Đề bài: Hãy nêu và phân tích những quan điểm của anh(chị) về thực trạng lạm dụng tín ngưỡng trong các lễ hội hiện nay ở nước ta . Nêu một số giải pháp giải quyết những hạn chế của vấn đề trên. Lễ hội là một sự kiện văn hóa được tổ chức mang tính cộng đồng. Lễ là hệ thống những hành vi, động tác nhằm biểu hiện sự tôn kính của con người với thần linh, phản ánh những ước mơ chính đáng của con người trước cuộc sống mà bản thân họ chưa có khả năng thực hiện. Hội là sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu cuộc sống. Đến với lễ hội, con người được thỏa mãn về nhu cầu tâm linh, hơn nữa, đây chính là nơi con người được giải trí, vui chơi sau thời gian lao động mệt mỏi.
Trang 1QUẢN LÝ LỄ HỘI VÀ SỰ KIỆN
Đề bài: Hãy nêu và phân tích những quan điểm của anh(chị) về thực trạng lạm dụng tín ngưỡng trong các lễ hội hiện nay ở nước ta Nêu một số giải pháp giải quyết những hạn chế của vấn đề trên.
Lễ hội là một sự kiện văn hóa được tổ chức mang tính cộng đồng "Lễ" là hệ thống những hành vi, động tác nhằm biểu hiện sự tôn kính của con người với thần linh, phản ánh những ước mơ chính đáng của con người trước cuộc sống mà bản thân họ chưa có khả năng thực hiện "Hội" là sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu cuộc sống Đến với lễ hội, con người được thỏa mãn về nhu cầu tâm linh, hơn nữa, đây chính là nơi con người được giải trí, vui chơi sau thời gian lao động mệt mỏi
Lễ hội là sinh hoạt văn hóa dân gian hầu như có mặt ở khắp mọi miền đất nước Nhiều lễ hội ra đời cách đây hàng nghìn năm đến nay vẫn được duy trì Lễ hội ở Việt Nam bao giờ cũng hướng tới một đối tượng thiêng liêng cần suy tôn là nhân thần hay nhiên thần Đó chính là hình ảnh hội tụ những phẩm chất cao đẹp nhất của con người Giúp con người nhớ về nguồn cội, hướng thiện và nhằm tạo dựng một cuộc sống tốt lành, yên vui
Theo thống kê của cơ quan quản lý văn hóa, hiện nước ta có gần 8.000 lễ hội, đa số
là lễ hội dân gian và hơn một nửa là do cấp xã quản lý Nhiều lễ hội diễn ra trong khoảng 2-3 ngày, nhưng cũng có lễ hội diễn ra trong nhiều tháng, thu hút hàng triệu người tham
dự, tiêu biểu là Lễ hội Đền Hùng, Lễ hội Chùa Hương, Hội xuân Yên Tử, Hội Lim, Lễ hội Đền Trần,
Lễ hội xuất phát từ tín ngưỡng dân gian như thờ cũng tổ tiên, tín ngưỡng phồn thực, tín ngưỡng sùng bái con người, Tín ngưỡng là hệ thống các niềm tin mà con người tin vào để giải thích thế giới và để mang lại sự bình an cho cá nhân và cộng đồng
Tuy nhiên những năm gần đây, một số hiện tượng tiêu cực, làm xói mòn giá trị tốt đẹp của lễ hội vẫn đang tồn tại như: tệ nạn đánh bạc, lạm dụng tín ngưỡng để hành nghề
Trang 2mê tín dị đoan Trước tình hình đó, Chính phủ và Bộ VHTTDL đã có những chỉ đạo sát thực nhằm chấn chỉnh công tác quản lý, tổ chức lễ hội
Trong xã hội ngày nay, con người lạm dụng tín ngưỡng trong lễ hội cách thái quá làm cho các lễ hội truyền thống dần biến chất, bạn bè quốc tế có cái nhìn nhận thiếu mỹ quan về văn hóa Việt
Được tận mắt chứng kiến một số lễ hội, em thấy rõ được những mặt hạn chế của ban tổ chức, ban quản lý, và đặc biệt là ở nhận thức và ý thức của người dân đi hội Quan
họ ngả nón quyên tiền, rồi buôn bán chộp giật, tranh giành khách, gửi xe quá giá, chặt chém phí dịch vụ,… là những gì chướng tai gai mắt ở các lễ hội đầu năm Khá chính xác khi người ta dành cho lễ hội các cụm từ: “Buôn thần bán thánh”, “kinh doanh công đức”…
Hiện nay, đi đến hầu hết các chùa chiền, hòm công đức được đặt ở mọi lối đi, mọi ngóc ngách: ngoài cổng, lối rẽ, bên bàn thờ,…làm mất đi tính thiêng liêng nơi thờ tự Tâm lý của những người đi chùa, họ cầu mong sức khỏe, giàu sang,…họ muốn làm nhiều việc tốt để thần linh phù hộ độ trì, đi đến đâu thấy hòm công đức họ khó có thể bỏ qua
Đó là sự lạm dụng lòng thiện tâm của mọi người hoặc có thể nói là ý thức kinh doanh lòng công đức của chính Ban tổ chức, Ban quản lý các lễ hội, di tích
Trang 3Hình ảnh: Hòm công đức trên bàn thờ
Bên cạnh đó, trong việc dâng lễ vật và cúng bái, người ta còn đưa vào dịch vụ cho thuê mâm đồng đĩa bạc, làm cho thần thánh bỗng trở nên “khó tính” Hiện tượng này khiến cho việc cúng bái mất đi tính chất linh thiêng, người ta lạm dụng kinh doanh vật thờ cúng nhằm gây lợi nhuận cho cá nhân Không chỉ vậy, người ta còn kinh doanh các dịch vụ ăn uống với giá đắt đỏ Ở đâu có hội, là ở đó hàng quán mọc lên hàng loạt, giá của những lon nước vọt lên đến gấp đôi gấp ba giá niêm yết, thức ăn chưa chắc đã đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Gía vé xe cũng trở nên giá cắt cổ,…
Trong lễ hội, hình ảnh những người ăn xin, ăn mày trở nên phổ biến hơn cả Họ nằm la liệt khắp các nẻo đường, khắp các lối đi, giả nghèo giả khổ chìa nón chìa tay xin tiền, xin ăn Buồn thay là có những người khỏe mạnh như những người bình thường khác, nhưng bỏ qua lòng tự trọng cá nhân, giả bệnh tật, nghèo khổ, la lết để ngửa tay xin tiền những người đi hội
Trang 4Hình ảnh: Người ăn xin trong lễ hội
Tại lễ hội đền Trần, nếu có hiển linh, chắc chắn Đức thánh Trần cũng không thể chấp nhận được màn xin lộc bị biến thành trò cướp lộc Từ việc thành kính cầu xin nhằm động lòng trắc ẩn của ngài đã bị biến thành trò mua bán, cướp từ nhành hoa, cành lộc… cho đến lá ấn miễn sao đạt được mục đích là đến đền và có thứ gì đó gọi là “lộc” đem về Đến đây thói xấu của không ít người đã được bộc lộ Và cũng chẳng hiểu từ căn nguyên nào mà người ta lại cho rằng hoa trong đền cũng là lộc, cứ đà này nói không quá, nếu ban
tổ chức không bảo vệ tốt có lẽ ngói lợp đền cũng bị người ta lấy với một giải thích để biện minh cho hành vi sai trái rằng đó là “lộc” Phản cảm hơn, khi kiệu đang được rước thì trong biển người đang xô đẩy kia có không ít người sẵn sàng cúi mình ngang, thậm chí
là thấp hơn đầu gối của những người rước kiệu, của đội ngũ bảo vệ hòng mong tiếp cận kiệu để giật được một thứ gì đó Không thể gọi đây là tâm linh, là lòng thành mà phải gọi đây là lòng tham, là mê muội
Trang 5Hội Lim ngày nay cũng khác với ngày xưa Đến hội Lim, ta bắt gặp hình ảnh những liền anh liền chị vừa hát quan họ vừa cầm cơi xin tiền Đâu mất rồi những hình ảnh đẹp đẽ và duyên dáng ngày xưa
Hình ảnh: Liền anh liền chị xin tiền
Dù chưa có một thống kê nào chỉ ra mỗi năm ở nước ta có bao nhiêu cuộc chọi trâu được nâng lên thành lễ hội, tiêu tốn bao nhiêu con trâu khỏe mạnh và dân ta đã đổ ra bao nhiêu tiền bạc, thời gian vào những lễ hội như thế Nhưng có thể thống kê được tại lễ hội chọi trâu mới toanh ở huyện Phúc Thọ (Hà Nội) vừa qua, đã có hơn 30 chú trâu bị xẻ thịt Cũng như những hội chọi trâu khác, trong con mắt của nhiều người, hội chọi trâu Phúc Thọ trở thành “hội thịt trâu”, một “cuộc thịt rượu” không hơn không kém Theo tục cũ, chỉ con trâu thắng trận mới mang ra xẻ thịt để tế thần và mời du khách Còn bây giờ, toàn
bộ các con trâu chọi đều bị xẻ thịt và bán với giá cắt cổ Ở hội chọi trâu Phúc Thọ, rẻ thì cũng ngót ngét 1 triệu đồng/kg (với con giành giải ba), từ 4 - 5 triệu đồng/kg (con giành giải nhất); riêng chiếc thủ của “ngưu vương” đã có giá 10 triệu đồng Thử hỏi, tổ chức bảo vệ động vật hoang dã thế giới sẽ nhìn nhận và đánh giá thế nào về lễ hội chọi trâu của Việt Nam đây
Trang 6Việc có quá nhiều lễ hội bao gồm cả những lễ hội mang nhiều yếu tồ mê tín, dị đoan cũng là phản ánh thực trạng dân trí còn thấp của nhân dân và cũng là tàn dư của xã hội phong kiến trong xã hội hiện tại Một xã hội phát triển, thu nhập đầu người cao thì nhu cầu giải trí, tìm đến chốn tâm linh để cho tinh thần thanh thản giải tỏa những lo âu, phiền muộn của cuộc sống thường nhật, được thư giãn tinh thần với những trò chơi vui vẻ
Đứng trước thực trạng trên, em xin có một vài giải pháp để khắc phục phần nào những hạn chế:
Bộ VHTT DL cần có những quy định nghiêm ngặt hơn trong việc tổ chức các lễ hội Đề ra những quy định cụ thể và mục đích rõ ràng của lễ hội, tránh tình trạng tổ chức lễ hội tràn lan hay những hoạt động nhỏ nâng cấp thành lễ hội
Các lễ hội cần có sự phối hợp của các cơ quan chuyên ngành, để lễ hội được tổ chức mang tính khoa học và văn minh hơn
Ban tổ chức và quản lý các lễ hội cần có những quy định cụ thể về các khâu trong tổ chức, phân chia khu vực lễ hội phù hợp, tránh lộn xộn
Trang 7 Ban tổ chức và quản lý lễ hội cần chọn lọc các trò chơi trong lễ hội sao cho phù hợp, tránh các trò chơi như: Chiếc nón kì diệu, Tôm cua cá, Đồng xèng, ….là những trò mang tính chất câu tiền người xem hội, lừa bịp
Quản lý tốt hệ thống dịch vụ( ăn uống, coi xe, ), tốt nhất là cho mức giá niêm yết
Phối hợp với ban an ninh khu vực để đảm bảo cho việc trật tự an toàn xã hội