Bài giảng Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

Là bài văn bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực t t ởng, đạo lý, lối sống của con ng ời.. Thế nào là bài văn nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý?... Dàn ý chung của bài văn nghị luận vế

Trang 1

Chóc c¸c em häc sinh cã tiÕt häc

thËt bæ Ých vµ lý thó

c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o vÒ dù giê

Héi thi gi¸o viªn d¹y giái cÊp tØnh 2009 - 2010

Môn: Ngữ văn 9

tr êng thcs XU¢N PHó - yªn dòng - b¾c giang

Gi¸o viªn d¹y: TrÇn Thanh Nga

Trang 2

A Là bài văn bàn về một sự việc, hiện t ợng có ý nghĩa đối với xã hội,

đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ.

B Là bài văn bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực t t ởng, đạo lý, lối

sống của con ng ời.

C Là bài văn trình bày những nhận xét, đánh giá của mình về một tác

phẩm cụ thể.

Thế nào là bài văn nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý?

Trang 3

Dàn ý chung của bài văn nghị luận vế một vấn đề t t ởng

đạo lý có đặc điểm nh thế nào?

Trang 4

I.Bài học.

.

a Tìm hiểu đề và tìm ý.

b Lập dàn bài.

c Viết bài.

Đề bài:Suy nghĩ về đạo lý uống n ớc nhớ nguồn “uống nước nhớ nguồn” ” Dàn bài:

A Mở bài:

- Giới thiệu câu tục ngữ và nêu t t ởng chung của nó.

B Thân bài:

1.Giải thích nội dung câu tục ngữ: uống n ớc nhớ nguồn “uống nước nhớ nguồn” ”

- “uống nước nhớ nguồn”Uống n ớc” là gì? “uống nước nhớ nguồn”Nguồn” là gì? “uống nước nhớ nguồn”Uống n ớc nhớ nguồn” là gì?

2 Nhận định đánh giá về câu tục ngữ.

a Khẳng định câu tục ngữ là lời khuyên quý báu.

b Tác dụng của lời khuyên với cuộc sống: cá nhân, gia

đình, xã hội.

c Nội dung, biểu hiện của lời khuyên trong xã hội ngày nay.

d Phê phán thái độ sai: Thái độ vô ơn.

C Kết bài: + Khẳng định truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

+ ý nghĩa của câu tục ngữ với ngày nay.

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề t t

ởng , đạo lý.

1 Đề bài nghị luận về

một vấn đề t t ởng, đạo

lý.

2.Cách làm bài nghị luận

về một vấn đề t t ởng, đạo

lý

Trang 5

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề t

t ởng, đạo lý.

I Bài học.

1 Đề bài nghị luận về một vấn

đề t t ởng, đạo lý.

2.Cách làm bài nghị luận về

một vấn đề t t ởng, đạo lý

a.Tìm hiểu đề và tìm ý.

b.Lập dàn bài.

c.Viết bài.

-Mở bài:

Mở bài:

1.Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam có nhiều câu tục ngữ sâu sắc thể hiện truyền thống đạo lý của ng ời Việt Một trong những câu đó là câu: “uống nước nhớ nguồn”Uống n ớc nhớ nguồn” Câu tục ngữ này nói lên lòng biết ơn với những ai đã làm nên thành quả cho con ng ời h ởng thụ.

=>Đi từ chung đến riêng.

2 Đất n ớc Việt Nam có nhiều đền chùa và lễ hội Một trong những đối t ợng thờ cúng, suy tôn trong đó là các anh hùng, các vị tổ tiên có công với dân, với làng, với n ớc Truyền thống đó đ ợc phản ánh vào một câu tục ngữ rất hay và cô

đọng: “uống nước nhớ nguồn” Uống n ớcnhớ nguồn”

=>Đi từ thực tế đến đạo lý.

+ Đi từ chung đến riêng

+ Đi từ thực tế đến đạo lý

Trang 6

ởng, đạo lý.

I.Bài học.

1 Đề bài nghị luận về một

vấn đề t t ởng, đạo lý.

vềmột vấn đề t t ởng,

đạo lý

c.Viết bài.

-Mở bài:

- Mở bài trực tiếp:

Nhân dân ta th ờng nhắc nhở nhau: Uống “uống nước nhớ nguồn”

n ớc nhớ nguồn ” Truyền thống đạo lý đó có

ý nghĩa nh thế nào chúng ta cùng đi tìm hiểu

Trang 7

I.Bài học.

đạo lý

c.Viết bài.

-Mở bài:

- Mở bài bằng cách dẫn câu tục ngữ có nội dung t ơng tự:

Tục ngữ có câu: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây “uống nước nhớ nguồn” ”

“uống nước nhớ nguồn” Uống n ớc sông nhớ mạch suối ”

Truyền thống đạo lý tốt đẹp ấy còn thể hiện

qua câu tục ngữ: Uống n ớc nhớ “uống nước nhớ nguồn”

nguồn ” Ngày nay câu tục ngữ này còn có ý

nghĩa ra sao chúng ta cùng tìm hiểu.

Trang 8

I.Bài học.

đạo lý

c.Viết bài.

-Mở bài:

- Mở bài bằng cách đ a ra những câu có nội dung trái ng ợc:

Trong cuộc sống, bên cạnh những ng ời tốt còn có không ít kẻ vô ơn mà nhân dân ta

đã khái quát thành những câu tục ngữ, thành

ngữ nh : Khỏi vòng cong đuôi , Có mới “uống nước nhớ nguồn” ” “uống nước nhớ nguồn”

nới cũ , Qua cầu rút ván ” , “Qua cầu rút ván”…Đ “Qua cầu rút ván”…Đ ” , “Qua cầu rút ván”…Đ…Đ ể khuyên răn Đ

con ng ời sống có đạo lý, ông cha ta có câu: “Qua cầu rút ván”…Đ Uống n ớc nhớ nguồn ” , “Qua cầu rút ván”…Đ Câu tục ngữ này đã

thể hiện sâu sắc truyền thống đạo lý của ng ời Việt.

Trang 9

I.Bài học.

đạo lý

c.Viết bài.

-Mở bài:

-Thân bài:

Dùng các phép lập luận:

chứng minh, giải thích,

phân tích.

-Kết bài:

Kết bài

1.Câu tục ngữ đã nhắc nhở mọi ng ời ghi nhớ một đạo lý của dân tộc, đạo lý của ng ời đ ợc h ởng thụ Hãy sống và làm việc theo truyền thống tốt đẹp đó.

=> Kết bài đi từ nhận thức đến hành động.

2 Câu tục ngữ ngắn gọn mà hàm ý sâu xa, nói về nghĩa

vụ của những ai đang h ởng thụ các thành quả.

=> Kết bài có tính chất tổng kết.

3 Câu tục ngữ đã nêu lên truyền thống đạo lý tốt đẹp của

ng ời Việt Đọc và hiểu câu tục ngữ, em thấy mình cần biết ơn, gìn giữ, bảo vệ thành quả đã có đồng thời phải học tập thật tốt để sau này cống hiến những thành quả mới, có nh thế xã hội mới ngày càng tốt đẹp.

=>Kết bài có tính chất tổng kết, liên hệ:

+ Đi từ nhận thức đến hành

động.

+Kết bài có tính chất tổng

kết

Trang 10

I.Bài học

1 Đề bài nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý.

2.Cách làm bài nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý.

a Tìm hiểu đề và tìm ý.

b Lập dàn bài.

c Viết bài.

-Mở bài:

+Đi từ chung đến riêng.

+ Đi từ thực tế đến đạo lý.

-Thân bài:

Dùng các phép lập luận: chứng minh, giải thích, phân tích.

-Kết bài:

+ Đi từ nhận thức đến hành động.

+Kết bài có tính chất tổng kết.

d Đọc lại bài viết và sửa chữa.

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một vấn

Trang 11

I.Bài học.

1 Đề bài nghị luận về một vấn đề t t

2.Cách làm bài nghị luận về một vấn

đề t t ởng, đạo lý

c.Viết bài.

d Đọc lại bài viết và sửa chữa.

II Luyện tập.

Đề bài: Tinh thần tự học.

- Tìm hiểu đề:

+ Đề bài nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý +Đề thuộc dạng mở, không có mệnh lệnh.

- Tìm ý:

+ Thế nào là học? Thế nào là tự học?

+ Tự học có ý nghĩa nh thế nào?

+ Cần có timh thần tự học ra sao?

+ Thực tế còn hiện t ợng học sinh thiếu tinh thần tự học không? Biểu hiện?

+ Em biết những tấm g ơng tự học nào?

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một vấn

Trang 12

I.Bài học.

2.Cách làm bài nghị luận vềmột

vấn đề t t ởng, đạo lý

c.Viết bài.

d Đọc lại bài viết và sửa chữa

A.Mở bài: Giới thiệu về vấn đề: tinh thần tự học và t t ởng

chung của nó.

B.Thân bài:

1 Giảit thích thế nào là học và tự học.

2 ý nghĩa của tinh thần tự học:

- Tự học giúp ta chủ động suy nghĩ…

- Tự học giúp tiếp thu kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau…

- Tự học giúp ta chủ động ghi nhớ lý thuyết, chủ động thực hành, tìm ra ph ơng pháp học phù hợp…

3 Cần có tinh thần tự học nh thế nào?

- Chủ động học tập mọi lúc mọi nơi…

4 Nêu một số tấm g ơng về tinh thần tự học: Bác Hồ và một số nhà khoa học khác.

5 Phê phán thái độ ỷ nại, thiếu tự lập trong học tập của một số học sinh hiện nay.

- Phụ thuộc vào bài giảng, sách tham khảo … thiếu sáng tạo.

- Hậu quả: Học nhanh quên, lý thuyết suông, kiến thức rỗng…

C Kết bài: -Khẳng định ý nghĩa của tinh thần tự học.

- Tìm hiểu đề

- Tìm ý

- Lập dàn ý

Viết bài

Trang 13

I.Bài học.

c.Viết bài.

- Tìm ý

- Lập dàn ý

Viết bài

Mở bài:

1.Vốn tri thức của nhân loại là vô cùng rộng lớn, để có tri thức con ng ời phải học Tự học

là ph ơng pháp học không mới nh ng lại rất hiệu quả.

2 Tục ngữ có câu: “uống nước nhớ nguồn” Không thầy đố mày làm nên” Nh ng thực tế cũng cho tháy tự học rất quan trọng.Tự học là yếu tố quan trọng giúp

ta thành công trong học tập.

Trang 14

I.Bài học.

c.Viết bài.

- Tìm ý

- Lập dàn ý

Viết bài

Kết bài:

1 Tự học là ph ơng pháp học thông minh, là con đ ờng dẫn ta đến thành công.

2 Trong học tập, tự học là cách học hiệu quả nhất giúp ta có thể tiến bộ trong học tập Em thấy mình cần có tinh thần tự học tốt hơn nữa để đạt đ ợc thành tích cao nhất trong năm học cuối cấp này.

Trang 15

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề

t t ởng , đạo lý

I.Bài học.

c.Viết bài.

- Tìm ý

- Lập dàn ý

-Viết bài

Bài tập về nhà:

Viết các đoạn văn phần thân bài cho đề bài: Tinh thần tự học.

Trang 16

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề

t t ởng , đạo lý

I.Bài học.

1 Đề bài nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý.

2.Cách làm bài nghị luận vềmột vấn đề t t ởng, đạo lý

c.Viết bài.

Bài tập về nhà:

Viết các đoạn văn phần thân

bài cho đề bài: Tinh thần tự học.

Trang 17

Gi¸o viªn : TrÇn Thanh Nga

Tiêu đề	Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý
Người hướng dẫn	Trần Thanh Nga, Giáo viên
Trường học	Trường THCS Xuân Phú, Yên Dũng, Bắc Giang
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2009-2010
Thành phố	Bắc Giang

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	234,5 KB