Bài giảng Kinh tế chính trị - Chương 5b: Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam nối tiếp bài học trước cung cấp kiến thức về quan hệ lợi ích kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
Trang 1CHƯƠNG 5:
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN
& QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
HỌC PHẦN KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Giảng viên: Ngô Quế Lân lan.ngoque@hust.edu.vn
Năm học 2019 - 2020
3 Các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam
Chương 5: KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN & QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
Học phần KINH TẾ CHÍNH TRỊ - SSH 1121
3.1 Lợi ích kinh tế
o Khái niệm Lợi ích kinh tế
- Là sự đáp ứng, sự thỏa mãn về các nhu
cầu mà con người muốn đạt được khi
thực hiện các hoạt động kinh tế
- Thực chất, lợi ích kinh tế phản ánh các
quan hệ kinh tế của xã hội trong một giai
đoạn lịch sử nhất định
3 Các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam
3.1 Lợi ích kinh tế
o Tính chất của Lợi ích kinh tế
- Tính lịch sử
- Tính xã hội
- Tính khách quan
Lưu ý rằng: Lợi ích kinh tế chịu ảnh hưởng từ các quan điểm chủ quan, nhưng
căn bản là do những điều kiện khách quan của kinh tế, xã hội và lịch sử tạo ra
cuu duong than cong com
Trang 23.1 Lợi ích kinh tế
o Vai trò của Lợi ích kinh tế
- Là mục tiêu của các hoạt động kinh tế - xã hội
- Là yếu tố tạo nên động lực cho các hoạt động kinh tế - xã hội
- Là cơ sở để thực hiện lợi ích chính trị, văn hóa, xã hội
Chương 5: KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN & QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
Học phần KINH TẾ CHÍNH TRỊ - SSH 1121
3 Các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam
3.2 Quan hệ lợi ích kinh tế
o Khái niệm quan hệ lợi ích kinh tế
- Là mối quan hệ tương tác giữa các chủ thể kinh tế để xác lập lợi ích kinh tế
của mình, trong mối liên hệ với Lực lượng sản xuất và Kiến trúc thượng tầng
- Lưu ý rằng: Quan hệ lợi ích kinh tế nằm trong cả 03 mặt của quan hệ sản
xuất là: Sở hữu, Quản lý, Phân phối
- Các chủ thể có quan hệ lợi ích kinh tế: Các giai cấp, các nhóm xã hội, các
Nhà nước, quốc gia, dân tộc …
Chương 5: KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN & QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
Học phần KINH TẾ CHÍNH TRỊ - SSH 1121
3 Các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam
3.2 Quan hệ lợi ích kinh tế
o Các nhân tố ảnh hưởng đến quan hệ lợi ích kinh tế
- Trình độ phát triển của Lực lượng sản xuất
- Vị trí của chủ thể trong hệ thống Quan hệ sản xuất của Xã hội
- Thể chế, chính sách của Nhà nước về phân phối lợi ích kinh tế
- Các quan hệ hội nhập kinh tế quốc tế
cuu duong than cong com
Trang 33.2 Quan hệ lợi ích kinh tế
o Một số kiểu quan hệ lợi ích kinh tế cơ bản trong nền kinh tế thị trường
Xét theo chiều ngang, với các giai tầng trong xã hội thì có:
-Quan hệ lợi ích giữa Người lao động và Doanh nghiệp (tức là giữa giai cấp Công
nhân và giai cấp Tư sản)
-Quan hệ lợi ích giữa DN với nhau (tức là nội bộ giai cấp Tư sản, tiểu Tư sản)
-Quan hệ lợi ích giữa Người lao động với nhau (tức là nội bộ giai cấp CN, NDLĐ)
Xét theo chiều dọc, với các cấp độ thì có:
-Quan hệ giữa Lợi ích cá nhân, Lợi ích nhóm, Lợi ích xã hội
Chương 5: KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN & QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
Học phần KINH TẾ CHÍNH TRỊ - SSH 1121
3 Các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam
3.2 Quan hệ lợi ích kinh tế
o Một số kiểu quan hệ lợi ích kinh tế cơ bản trong nền kinh tế thị trường
Chương 5: KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN & QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
Học phần KINH TẾ CHÍNH TRỊ - SSH 1121
NLĐ - NLĐ Lợi ích xã hội
Lợi ích nhóm Lợi ích cá nhân
3 Các quan hệ lợi ích kinh tế ở Việt Nam
3.2 Quan hệ lợi ích kinh tế
o Phương thức chủ yếu để thực hiện và điều tiết quan hệ lợi ích kinh tế
- Phương thức cạnh tranh
- Phương thức hợp tác, thống nhất
- Phương thức áp đặt
cuu duong than cong com
Trang 43.2 Quan hệ lợi ích kinh tế
o Vai trò của Nhà nước là chủ thể điều hòa các quan hệ lợi ích kinh tế
Chương 5: KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN & QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ Ở VIỆT NAM
Học phần KINH TẾ CHÍNH TRỊ - SSH 1121
Xây dựng và bảo vệ môi
động tìm kiếm lợi ích hợp
pháp của các chủ thể kinh tế
Kiểm soát, ngăn chặn các phi pháp, gây tác động tiêu cực cho sự phát triển xã hội
Giải quyết các xung đột
theo các chuẩn mực pháp lý
minh bạch, khách quan
Điều hòa lợi ích cá nhân, lợi phân phối lại thu nhập thông qua thuế và phúc lợi
NHÀ NƯỚC
KẾT THÚC CHƯƠNG 5 “KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG
XHCN VÀ CÁC QUAN HỆ LỢI ÍCH KINH TẾ”
SINH VIÊN LƯU Ý, TÌM HIỂU TRƯỚC BÀI TIẾP THEO
LÀ CHƯƠNG 6 “CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM”
cuu duong than cong com