạc với việc giáo dục thẩm mỹ:

Giáo dục thẩm mỹ cho tất cả các em học sinh thông qua Âm Nhạc, nhằm phát triển khả năng lĩnh hội, cảm thụ, hiểu biết về cái đẹp, nhận biết được cái hay, cái dở và sự sáng tạo trong Âm Nhạc mà các em được tiếp xúc, trực tiếp thể hiện những trạng thái cảm xúc thông qua từng bài hát, từng tác phẩm Đồng thời Âm Nhạc cũng dìu dắt đến những hình tượng sống động của cuộc sống, giúp các em có sự liên tưởng tốt, khi nghe một bài hát có nhịp điệu khoẻ khoắn, sẽ gợi trong các em một niềm vui, sự tin tưởng, hào hứng, phấn khởi hay những bài hát ru gợi lên tình cảm dịu dàng, sâu lắng, đằm thắm, … Từ đó giúp hình

thành trong tâm trí các em những nhân cách, phẩm chất tốt đẹp để dần dần hướng đến vẻ đẹp hoàn thiện của Chân – Thiện – Mỹ với những giá trị truyền thống của dân tộc, hình thành nhân cách chủ động, linh hoạt, trân trọng cái tốt, cái đẹp trong cuộc sống hằng ngày

Định hướng học sinh cảm thụ cái đẹp, qua đó xây dựng lối sống lương thiện, nâng cao hơn năng lực cảm thụ xã hội, hình thành cách sống cân bằng, hài hòa, thức đẩy niềm say mê, lao dộng sáng tạo, là công cụ hiệu quả nâng cao đời sống tinh thần ngày càng phong phú

Ví dụ 1: Bài hát “Quê hương tươi đẹp”, Dân ca Nùng, lời Anh Hoàng là bài hát viết

cho lứa tuổi thiếu nhi, nhằm giáo dục cho các em tình yêu quê hương đất nước

Ví dụ 2: Bài hát “Dàn đồng ca mùa hạ”, Nhạc của Lê Minh Châu, Lời phỏng thơ

Nguyễn Minh Nguyên Âm Nhạc lớp 5 nói lên sự gắn bó của trẻ thơ với thiên nhiên trong không khí náo nức của mùa hè Những ngày tháng cuối cấp sắp rời xa mái trường để đến

một ngôi trường khác, cấp bậc khác

1.1.1.3 Âm Nhạc góp phần phát triển thể chất:

Sự phát triển trí tuệ không đi theo con đường bằng phẳng mà có những bước nhảy vọt theo tiến trình phát triển ngày càng cao trong tư duy Cái bên trong chính là sự nhận thức, tư duy minh mẫn, khỏe mạnh về tinh thần cùng thể chất Để đạt tới sự hài hòa, phát triển đồng đều, Âm Nhạc là cầu nối, công cụ hữu hiệu giúp các em phát triển nhanh trí lực, tâm lực, thể lực, có đời sống lành mạnh, trở thành người có ích cho xã hội, là nguồn nhân lực tương lai trong cuộc sống Công Nghiệp Hóa – Hiện Đại Hóa ở Việt Nam Trong giai đoạn hiện nay, chính sách phát triển con người toàn diện đòi hỏi sự nghiệp giáo dục cần cải cách nhanh hơn, phù hợp với tình hình thực tế hơn

Nhiều cuộc nghiên cứu về những lợi ích mà Âm Nhạc mang lại cho thấy rằng nghe nhạc giúp chúng ta ổn định nhịp tim, giảm stress và phục hồi thần kinh, ngoài ra nó còn tang cường chức năng thị giác

Một ví dụ nhỏ là những đứa trẻ sơ sinh được nghe nhạc Mozart sẽ giúp trẻ giảm được đáng kể nguy cơ mắc các vấn đề về thần kinh sau khi sinh Trong quá trình nghe nhạc, một thiết bị camera đặt trong phòng ngủ đã ghi lại toàn bộ những hoạt động và biểu hiện của những đứa trẻ sơ sinh và đã công nhận Âm Nhạc Mozart đã có những ảnh hưởng tuyệt vời đến trạng thái tinh thần của trẻ Những đứa trẻ nghe nhạc Mozart dường như trở nên vui vẻ và hoạt bát hơn những trẻ em khác

1.1.1.4 Âm Nhạc góp phần phát triển trí tuệ:

Giúp các em nhanh chóng phát triển tư duy tưởng tượng, so sánh giữa thế giới trong nghệ thuật với cuộc sống hàng ngày

Song song với các môn khác, học nhạc giúp các em tăng cường cảm thụ về thế giới nội tâm, đời sống tinh thần phong phú, nhanh chóng phát triển, mở mang trí tuệ

Cảm thụ Âm Nhạc tốt giúp trí tuệ hình thành phản ứng chuỗi giai đoạn, có thể đạt tới khả năng dự đoán trước, tổng hợp thành ý nghĩa, năng lực bản thân Khác với các môn khác, trong Âm Nhạc ngoài việc hình thành tri thức và kĩ năng thực hành còn gắn với sự rung cảm Vì vậy, đánh giá nhận thức của người học Âm Nhạc không chỉ về mặt tư duy thuần túy mà ở đó không thể thiếu phương diện cảm xúc Một khi học sinh có cảm xúc trong Âm Nhạc thì các em sẽ phát huy sự tưởng tượng, sáng tạo và từ đây kích thích các

em sự hứng thú say mê học tập

1.1.2 Chương trình môn Âm Nhạc ở bậc Tiểu học:

Trong chương trình môn Âm Nhạc ở bậc Tiểu học được triển khai từ lớp 1 đến lớp

5, một tuần các em được học một tiết, một năm học 35 tuần tương đương với 35 tiết Để phù hợp với lứa tuổi cũng như trình độ và đặc điểm nhận thức, cấu trúc chương trình học được chia làm 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1: Chương trình cho các lớp 1, lớp 2, lớp 3

Ở các lớp này, Âm Nhạc sẽ cung cấp những kiến thức đầu tiên về học hát, bước đầu hình thành các kỹ năng cần thiết để các em hoàn thành được các bài hát theo chương trình Thông qua môn học hát giáo dục cho các em cảm nhận và vận dụng cái hay, cái đẹp vào sinh hoạt và học tập hàng ngày Giai đoạn này các em sẽ học hát là chính, ngoài ra, còn được bổ sung các kiến thức Âm Nhạc thông qua phần “Phát triển khả năng Âm Nhạc”

Giai đoạn 2: Chương trình dành cho các lớp 4, lớp 5

Các em ở lớp 4, lớp 5 ngoài phân môn học hát, được học thêm 2 phân môn đó

là phân môn phát triển khả năng Âm Nhạc và phân môn tập đọc nhạc Mục tiêu của môn

Âm Nhạc ở giai đoạn này là hình thành một trình độ văn hóa Âm Nhạc tối thiểu cho các

em, bước đầu làm quen một số kỹ năng đơn giản về ca hát và thói quen tập hát đúng nhằm tạo cho các em hứng thú, vui vẻ khi học hát, nghe ca nhạc, kích thích tiềm năng nghệ thuật, làm cho đời sống tinh thần của trẻ thêm phong phú

1.1.2.1 Chương trình học hát lớp 1, 2, 3:

Lớp 1,2,3 chương trình môn Âm Nhạc gồm có 2 phần: phần học hát và phần phát triển khả năng Âm Nhạc

Phần học hát:

Mục đích chủ yếu của môn Âm Nhạc này là cung cấp cho học sinh những kiến thức căn bản, rèn luyện một số kỹ năng bước đầu về ca hát, TĐN, phát triển khả năng cảm thụ

Âm Nhạc, giúp các em biết sơ lược về một số nhạc sĩ trong và ngoài nước… Bộ GD&ĐT

đã quy định về môn Âm Nhạc ở các trường Tiểu học được triển khai từ lớp 1 đến lớp 5, chương trình gồm 3 phân môn: Học hát, TĐN, Kể chuyện – Nghe nhạc

Phần phát triển khả năng Âm Nhạc:

Phần này không có trong chương trình bắt buộc nhưng theo giáo viên có thể dạy

theo các yêu cầu trong sách Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Âm Nhạc

ở Tiểu học do bộ GD&ĐT ban hành

Phân môn tập đọc nhạc:

Trong chương trình phân môn tập đọc nhạc ở tiểu học do bộ GD&ĐT ban hành, phân môn TĐN chỉ áp dụng cho lớp 4, lớp 5 ở lớp 3 các em cũng đã được làm quen với nốt nhạc thông qua trò chơi, nhưng giáo viên chưa đi sâu vào giảng dạy Đối với lớp 4 khi học các bài TĐN, đây là bước đầu tiên để các em tiếp cận và thực hiện bộ môn này

Phân môn phát triển khả năng Âm Nhạc:

Các chương trình phân môn phát triển khả năng Âm Nhạc Tiểu học do bộ GD&ĐT ban hành, phân môn phát triển khả năng Âm Nhạc chỉ áp dụng từ lớp 4 trở lên, bao gồm

kể chuyện Âm Nhạc, nghe nhạc, giới thiệu một vài nhạc cụ dân tộc giúp các em hiểu rõ hơn nền Âm Nhạc dân tộc và phát triển khả năng Âm Nhạc của các em

1.2 Thực trạng dạy học Âm Nhạc tại trường Tiểu học Trưng Nữ Vương

1.2.1 Vài nét về trường Tiểu học Trưng Nữ Vương:

Trường Tiểu học Trưng Nữ Vương là trường công lập, nằm ở khu vực phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, TP.Đà Nẵng

Qua nhiều năm xây dựng và phát triển, đến nay nhà trường đã có 34 lớp với tổng số

1200 học sinh và 44 cán bộ, giáo viên Trong những năm qua, đội ngũ giáo viên nhà trường với trình độ đào tạo chuẩn, trình độ chuyên môn và quản lý tổ chức tốt Luôn giữ vững truyền thống dạy tốt học tốt, trường luôn đạt danh hiệu trường tiên tiến và tiên tiến xuất sắc cấp tỉnh

Được sự quan tâm, giúp đỡ của Hội đồng Đội quận Liên Chiểu và Hội đồng Đội phường Hòa Hiệp Nam trong công tác đội và phong trào thiếu nhi của Liên đội, từ đó các hoạt động của Liên đội có nhiều thuận lợi trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ năm học

Trong suốt năm học, được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sắc của ban giám hiệu nhà trường Vì vậy hoạt động đội mang lại nhiều thành tích, ý nghĩa cho Liên đội

Các em đội viên và thiếu nhi, đặc biệt là các em trong BCH Liên – Chi đội có kỹ năng, kiến thức đội tốt và nhiệt tình, năng nổ trong công việc

Các tổ chuyên môn trong trường có kế hoạch hoạt động theo kế hoạch chỉ đạo của nhà trường Kế hoạch hoạt động của tổ được xây dựng cho cả năm học, từng kì, từng tháng

Tuy vậy nhưng cơ sở vật chất, các trang thiết bị phục vụ cho việc dạy - học môn

Âm Nhạc vẫn còn thiếu, học sinh đa số là gia đình công nhân, đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn nên quan tâm các môn nghệ thuật còn hạn chế

1.2.2 Đặc điểm và khả năng tiếp thu Âm Nhạc của học sinh:

Các em trường Tiểu học Trưng Nữ Vương rất thích ca hát, nhưng phần lớn khả năng nghe của các em chưa được tốt Các em còn thiếu sự phát triển trong phần tiếp thu cao độ, tiết tấu, …

Một số em bước đầu còn e thẹn, rụt rè, thiếu tự tin, hát còn sai về cao độ và tiết tấu, không chủ động xây dựng bài, bởi vậy giáo viên phải nhẹ nhàng bằng những hình thức hấp dẫn mới mẻ để uốn nắn các em

Vì phần lớn học sinh của trường là con của công nhân và những người từ nơi khác đến nhập cư, nên có những em còn nhầm lẫn về phát âm và phụ huynh các bé không có

thời gian để tìm hiểu về việc học nhạc của con mình và cũng như các bậc phụ huynh thường không xem môn Âm Nhac là môn quan trọng

Các em chưa có đủ điều kiện để tiếp cận với các hoạt động nghệ thuật như xem biểu diễn ca nhạc, tham gia các hoạt động văn nghệ nên việc học nhạc cũng còn nhiều khó khăn

Về các khối lớp 1 – 2 – 3 - 4 và lớp 5 thì khó khăn về phần học hát, múa phụ họa cho bài hát Còn khó khăn lớn nhất ở các em khối lớp 4 và lớp 5 là phần tập đọc nhạc

1.2.3 Tình hình dạy và học ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương:

1.2.3.1 Tình hình chung ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương:

Đầu năm học 2019 – 2020 được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, tôi đã khảo sát và dự giờ tất cả các khối lớp 1,2,3,4,5 gồm 1200 học sinh và được kết quả như sau:

1.2.3.2 Đánh giá tình hình dạy và học ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương:

Qua khảo sát thực tế tại trường Tiểu học Trưng Nữ Vương – phường Hòa Hiệp Nam – quận Liên Chiểu – TP Đà Nẵng cho thấy, các giáo viên thực hiện đúng yêu cầu về phương pháp đối với môn học Âm Nhạc, nhất là môn học hát, TĐN Phân môn phát triển khả năng Âm Nhạc cho học sinh được giáo viên dạy khá linh hoạt nhưng vẫn chưa thực hiện đúng yêu cầu của chương trình đề ra

Tuy nhiên các phương pháp giảng dạy của giáo viên chỉ dừng lại theo trình tự của

Bộ GD&ĐT đề ra chứ chưa thật sự có bước tiến nào mới để học sinh được thích thú hơn với môn học

Như chúng ta đã biết trong chương trình Âm Nhạc ở bậc Tiểu học được chia thành

3 phân môn: Hát - Tập đọc nhạc và kể chuyện Âm Nhạc Trong đó phân môn hát được xem

là phân môn trọng tâm Nhưng TĐN và kể chuyện Âm Nhạc cũng không kém phần quan trọng trong việc học nhạc của các em

Trên lý thuyết, những nguyên tắc chung về phương pháp dạy học, phương pháp truyền đạt cho các em đã được tinh giản đến từng chi tiết để giáo viên có đủ thời gian truyền thụ hết nội dung một bài giảng Nhưng điều cần lưu ý hơn chính là giáo viên phải biết lựa chọn, vận dụng cho phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh

Và phương pháp giảng dạy là một yếu tố vô cùng quan trọng trong công việc quyết định chất lượng giờ dạy Người giáo viên có phương pháp, có kỹ năng truyền đạt, hướng

dẫn tốt thì học sinh mới dễ tiếp thu, nắm bắt kiến thức một cách chính xác, nhanh chóng, nhớ lâu và còn phát huy được tính sáng tạo trong môn học

Tôi nhận thấy mỗi giáo viên đều có những phương pháp, thủ pháp giảng dạy riêng biệt sao cho phù hợp với trình độ, kinh nghiệm của bản thân và trình độ học tập của học sinh Điều đó cũng cho tôi thấy được sự chênh lệch về trình độ chuyên môn, có thể nói, chất lượng bộ môn Âm Nhạc ở trường Tiểu học Trưng Nữ Vương vẫn là điều cần quan tâm suy nghĩ

Và kết quả khảo sát như trên tôi thật sự thấy rằng chưa được cao đối với bộ môn

Âm Nhạc Với nhu cầu xã hội ngày một phát triển đòi hỏi mỗi con người cũng cần phải phát triển toàn diện Âm nhạc là bộ môn vô cùng bổ ích nó giúp cho học sinh nhận ra cái chân – thiện – mỹ qua các bài hát Điều này đòi hỏi giáo viên phải kịp thời uốn nắn, tìm ra một số phương pháp phù hợp với phân môn này để giúp các em không còn e ngại, sợ sệt khi lên biểu diễn trước lớp, bởi đó là một thực trạng đáng lo ngại mà đang lẽ phải thu hút được sự hứng thú và yêu thích của học sinh

* Về phần luyện thanh:

- Giáo viên rất sơ sài trong việc luyện giọng cho học sinh trước khi vào bài học, hầu như tất cả các lớp giáo viên chỉ cho các em luyện giọng một lần, sau đó là vào bài học Việc luyện giọng không kỹ sẽ khiến cho học sinh khó mở giọng và hát sẽ không hay Phương pháp luyện giọng của giáo viên chỉ dừng lại một mẫu là âm Mi nên học sinh có phần không phấn khích khi phải đứng lên luyện giọng ở đầu tiết học

Ở phân môn này, giáo viên vẫn sử dụng phương pháp truyền khẩu, tập cho học sinh hát những câu theo nối móc xích Một vài giáo viên tinh tế hơn thường tìm những điểm khó hát trong bài để tập trung tìm những thủ pháp truyền đạt cho các em dễ hiểu hơn (luyến láy, ngắt hơi ) Khi giảng dạy, giáo viên chưa tạo thêm bầu không khí để vui vẻ và thoải mái hơn

Ở phương pháp dạy truyền khẩu không chỉ đòi hỏi người thầy phải hát chuẩn bài hát, đúng giai điệu, tiết tấu mà lại còn phải biết biểu hiện đúng sắc thái tình cảm của từng bài hát

Giáo viên Âm Nhạc của trường đang áp dụng phương pháp truyền khẩu Thực tế, phương pháp này đã mang lại một số tác dụng nhất định như: dễ hát, học sinh chỉ thực hiện theo động tác lặp lại lời bài hát của giáo viên, mất ít thời gian, không đòi hỏi trình độ chuyên môn nghiệp vụ quá cao, Nhưng phương pháp này không rèn luyện được kỹ năng

ca hát cho các em, dễ gây nhàm chán, làm mất sự hứng thú trong giờ dạy hát

Phần hướng dẫn cách đọc ở SGK một số bài còn chung chung chưa cụ thể

Và vì trình độ nhận thức và khả năng tiếp thu còn thấp, không đồng đều, dẫn đến hiệu quả giảng dạy chưa cao

Phương pháp giảng dạy của giáo viên chưa thật sự phù hợp với tình hình của học sinh trường Tiểu học Trưng Nữ Vương

Tôi đã tìm hiểu khả năng học nhạc của học sinh, bằng việc quan sát thực tế các giờ học Tôi nhận thấy việc tích cực tiếp thu các kiến thức Âm Nhạc và sự yêu thích học tập

và hoạt động bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi là có năng khiếu Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít có sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức

Qua kiểm tra đọc một bài tập đọc nhạc thì số lượng các em đọc tốt còn rất khiêm tốn Thực tế khi nghe các em thực hiện bài tập, bên cạnh những em trình bày tự nhiên và thoải mái vẫn còn một số em chưa thực sự mạnh dạn, tự tin, chỉ đọc với tính chất thuộc

lòng, đọc nhạc thì chỉ đúng tên nốt mà chưa đúng trường độ, ngắt, nghỉ tuỳ tiện không đúng tiết tấu của bài nhạc

* Về phân môn phát triển khả năng Âm Nhạc:

Ở phân môn này, giáo viên chỉ cho học sinh nghe những thông tin đã có trong SGK

và chưa cho học sinh hiểu rộng hơn về những câu chuyện của tác giả để thu hút được sự tập trung của các em học sinh

Khi giới thiệu cho học sinh về các loại nhạc cụ dân tộc hay nước ngoài, giáo viên cũng chỉ đọc qua tính năng và sự khác biệt về nhạc cụ

Phân môn phát triển khả năng Âm Nhạc là để cung cấp cho học sinh một số kiến thức đáng kể về mặt Âm Nhạc, kiến thức về các nhạc sĩ, nhạc cụ trong và ngoài nước, các tác phẩm và những đóng góp của họ cho nền Âm Nhạc của Đất nước mình và cho thế giới Nhưng với cách dạy sơ sài và thiếu dụng cụ dạy học thì các em học sinh ở trường TH Trưng

Nữ Vương sẽ chẳng thể tiếp thu được các kiến thức như trên

1.2.4 Kết quả kiểm tra, đánh giá môn Âm Nhạc năm 2019 – 2020:

Thông qua 8 câu hỏi khảo sát ý kiến của học sinh, kết quả thu được khá khả quan

Số lượng khảo sát 1200 học sinh ở các khối lớp là: Khối lớp 1, lớp 2, lớp 3, lớp 4 và lớp 5, phát ra và thu lại đủ 1200 phiếu

Câu 1: Em có thích học môn Âm Nhạc không ?

có khi bất ổn thì lúc này Âm Nhạc đem lại cho các em tinh thần sảng khoái, đầu óc minh mẫn đễ tiếp thu kiến thức hơn Chính vì thế 0,1% học sinh ý kiến “không thích” là điều hợp lệ

Câu 2: Đến tiết học Âm Nhạc các em cảm thấy như thế nào ?

Câu 3: Nếu bỏ môn Âm Nhạc khỏi chương trình dạy em cảm thấy như thế nào?

Có 100% ý kiến học sinh cho rằng nếu bỏ môn Âm Nhạc trong chương trình thì các

em sẽ rất buồn Điều này không đáng nhạc nhiên vì Âm Nhạc là một môn học có tính thu hút rất cao, các tiết học nhạc luôn đem lại cảm giác thoải mái và được thỏa mãn niềm vui

ca hát trong mỗi cá nhân học sinh Vậy nên nếu không được học môn Âm Nhạc thì các em

sẽ rất buồn

Câu 4: Em có ghi đầy đủ nội dung của môn Âm Nhạc vào vở hay không ?