Hãy sưu tầm một bản án sơ thẩm liên quan đến thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm mà theo quan điểm của nhóm các phán quyết đưa ra trong bản án là chưa phù hợp.Bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm là một loại trách nhiệm dân sự, trong đó chủ thể bị áp dụng những chế tài bất lợi về mặt vật chất khi có hành vi trái pháp luật hoặc để tài sản gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe của chủ thể khác.
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI TẬP HỌC KỲ
MÔN:
………
ĐỀ BÀI: …
………
Hà Nội, 2020
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 1
I) Những vấn đề lý luận chung về bồi thường thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm 1
II) Sưu tầm một bản án sơ thẩm liên quan đến thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm mà theo quan điểm của nhóm các phán quyết đưa ra trong bản án là chưa phù hợp 3
1 Tóm tắt bản án 3
2 Phán quyết của Toà án chưa phù hợp 4
3 Quan điểm của nhóm về cách giải quyết phù hợp 6
4 Kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật 7
KẾT LUẬN 9
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
Trang 3MỞ ĐẦU
Bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm là một loại trách nhiệm dân sự, trong đó chủ thể bị áp dụng những chế tài bất lợi về mặt vật chất khi có hành vi trái pháp luật hoặc để tài sản gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe của chủ thể khác Thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm do hành vi của con người gây ra hoặc do tài sản gây ra đều phát sinh trách nhiệm bồi thường Tuy nhiên hiện nay vẫn đề giải quyết bồi thường thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm vẫn còn nhiều bất cập, gây khó khăn trong quá trình áp dụng trên thực tiễn Để
hiểu rõ hơn về vấn đề này, em xin chọn đề bài tập: "Hãy sưu tầm một bản án sơ
thẩm liên quan đến thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm mà theo quan điểm của nhóm các phán quyết đưa ra trong bản án là chưa phù hợp".
NỘI DUNG I) Những vấn đề lý luận chung về bồi thường thiệt hại do sức khoẻ bị xâm phạm
Điều 590 Bộ luật dân sự 2015 quy định về thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm như sau:
“1 Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao gồm:
a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;
b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;
c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại;
Trang 4d) Thiệt hại khác do luật quy định.
2 Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá năm mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”
Theo quy định tại Khoản 1, Điều 590, Bộ luật Dân sự 2015 về bồi thường
“Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm” bao gồm: Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút của người
bị thiệt hại (đó là các khoản chi phí về phương tiện đưa người bị xâm phạm sức khỏe đi cấp cứu tại bệnh viện, cơ sở y tế; thanh toán tiền làm các xét nghiệm, chụp hình ảnh, siêu âm, phẫu thuật, truyền máu, truyền đạm… mua thuốc và các thiết bị y tế theo chỉ định của bác sỹ; tiền viện phí; tiền mua thuốc bổ, thực phẩm chức năng để bồi dưỡng phục hồi sức khỏe cho người bị thiệt hại theo chỉ định của bác sĩ; các chi phí cho việc tập vật lý trị liệu, mua xe lăn, xe đẩy, nạng y tế, làm tay giả, chân giả, răng giả, mắt giả, phẫu thuật thẩm mỹ vết thương do hành
vi xâm phạm sức khỏe gây ra…)
Ngoài ra, người gây thiệt hại còn phải bồi thường thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và cần phải có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho việc chăm sóc người bị thiệt hại
Mặt khác, người chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định trên, còn phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên
Trang 5thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức bồi thường tối đa cho một người
có sức khỏe bị xâm phạm không quá 50 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định
II) Sưu tầm một bản án sơ thẩm liên quan đến thiệt hại do sức khoẻ
bị xâm phạm mà theo quan điểm của nhóm các phán quyết đưa ra trong bản án là chưa phù hợp
1 Tóm tắt bản án
Do có mâu thuẫn, ghen ghét nhau trong việc kinh doanh bán hàng nước giải khát Khoảng 10 giờ 30 phút, ngày 28 tháng 9 năm 2016, sau khi hai bên chửi nhau, chị Đỗ Thị H đã chạy đến nhà chị Nguyễn Thị S ở thôn D, xã LS, huyện KB, tỉnh HN, dùng tay đánh vào mặt, bụng rồi túm tóc đập đầu chị S xuống đất và vào cửa sắt nhiều cái làm chị S bị chảy máu ở dái tai trái, khiến chị
S bị ngất phải đi điều trị ở Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam từ ngày 28 tháng 9 năm 2016 đến ngày 03 tháng 10 năm 2016 thì ra viện Đến ngày 04 tháng 10 năm 2016, chị S thấy trong người còn mệt nên đã được gia đình đưa đi khám ở Bệnh viện Bạch Mai Nay chị S yêu cầu Tòa án buộc chị H phải bồi thường cho chị toàn bộ chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và khoản thu nhập thực tế bị mất mà chị và người chăm sóc chị trong thời gian chị nằm viện với số tiền 41.216.000đồng, cụ thể gồm:
Tiền viện phí ngày 28/9/2016 là 751.000đồng; ngày 29/9/2016 là 600.000đồng; ngày 03/10/2016 là 613.000đồng; tiền phí, lệ phí ngày 31/10/2016
là 252.000đồng; hóa đơn bán lẻ, số tiền là 115.707đồng; các hóa đơn thanh toán cùng ngày 04/10/2016 lần lượt ghi số tiền là 763.000đồng, 907.000đồng, 627.000đồng, 39.000đồng, 70.000đồng, 1.754.000đồng, 30.000đồng;
Các chi phí khác:
- Tiền sơ cứu ban đầu số tiền 400.000đồng;
- Tiền thuê xe Taxi ngày 28/9/2016 là 250.000đồng;
Trang 6- Tiền ăn
+ ngày 28/9/2016 là 120.000đồng;
+ ngày 29/9/2016 là 360.000đồng;
+ các ngày 30/9/2016 đến 03/10/2016, mỗi ngày là 260.000đồng;
- Tiền thuê xe Taxi về chiều ngày 03/10/2016 là 250.000đồng; tiền thuê
xe Taxi lên Hà Nội khám 1.200.000đồng;
- Tiền giám định sức khỏe là 1.115.000đồng và tiền thuê xe đi giám định
cả ngày 800.000đồng;
- Tiền thu nhập bị mất trong thời gian điều trị, nghỉ ngơi, hồi phục sức khỏe là 17.000.000đồng; tiền bồi thường tổn hại sức khỏe là 10.000.000đồng;
- Tiền người trông nom ở viện 07 ngày là 1.400.000đồng
2 Phán quyết của Toà án chưa phù hợp
Trong vụ việc trên, Toà án:
Căn cứ vào khoản 6 Điều 26, khoản 1 Điều 35, Điều 39, Điều 147, Điều
200, 228, 271, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 584, 585 và 590 của
Bộ luật Dân sự; các Điều 12 và 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án
Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị S về yêu cầu bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm
Buộc chị Đỗ Thị H phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm cho chị Nguyễn Thị S gồm các chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, với tổng số tiền là 7.662.000đ (bảy triệu sáu trăm sáu mươi hai nghìn đồng).
Tuy nhiên, theo quan điểm của nhóm, phán quyết của Toà án chưa phù hợp
Cụ thể:
Trang 7Thứ nhất, việc Toà án xác định "Các khoản chi phí khác phát sinh sau khi xuất viện ngày 03/10/2016, là do chị S và gia đình tự đi khám, không có sự chỉ dẫn của Bệnh viện điều trị ban đầu, nên không được chấp nhận" là không hợp lý
Theo quan điểm của nhóm, việc chị S đi khám sau khi xuất viện là do sức khoẻ của chị bị ảnh hưởng sau khi bị chị H có hành vi tát, đấm vào phần mặt, phía bên trái chị S làm chị S bị chấn thương và chảy máu ở dái tai trái Đây
là hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng về sức khoẻ và có khả năng để lại di chứng phần đầu rất cao Do đó, việc kiểm tra lại sau khi xuất viện là điều cần thiết
Thứ hai, việc Toà án xác định chị S phải chịu 30% tổn thất là không hợp
lý
Toà án cho rằng để xảy ra sự việc xô xát nêu trên cũng có một phần lỗi của chị S, vì chị S là người gây sự trước Tuy nhiên, mức phạt 30% thiệt hại thực tế là quá nhiều so với phần lỗi của chị S
Thứ ba, Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà S có bị thiệt hại về sức khỏe và được bồi thường nhưng lại không tính thiệt hại về tinh thần cho bà S, quan điểm này cũng được Tòa án cấp phúc thẩm đồng tình là hoàn toàn không phù hợp với
quy định của BLDS và hướng dẫn tại nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP: "trong
mọi trường hợp, khi sức khỏe bị xâm phạm, người bị thiệt hại được bồi thường khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần"1 Thực tế không hiếm trường hợp, Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận hướng xử lý tương tự như trên của Tòa sơ
thẩm Chẳng hạn, theo một Bản án, Tòa phúc thẩm đã nhận định: "Riêng về tổn
thất tinh thần, chị L yêu cầu bồi thường 7.000.000 đồng, Tòa sơ thẩm không chấp nhận là không đúng quy định của pháp luật Với lý do thương tích do tai nạn gây ra là gãy cổ tay kín, không ảnh hưởng đến thẩm mỹ, không bị bạn bè xa
1 Tiểu mục 1.5 mục 1 phần II Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP ngày 8 tháng 7 năm 2006 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật dân sự 2005 về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Trang 8lánh, không bị mất hoặc giảm sút uy tín Trong khi luật không đặt ra các điều kiện để có tổn thất tinh thần như Tòa sơ thẩm đã liệt kê Vì vậy cần phải buộc chị D bồi thường một khoản tiền tổn thất tinh thần cho chị L là phù hợp."2 Những trường hợp quyết định như Tòa sơ thẩm nêu trên có lẽ nguyên nhân xuất phát từ việc vẫn còn "dư âm" của hướng dẫn trong Nghị quyết số 01/2004/NQ-HĐTP khi áp dụng BLDS 1995 ( bỏ phần phúc thẩm thay bằng ý khác)
3 Quan điểm của nhóm về cách giải quyết phù hợp
Thứ nhất, Toà án phải xác định các khoản chi phí khác phát sinh sau khi xuất viện ngày 03/10/2016 thuộc phần thiệt hại được bồi thường, đồng thời buộc chị S phải chịu tổn thật 10% thay vì 30% như trong phán quyết
Như đã phân tích trước đó, việc chị S đi khám sau khi xuất viện là do sức khoẻ của chị bị ảnh hưởng sau khi bị chị H có hành vi tát, đấm vào phần mặt, phía bên trái chị S làm chị S bị chấn thương và chảy máu ở dái tai trái Đây là hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng về sức khoẻ và có khả năng để lại di chứng phần đầu rất cao Do đó, việc kiểm tra lại sau khi xuất viện là điều cần thiết Đồng thời, mức phạt 30% thiệt hại thực tế là quá nhiều so với phần lỗi của chị S Thứ hai, Toà án phải xác định thiệt hại về tinh thần cho bà S
Theo khoản 2 điều 591 BLDS 2015 Thiệt hại do tổn thất về tinh thần của cá nhân được hiểu là do sức khỏe ,danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm mà người
bị thiệt hại hoặc do tính mạng bị xâm phạm mà người thân thích gần gũi nhất của nạn nhân phải chịu đau thương, buồn phiền, mất mát về tình cảm, bị giảm sút hoặc mất uy tín, bị bạn bè xa lánh do bị hiểu nhầm,
Đối với khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần trong trường hợp sức khỏe
bị xâm phạm thì người bị thiệt hại đương nhiên được bồi thường khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần Việc xác định mức độ tổn thất về tinh thần cần căn cứ vào sự
2 https://congbobanan.toaan.gov.vn/2ta273241t1cvn/chi-tiet-ban-an , Bản án số 69/2019/DS-PT của TAND tỉnh Kiên Giang ngày 24/4/2019 "Vv tranh chấp về bồi thường thiệt hại sức khỏe, tài sản bị xâm phạm", cập nhật lần cuối vào ngày 19/5/2019.
Trang 9ảnh hưởng đến nghề nghiệp, thẩm mỹ, giao tiếp xã hội, sinh hoạt gia đình và cá nhân, Mức bồi thường khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị thiệt hại phải căn cứ vào mức độ tổn thất về tinh thần, nhưng tối đa không quá 30 tháng lương, tính theo mức lương tối thiểu chung do Nhà nước quy định tại thời điểm giải quyết bồi thường.( KO QUÁ 15 LẦN MÚC LƯƠNG
CƠ SỞ?)
4 Kiến nghị hoàn thiện quy định của pháp luật
Thực tiễn giải quyết các tranh chấp về bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm trong thời gian qua đã góp phần tích cực trong hoạt động xét xử của Tòa án Trong quá trình xét xử, các Tòa án đã thực hiện tốt nguyên tắc tranh tụng, nguyên tắc độc lập xét xử và nguyên tắc suy đoán vô tội; các phán quyết của Tòa án bảo đảm đúng pháp luật, bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân3 Tỷ lệ các bản án, quyết định bị hủy, sửa do lỗi của Tòa
án giảm dần qua các năm (năm 2016 là 1,3%; năm 2017 là 1,2% và năm 2018 là 1,14%), đáp ứng được yêu cầu của Quốc hội; chất lượng xét xử được bảo đảm4 Tuy nhiên, như đã trình bày, bên cạnh đó còn có một số trường hợp cần rút kinh nghiệm về mặt thực tiễn cũng như cần có sự điều chỉnh về văn bản để hoạt động xét xử đảm bảo tốt hơn nữa Trên cơ sở phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật trong giải quyết các tranh chấp bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm, nhóm xin đề xuất một số kiến nghị sau đây nhằm góp phần nâng cao hiệu quả xét xử của Tòa án các cấp:
Thứ nhất, khi giải quyết tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung và trường hợp bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm
3 https://congly.vn/hoat-dong-toa-an/tieu-diem/tand-thuc-hien-co-hieu-qua-cac-giai-phap-dot-pha-hoan-thanh-tot-nhiem-vu-duoc-giao-240108.html , cập nhật lần cuối ngày 18/5/2019.
4 https://www.toaan.gov.vn/webcenter/portal/tatc/chi-tiet-chi-dao-dieu-hanh?dDocName=TAND058690 , Tòa án nhân dân Tối cao, Báo cáo tóm tắt công tác Tòa án từ đầu nhiệm kỳ đến nay và năm 2018 nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, cập nhật lần cuối ngày 18/5/2019.
Trang 10phạm nói riêng, Tòa án cần tuân thủ triệt để nguyên tắc đánh giá đầy đủ các căn
cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường Đảm bảo đáp ứng đủ căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường mới phải chịu trách nhiệm Trường hợp thiệt hại do nhiều hành vi gây ra cần phân biệt nguyên nhân chủ yếu, nguyên nhân thứ yếu, vận dụng triệt để nguyên lý của Chủ nghĩa Mác – Lê nin về cặp phạm trù nguyên nhân – kết quả trong đánh giá chứng cứ để có phán quyết phù hợp với thiệt hại
do mỗi hành vi gây ra
Thứ hai, Tòa án cần xác định trường hợp vụ việc được thụ lý giải quyết thuộc loại trách nhiệm bồi thường do người gây ra hay do tài sản gây ra để có cơ
sở áp dụng đúng căn cứ pháp lý Tránh nhầm lẫn giữa các loại trách nhiệm bồi thường dẫn đến quá trình áp dụng pháp luật không có căn cứ, nhận định trong bản án thiếu tính thuyết phục
Thứ ba, việc xác định các loại thiệt hại về vật chất và tinh thần cần tuân thủ quy định của BLDS và hướng dẫn tại Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP Đặc biệt, thiệt hại về tinh thần trong mọi trường hợp khi tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm thì bên bị thiệt hại đều được bồi thường khoản tiền bù đắp tổn thất về tinh thần Mức bồi thường tùy thuộc vào mức độ tổn thất tinh thần trong từng trường hợp và phụ thuộc vào các chứng cứ mà đương sự cung cấp cũng như Tòa
án thu thập được, ví dụ: vị trí của người bị thiệt hại trong gia đình và xã hội, nghề nghiệp họ đang làm, thiệt hại nặng hay nhẹ,…để có cơ sở quyết định mức bồi thường về tinh thần
Thứ tư, khi có điều kiện, Tòa án nhân dân Tối cao cần ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 03/2006 vì văn bản này hướng dẫn cho BLDS
2005 Phần trích yếu của Nghị quyết rõ ràng không còn phù hợp kể từ thời điểm BLDS 2015 có hiệu lực Hơn nữa, tại Phần III hướng dẫn về bồi thường thiệt hại
do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra đã gây nhầm lẫn trong quá trình áp dụng Một số ví dụ mà Nghị quyết dùng để minh họa trong quá trình hướng dẫn đã