Luận văn tìm hiểu một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh phẫu thuật nội soi điều trị sỏi tiết niệu tại khoa Ngoại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
NGUYỄN THỊ HÀ
CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH SAU NỘI SOI ĐIỀU TRỊ SỎI TIẾT NIỆU TẠI BỆNH VIỆN
ĐA KHOA QUỐC TẾ VINMEC TIMES CITY
LUẬN VĂN THẠC SỸ ĐIỀU DƯỠNG
HÀ NỘI - 2019
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
NGUYỄN THỊ HÀ
Mã học viên: C01205
CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH SAU NỘI SOI ĐIỀU TRỊ SỎI TIẾT NIỆU TẠI BỆNH VIỆN
ĐA KHOA QUỐC TẾ VINMEC TIMES CITY
Chuyên ngành : Điều dưỡng
Mã số : 8.72.03.01
LUẬN VĂN THẠC SỸ ĐIỀU DƯỠNG
Người hướng dẫn khoa học
GS.TS Nguyễn Đức Trọng
HÀ NỘI - 2019
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến Quý Thầy Cô trong Ban Giám hiệu, Ban đào tạo sau đại học, Khoa Điều dưỡng, Phòng đào tạo sau đại học - Trường Đại học Thăng Long về sự quan tâm và giúp đỡ tận tình cho tôi trong thời gian học tập và hoàn thành luận văn này
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Giáo sư, Tiến sỹ
Nguyễn Đức Trọng đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ cho tôi để luận văn này
được hoàn thành
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc, phòng Kế hoạch tổng hợp, Khoa Ngoại và phòng Điều dưỡng - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City đã chia sẻ kinh nghiệm và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu
để hoàn thiện luận văn này
Tôi xin được cảm ơn tất cả các người bệnh và người nhà người bệnh đã đồng ý hợp tác trong quá trình thực hiện luận văn này
Cuối cùng tôi vô cùng biết ơn đến những người thân trong gia đình, bạn
bè và đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ và chia sẻ những khó khăn trong quá trình học tập, nghiên cứu để có thể hoàn thành luận văn này
Hà Nội, ngày 20 tháng 09 năm 2019
Tác giả
Nguyễn Thị Hà
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi,
do chính bản thân tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của GS.TS Nguyễn Đức
Trọng, tất cả số liệu trong luận văn này là trung thực, khách quan và chưa
từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam kết này
Hà Nội, ngày 20 tháng 09 năm 2019
Người cam đoan
Nguyễn Thị Hà
Trang 5MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 3
1.1 Giải phẫu hệ tiết niệu liên quan sỏi tiết niệu 3
1.1.1 Thận 3
1.1.2 Niệu quản 4
1.1.3 Bàng quang 4
1.1.4 Niệu đạo 5
1.2 Sỏi tiết niệu và các phương pháp điều trị 5
1.2.1 Dịch tễ học sỏi tiết niệu 5
1.2.2 Cơ chế hình thành và sinh lý bệnh sỏi tiết niệu 6
1.2.3 Phân loại sỏi tiết niệu 8
1.2.4 Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của sỏi tiết niệu 9
1.2.5 Các phương pháp nội soi điều trị sỏi tiết niệu 11
1.2.6 Các biến chứng sau phẫu thuật 13
1.3 Theo dõi chăm sóc sau phẫu thuật nội soi điều trị sỏi tiết niệu 13
1.3.1 Theo dõi toàn trạng 14
1.3.2 Thực hiện y lệnh 14
1.3.3 Kiểm soát đau 14
1.3.4 Tình trạng vết mổ 14
1.3.5 Chăm sóc, theo dõi các ống dẫn lưu 14
1.3.6 Chăm sóc về dinh dưỡng 16
1.3.7 Vận động sau mổ 16
1.3.8 Theo dõi một số biến chứng sau phẫu thuật 16
1.3.9 Tư vấn, giáo dục sức khỏe cho người bệnh 17
1.4 Các mô hình học thuyết điều dưỡng thường được áp dụng vào trong thực hành điều dưỡng 18
1.4.1 Học thuyết Virginia Henderson 18
1.4.2 Học thuyết Newman 19
Trang 61.5 Các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam về điều trị và chăm sóc
người bệnh sỏi tiết niệu 20
1.5.1 Các nghiên cứu trên Thế giới về điều trị và chăm sóc người bệnhsỏi tiết niệu 20
1.5.2 Các nghiên cứu tại Việt Nam về điều trị và chăm sóc người bệnh sỏi tiết niệu 21
1.6 Giới thiệu tóm tắt về địa bàn nghiên cứu 25
1.6.1 Giới thiệu về Bệnh viện đa khoa Quốc Tế Vinmec Times City 25
1.6.2 Giới thiệu khoa ngoại chung và khu phẫu thuật 25
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26
2.1 Đối tượng nghiên cứu 26
2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 27
2.3 Thiết kế và phương pháp thu thập thông tin 27
2.4 Phương pháp thu thập số liệu 28
2.5 Các biến số nghiên cứu 29
2.6 Tiêu chuẩn, thang đo 34
2.7 Phương pháp phân tích số liệu 36
2.8 Đạo đức của nghiên cứu 37
2.9 Hạn chế của nghiên cứu 37
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 39
3.1 Một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng của người bệnh nội soi điều trị sỏi tiết niệu 39
3.2 Một số yếu tố liên quan đến công tác chăm sóc người bệnh 51
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 56
4.1 Một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh phẫu thuật nội soi điều trị sỏi tiết niệu tại khoa Ngoại bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City 56
Trang 74.2 Một số yếu tố liên quan đến chăm sóc điều dưỡng của đối tượng nghiên cứu 67 4.2.1 Thực trạng công tác chăm sóc người bệnh phẫu thuật nội soi điều
trị sỏi tiết niệu của điều dưỡng tại Bệnh viện Quốc tế Vinmec Times City 67 4.2.2 Một số yếu tố liên quan đến chăm sóc người bệnh phẫu thuật nội
soi điều trị sỏi tiết niệu của điều dưỡng tại Bệnh viện Quốc tế Vinmec Times City 69 KẾT LUẬN 73 KIẾN NGHỊ 75 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 8DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BVĐKQT : Bệnh viện đa khoa quốc tế
BMI : Body mass Index (chỉ số khối cơ thể)
GDSK : Giáo dục sức khỏe
NC : Nghiên cứu
NVYT : Nhân viên y tế
TST : Tán sỏi thận
NS : Nội soi
NSNQ : Nội soi niệu quản
TSNCT : Tán sỏi ngoài cơ thể
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 39
Bảng 3.2 Phân bố tỷ lệ người bệnh theo thời gian phát hiện sỏi 41
Bảng 3.3 Chỉ số khối cơ thể BMI của người bệnh trước phẫu thuật 42
Bảng 3.4 Đặc điểm toàn trạng, DHST của người bệnh trước phẫu thuật 42
Bảng 3.5 Vị trí sỏi của người bệnh 43
Bảng 3.6 Tình trạng đau của người bệnh trước phẫu thuật 43
Bảng 3.7 Chỉ số Creatinin của người bệnh trước phẫu thuật 44
Bảng 3.8 Số lượng Bạch cầu của người bệnh trước phẫu thuật 44
Bảng 3.9 Xét nghiệm tế bào trong nước tiểu của người bệnh 45
Bảng 3.10 Kích thước sỏi tiết niệu 45
Bảng 3.11 Thời gian phẫu thuật, cách thức phẫu thuật, thời gian nằm viện của người bệnh 46
Bảng 3.12 Các loại dẫn lưu của người bệnh 47
Bảng 3.13 Biến chứng của người bệnh 48
Bảng 3.14 Tình trạng da, niêm mạc, dấu hiêu sinh tồn của người bệnh trong 72 giờ đầu sau phẫu thuật 48
Bảng 3.15 Tình trạng của người bệnh sau phẫu thuật 49
Bảng 3.16 Tình trạng người bệnh lúc ra viện 50
Bảng 3.17 Các loại thuốc dùng cho người bệnh 51
Bảng 3.18 Thực trạng công tác chăm sóc của điều dưỡng 51
Bảng 3.19 Mức độ hài lòng của người bệnh với công tác chăm sóc của điểu dưỡng 52
Bảng 3.20 Môt số yếu tố liên quan đến mức độ đau của người bệnh 53
Bảng 3.21 Một số yếu tố liên quan đến thời gian lưu sonde tiểu của người bệnh 53
Bảng 3.22 Môt số yếu tố liên quan đến tình trạng lo âu của người bệnh 54
Bảng 3.23 Một số yếu tố liên quan đến tần suất theo dõi dấu hiệu sinh tồn của điều dưỡng 55
Trang 10DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biều đồ 3.1 Tỷ lệ người bệnh có tiền sử mổ sỏi tiết niệu 40
Biều đồ 3.2 Tỷ lệ người bệnh có các bệnh lý mạn tính kèm theo 40
Biều đồ 3.3 Lý do vào viện của người bệnh sỏi tiết niệu 41
Biều đồ 3.4 Thời gian lưu sonde tiểu sau nội soi 47
Biều đồ 3.5 Tình trạng vết mổ 50
Trang 111
ĐẶT VẤN ĐỀ
Trên thế giới, sỏi tiết niệu nói chung là một bệnh lý rất phổ biến, chiếm
tỷ lệ từ 2% -14% dân số Tỷ lệ sỏi tiết niệu thấp gặp ở người dân da đen châu
Mỹ, nhưng lại cao ở các nước châu Á điển hình là Thái Lan, Ấn Độ [12], [17], [36] Việt Nam là một nước nằm trong khu vực “vành đai sỏi” của thế giới nên tỷ lệ sỏi tiết niệu cao, tỷ lệ người bệnh sỏi tiết niệu chiếm khoảng 40% - 60% bệnh lý tiết niệu nói chung, là bệnh lý hay gặp nhất trong chuyên khoa tiết niệu [12], [17] Cho đến ngày nay, sỏi thận luôn là vấn đề lớn đối với y học bởi sự tác động của chúng đến sức khoẻ con người Menon và Koul thấy rằng khoảng 20 số người bệnh sỏi thận cần can thiệp phẫu thuật do biến chứng tắc nghẽn, nhiễm khuẩn và suy thận [36]
Ở Việt Nam, điều trị sỏi thận bằng phương pháp mổ mở vẫn chiếm tỷ lệ lớn từ 30% - 60% phẫu thuật sỏi tiết niệu, đặc biệt đối với trường hợp sỏi có kích thước lớn Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật các phương pháp điều trị ít xâm lấn như lấy sỏi qua da, tán sỏi nội soi qua đường tự nhiên, tán sỏi ngoài cơ thể, chỉ định mổ mở trong điều trị sỏi thận đã thu hẹp dần [39]
Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, phẫu thuật nội soi nội soi điều trị sỏi tiết niệu được thực hiện thường quy góp phần nâng cao chất lượng điều trị, giảm thiểu thời gian nằm viện Kết quả phẫu thuật không chỉ phụ thuộc nhiều vào trình độ, kinh nghiệm của phẫu thuật viên, ngoài ra còn phụ thuộc vào vai trò của điều dưỡng trong công tác theo dõi, chăm sóc sau mổ Để nâng cao chất lượng chăm sóc thì việc chăm sóc thực hành dựa vào bằng chứng là một trong những nguyên tắc cơ bản trong việc điều trị cho người bệnh Vậy vấn đề đặt ra ở đây là các biểu hiện, triệu chứng của người bệnh được điều trị sỏi tiết niệu bằng phương pháp phẫu thuật nội soi tại khoa Ngoại - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City cần điều dưỡng theo
Trang 122
dõi, chăm sóc ở đây là gì ? Công tác chăm sóc của điều dưỡng hiện nay như thế nào ? Có yếu tố nào ảnh hưởng tới chất lượng chăm sóc người bệnh, cho tới nay chưa có đề tài nghiên cứu nào về vai trò của điều dưỡng trong việc chăm sóc sau phẫu thuật nội soi điều trị sỏi tiết niệu
Để trả lời cho các câu hỏi trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Chăm sóc người bệnh sau nội soi điều trị sỏi tiết niệu tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City” nhằm hai mục tiêu sau:
1 Mô tả một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh phẫu thuật nội soi điều trị sỏi tiết niệu tại khoa Ngoại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City
2 Phân tích một số yếu tố liên quan đến chăm sóc điều dưỡng của đối tượng nghiên cứu