Luận văn nêu lên những kết quả đã đạt được, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân làm hạn chế đến quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội giai đoạn 2012-2016. Trên cơ sở đó đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội gian đoạn 2019-2022.
Trang 1B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
-
D ngăNg căDuyên
H I T IăB OăHI MăXẩăH IăHUY NăPHÚCăTH ,ăTPăHÀ
N I TịMăT TăLU NăV NăTH CăS ăă
HƠăN i - N mă2018
Trang 2B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O
-
D ngăNg căDuyên - C00958
H I T IăB OăHI MăXẩăH IăHUY Nă
PHÚC TH ,ăTPăHÀăN I TịMăT TăLU NăV NăTH CăS KINHăDOANHăVÀăQU NăLụ CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MẩăS :ă8340201
TS.ăTr năTh ăThùy Linh
HƠăN i - N mă2018
Trang 3M U 1/ Tính c p thi t c a tài
B o hi m xã h i (BHXH) đ c ng và Nhà n c ta xác đ nh là
m t trong ba chính sách tr c t trong h th ng an sinh xã h i Th c hi n
t t chính sách BHXH s giúp ph n b o đ m n đ nh cu c s ng cho ng i lao đ ng (NL ), góp ph n n đ nh chính tr và đ m b o an toàn xã
qu cao thì t ng c ng qu n lý thu BHXH ph i đ c t ch c ch t ch ,
th ng nh t, khoa h c trong c h th ng, t l p k ho ch thu, phân c p thu, ghi k t qu và qu n lý ti n thu BHXH… Vì lý do trên, đ tài: “T ng c ng
công tác qu n lý thu b o hi m xã h i t i BHXH huy n Phúc Th , thành
ph Hà N i” đ c l a ch n nghiên c u nh m đáp ng yêu c u th c ti n
2/ M c tiêu nghiên c u
Nghiên c u m t cách khoa h c v công tác qu n lý thu BHXH
Lu n v n đánh giá th c tr ng công tác qu n lý thu BHXH t i BHXH huy n Phúc Th , thành ph Hà N i; đ ng th i nêu lên nh ng k t qu đã đ t đ c,
ch ra nh ng h n ch và nguyên nhân làm h n ch đ n qu n lý thu BHXH
t i BHXH huy n Phúc Th , thành ph Hà N i giai đo n 2012 - 2016 Trên
c s đó đ xu t gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý thu BHXH t i BHXH huy n Phúc Th , thành ph Hà N i gian đo n 2019 - 2022
huy n
Trong quá trình nghiên c u, Lu n v n s d ng nhi u ph ng pháp:
Trang 4- Ph ng pháp t ng h p, phân tích, h th ng hoá và suy lu n logic đ nghiên c u c s lý lu n
- S d ng các ph ng pháp th ng kê, t ng h p, phân tích; đánh giá
th c tr ng các v n đ nghiên c u, xác đ nh nguyên nhân làm c s đ
xu t nh ng đ nh h ng và gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý thu BHXH
- Trên ph ng di n th c ti n: Trên c s nghiên c u tình hu ng đ c
thù là công tác qu n lý thu BHXH t i BHXH huy n Phúc Th , hy v ng
Lu n v n s là c s th c ti n đ hoàn thi n các gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý thu BHXH t i c quan BHXH Vi t Nam nói chung và
c a c quan BHXH huy n Phúc Th , thành ph Hà N i nói riêng, góp
ph n phát tri n b n v ng qu BHXH c ng nh đ m b o n đ nh chính tr - xã h i, thúc đ y phát tri n kinh t - xã h i, đ m b o an sinh
Ch ng III / Gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý thu B o hi m
xã h i t i BHXH huy n Phúc Th , thành ph Hà N i giai đo n
2019-2022.
Trang 5C H NG 1
C S LÝ LU N
V QU N LÝ THU B O HI M XÃ H I
1.1/ T NG QUAN V B O HI M XÃ H I
1.1.1/ Khái n i m B oăhi măxưăh i
Theo T đi n Bách khoa Vi t Nam "BHXH là s đ m b o, thay
th ho c bù đ p m t ph n thu nh p cho NL khi h m t ho c gi m thu
nh p do b m đau, thai s n, tai n n lao đ ng và b nh ngh nghi p, tàn t t,
th t nghi p, tu i già, t tu t, d a trên c s m t qu tài chính do s đóng góp c a các bên tham gia BHXH, có s b o h c a Nhà n c theo pháp
lu t, nh m đ m b o an toàn đ i s ng cho NL và gia đình h , đ ng th i góp ph n đ m b o an toàn xã h i"
ch t, trên c s đóng vào qu b o hi m xã h i”
V n i dung, c hai khái ni m nêu trên không có gì khác bi t Tuy nhiên khái ni m v BHXH theo T đi n Bách khoa đ c trình bày chi ti t phù h p v i cách ti p c n BHXH có s b o h c a nhà n c, còn khái ni m BHXH theo Lu t BHXH phù h p h n v i xu th c a n n kinh t m
1.1.2 / Vaiătròăc aăb oăhi măxưăh iă
- Th hai: BHXH th hi n ch ngh a nhân đ o cao đ p, BHXH
- Th ba: BHXH th hi n truy n th ng đoàn k t, giúp đ l n nhau
t ng thân t ng ái c a c ng đ ng
- Th t : BHXH góp ph n th c hi n bình đ ng xã h i:
1.1.2.3 / Vai trò BHXH đ i v i n n kinh t
Trang 6- Th nh t: BHXH đã góp ph n n đ nh đ i s ng cho NL và gia đình h
- Th hai: i v i các doanh nghi p, tài chính c a các doanh nghi p
đ c n H th ng BHXH đã b o đ m n đ nh xã h i t o ti n đ đ phát tri n kinh t th tr ng
- Th ba: phát huy tinh th n trách nhi m, g n bó t n tình c a ng i lao
đ ng trong các doanh
- Th t : Qu BHXH đ c đ u t cho n n kinh t t o ra s t ng
tr ng, phát tri n kinh t và t o công n vi c làm cho ng i lao đ ng
- Th n m: BHXH v a t o đ ng l c cho các thành ph n kinh t phát tri n nh ng m t khác t o ra s bình đ ng gi a các t ng l p dân c thông qua h th ng phân ph i l i thu nh p góp ph n lành m nh hóa th tr ng lao
n c là ng i đ ng ra b o h cho các ho t đ ng BHXH
T các đ c đi m c a BHXH cho th y vi c ch p hành pháp lu t v
BHXH trong th c hi n chính sách BHXH là n i dung c b n và quan tr ng
nh t trong công tác qu n lý thu BHXH c a c quan BHXH
i t ng tham gia BHXH b t bu c: Bao g m nh ng NL và đ n
v SDL b t bu c ph i tham gia đóng góp BHXH theo pháp lu t BHXH
Trang 7i t ng tham gia BHXH t nguy n: Bao g m nh ng NL và
đ n v SDL không thu c di n quy đ nh tham gia BHXH b t bu c nh ng
t nguy n tham gia đóng góp BHXH cho chính h ho c cho NL c a h 1.1.4.2/ Các ch đ BHXH
Vi t Nam, theo Lu t BHXH s 58/2014/QH13, T i kho n 1; i u 4 quy đ nh B o hi m xã h i b t bu c có các ch đ sau đây: m đau; Thai
s n; Tai n n lao đ ng & b nh ngh nghi p; H u trí; T tu t (th c hi n 5
ch đ trong 9 ch đ BHXH nêu trên)
1.1.4.3/ Qu BHXH và ngu n hình thành
Qu BHXH đ c hình thành t nhi u ngu n khác nhau nh : đóng góp c a NL , đ n v SDL ; s h tr c a Nhà n c và m t s ngu n khác
1.5/ Công tác thu BHXH
1.5.1/ Khái ni m, đ căđi m, vai trò công tác thu BHXH
* Khái ni m thu BHXH
Thu BHXH là vi c Nhà n c dùng quy n l c c a mình b t bu c các đ i t ng ph i đóng BHXH theo m c phí quy đ nh ho c cho phép
m t s đ i t ng đ c t nguy n tham gia, l a ch n m c đóng và ph ng
th c đóng phù h p v i thu nh p c a mình
* c đi m công tác thu BHXH
- S đ i t ng ph i thu BHXH l n và gia t ng theo th i gian, do
v y công tác qu n lý thu BHXH g p khó kh n và ph c t p
- Công tác thu BHXH mang tính ch t đ nh k , l p đi l p l i do đó
kh i l ng công vi c r t l n đòi h i ngu n nhân l c và c s v t ch t ph c
v cho công tác thu BHXH c ng ph i t ng ng
- i t ng thu BHXH là ti n nên d x y ra sai ph m, vi ph m đ o
đ c và l m d ng qu v n ti n thu BHXH
* Vai trò công tác thu BHXH
- Thu BHXH là ngu n thu ch y u quan tr ng nh t cho qu BHXH
- Công tác thu BHXH có vai trò nh m t đi u ki n c n và đ trong quá trình t o l p cùng th c hi n chính sách BHXH B i đây là đ u vào,
là ngu n hình thành c b n nh t trong quá trình t o l p qu BHXH
1.5.2/ Quy trình thu B oăhi măxưăh i
Trang 8- Ph ng th c th ba: Thu gián ti p qua đ i lý
1.2/ QU N LÝ THU B O HI M XÃ H I
1.2.1/ Khái ni m và nguyên t c qu n lý thu BHXH
Qu n lý thu BHXH (trong Lu n v n này g i t t là qu n lý thu) đ c
hi u là s tác đ ng có t ch c, có tính pháp lý c a ch th qu n lý vào
đ i t ng và khách th qu n lý đ đi u ch nh các ho t đ ng thu BHXH
Nguyên t c qu nălý thu BHXH:
- Nguyên t c 1 m b o thu đúng, thu đ , thuk p th i
- Nguyên t c 2: m b o t p trung, th ng nh t, công b ng, công khai
đ c giao cho 1 c quan đ m nh n Sau đó, c quan thu này s phân
ph i các kho n thu cho các c quan khác nhau hay các qu khác nhau
* Mô hình bán t p trung
Theo mô hình này, các kho n đóng góp b t bu c c a nhà n c v n
đ c thu t p trung l i cho m t c quan nh ng phân tách ra theo ngành
d c Có ngha là, các kho n thu thu thì do c quan thu đ m nh n thu trên ph m vi c n c Còn các kho n đóng góp BHXH thì do c quan
qu n lý BHXH ch u trách nhi m thu t p trung l i trên ph m vi c n c
T i Vi t Nam hi n nay, vi c phân c p qu n lý thu BHXH cho 3 c p đ c
th c hi n theo Quy t đ nh s 595 /Q -BHXH ngày 14/04/2017c a BHXH Vi t
Nam
1.2.3/ N i dung qu n lý thu BHXH
1.2.3.1/ Qu n lý đ i t ng tham gia BHXH
Trang 91.2.3.3/ Ki m tra đ i chi u đ i t ng thu và m c thu
Trong quá trình đ ng ký đóng BHXH ho c th c hi n thu s có th
có các sai sót nh vào nh m s li u, hi u sai quy đ nh h ng d n, …vv
Do đó c n ph i ki m tra đ i chi u đ i t ng thu BHXH và m c thu BHXH đ đ m b o qu n lý t t s thu BHXH
1.2.3.4/ Qu n lý ti n thu BHXH
Vi t Nam hi n nay, vi c thu n p BHXH đ c th c hi n thông qua 2 hình th c ch y u là n p ti n m t và chuy n kho n thông qua h th ng Ngân hàng ho c Kho b c
- nh k hàng tháng, ch m nh t vào ngày cu i tháng, đ n v SDL chuy n vào tài kho n chuyên thu c a c quan BHXH kho n ti n đóng BHXH c a h và kho n ti n đóng BHXH c a ng i lao đ ng trích t
l ng
- nh k ,các c quan BHXH này s chuy n s thu BHXH lên c p trên
- nh k 15 ngày, BHXH Vi t Nam có trách nhi m chuy n toàn b
s thu v tài kho n ti n g i qu BHXH m t i h th ng kho b c Nhà n c
VN giao xu ng;
- C quan BHXH Vi t Nam: L p và giao d toán thu cho c quan BHXH tnh, thành ph c p d i tr c 10/01 hàng n m
1.2.4.2/ Báo cáo, ki m tra và th m đ nh thu
Ki m tra th m đ nh thu có th theo 2 hình th c:
Trang 10+ Ki m tra n i b : th c hi n d a vào tài li u báo cáo và các tài
li u g c Ki m tra này th c hi n đ nh k hàng quý và hàng n m sau khi có báo cáo thu
+ Ki m tra bên ngoài: d a vào các thông tin thu th p đ c ho c các
d u hi u nghi ng , c quan BHXH s ti n hành ki m tra đ t xu t
V th m đ nh thu BHXH, c quan BHXH Vi t Nam th c hi n th m
đ nh đ nh k 6 tháng/l n ho c hàng n m đ i v i c quan BHXH t nh và các c quan BHXH c p t ng đ ng
1.2.5/ Các c h ătiêuăđánh giá công tác qu n lý thu BHXH
a/ Ch tiêu đánh giá tình hình hoàn thành k ho ch thu BHXH
T l HTKH
thu BHXH =
T ng s ti n thu BHXH th c hi n
x 100 % (1)
T s và m u s c a ch tiêu đ c tính th ng nh t vào th i đi m
cu i n m (31/12) Ch tiêu này cho bi t có bao nhiêu ph n tr m s đ n v
s d ng lao đ ng ph i tham gia BHXH b t bu c đã ch p hành th c hi n tham gia BHXH trong n m theo quy đ nh
T ng s NL b t bu c ph i
tham gia BHXH
Trang 11T s và m u s c a ch tiêu đ c tính th ng nh t vào th i đi m
cu i n m (31/12) Ch tiêu này cho bi t có bao nhiêu ph n tr m s lao đ ng thu c di n ph i tham gia BHXH b t bu c đã ch p hành trong n m quy đ nh
Ch tiêu s (2), (3) n m sau cao h n n m tr c th hi n vi c
ch p hành pháp lu t v BHXH c a đ i t ng tham gia và công tác
K tính toán có th là tháng, quý, n m và đ c tính vào th i đi m cu i
k Ch tiêu này cho bi t có bao nhiêu ph n tr m s đ n v s d ng lao đ ng đã tham gia BHXH b t bu c còn n đ ng BHXH trong k
T ng s đ n v SDL b t
bu c ph i tham gia BHXH trong k
K tính toán có th là tháng, quý, n m và đ c tính vào th i đi m
cu i k Ch tiêu này cho bi t có bao nhiêu ph n tr m s đ n v s d ng lao đ ng thu c di n ph i tham gia BHXH b t bu c đã tr n đóng BHXH cho ng i lao đ ng trong k
T ng s ti n ph i thu BHXH trong
k
K thu BHXH có th là tháng, quý, n m T s và m u s c a
ch tiêu th ng nh t tính theo ph ng pháp c ng d n vào th i đi m cu i k
Ch tiêu này cho bi t t l thu BHXH b t bu c trong k đ t bao nhiêu ph n
Trang 12tr m Ch tiêu này n m sau l n h n n m tr c th hi n vi c ch p hành pháp lu t v BHXH c a đ i t ng tham gia và công tác qu n lý thu BHXH ngày càng t t
T ng s ti n ph i thu BHXH trong
k
K thu BHXH có th là tháng, quý, n m T s và m u s c a ch tiêu th ng nh t tính theo ph ng pháp c ng d n vào th i đi m cu i k
c a s (th c) thu BHXH trong k và S n BHXH trong k
Ch tiêu này cho bi t t l n đ ng BHXH trong k là bao nhiêu ph n
tr m Ch tiêu này n m sau nh h n n m tr c th hi n vi c ch p hành pháp lu t v BHXH c a đ i t ng tham gia và công tác qu n lý thu BHXH ngày càng t t
1.2.6/ Cácănhơnăt ă nhăh ngăt iăqu nălýăthuă
1.2.6.1/ Nhân t ch quan
1.2.6.1.1/ Quy trình th t c tham gia, h ng ch đ BHXH
1.2.6.1.2/ Công tác thanh tra, ki m tra
1.2.6.1.3/ Công tác ph i h p v i các c quan ch c n ng liên quan 1.2.6.1.4/ Công tác tuyên truy n chính sách, pháp lu t BHXH
Trang 13K tălu năch ng
N i dung c a Ch ng I nêu khái quát v c s lý lu n v công tác thu BHXH g m: t ng quan v BHXH; công tác thu BHXH; Qu n lý thu BHXH và các nhân t nh h ng t i công tác qu n lý thu BHXH, nh m
m c đích giúp ng i đ c hi u đ c chính sách BHXH nói chung và công tác thu BHXH nói riêng N i dung trình bày trong ch ng 1 s là c s cho
nh ng phân tích th c tr ng trong ch ng ti p theo
2.1.1/ Thông tin chung v ăBHXH huy năPhúcăTh ,ăTPăHƠăN i
2.1.2/ C ăc u t ăch căvƠăđ i ng cán b ă
2.1.3/ c đi m đ a bàn ho t đ ng c a BHXH huy năPhúcăTh ă
Trang 14BHYT Tuy nhiên s lao đ ng tham gia BHXH v n ch a đ y đ , v n còn nhi u đ n v , doanh nghi p trên đ a bàn không tham gia BHXH; các Công ty TNHH, Doanh nghi p t nhân, H kinh doanh cá th v n còn
ch a tham gia h t s lao đ ng so v i s lao đ ng th c t t i đ n v hi n có
B ng 2.2: S ti n thu, chi BHXH t i BHXH huy năPhúcăTh
(Ngu n: Báo cáo k t qu công tác hàng n m c a BHXH huy n Phúc Th )
2.2/ TH C TR NG QU N LÝ THU T I BHXH HUY Nă PHÚCăTH
2.2.1/ Phân c p qu n lý thu c a BHXH huy năPhúcăTh
Công tác qu n lý thu BHXH huy n Phúc Th hi n hành đ c th c
hi n theo quy đ nh t i Quy t đ nh s 595/Q -BHXH ngày 14/04/2017
c a T ng giám đ c BHXH Vi t Nam v vi c ban hành Quy đ nh qu n
lý thu BHXH, BHYT; qu n lý s BHXH, th BHYT
2.2.2/ Tình hình qu n lý thu c aăBHXH huy năPhúcăTh
2.2.2.1/ Qu n lý đ i t ng tham gia BHXH trên đ a bàn
Trang 152.2.3.1/ L p và giao k ho ch thu BHXH
2.2.3.2/ Ki m tra, ki m soát vi c th c hi n thu n p BHXH
2.2.4/ K tăqu công tác qu n lý thu BHXH huy năPhúcăTh giai
đo nă2012ă- 2016
a/ T l hoàn thành k ho ch thu BHXH
B ng 2.3: Tình hình th c hi n k ho ch thu BHXH t i BHXH huy nă
PhúcăTh giai đo n 2012 - 2016
(Ngu n: Báo cáo k t qu công tác hàng n m c a BHXH huy n)
- Nh n xét: Qua b ng th ng kê s li u có th nh n th y, giai đo n 2012-2016, k t qu thu BHXH t i BHXH huy n Phúc Th luôn luôn hoàn thành v t m c k ho ch thu đ c giao
b/ Các ch tiêu đánh giá vi c ch p hành pháp lu t BHXH b t bu c
Trang 16
(Ngu n: Báo cáo k t qu công tác hàng n m c a BHXH huy n Phúc Th )
Nh n xét: Qua s li u th ng kê trên có th th y t l đ n v SDL tham gia BHXH b t bu c có xu h ng t ng qua các n m
Trang 17(Ngu n: Báo cáo k t qu công tác hàng n m c a BHXH huy n Phúc Th )
Nh n xét: Qua s li u th ng kê trên có th th y s l ng NL tham gia BHXH b t bu c có xu h ng t ng qua các n m
2012