Luận văn tiến hành nghiên cứu nhằm góp phần hoàn thiện thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Nông nghiệp & phát triển nông thôn chi nhánh huyện Thanh Sơn để đáp ứng nhu cầu thanh toán nội địa. Từ đó sẽ tăng cường khả năng cạnh tranh của ngân hàng và tạo điều kiện cho các hoạt động khác của ngân hàng phát triển.
Trang 1
B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O
TR NGă I H CăTH NGăLONG
INHăTH MAIăH NGă- C00769
PHÁT TRI N THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TI N M T
T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P & PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM CHI NHÁNH
Trang 2L I M U
1 Tính c p thi t c aăđ tài
Theo dòng l ch s phát tri n kinh t c a các n c trên th gi i trong th i k hi n đ i ta th y r ng m t n n kinh t không th phát tri n
m nh n u h th ng ngân hàng c a nó không phát tri n S l n m nh c a các NHTM là đi u ki n c n đ m t n n kinh t có th phát tri n m t cách n đ nh và b n v ng M t trong nh ng ch c n ng c a NHTM đó
là ch c n ng trung gian thanh toán Ch c n ng này đ c th hi n thông qua thanh toán không dùng ti n m t c a ngân hàng N n kinh t phát tri n càng m nh thì thanh toán không dùng ti n m t càng chi m t tr ng
l n, càng đ c nhi u ng i ng h b i nh ng ti n ích tuy t v i do nó mang l i và tính u vi t so v i hình th c thanh toán b ng ti n m t Trong t ng lai, cùng v i s phát tri n c a xã h i ta th y r ng thanh toán không dùng ti n m t có xu h ng ph bi n trên toàn th gi i và là
m t hình th c thanh toán ch y u c a xã h i v n minh
n c ta hi n nay vi c thanh toán ch y u v n b ng ti n m t Tuy nhiên, vi c thanh toán b ng ti n m t có r t nhi u h n ch nh : chi phí thanh toán, chi phí chuyên ch , b o qu n, ki m đ m r t t n kém c
v th i gian và ti n b c Bên c nh đó, theo yêu c u c a s phát tri n c a
n n kinh t và xu h ng c a th i đ i m i thì nhu c u v thanh toán không dùng ti n m t ngày càng l n Do đó, các NHTM v i vai trò trung gian thanh toán ph i n m b t đ c xu h ng phát tri n đó và c n có
gi i pháp h u hi u nh m hoàn thi n và phát tri n thanh toán không dùng ti n m t
Nh n th c đ c vai trò c a thanh toán không dùng ti n m t, NHNo Vi t Nam nói chung và NHNo huy n Thanh S n nói riêng đư quan tâm đ phát tri n h th ng thanh toán này Tuy nhiên v n còn nhi u h n ch do nhi u nguyên nhân ch quan và khách quan góp
ph n phát tri n thanh toán không dùng ti n m t t i chi nhánh, tác gi
m nh d n ch n đ tài “ Phát tri n thanh toán không dùng ti n m t t i
Trang 3Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam chi nhánh Huy n Thanh S n – Phú Th ”ă làm lu n v n t t nghi p c a mình
Nh ng gi i pháp và ki n ngh đ c nêu ra trong đ tài v i mong mu n góp ph n hoàn thi n thanh toán không dùng ti n m t t i Ngân hàng Nông nghi p & PTNT chi nhánh huy n Thanh S n đ đáp ng nhu c u thanh toán n i đ a T đó s t ng c ng kh n ng c nh tranh c a ngân hàng và t o đi u ki n cho các ho t đ ng khác c a ngân hàng phát tri n
2 M căđíchănghiênăc u c a đ tài
2.1.M c đích:
xu t các gi i pháp, ki n ngh nh m phát tri n TTKDTM c a Ngân hàng Nông nghi p và PTNT chi nhánh huy n Thanh S n
2.2 Nhi m v :
Th nh t, h th ng hóa nh ng lý lu n c b n v phát tri n TTKDTM t i NHTM
Th hai, nghiên c u th c tr ng v phát tri n TTKDTM c a Ngân hàng Nông nghi p và PTNT chi nhánh huy n Thanh S n
Th ba, đ xu t các gi i pháp, ki n ngh nh m phát tri n TTKDTM c a Ngân hàng Nông nghi p và PTNT chi nhánh huy n Thanh S n
3 iăt ng và ph m vi nghiên c u
3.1 i t ng nghiên c u: Lu n v n t p trung nghiên c u phát
tri n TTKDTM t i ngân hàng th ng m i
3.2 Ph m vi nghiên c u: Ph m vi nghiên c u c a lu n v n là phát tri n TTKDTM t i Ngân hàng Nông nghi p và PTNT chi nhánh huy n Thanh S n
Trang 4- Ch ng II: Th c tr ng phát tri n thanh toán không dùng ti n
m t t i Ngân hàng Nông nghi p và PTNT chi nhánh huy n Thanh S n – Phú Th
- Ch ng III: Gi i pháp phát tri n thanh toán không dùng ti n
m t t i Ngân hàng Nông nghi p và PTNT chi nhánh huy n Thanh S n - Phú Th
Trang 51.1.4 Vai trò c a Ngân hàng th ng m i trong n n kinh t :
Th nh t là n i cung c p v n cho n n kinh t
Th hai là c u n i gi a doanh nghi p và th tr ng
Th ba là công c đi u ti t v mô n n kinh t c a Nhà n c
Th t là c u n i n n tài chính qu c gia v i n n tài chính qu c t
1.2 Thanh toán không dùng ti n m t t i NHTM
1.2.1 c đi m, vai trò thanh toán không dùng ti n m t:
1.2.1.1 Khái ni m c a thanh toán không dùng ti n m t:
Thanh toán không dùng ti n m t còn đ c đ nh ngh a là ph ng
th c thanh toán không tr c ti p dùng ti n m t mà d a vào các ch ng t
h p pháp nh gi y nh thu, gi y y nhi m chi, séc,… đ trích chuy n
v n ti n t t tài kho n c a đ n v này sang tài kho n c a đ n v khác ngân hàng Thanh toán không dùng ti n m t g n v i s ra đ i c a đ ng
ti n ghi s
1.2.1.2 c đi m c a thanh toán không dùng ti n m t:
Th nh t, trong thanh toán không dùng ti n m t s v n đ ng c a
ti n t đ c l p v i s v n đ ng c a hàng hóa c v th i gian l n không gian và th ng không có s n kh p nhau
Trang 6Th hai, trong quá trình thanh toán ti n m t không đ c
ng i tr ti n theo đúng quy cách, ch t l ng đư th a thu n trong h p
đ ng
1.2.1.4 Vai trò c a thanh toán không dùng ti n m t
Th nh t, đ i v i n n kinh t : i v i n n kinh t , thanh toán không dùng ti n m t có Ủ ngh a quan tr ng đ n vi c ti t ki m kh i
l ng ti n m t trong l u thông, t đó gi m b t nh ng phí t n to l n c a
xã h i có liên quan đ n vi c phát hành và l u thông ti n
Th hai, đ i v i ngân hàng: Thanh toán không dùng ti n m t là
m t công c thanh toán bù tr gi a các ngân hàng không ph i dùng đ n
gi y b c, giúp cho vi c thanh toán thu n l i và vi c l u thông ti n t
đ c nhanh h n đ ng th i d ki m soát
Th ba, đ i v i khách hàng: Thanh toán không dùng ti n m t là
m t ph ng th c thanh toán đ n gi n, an toàn, ti t ki m, thu n l i cho
s trao đ i
Th t , đ i v i xã h i:
- Thanh toán không dùng ti n m t t o đi u ki n d dàng cho vi c
ki m soát l m phát
Trang 7- Khi ngân hàng t ng đ c t tr ng thanh toán không dùng ti n
m t c ng là lúc ngân hàng thu hút đ c nhi u h n ngu n v n trong xã
h i vào ngân hàng
1.2.2 Các hình th c thanh toán không dùng ti n m t hi n hành
- Hình th c thanh toán b ng séc
- Hình th c thanh toán b ng y nhi m chi ho c l nh chi (UNC)
- Hình th c thanh toán y nhi m thu ho c nh thu (UNT)
- Hình th c thanh toán b ng th ngân hàng
- Th tín d ng L/C
- Các ph ng th c thanh toán khác
1.3 Phát tri n thanh toán không dùng ti n m t
1.3.1 Khái ni m v phát tri n thanh toán không dùng ti n m t
Phát tri n thanh toán KDTM không ch đ c hi u là s t ng lên
v doanh s thanh toán, v kh i l ng khách hàng, v các ph ng th c, hình th c thanh toán đ c s d ng mà còn là s thay đ i trong quy trình, công ngh thanh toán sao cho phù h p v i s phát tri n kinh t xã
- S l ng khách hàng m tài kho n t i ngân hàng
- Doanh s thanh toán không dùng ti n m t
- Ch tiêu v phí (thu nh p c a ngân hàng) t ho t đ ng thanh toán không dùng ti n m t
1.3.3 Các nhân t nh h ng đ n phát tri n thanh toán không dùng
Trang 8- Nhân t r i ro trong ho t đ ng thanh toán
- Chính sách, chi n l c kinh doanh c a ngân hàng
1.4 Kinh nghi m v phát tri n thanh toán không dùng ti n m t c a
m t s NHTMătrongăn c và bài h c kinh ngi m cho Ngân hàng nông nghi p và PTNT chi nhánh huy năThanhăS năậ Phú Th 1.4.1 Kinh nghi m v phát tri n thanh toán không dùng ti n m t c a
m t s NHTM trong n c
1.4.1.1 Kinh nghi m c a ngân hàng Vietcombank
1.4.1.2 Kinh nghi m c a ngân hàng Vietinbank
1.4.2 Bài h c kinh nghi m cho Ngân hàng nông nghi p và PTNT chi nhánh huy n Thanh S n – Phú Th
Th nh t, a d ng hóa danh m c s n ph m d ch v thanh toán
do ngân hàng cung ng trên c s áp d ng công ngh hi n đ i đ đáp
ng nhu c u ngày càng cao c a khách hàng
Th hai, phát tri n d ch v thanh toán theo h ng t ng d n doanh thu t các d ch v ngân hàng hi n đ i và gi m d n doanh thu t các d ch v ngân hàng truy n th ng
Th ba, không ng ng phát tri n kênh thanh toán nh m gi m chi phí, đem l i ngày càng nhi u ti n ích cho khách hàng
Th t , chú tr ng đ u t v công ngh nh m theo k p v i yêu
c u v phát tri n d ch v thanh toán
Th n m, phát tri n ph i d a trên n n t ng có mô hình v i b
máy t ch c qu n lý h p lỦ, đi đôi v i vi c nâng cao k n ng qu n lý
đi u hành và trình đ đ i ng cán b nhân viên
Th sáu, đ y m nh công tác ti p th , qu ng bá s n ph m d ch
v ti n ích nh m thu hút khách hàng Bên c nh đó, c n có chính sách khách hàng phù h p và chính sách ch m sóc khách hàng t t Cung c p
d ch v ph i mang tính th c ti n và thi t th c v i nhu c u c a khách hàng, đ ng th i s n ph m ph i d s d ng, thu n ti n cho khách hàng
Trang 9CH NGă2:ă
TH C TR NG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TI N M T T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN
VI T NAM CHI NHÁNH HUY NăTHANHăS N
2.1 T ng quan v Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn chi nhánh huy năThanhăS n
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn chi nhánh huy n Thanh S n
2.1.2 C c u t ch c b máy c a NHNo &PTNT chi nhánh huy n Thanh S n:
2.1.3 Ch c n ng và nhi m v c a NHNo&PTNT huy n Thanh s n
- D ch v nh n ti n g i
- D ch v cho vay
- D ch v thanh toán trong n c và n c ngoài
- D ch v thanh toán đ i ngo i
đ i
T ngă
đ i (%)
Tuy tăđ i T ngă
đ i (%)
Huyăđ ng theo thành ph n kinh t
Trang 10đ i
T ngă
đ i (%)
Tuy tăđ i T ngă
đ i (%)
Ti n g i dân c 787.025 1.343.042 1.289.373 556.017 70,64 (53.669) (3,99)
Ti n g i c a TCKT 693.161 546.812 468.793 (146.349
) (21,11) (78.019) (14,27)
( Ngu n: Báo cáo m t s ch tiêu c b n Agribank huy n Thanh S n)
T ng huy đ ng v n có s c i thi n rõ r t trong n m 2016, t ng 27,68% so v i n m 2015 Tuy nhiên, t ng huy đ ng v n n m 2017 l i
gi m sút do c 2 ngu n huy đ ng v n t n i t và ngo i t đ u suy gi m
c bi t có s bi n đ ng l n trong ngu n v n huy đ ng t0 ngo i t : gi m
m nh t x p x 157 t xu ng còn h n 80 t đ ng
V c c u, ngo i t v n chi m m t t tr ng khá khiêm t n, không
v t quá 10% N m 2016, ngo i t quy đ i có s t ng nh so v i n m
2015, nh ng n m 2017 l i s t m nh (s t 48,82%) so v i n m 2016 i u này phù h p v i đi u ki n c a đ a bàn ho t đ ng s n xu t nông nghi p, doanh nghi p s n xu t t nhân nh l là ch y u Tuy nhiên, th i gian t i chi nhánh c n có chi n l c và chính sách h p d n h n nh m gi v ng th
ph n c a mình v thu hút ngu n v n ngo i t t các doanh nghi p có hàng hóa xu t kh u đi n c ngoài và m t ph n nh bé t l c l ng lao đ ng
xu t kh u Nh th , chi nhánh s cân đ i đ c c c u ngu n v n và duy trì
đ c s c c nh tranh v i các ngân hàng khác trên đ a bàn
Trang 112.1.4.2 Tình hình s d ng v n
B ng 2.2: Tình hình s d ng v n t i NHNo&PTNT chi nhánh huy n
ThanhăS n giaiăđo n 2015 - 2017
n v : Tri u đ ng
Ch tiêu N mă2015 N mă2016 N mă2017
Chênh l chăn mă
đ i đ i (%) T ngă Tuy t đ i đ i (%) T ngă
D ăn tín
d ng cho vay 806.631 1.030.101 1.086.374 223.470 27,70 56.273 5,4 Doanh s cho
vay 3.512.010 3.873.117 3.890.124 361.107 10,28 17.007 0,44 Doanh s thu
n 3.338.929 3.649.135 3.860.602 310.206 9,29 211.467 5,79
(Ngu n: theo BCTC c a chi nhánh n m 2015, 2016, 2017)
T ng d n tính đ n 31/12/2017 đ t 1.086.374 tri u đ ng, t ng 56.273 tri u đ ng, t ng 5,4% so v i n m 2016 Agribank huy n Thanh
S n đư bám sát m c tiêu đ nh h ng kinh doanh c a Agribank Vi t Nam, Agribanh t nh Phú Th và s phát tri n kinh t c a t nh Phú Th ,
đ đ u t có hi u qu , có ch t l ng và phù h p v i t l t ng tr ng ngu n v n Agribank huy n Thanh S n đư u tiên v n t ng tr ng tín
d ng vào l nh v c nông nghi p nông thôn, doanh nghi p v a và nh , tín
d ng h s n xu t, vay xu t kh u lao đ ng, vay d án chè
2.1.4.3 K t qu kinh doanh
B ng 2.3: K t qu ho tăđ ng kinh doanh c a NHNo&PTNT chi
nhánh Than hăS năgiaiăđo n 2015 - 2017
đ i đ i (%) T ngă Tuy t đ i đ i (%) T ngă
Trang 12)
K t qu kinh doanh là ch tiêu r t quan tr ng trong vi c đáng giá
hi u qu ho t đ ng c a c chi nhánh Trong giai đo n nghiên c u, k t
qu kinh doanh bi n đ ng theo chi u h ng r t tích c c N m 2016, l i nhu n đư t ng r t m nh, t ng 4.014 tri u đ ng, t ng ng tang 308,66% c bi t n m 2016, doanh thu t ng r t nhi u t ho t đ ng thu lãi cho vay tín d ng Tuy nhiên n m 2017 l i nhu n có t ng so v i n m
2016 nh ng không m nh nh n m 2016 so v i n m 2015 Ch ng t chi nhánh đư ho t đ ng có hi u qu
2.2.ăTh cătr ngăphátătri năthanhătoánăkhôngădùngăti năm tăt iă NHNo&PTNTăchiănhánhăHuy năThanhăS n
2.2.1 Th c tr ng phát tri n v quy mô và doanh s thanh toán không dùng ti n m t
2.2.1.1 Phát tri n v quy mô thanh toán không dùng ti n m t
Qua b ng trên cho th y, t ng giá tr thanh toán qua Chi nhánh qua các n m t ng d n, c th n m 2015 giá tr thanh toán qua Chi nhánh
đ t 686,85 tri u đ ng; n m 2016 đ t 935,04 tri u đ ng (t ng 38,75% so
Trang 13ti n, nhanh chóng, an toàn và chính xác, góp ph n t o thói quen s d ng
S món
ho c giao
d ch
Chênh l ch 2016/2015
Tuy t
đ i
T ngă
đ i (%)
Trang 14* Doanh s thanh c a t ng lo i trên t ng doanh s TTKDTM
B ng 2.6: Doanh s thanh toán c a các hình th c TTKDTM t i chi nhánh
s
Chênh l ch 2016/2015 Tuy t
đ i đ i (%) T ngă Tuy t đ i đ i (%) T ngă
b ng 2.6 d dàng nh n th y hình th c thanh toán b ng UNC đ c các
cá nhân và t ch c kinh t s d ng nhi u nh t Tuy nhiên trong giai
đo n 2015-2017, thanh toán b ng UNC có s bi n đ ng nh c v s món l n doanh s thanh toán nh ng không đáng k Tuy nhiên, xét m t cách chi ti t h n ta th y n m 2016 s món thanh toán b ng UNC có
gi m nh so v i n m 2015song c ng không làm gi m đi doanh s thanh toán b ng UNC mà ng c l i doanh s thanh toán b ng UNC còn t ng
so v i n m 2015 (t ng 0,39%) n n m 2017 s món thanh toán b ng UNC đ u gi m so v i n m 2016 Ta có th lý gi i đ c ph n nào s suy
gi m c a ph ng th c thanh toán b ng UNC (v s món) là do s phát tri n c a hình th c thanh toán b ng th Thanh toán b ng th c ng ngày càng chi m t l l n c v s giao d ch l n doanh s thanh toán trong
Trang 15- Doanh s thanh toán không dùng ti n m t t ng lên không nh ng
t ng s mà t ng lo i hình th c thanh toán không dùng ti n m t c ng
t ng Hình th c thanh toán b ng UNC n m 2015 ch có 16.125 tri u
đ ng đ n n m 2017 doanh s c a hình th c này đư t ng lên là 20.268,7 tri u đ ng Hình th c thanh toán th phát tri n m nh n m 2015 là 537 tri u đ ng nh ng đ n n m 2017 doanh s c a hình th c này đư t ng lên
d ch v th u chi khách hàng Th hai, Chi nhánh Agribank Thanh
S n đư c i ti n đ c ch t l ng d ch v nh : d ch v chuy n ti n nhanh, chính xác, an toàn và b o m t, ch trong m t kho ng th i gian
ng n là ng i h ng l i có th nh n đ c ti n
Th ba, s gia t ng m nh m c a tài kho n thanh cá nhân và doanh nghi p cùng v i s phát tri n m nh m c a các tài kho n thanh toán hi n đ i, đ c bi t là s n ph m th thanh toán, khách hàng dân c s
Trang 16Th n m,, Agribank Thanh S n luôn chú tr ng nâng cao trình đ
công ngh và các s n ph m áp d ng công ngh cao h tr cho ho t
đ ng thanh toán
Th sáu, phát tri n m ng l i thanh toán: Agribank Thanh S n
c ng chú tr ng phát tri n m ng l i ATM, POS
- T ng doanh s thanh toán và t ng lo i thanh toán không dùng
ti n m t tuy có t ng nh ng không th c hi n đ c k ho ch đ t ra nh : thanh toán b ng Séc k ho ch giao n m 2017 là 800 tri u đ ng nh ng
th c hi n đ c 699,7 tri u đ ng (đ t 87,5%); Th thanh toán k ho ch giao n m 2017 là 1.300 tri u đ ng, th c hi n là 1.239,9 tri u đ ng (đ t 95,4%); thanh toán b ng UNC k ho ch giao n m 2017 là 23.000 tri u
a, Nguyên nhân khách quan
Th nh t, đi u ki n kinh t xã h i: N n kinh t Vi t Nam xu t phát t đ c đi m s n xu t và tiêu th s n ph m theo quy mô nh , l , kh
n ng ti p nh n thanh toán không dùng ti n m t r t khó kh n