giao an tron bo 6da chinh sua

H«m nay chóng ta sÏ vËn dông nh÷ng kiÕn thøc cña bµi häc tríc, cïng víi nh÷ng kiÕ thøc cña bµi h«m nay ®Ó vÏ mÉu cã 2 ®å vËt... Tuyªn d¬ng, khuyÕn khÝch bµi vÏ tèt, ®óng..[r]

Trang 1

tiết 1, Bài 1: vẽ trang trí:

Chép hoạ tiết trang trí dân tộc

I Mục tiêu bài học:

- Giúp học sinh nhận ra đợc vẻ đẹp của các hoạ tiết dân tộc miền xuôi, miền

- Phóng to một số hoạ tiết đợc in trong SGK

- Su tầm thêm các hoạ tiết đân tộc ở một só đồ vật nh: quần, áo, khăn, túi, vàmột số vật dụng khác

2 Kiểm tra bài cũ: (2')

- Hãy kể tên một số dạng hoạ tiết mà em đã biết ở các năm học trớc?

3 Bài mới:

- Giới thiệu bài: (1')

Trang trí làm đẹp hơn cho cuộc sống của con ngời , những đồ vật tởngchừng nh rất đơn giản thô sơ nhng đợc trang trí bởi những hoạ tiết sáng tạocủa con ngời lại trở lên phong phú, đẹp lạ kì Bài học này sẽ giúp các em nhậndạng đợc những hoạ tiết trang trí dân tộc và biết cách áp dụng vào các bàitrang trí của mình

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 1: (8')

H ớng dẫn quan sát, nhận xét:

? Hãy quan sát vào các hình ảnh

trong SGK , từ đó rút ra kết luận

thế nào là hoạ tiết ?

- Hãy liên tởng tới những hình

- Hoạ tiết trang trí dựa trên những hình

ảnh ở thiên nhiên, có thể đã đợc đơngiản đi nhiều lần hoặc làm cho cầu kìhơn so với mẫu ngoài thực tế

- Hoạ tiết trang trí dùng để trang trí cho

đồ vật , cho một bộ phận nào đó của đồvật đó với những mẫu trang trí thờng đadạng , hiện đại

- Hoạ tiết trang trí dân tộc thờng là

1

Trang 2

? Em thờng thấy những hoạ tiết tr

- Đợc trang trí nhiều ở mái chùa , cột

đình , chùa ,miếu, lăng mộ , bia đá ,cung đình

Hoạt động 2: (5')

H

ớng dẫn cách vẽ

? Làm thế nào để vẽ đợc những

hoạ tiết cho giống với mẫu?

- Phải quan sát cho kĩ để tìm ra

đặc điểm , hình dáng của mẫu

- Không nên vẽ tuỳ tiện mà phải

qui hoạ tiết về những hình cơ bản

nh : tam giác , tròn, vuông, bán

nguyệt

- Phác khung hình , kẻ đờng trục

- Phác hình bằng các nét thẳng,

không nên vẽ giống ngay

- Nhìn mẫu và điều chỉnh cho

giống , sả hình cho giống và vẽ

màu theo ý thích

2 Cách vẽ:

+ B1: Qui hoạ tiết về hình cơ bản

+ B2: Phác khung hình và kẻ trục đốixứng để vẽ hoạ tiết cho cân đối

+ B3: Vẽ hình bằng những đờng cơ bản(phác hình)

+ B4: Hoàn thiện hình và vẽ màu

Hoạt động 3: (25')

H

ớng dẫn thực hành:

- GV yêu cầu : hãy chọn những

mẫu hoạ tiết trong sgk mà em

thích và vẽ vào vở vẽ, tô màu theo

ý thích

- Kích thớc lớn hơn mẫu trong

sgk 3 lần, sắp xếp hình ảnh sao

cho cân đối với giấy(không lệch

trên , dới , phải, trái so với mép

Trang 3

4 Củng cố: (3')

- GV nhận xét một số bài vẽ của hs , treo bài vẽ , gợi ý để học sinh khác nhận xét về bài vẽ của bạn trên cơ sở tìm những u điểm và những gì cha đợc để hs khác tự rút ra kết luận cho bài của mình

- Nhắc nhở về ý thức làm bài trong lớp của hs, yêu cầu su tầm thêm những mẫu hoạ tiết tr trí dân tộc và vẽ vào vở / giấy nếu muốn

5 H ớng dẫn về nhà: (1')

- Làm tiếp bài nếu trên lớp cha xong

- Đọc và nghiên cứu bài 2

tiết 2, Bài 2: Thờng thức mĩ thuật:

Sơ lợc về mĩ thuật việt nam thời cổ đại

I.Mục tiêu bài học:

- HS củng cố thêm kiến thức về lịch sử việt nam vào thời kì cổ đại

- Hiểu thêm giá trị thẩm mĩ của ngời việt cổ thông qua các sản phẩm mĩ thuật

- Trân trọng nghệ thuật đặc sắc của cha ông để lại

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Tranh bài 2 (ĐDDH), mĩ thuật

- Các hình ảnh su tầm về MT Việt Nam thời cổ đại

- Hãy cho biết hoạ tiết trang trí là gì, hoạ tiết tr trí dân tộc khác nh thế nào?

3 Bài mới:

Việt Nam đợc biết đến là một trong những cái nôi của sự phát triển loàingời, lịch sử dân tộc gắn liền với sự phát triển của lịch sử mĩ thuật dân tộc đó Hãy cùng tìm hiểu về mĩ thuật Việt Nam thời kì cổ đại có những nét gì đặcsắc

(GV chia lớp thành 3 nhóm: mỗi

nhóm tìm hiểu 1 vấn đề lớn trong

SGK)

Hoạt động 1: (15')

Tìm hiểu một vài nét lịch sử Việt

Nam thời kì cổ đại: 1 Tìm hiểu một vài nét về lịch sử ViệtNam thời kì cổ đại:

3

Trang 4

? Em biết gì về thời kỳ cổ đại?

* Tìm hiểu Tk đồ đá:

-Cuộc sống của ngời nguyên thuỷ

đợc cải tiến dần bằng những công

cụ hết sức thô sơ.Đó chính là sản

phẩm đầu tiên của nền ngệ thuật

?Hãy quan sát h/a trong sgk,và

cho biết: hiện vật ở thời kỳ đồ đá

gồm những gì? ở đâu?

? Giai đoạn đồ đá chia thành 2

thời kì: Đồ đá cũ, đồ đá mới, hãy

cho biết sự khác biệt giữa 2 tk

này?

* Tìm hiểu thời kì đồ đồng

-Trong quá trình phát triển và tiến

hoá của loài ngời, con ngời

nguyên thuỷ từng bớc chinh phục

đồng bằng, lập làng trù phú, xd

xhội văn minh chính là khi họ

biết đến đồ đồng

? Nghiên cứu sgk cho biết thời kì

này chia làm mấy giai đoạn

+ Thời kì đồ đồng

- Chia làm 4 giai đoạn:

Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun,

Đông Sơn

- Trống đồng Đông Sơn, tiêu biểu chovăn hoá Đông Sơn, đã đạt tới đỉnh cao ởnghệ thuật trang trí

Hoạt động 2: (9')

Tìm hiểu những hình vẽ mặt ng ời

trên vách hang Đồng Nội (thời kì

đồ đá):

? Hãy cho biết qua hình ảnh

trong sgk, ngời cổ đại dùng những

- Mục đích của những hình ảnh đó là:thông qua những hình vẽ con ngời giaotiếp với nhau, truyền đạt thông tin vớinhau, gửi gắm tâm t , tình cảm vui ,buồn , cáu giận

Hoạt động 3: (10')

Tìm hiểu một vài nét về nghệ 3 Tìm hiểu một vài nét về nghệ thuật

4

Trang 5

thuật thời kì đồ đồng:

? Sự xuất hiện đồ đồng có tác

dụng gì đối với cuộc sống của con

ngời?

? Hãy cho biết các hiện vật còn

l-u giữ đợc ở thời kì này?

? Đặc điểm chung của đồ vật ở

- Hoạt động chủ đạo trong các

hoạ tiết là hình ảnh con ngời với

nhiều hoạt động khác nhau

thời kì đồ đồng:

- Làm thay đổi cơ bản XH Việt Nam , đó

là sự chuyển dịch từ hình thái XH nguyênthuỷ sang hình thái Xh văn minh

- Các công cụ sản xuất: Rìu, thạp, daogăm, trống đồng

- Đợc tr trí bằng những hoa văn tinh tế:chim lạc, hoa dây, sóng nớc, hoa cúc, cáchoạt động của con ngời cũng đợc chọnlọc làm hoạ tiết ttrí

- Sự độc đáo ở cách thể hiện một công cụtruyền âm thanh với bố cục chia làm 2phần:

+ Mặt trống : Hình tròn với những hình

đồng tâm đợc trtrí ngôi sao nhiều cánh ởchính giữa , hoa văn tr trí là : chim hạc,những hoạt động cuả con ngời trong quátrình lđ, sản xuất(giã gạo, chèo thuyền,bắn cung tên, múa )

- Học và trả lời các câu hỏi trong sgk

- Chuẩn bị cho bài sau vẽ theo mẫu

tiết 3,Bài 3: Vẽ theo mẫu:

Sơ lợc về luật xa gần

- Học sinh hiểu đợc những điểm cơ bản của luật xa gần

- Biết vận dụng luật xa gần để quan sát, nhận xét hình ảnh trong các bài vẽtranh, theo mẫu

Trang 6

III Tiến trình dạy học:

1

ổ n định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp

2.Kiểm tra bài cũ: (4')

- Tại sao nói mĩ thuật ra đời và phát triển cùng lịch sử loài ngời?

- Hãy nêu giá trị nghệ thuật của hiện vật trống đồng Đông Sơn?

3 Bài mới:

Mọi vật luôn thay đổi khi nhìn theo xa gần , chúng ta sẽ tìm hiểu về lxg

để thấy đợc sự thay đổi của mọi vật trong không gian để vẽ đúng và đẹp hơn

qua tranh minh hoạ trong sgk

? Hãy cho biết ngoài thực tế

những hình ảnh đó có phải theo

qui luật:

+ gần: to, cao, rõ

+ xa: nhỏ,thấp , bé, mờ?

-> Trong không gian có nhiều

- Những hả ở phía sau: nhìn thấy thấp,

bé, nhỏ, mờ dần, khoảng cách giữachúng ngày càng thu ngắn lại và cuốicùng nh tụ lại tại 1 điểm

- Thực tế không phải nh vậy, phụ thuộcvào độ cao, thấp, ngắn, dài của vật chứkhông phụ thuộc vào khoảng cách xahay gần

*Khi vẽ tranh cần chú ý nguyên tắc sau:+ Gần : To Xa: nhỏ

+ Gần : Rõ Xa : mờ + Gần : cao, Xa thấp+ vật ở gần che khuất vật ở xa+ hình dáng các vật cũng thay đổi khinhìn ở các góc độ , vị trí khác nhau.trừhình cầu

Hoạt động 2: (10')

Giới thiệu đ ờng tầm mắt và điểm

tụ:

? Xác định ranh giới giữa trời

-đất, trời- biển trong những hình

II Đ ờng tầm mắt và điểm tụ :

* Đ ờng tầm mắt(Đ ờng chân trời)

- Xđịnh những đờng thẳng phân chiaranh giới giữa trời,đất, trời, biển

- Đều có thế // với mặt đất, bầu trời ,biển

6

Trang 7

mắt thờng nhìn thấy thì đó là đờng

chân trời , hay đơng tâm mắt

? Vị trí đờng tầm mắt thay đổi nh

thế nào?

Quan sát hình 4, 5

? Đối với những vật ở dới đtm thì

những đờng thẳng // với mặt đất

có hớng nh thế nào?

? Đối với vật ở trên đtm thì những

đờng thẳng // với mặt đất sẽ có

h-ớng nh thế nào?

? Và đối với vật ở ngang đtm?

- Vị trí của ĐTM có thể cao, thấp ,ngang so với mẫu tuỳ theo vị trí quan sátcủa ngơi nhìn

- Có đờng tầm mắt trên cao : Khi ta ngớcnhìn lên trên,

- ĐTM ở dới thấp: Khi vật ở dới mắt củangời nhìn

- ĐTM vị trí nằm ngang : khi vật nằmngang tầm với mắt

- Quan sát mẫu ở các vị trí khác nhau

- Tìm đặc điểm của hình hộp khi ở các vịtrí đó

- Vẽ hình hộp ở 3 vị trí khác nhau so với

đtm vào vở mĩ thuật

4 Củng cố: (3')

- GV hớng dẫn hs cách nhận xét về hình ảnh ở xa, gần,vật ở trên đtm, dới đtm,ngang đtm, nhận xét một số hình vẽ của HS

- Động viên, khen thởng những HS có ý thức làm bài nghiêm túc, nhắc nhởnhững HS còn cha có ý thức tự giác

- Chuẩn bị mẫu vật: cái ca, cốc và quả để tiết sau học bài 4: Vẽ theo mãu:

"Cách vẽ theo mẫu"

7

Trang 8

Tiết 4, bài 4: Vẽ theo mẫu:

Cách vẽ theo mẫu

- HS hiểu đợc thế nào là vẽ theo mẫu và cách tiến hành một bài vẽ theo mẫu

- HS vận dụng những hiểu biết chung về phơng pháp vẽ theo mẫu vào bài vẽcủa mình

- Hình thành cho HS cách nhìn , cách làm việc khoa học

II.Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Một số bài vẽ của học sinh lớp trớc

- HS chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập

2 Học sinh:

- Mẫu : ca, bát, hộp vuông

- Bút chì, tẩy, vở mĩ thuật, que đo

- Kiểm tra dụng cụ học tập và chấm một số bài vẽ về nhà của một số HS

- Nhận xét về sự chuẩn bị dụng cụ của HS

sau khi đã đặt mẫu: 1 quả hồng,

1cái ca.(vẽ một quả hồng và quai

? Hãy cho biết vì sao các hình vẽ

này cùng vẽ 1 cái ca nhng lại

? Thế nào là vẽ theo mẫu?

I.Khái niệm : Vẽ theo mẫu

- Vẽ nh vậy cha đúng vì có thể bài vẽ sẽsai về tỉ lệ, không đúng hình

- Hình không giống nhau vì ngời vẽnhìn ở các vị trí khác nhau

ở các vị trí cao, thấp khác nhau, hình vẽ

có thể thay đổi về hình dáng, kích thớccủa vật

- Miệng ca là hình tròn nhng ở các vị trícao, thấp có thể nhìn thấy là hình elíp,nét cong hay thẳng

- Thân ca khi thấp, cao-Là mô phỏng lại vật mẫu có ngay trớcmắt, bằng hình vẽ để diễn tả lại hìnhdáng, đặc điểm, cấu tạo,màu sắc của vậtmẫu

-Hình 1b : Cao, hẹp ngang-Hình 1c: Miệng rộng, sai lxg

8

Trang 9

-Hình1d: miệng rộng , thân thấp, hợp

lí , đúng góc độ nhìn từ trên cao-Hình e: tỉ lệ , kích thớc đúng , hvẽthuận mắt, đẹp so với các hình còn lại

đúng với mẫu (GV đặt mẫu), các

hình còn lại sai ở điểm nào?

? Vậy trong một bài vẽ nên sắp xếp

hình nh thế nào để bài cân đối ,

? Để diễn tả chất liệu của mẫu

bằng chì đen ta phải làm thế nào?

-Độ đậm nhất không có nghĩa là

đen nhất của chì, phải luôn so sánh

độ đậm của các mẫu với nhau, độ

nhạt giữa chúng để diễn tả đúng

chất liệu( gỗ khác thuỷ tinh)

- vẽ đậm nhạt tuỳ theo cấu trúc của

mẫu

II Cách vẽ:

+ B1: Quan sát , nhận xét đặc điểm hìnhdáng kích thớc tỉ lệ các bộ phận củamẫu

-Hình 1b, d, e là những mẫu có sự sắpxếp hợp lí, vì hình không có khoảngcách quá xa, quá gần , che khuất nhauquá nhiều, có vật ở trớc, sau hợp lí

+ B2: Sắp xếp bố cục trên giấy sao chocân đối với trang giấy , sắp xếp vật mẫu

có khoảng cách hợp lí, không quá xa,gần, bị che khuất

-Hình c-Tỉ lệ giữa các bộ phận sai, hình vẽ sẽkhông đúng đặc điêm của mẫu

+ B3: So sánh tỉ lệ , phác hình, vẽ hìnhchi tiết

- ớc lợng tỉ lệ của khung hình(khunghình là hình bao quát toàn bộ vật mẫu)

- Dựa vào khung hình chung vẽ pháckhung hình riêng từng vật mẫu , tuỳhình dáng của mẫu mà khung hìnhriêng có hình vuông , tròn, chữ nhật,tam giác, đa giác

-so sánh tỉ lệ giữa các bộ phận của mẫutìm ra tỉ lệ hợp lí rồi phác nhanh lêngiấy dựa vào khung hình đã phác

-Dựa vào mẫu điều chỉnh hình vẽ saocho giống mẫu

+ B4 : Vẽ đậm nhạt bằng chì

-Quan sát ánh sáng chiếu lên vật mẫurồi phác các mảng đậm nhat khác nhau-Dùng chì diễn tả ánh sáng bằng cách đinét mềm, cứng, thẳng , cong tuỳ theohình dáng của vật mẫu,và tuỳ thuộc vàochất liệu của vật mẫu

-Vẽ từ mảng đậm trớc rồi so sánh để9

Trang 10

tìm ra mảng nhạt cho hợp lí nếu khôngbài sẽ có các độ quá đậm, nhạt.

4 Củng cố: (6')

- Hiểu thế nào là vẽ theo mẫu?

- Vẽ theo mẫu cần chú ý điều gì?qua những bớc nào?

- Cách diễn tả chất của vật nhtn?

- Nhận xét câu trả lời của HS và rút kinh nghiệm cho HS

- Làm bài tập sau: Đặt mẫu là một cái bát, một quả có dạng hình tròn lên vị tríngang tầm mắt và vẽ theo các bớc tiến hành nh đã học

- Chuẩn bị cho bài sau Su tầm tranh đề tài

Tiết 5, bài 5:Vẽ tranh:

Cách vẽ tranh đề tài

- HS cảm thụ và nhận biết đợc các hoạt động trong đời sống

- HS nắm đợc những kiến thức cơ bản đê tìm bố cục tranh

- HS hiểu và thực hiện đợc cách vẽ tranh đề tài

1

Giáo viên:

- Chuẩn bị một số tranh của hoạ sĩ vẽ tranh về đề tài

- Tranh vẽ của học sinh lớp trớc đã vẽ về các đề tài trong cuộc sống và thiênnhiên

- Hình minh hoạ về các bớc tiến hành

- Kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh

- Nhận xét một số bài vẽ của học sinh về vẽ theo mẫu

I Tìm và chọn nội dung đề tài:

- Trong cuộc sống có nhiều đề tài, mỗi đề10

Trang 11

nội dung đề tài?

? Lấy một số ví dụ?

- GV giới thiệu cho hs một số

tranh của hoạ sĩ trong nớc,

những bức tranh dân gian Đông

Hồ, Hàng Trống để hs hiểu đợc

sự phong phú của nội dung và

cách thể hiện, từ đó thấy đợc

các thể loại của tranh: Sinh

hoạt, phong cảnh, chân dung,

tĩnh vật

tài lại có nhiều chủ đề khác nhau

Đề tài có phạm vi rộng & trong mỗi đềtài lại bao gồm nhiều chủ đề khác nhau

- VD: Đề tài Lao động, thì có thể vẽ về chủ

đề những ngời nông dân đang gặt lúa trêncánh đồng, các bạn nhỏ đang lao động trênsân trờng, trồng cây, những ngời đánh bắtcá trên sông, một góc chợ nhộn nhịp ngờimua bán

- ở mỗi chủ đề trong đề tài thì mỗingời lại có cách thể hiện hình ảnh khácnhau

thể hiện đợc cái động, cái tĩnh

của ngời và cảnh vật nh thế nào,

vẽ ở đâu( trong nhà, ngoài cánh

- Màu sắc trong tranh có thể rực

rỡ, êm dịu tuỳ theo đề tài và

cảm xúc của ngời vẽ

II Cách vẽ tranh đề tài:

+Bớc 1: Sắp xếp hình ảnh(gọi cách khác làsắp xếp bố cục)

- Định hớng trong tranh cần thể hiệnnhững hả gì, ở vị trí nào là hợp lí

- Có hình ảnh chính và hình ảnh phụ

- Hình ảnh chính, phụ thờng đợc qui vàocác mảng to, nhỏ để làm rõ trọng tâm củatranh cụ thể là: Sắp xếp hình mảng khônglặp lại, không đều nhau, cần có mảngtrống(nền trời , đất, ) sao cho bố cục khôngchật chội hoặc quá trống, dàn trải, cógần,xa

+ Bớc 2: Vẽ hình

- Khi đã sắp xếp ở bớc 1hợp lí , vẽ hình

ảnh đã định sẵn vào trong những mảnghình đó

- Hình ảnh chính cần thể hiện to, rõ ràng,hả phụ nên vẽ mờ hơn, nhỏ, thấp bé hơn

và tuân theo lxg

- Hình vẽ không nên rời rạc, không lặp lạiquá nhiều về hình dáng , hình ảnh sẽ gâynhàm chán

+ Bớc 3 Vẽ màu:

- Tùy vào nội dung thể hiện , cảm xúc củangừơi vẽ mà thể hiện màu cho êm dịu hoặcmạnh mẽ

4 Củng cố: (6')

11

Trang 12

- GV treo một số tranh đề tài mà ở năm học trớc hs khá, giỏi đã vẽ về các đềtài nh lao động, sinh hoạt, lễ hội để hs quan sát và đặt câu hỏi:

? Em có cảm nhận nh thế nào về bức tranh đó?

? Bạn thể hiện nội dung đề tài đã rõ cha? Nếu là em , em sẽ thể hiện nội dung

đề tài này với những hả nh thế nào?

? Em có nhận xét gì về cách sx bố cục trong tranh?

- GV nhận xét các câu trả lời của HS, củng cố bài học

- Vẽ một bức tranh theo đề tài tự chọn

- Chuẩn bị cho bài 6

Tiết 6, bài 6: Vẽ trang trí

Cách sắp xếp (bố cục) trong trang trí

- HS thấy đợc vẻ đẹp của trang trí cơ bản và trang trí ứng dụng

- HS phân biệt đợc sự khác nhau giữa trang trí cơ bản và trang trí ứng dụng

- Biết cách làm bài vẽ trang trí

Trang 13

- GV chọn một số bài vẽ tranh đề tài của HS đã làm ở nhà , gợi ý để hs khácnhận xét bài của bạn:

- Bạn vẽ về nội dung gì? những hình ảnh sắp xếp trong tranh đã hợp lí cha? em

có nhận xét gì về hả chính , phụ trong bài? Bạn đã áp dụng luật xa gần vàobài vẽ cha?

- GV nhận xét và có thể củng cố kiến thức về luật xa gần áp dụng vào bài vẽ,không nên dàn trải hình ảnh trong tranh mà tập trung vào hình ảnh chính, diễntả nội dung cụ thể của đề tài

3 Bài mới:

Trong mĩ thuật thì phân môn trang trí là phân môn quan trọng và nó đợc ápdụng rất nhiều vào thực tế Nhng để có thể vẽ đợc các bài trang trí thì đòi hỏichúng ta phải biết đợc những quy tắc cơ bản Vậy thì hôm nay chúng ta sẽ họcqua bài 6

Hoạt động 1: (12')

H

ớng dẫn học sinh quan sát, nhận xét:

- GV giới thiệu một số hình ảnh về

cách sắp xếp trong trang trí hội trờng ,

lớp học, nhà cửa và trong trang trí

các vật dụng hàng ngày, những đồ vật

quen thuộc: ấm , chén, bát đĩa , lọ

hoa,sách vở để hs thấy đợc sự đa

dạng trong bố cục trang trí

? Theo em thế nào đợc gọi là trang trí

sản phẩm , đồ dùng hàng ngày của con

ngời nh trang trí nhà của , lớp học, hội

trờng, góc họctập, bát đĩa , ẩm chén,

nhãn vở

- GV giới thiệu một số cách sx trong

trang trí , yêu cầu hs quan sát vào hình

2- sgk

- Có nhiều cách làm cho bài vẽ sinh

động hơn nhờ vào sự sx hoạ tiết trong

động, màu sắc nổi bật

+TT ứng dụng là sự vận dụng việctrang trí các hình cơ bản vào tr trí chonhững sản phẩm, những vật dụng, đồdùng trong cuộc sống thêm phong phú

đẹp mắt, gọn gàng có trật tự nh tt lớphọc bằng cách sắp xếp bàn học gọngàng ngăn nắp, những biển treo tờng sxcân đối hai bên, bàn ghế ngay ngắn hay tt lọ hoa, bát đĩa, ấm chén, các hoạtiết đợc sx cân đối hài hoà trên thân ,

cổ, đáy làm cho vật thêm đẹp mắt

- Quan sát hình 2- sgk

- Nhắc lại hoạ tiết: là việc sử dụng 113

Trang 14

? Hãy quan sát hình 2a nếu nh trong

một hình cơ bản em chỉ sử dụng một

hoặc 2 hoạ tiết rồi lặp lại nh điệp

khúc thì bài vẽ có sinh động không?

?Em hiểu nguyên tắc nhắc lại hoạ tiết

nh thế nào.có tác dụng gì trong bài

trang trí?

? Hãy quan sát hình 2b và từ đó cho

biết thế nào là xen kẽ hoạ tiết?

? Tác dụng của việc trang trí xen kẻ?

? Hình 2c minh hoạ cho nguyên tắc

đối xứng hoạ tiết , từ đó cho biết thế

nào là sx hoạ tiết đối xứng ?

- Bài sử dụng nhiều hoạ tiết cạnh nhau

và lặp lại theo mảng hình thì bài tt sẽrất sinh động và đẹp mắt

- Xen kẽ hoạ tiết là sự sắp xếp các hoạtiết khác nhau về hình,về màu sắccạnh nhau trong cùng một hình

- Xen kẽ hoạ tiết có tác dụng làm chobài vẽ sinh động hơn

- Đối xứng hoạ tiết là cách sx các hoạtiết đối xứng với nhau qua một hoặcnhiều trục của hình ( hình vuông, hìnhchữ nhật thì trục đối xứng qua trung

điểm của các cạnh , hình tròn thì trục

đx qua tâm )

- Hình mảng không đều là cách sx hoạtiết một cách tự do trong bài nh việctrang trí hình bằng một bài vẽ tranhphong cảnh

- Nên kết hợp một số nguyên tắc cùngnhau để bài sinh động

vẽ cho có trọng tâm, bài vẽ cần có đậmnhạt

14

Trang 15

Hoạt động 3: (15')

H

ớng dẫn HS thực hành:

- Hãy vận dụng các bớc trang trí để

làm một bài trang trí hình cơ bản tuỳ

chọn

- GV nhắc nhở hs việc tìm hình ,

mảng , chọn hoạ tiết và vẽ màu sao cho

nổi bật hình ảnh trọng tâm của bài

- Làm thế nào để bài vẽ sinh động?

- Học bài và làm bài tập trên lớp nếu cha xong, làm thêm bài khác nếu muốn

- Chuẩn bị dụng cụ học tập, mẫu vật là hình hộp và hình cầu (họp và quảbóng) để tiết sau học bài 7: Vẽ theo mẫu: Mẫu có dạng hình hộp và hình cấu(vẽ hình)

Tiết 7, bài 7: Vẽ theo mẫu:

Mẫu có dạng hình hộp và hình cầu (vẽ hình)

- HS biết đựơc cấu trúc của hình hộp , hình cầu, và sự thay đổi hình dáng ,kích thớc của chúng khi nhìn ở các vị trí khác nhau

- HS biết cách vẽ hình hộp , hình cầu, và vận dụng vào vẽ đồ vật có dạng tơng

đơng

15

Trang 16

- HS vẽ đợc hình hộp và hình cầu gần đúng với mẫu.

II Chuẩn bị.

1 Giáo viên:

;một số bài vẽ của hoạ sĩ , học sinh để đối chứng

2 Học sinh:

- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập

- Chuẩn bị mẫu vẽ gồm hình hộp vuông, hình lập phơng, một trái cây bất kì códạng hình cầu

- Kiểm tra sự hoàn thành bài vẽ tiết trớc của HS

3 Bài mới

Hoạt động 1: (7')

H

ớng dẫn HS quan sát nhận xét:

- GV bày mẫu ở một số vị trí bất hợp lí

nh : mẫu gần nhau qúa, xa nhau quá,

mẫu nọ che khuất mẫu kia, các vật mẫu

đặt thẳng hàng ngang, dọc sau đó gọi

trên mẫu thực có nghĩa là nếu góc nhìn

bị che khuất hoặc có bố cục xấu thì có

thể tìm vị trí khác thích hợp hơn, hoặc

di chuyển mẫu(trong bài) về vị trí theo

yêu cầu

+ GV cho hs nhận xét mẫu về tỉ lệ của

khung hình , tỉ lệ của các mẫu với

nhau:

?Nếu qui các vật mẫu về một hình cơ

bản thì ở vị trí của em khung hình

chung có dạng hình gì?

? Hãy so sánh tỉ lệ của mẫu với nhau:

chiều ngang, chiều dọc?

I Quan sát nhận xét:

- HS quan sát tìm ra những bố cục hợplí

- HS nhận xét

- Một bố cục hợp lí là các mẫu đặt cạnhnhaukhông quá tách rời hoặc quá xa,che khuất mà có vật ở phía trớc , cósau, có khoảng cách giữa các vật để tạokhông gian

- Khung hình chung có dạng hình chữnhật đứng, hình vuông là tuỳ vào vị trícủa mỗi ngời

Hoạt động 2: (5')

16

Trang 17

Vẽ phác khung hình của hình hộp

và hình cầu, chú ý đối chiếu theo chiềungang và dọc để có tỉ lệ đúng

+ B2: Tìm tỉ lệ các bộ phận rồi vẽ nétchính , chú ý các cạnh của hộp , tuỳ vịtrí mà nhìn thấy 2,3 cạnh, hoặc mặthộp, độ chếch của 2 bên cạnh hộp+ B3: Vẽ nét chi tiết.Luôn phải quansát mẫu để điều chỉnh tỉ lệ

+ B4: Tạo đậm nhạt gợi khối Quan sát

- GV theo dõi , giúp hs ớc lợng tỉ lệ ,

vẽ phác khung hình vào giấy

- Điều chỉnh tỉ lệ các bộ phận của mẫu

- Đánh giá kết quả học tập của hs:

- GV gợi ý cho hs quan sát nhận xét bài vẽ của một số bạn trong lớp về bốcục, nét vẽ, hình vẽ

- GV nhận xét, đánh giá , chốt lại những ý đúng và cho điểm

- Không tự điều chỉnh mẫu hoặc sửa hình , đánh bóng nếu không có mẫu

- Chuẩn bị cho bài sau

17

Trang 18

Tiết 8, bài 8: Thờng thức mĩ thuật:

Sơ lợc về mĩ thuật thời Lý(1010-1225)

- HS hiểu và nắm bắt đợc một số kiến thức chung về mĩ thuật thời Lý

- HS nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, trân trọng, yêuquý những di sản văn hoá của cha ông để lại và tự hào về bản sắc độc đáo củanghệ thuật dân tộc

- Kiểm tra sự hoàn thành bài vẽ tiết trớc của một số HS

3 Bài mới:

Thời Lý trong triều đại phong kiến ở nớc ta là một thời kì cực thịnh, tồn tạihơn 200 năm, khởi đầu là sự trị vì của vua Lý Thái Tổ Nhờ có những chínhsách tiến bộ mà đất nớc đã có sự phát triển mạnh về kinh tế - xã hội Và mĩthuật thời kì này cũng đã đạt đợc những thành tựu lớn Đó là nội dung của bàihọc hôm nay

Hoạt động 1: (12')

- Hớng dẫn hs tìm hiểu khái quát

về hoàn cảnh xã hội thời Lý

- Lý công Uẩn dời đô từ Hoa L vê thành

Đại La và đổi tên thành là Thăng Long vàonăm 1010

- Đạo phật đi vào cuộc sống đã khơi nguồncho nghệ thuật phát triển, thời kì này đã cónhiều công trình nghệ thuật kiến trúc, điêukhắc, hội hoạ đặc sắc ra đời

- Mở rộng giao lu với các nớc láng giềng,kinh tế, xã hội , vh - nghệ thuật phát triển.18

Trang 19

họa trong sgk hãy cho biết thời Lý

có các loại hình nghệ thuật nào

phát triển?

? Tại sao khi nhắc tới mĩ thuật Lý,

chúng ta lại đề cập nhiều về nghệ

thuật kiến trúc?

- Gv cho hs đọc bài trong SGK

? Thời Lý phát triển những loại

- GV bổ sung: phát triển mạnh kiến

trúc cung đình và kiến trúc nho

giáo ở thời Lý nho giáo trở thành

? Sử dụng hoạ tiết nh thế nào để

trang trí cho tợng và phù điêu

? Hoạ tiết rồng trên phù điêu có

giống thực không?

? Hình tợng con rồng đợc diễn tả

nh thế nào?

? Nêu đặc điểm rồng thời Lý?

II Khái quát về mĩ thuật Lý:

- Nghệ thuật kiến trúc

- Nghệ thuật điêu khắc trang trí

- Gốm, một số tác phẩm hội hoạ

- Thời kì này Phật giáo là quốc giáo, do

vậy kiến trúc phật giáo và kiến trúc cung

- Một số công trình tiêu biểu: Khu vănmiếu Quốc Tử Giám ,chùa một cột, thápPhật Tích [Bắc Ninh],tháp Chơng Sơn[Nam Định],tháp Báo Thiên [Hà NộI]

2 Điêu khắc và trang trí:

- Tợng tròn mang bản sắc riêng

- Không giống thật, mang tính cách điệucao

- Sử dụng nhiều hoạ tiết mang tính tợng

tr-ng, mang tính chất toàn vẹn Các bức tợng

nh tợng Kim Cơng, A di đà, đầu ngời mìnhchim, các con thú bên cạnh đó còn có hoạtiết nh hoa, lá, mây, sóng nớc, rồng

- Hình rồng uốn lợn kiểu thắt túi,đầu rồngmang đậm tính chất trang trí,hình có tínhbiểu tợng cao

- Rồng thời Lý mềm mại hiền lành, uốnkhúc nhịp nhàng theo hình thắt túi, là hình

ảnh tiêu biểu cho nghệ thuật tt của dân tộcViệt Nam

19

Trang 20

- Hà Nội, Thổ Hà- Thanh Hoá,

- Gốm thời Lý có dáng thanh thoát, nhẹnhàng tạo ra đợc một số mầu men mới:men da lơn, men trắng ngà

- Xơng gốm mỏng ,nhẹ, nét khắc chìm ,men phủ đều hình dáng thanh thoát chauchuốt

- Đợc trang trí bằng hoa văn tinh xảo

4 Củng cố: (4')

- Hãy nêu đặc điểm chung của mĩ thuật thời Lý?

GV nhận xét về câu trả lời của hs và củng cố nội dung bài học

5

H ớng dẫn về nhà: (1')

- Học và trả lời các câu hỏi trong sgk

- Chuẩn bị cho bài 9: Vẽ tranh: "Đề tài học tập"

Tiết 9, bài 9: Vẽ tranh:

Đề tài Học tập

- HS thể hiện đợc tình cảm yêu mến thầy cô giáo, bạn bè trờng lớp qua tranh

- Các công trình kiến trúc thời Lý có đặc điểm gì ? vì sao kiến trúc Phật giáothời Lý phát triển ?

- Em có nhận xét gì về nghệ thuật điêu khắc thời Lý?

20

Trang 21

3 Bài mới:

Mỗi một chúng ta đều có quyền và nghĩa vụ học tập Học tập để năng caotrình độ, nhận thức để sau này có thể cống hiến sức mình cho sự phát triển đátnớc Và nhà trờng chính là môi trờng để mỗi ngời học sinh chúng ta đợc họctập Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau vẽ tranh về đề tài học tập

đặt câu hỏi để hs thấy sự khác nhau

giữa ảnh và tranh, tranh của hsĩ và

học sinh

- Đây là đề tài rất phong phú,

mỗi ngời vẽ có thể vẽ nhiều chủ đề

- ảnh chụp phản ảnh con ngời, cảnh vậtvới các chi tiết về hình và màu giốngthực tế

- Tranh cũng phản ánh cái thực nhngthông qua suy nghĩ chắt lọc và cảm nhậncủa ngời vẽ mà cái thực ko còn nguyênmẫu nữa

- Tranh của hsĩ thờng chuẩn mực về bốcục,hình vẽ, màu sắc và ý tởng

- Tranh của hs thờng cha hoàn chỉnh về

bố cục, hình vẽ , màu sắc nhng thờngngộ nghĩnh , tơi sáng

- Học ở trờng, trong lớp , trên sân trờng,gốc cây

- Học ở nhà, ở góc học tập

- Trên đờng tới trờng truy bài cùng vớibạn

- Học nhóm, học tập thể , cá nhân,

+ Các bạn đang học nhóm ở nhà dới gốccây râm mát, có các hình ảnh nh đangchụm đầu bàn bạc, ngời ngồi, đứng, cónhững quyển sách, vở đang mở, xungquanh có cây cối, vờn, gà

+ Hình ảnh các bạn đang truy bài dớigốc cây, trên ghế đá ở sân trờng, xungquannh có nhiều bạn khác đang chơi ,cây cỏ hoa ở bồn hoa

+ Trong lớp học có cô giáo, các bạn đangsay sa học có bạn giơ tay phát biểu, cóbạn đang hỏi bạn bên cạnh

- Hình ảnh các bạn học bài là chính, cáchình ảnh nh cảnh vật xung quanh là phụnhằm hỗ trợ cho hả chính trong tranh

21

Trang 22

Hoạt động 2: (5')

H

ớng dẫn cách vẽ tranh:

- Là bài vẽ áp dụng các bớc tiến hành

của cách vẽ tranh đề tài nên giáo viên

kết hợp vừa trình bày lý thuyết với

- Sắp xếp bố cục : Hình ảnh chính, phụsao cho cân đối khổ giấy, có khoảngtrống hợp lí tránh chia đôi theo chiềudọc, ngang tranh, chéo góc không có xa,gần

- Vẽ hình ảnh : Có các nhân vật với cáchoạt động khác nhau nh đứng ngồi, đi ,chạy ,nhảy các hìn ảnh xung quanh nhcây cối, nhà cửa, đờng làng , trờng ,lớp

- Vẽ màu: tập trung vào những màu tơivui , trong sáng song cũng nên chú ý

đậm nhạt trong tranh, chú ý diễn tả nềntranh để bài có không gian

Hoạt động 3: (24')

H

- Nêu yêu cầu của tiết học: Vẽ một

bức tranh về đề tài học tập theo ý

thích và vẽ màu

- GV quan sát , theo dõi , gợi ý cho

những hs cha chọn đợc nội dung đề

? ở bớc tìm bố cục các em cần chú ý điều gì?

- Hoàn thiện bài nếu cha xong

- Chuẩn bị trớc nội dung và dụng cụ học tập cho bài 10

22

Trang 23

Tiết 10, bài 10: Vẽ trang trí:

Màu sắc

- HS hiểu đợc sự phong phú của màu sắc trong thiên nhiên và tác dụng củamàu sắc đối với cuộc sống con ngời

- HS biết đợc một số màu thờng dùng và cách pha màu để áp dụng vào bài trtrí, vẽ tranh

- Sử dụng tốt màu sắc và định hớng đợc màu trong bài vẽ của mình

Trang 24

III Tiến trình dạy - học:

1

3 Bài mới:

Màu sắc xung quanh chúng ta thật đa dang Bất kì sự vật nào cũng đêu

có màu sắc riêng đặc trng của nó Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau học về bài

- Gv giới thiệu tranh về phong cảnh

thiên nhiên và màu sắc tự nhiên

? Hãy gọi tên các màu có trong

tranh 1,2,3?

? Trong thiên nhiên rất phong phú

về màu sắc, vậy do đâu mà có màu

sắc?

- Tùy thuộc vào từng loài, từng

giống cây,hoặc điều kiện tự nhiên,

chăm sóc mà màu sắc của chúng

không giống nhau nên đó trong

thiên nhiên hình thành sự phong

- Rất đa dạng, có nhiều màu khác nhau

- Làm cho mọi vật đẹp hơn, làm cho cuộcsống tơi vui, phong phú Cuộc sống khôngthể không có màu sắc

- Gv giới thiệu một số màu thờng

dùng: Màu sáp , màu dạ, màu bột,

màu nớc, sơn dầu

- Tuy nhiên đối với một số loại màu

nh dạ, sáp của hs là loại màu mà

các nhà sản xuất đã pha chế sẵn

tiện cho việc sử dụng của hs nên ko

cần pha chế

- Việc pha chế chỉ diễn ra khi đó là

màu nớc, màu bột, sơn dầu

- Gv cho HS quan sát hình vẽ trong

SGK (hình tròn và hình ngôi sao)

? Tại sao lại cần thiết phải pha chế

màu?

? Từ những màu gốc nào có thể pha

II Cách pha màu:

- Màu sáp, màu dạ, màu bột, màu nớc

- Muốn có một màu khác hoặc muốn cósắc độ khác thì cần thiết phải pha chế màuvới nhau,vì thực tế có nhiều màu và sắc độ24

Trang 25

? Gọi tên màu mới hình thành?

? Từ màu đỏ + lam , hãy gọi tên

nếu thêm hoặc bớt lợng màu gốc thì

có sự thay đổi nh thế nào?

khác nhau

- Từ 3 màu cơ bản: Đỏ- vàng - lam

- HS gọi tên từng màu đợc hình thành từ 3màu cơ bản

- Màu da cam đợc hình thành từ màu vàng

đỏ Đỏ + lam đỏ > Màu tím

- Màu vàng + màu lam -> Màu lục

- Đỏ + vàng -> Da cam

- Màu sẽ thay đổi về sắc độ Nó nghiêng

về màu đợc cho nhiều hơn

- Vậy có nghĩa là từ những màu gốc sẽ chonhiều màu khác nhau theo cách pha chế

Hoạt động 3: (9')

Giới thiệu tên một số màu và cách

dùng:

+ Các khái niệm:

? Khái niệm cặp màu bổ túc?

? Những màu nào là màu bổ túc?

? Khái niệm cặp màu tơng phản?

? Những màu nào là cặp màu tơng

- Vàng - lam, tím- vàng, đỏ- xanh lục

-3 Màu nóng:

- Là màu gây cho ngời xem cảm giác ấm

áp, nóng, cảm giác mạnh mẽ với thị giác

cụ thể là thiên về màu đỏ:

- Vàng, cam, đỏ , tía, hồng

4 Màu lạnh:

- Tạo cho thị giác sự dịu nhẹ , mát mẻ

cụthể là thiên về màu xanh

- Lục, lam, tím, xanh ngọc bích

- Pha màu ở bảng rồi mới vẽ vào hình.25

Trang 26

? Thế nào là màu nớc?

? Đặc điểm của màu nớc?

? Thế nào là màu sáp? màu dạ, chì

màu?

- Có thể chồng nhiều màu lên nhau Có thểtô chồng lấp màu đã tô trớc nhng phải chờmàu trớc khô đã

- Pha với nớc mới vẽ lên giấy

- Màu có độ trong trẻo, các lớp màu mỏngthờng tan vào nhau Không có giới hạngiữa các mảng màu

- Không thể chồng nhiều lớp màu lênnhau

- Tập pha màu và gọi tên các màu

- Vẽ trớc 1 bài trang trí hình vuông hoặc tròn (có thể chép lại SGK) mà khôngtô màu

- Chuẩn bị cho bài 11

Tiết 11, bài 11: Vẽ trang trí:

Màu sắc trong trang trí

- HS hiểu đợc tác dụng của màu sắc đối với cuộc sống con ngời và trong lĩnhvực trang trí

- HS phân biệt đợc cách sử dụng màu sắc khác nhau trong một số ngành tr tríứng dụng

- HS làm đợc bài trang trí bằng màu

Trang 27

- Một số loại màu : Sáp, dạ, màu nớc, bột màu, phấn màu.

2 Học sinh:

- Chuẩn bị màu, bút chì, tẩy, vở mĩ thuật

- Bài trang trí cha tô màu đã vẽ sẵn ở nhà

2 Kiểm tra bài cũ: (5')

- Màu sắc trong thiên nhiên do đâu mà có? Dựa vào yếu tố nào để mắt con

ng-ời nhận biết đợc màu sắc?

- Màu nhị hợp là màu nh thế nào? màu bổ túc? Màu tơng phản?

3 Bài mới:

Giới thiệu bài: (1')

Chúng ta đã biết đợc sự đa dạng của màu sắc qua bài 10 Và nhờ có màusắc mà sự vật trở nên đẹp đẽ hơn Trong trang trí cũng vậy, màu sắc là yếu tốquyết định đến chất lợng của bài trang trí đó Cho nên màu sắc trong trang trí

có vai trò hết sức quan trọng Vậy thì hôm nay chúng ta cùng nhau nghiên cứubài 11

Hoạt động 1: (12')

H

ớng dẫn quan sát, nhận xét:

- Hớng dẫn HS quan sát hình ảnh

trong tranh, nhìn màu sắc trong

thiên nhiên: Cỏ cây hoa, lá để hs

thấy đợc sự phong phú của màu sắc

- Từ màu của thiên nhiên, của tự

nhiên cây cỏ con ngời đã chọn lọc

để trang trí cho các đồ vật sử dụng

hàng ngày

? Đặc điểm của màu sắc trong thiên

chiên.

? Màu sắc trong ứng dụng có gì

khác với màu sắc trong thiên nhiên?

? Trong trang trí có thể chia thành

nhiều dạng: Trang trí ấn phẩm,

trang trí kiến trúc, trang trí đồ may

mẻ : Xanh, trắng, hồng ,nâu, vàng, cósắc độ từ nhạt - đậm dần theo từng ýthích

+ Trang trí đồ may mặc( quần áo, mũ ,khăn, túi, ) thờng sử dụng màu sắcphong phú vì ý thích mỗi ngời mỗi khácnên thờng có sự đa dạng cho phù hợpvới sự lựa chọn của mỗi ngời

+ Đồ gốm sứ :Theo gam màu, loại men:trắng, xám, nâu, đen, xanh, da lơn + Trang trí ấn phẩm( sách , báo, tạp chí,hộp bút, sổ tay ) màu sắc thờng sửdụng những màu tơng phản, rực rỡ đểthu hút sự chú ý

27

Trang 28

? Em hãy nhận xét về màu sắc ở các

hình thức trang trí trên ?

- Giáo viên bổ sung và nhấn mạnh

vai trò của màu sắc

? Hãy nêu vai trò của màu sắc đối

với trang trí ?

- Tóm lại : màu sắc sử dụng phù hợp

với từng loại hình trang trí

- Học sinh nhận xét về màu sắc củatrang trí ấn loát, trang trí kiến trúc, trangtrí y phục, trang trí gốm, sành, sứ,…

- Vai trò của màu sắc là hỗ trợ làm đẹpcho các sản phẩm

- Gv nêu yêu cầu của bài học: Làm

bài trang trí hình vuông có kích thớc

10x10cm, tìm hoạ tiết và vẽ màu

- Nếu hoạ tiết sử dụng màu đậm thì màunền không nên dùng màu đậm , có thể

sử dụng màu dịu nhẹ, và ngợc lại nếunền sử dụng màu đậm thì hoạ tiết nêndùng màu nhẹ nhàng

4 Củng cố: (4')

- Đánh giá kết quả học tập của học sinh

- Gv gợi ý để hs tự nhận xét về bài làm của mình

- Nhận xét về hình, mảng hình, màu hoạ tiết/màu nền

- Nhận xét về bố cục

- Với những bài cha hoàn thiện sẽ làm tiếp khi về nhà

- Làm bài trang trí tuỳ ý

- Đọc trớc bài tiếp theo, bài 12

28

Trang 29

Tiết 12, bài 12: Thờng thức mĩ thuật:

Một số công trình tiêu biểu của mĩ thuật thời lý

- HS hiểu biết thêm về nghệ thuật đặc biệt là mĩ thuật thời Lý

- HS sẽ nhận thức đầy đủ hơn vẻ đẹp của một số công trình , sản phẩm mĩthuật thời Lý

- HS biết trân trọng và yêu quý nghệ thuật thời Lý nói riêng , mt dân tộc nóichung

2.Kiểm tra bài cũ: (3')

3 Bài mới:

Vào thời gian này đạo phật đợc đề cao và giữ vị trí quốc giáo, nghệ thuậtkiến trúc cung đình nhất là kiến trúc phật giáo phát triển mạnh Nhiều ngôichùa lớn đợc xây dựng, đặc biệt là ở vùng Kinh Bắc quê hơng của các vị vuanhà Lý Nghệ thuật Kiến trúc phát triển đã tạo điều kiện cho nghệ thuật dieukhắc và chạm khắc trang trí phát triển theo Hôm nay chúng ta tiêp tục đi sâutìm hiểu thêm về mĩ thuật thời Lý thông qua các công trình tiêu biểu

Hoạt động 1: (16')

Tìm hiểu công trình kiến trúc tiêu

biểu:

- GV yêu cầu nhắc lại một số nét

khái quát về hoàn cảnh xh thời Lý

? Hoàn cảnh xh đó có ảnh hởng

nh thế nào với nền mĩ thuật nớc

nhà?

I Tìm hiểu công trình Chùa Một Cột:

- Trong hơn hai thế kỉ dới vơng chiều nhà

Lý , nhà nớc Đại Việt bớc vào thời kìhùng mạnh , đạo Phật đợc đề cao và giữ

địa vị quốc giáo, nghệ thuật kiến trúccung đình phát triển nhất là ngt kiến trúcphật giáo, nhiều ngôi chùa lớn đợc xd,

đặc biệt là vùng Kinh Bắc quê hơng củacác vị vua nhà Lý

- Kiến trúc cung đình, Phật giáo phát triểntạo điều kiện cho ngt điều khắc, trang trícũng phát triển theo

29

Trang 30

- Yêu cầu HS quan sát vào hình

ảnh Chùa Một Cột trong sgk, gv

treo đồ dùng về hả Chùa Một Cột

? Em biết gì về Chùa Một Cột?

Chùa đợc xd vào năm nào?

? Tại sao lại có tên là một cột?

?_ Toàn bộ ngôi chùa có cấu trúc

hình gì? Mỗi chiều bao nhiêu m? ?

Cột đá để đỡ ngôi chùa có đờng

kính là bao nhiêu?

? Hãy nêu một vài đặc điểm nổi

bật của kiến trúc chùa?

? Loại hình nghệ thuật kiến trúc

thờng đợc gắn liền với loại hình

nghệ thuật nào?

+ KL: Chùa đã cho thấy trí tởng

t-ợng bay bổng của các nghệ nhân

thời Lí, đây là công trình kiến trúc

độc đáo đầy tính sáng tạo và đậm

đà bản sắc dân tộc

- Chùa Một Cột còn có tên là Diên Hựu

đợc xd vào năm 1049, là một trong nhữngcông trình kiến trúc tiêu biểu của kinhthành Thăng Long vào thời kì nhà Lý

- Xuất phát từ giấc mơ mong muốn cóhoàng tử nối nghiệp và giấc mơ gặp Phật

bà Quan âm ngồi trên toà sen của vua LýThái Tông(1028-1054) do đó chùa cókiến trúc độc đáo là hình bông hoa sen nởgiữa hồ, trong có tợng Quan Âm tợng tr-

ng cho Phật ngự trên toà sen

- Có kết cấu hình vuông, mỗi chiều rộng3m đặt trên một cột đá lớn có đờng kính

1, 25m

- Chùa giống nh một đóa sen đang nởgiữa hồ ( cột đá là cuống hoa, chùa vớicác đờng cong của mái, đờng thẳng củacột nh là cánh hoa đang chúm nở

- Xung quanh hồ là lan can và hành langtờng có vẽ tranh, bao bọc khu chùa trớckia là hồ sen rộng lớn

- Bố cục chung đợc qui tụ về điểm trungtâm làm nổi bật trọng tâm của chùa vớicác nét cong, nét thẳng, nét gấp tạo nên

sự hài hoà những khoảng sáng tối ẩn hiệnlung linh trong không gian yên ả

- Treo tranh về tợng phật A-di-đà

?Hãy miêu tả hình dáng ngồi của

- Chùa phật tích – Bắc Ninh

- Khối đá nguyên xanh xám

- Chia làm 2 phần là phần tợng phật vàphần bệ đá toà sen

- Tợng có bố cục 2 phần: Tợng - bệ 30

Trang 31

t-? Các nếp áo đợc các nghệ nhân

tạc nh thế nào?

- Ngoài ra nó còn tôn lên vẻ đẹp

của pho tợng Mình tợng thanh

mảnh, ngồi hơi dớn về phía trớc,

trông uyển chuyển nhnglại vững

vàng

? Hãy quan sát khuôn mặt của bức

tợng xem có đặc điểm gì?

? Quan sát và cho biết trên bệ đá

hoa sen đợc trang trí bằng những

hoạ tiết hoa văn nào?

? Thân hình uốn theo kiểu hình gì?

- Cho học sinh xem tranh ảnh

để trớc bụng, tì nhẹ lên đùi theo qui địnhcủa nhà Phật nhng dáng ngồi vẫn thoảimái, không gò bó

- Các nếp áo choàng bó sát ngời đợcbuông từ vai xuống làm nên những đờngcong mềm mại tha thớt

- Dáng tợng thanh mảnh, ngồi hơi dớn vềphía trớc, trông uyển chuyển nhng lạivững vàng

- Khuôn mặt tợng phúc hậu , dịu hiềnmang vẻ đẹp á đông : lông mày lá liễu ,mũi dọc dừa , cổ kiêu ba ngấn, nụ cời kín

đáo Các nghệ nhân xa đã dựng lên mộtkhuôn mặt phúc hậu mang vẻ đẹp lí tởngcủa ngời phụ nữ Việt Nam

+ Phần bệ tợng: Toà sen đợc trang tríbằng các hoa văn tinh xảo và hoàn mĩ, bệ

đá gồm 2 tầng:

- Tầng trên là toà sen hình tròn nh một

đoá sen nở với 2 tầng cánh, các cánh sen

đợc chạm đôi rồng theo lối đục nông,mỏng

- Tầng dới là đế hình bát giác , xungquanh đợc chạm trổ nhiều hoạ tiết trt hìnhhoa dây chữ S và sóng nớc

+ Những nét độc đáo của Rồng thời Lí:

- Luôn đợc thể hiện trong dáng dấp hiềnhoà , mềm mại ,không có cặp sừng trên

đầu , luôn có hình chữ S ( một biểu tợngcầu ma của c dân nông nghiệp)

- Thân rồng dài , tròn lẳn , uốn khúc mềmmại thon nhỏ dần từ đầu đến đuôi, khúcuốn khúc nhịp nhàng theo kiểu thắt túimang đậm dáng của một con rắn

- Mọi chi tiết nh mào, lông, cân cũng đềuphụ hoạ theo kịểu thắt túi

- Rồng thuờng có mặt cạnh những biểu ợng Phật giáo nh lá đề , hoa sen

t-c, Gốm:

- Đề tài là hình ảnh bông sen, đài sen,…

- Sản xuất nhiều dạng vật khác nhau: bát

đĩa, ấm chén, bình, liễn

31

Trang 32

4 Củng cố: (4')

- Hãy kể một vài nét về chùa Một Cột?

- Em còn biết thêm công trình nào của mĩ thuật thời Lí?

- GV củng cố câu trả lời của HS, tổng kết bài học

- Học và trả lời câu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị cho bài học lần sau

Tiết 13, bài 13: Vẽ tranh:

đề tài : Bộ đội

32

Trang 33

- HS thể hiện tình cảm yêu quí anh bộ đội qua tranh vẽ

- Hs hiểu đợc nội dung đề tài Bộ đội

- Hs vẽ đợc một bức tranh về đề tài bộ đội

1 Giáo viên:

- Bộ tranh về đề tài

- Một số tranh của hoạ sĩ , học sinh đã vẽ về đề tài này

- Hình minh hoạ các bớc vẽ tranh

- Hãy cho biết vài nét về kiến trúc chùa một cột, em có nhận xét gì về nghệthuật kiến trúc thời Lý?

- Ngoài công trình chùa một cột , thời lí còn có những công trình nào tiêu biểucho nghệ thuật điêu khắc, trang trí?

3 Bài mới:

Trong những năm kháng chiến thì những chú bộ đội là những ngời trựctiếp cầm súng chiến đấu để bảo vệ quê hơng, tổ quốc Ngày nay thì các chú bộ

đội vẫn cầm chắc tay súng, canh giữ, bảo vệ cho sự bình yên của tổ quốc, chobiên giới và hải đảo Và hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau vẽ tranh về đề tài bộ

đội qua bài 13

? Em thấy hình ảnh anh bộ đội

qua những hoạt động nào?

? Những dấu hiệu nào trên trang

phục làm ta nhận ra anh bộ đội?

? Trong công việc bảo vệ đất nớc

của các anh, em thấy các anh

th-ờng sử dụng gì?

- Nh vậy đối với đề tài này, sau khi

đã chọn đợc nội dung thể hiện , khi

vẽ tranh phải chú ý tới các dấu

hiệu , công cụ để thể hiện rõ nội

dung đề tài và gắn với hoạt động

nào

- Trong rèn luyện, chiến đấu, trong sinhhoạt hàng ngày: trồng rau, giúp dân, dạyhọc, chơi thể thao, văn nghệ

- Thờng là trang phục màu xanh lá cây,

mũ cối, quân hàm trên vai, ba lô, dép quaihậu, giầy

- Riêng bộ đội hải quân thì áo có 2màu:Xanh và trắng

- Súng, xe tăng, balô, mũ cối

- Có thể vẽ về những ngời lính trong cáchoạt động dù ở thời chiến tranh hay thờikì hoà bình của đất nớc

33

Trang 34

- Giáo viên treo tranh của học sinh

sắc trong tranh nh thế nào?

- ở đề tài này có thể vẽ về anh bộ

đội thời chiến tranh hoặc ở thời

bình

? Trong chiến tranh, hình ảnh anh

bộ độ thờng xuất hiện khi nào?

? Trong thời bình, hình ảnh anh bộ

độ thờng xuất hiện khi nào?

- Chân dung anh bộ đội, gia đình anh bộ

đội, hành quân,…

- Màu sắc đệp, đa dạng

- Đối với thời chiến tranh hình ảnh nhữngngời lính thờng gắn với mặt trận , giápmặt với lửa đạn, quân thù, hình ảnh nhữngngời lính hành quân ra mặt trận, những

đơn vị bộ đội ở trong rừng, những lán cứuthơng, những cô y tá, những chị dânquân

- ở thời bình hình ảnh các anh bộ đội ờng gắn với các hoạt động nh giúp dânlàm kinh tế, bảo vệ biên giới hải đảo, rènluyện trên thao trờng, thể thao, vănnghệ

- ở bài này hình ảnh cần thể hiện

là hình ảnh anh bộ đội với các hoạt

+ Tìm bố cục hợp lý, cân đối trong bố cục

tờ giấy

+ Tìm hình ảnh Hình ảnh anh bộ đội làhình ảnh chính, trọng tâm Tuỳ theo nộidung mà vẽ hình ảnh phụ cho phù hợp.+ Lựa chọn màu sắc phù hợp, chú ý màusắc trang phục của từng loại bộ đội cho

đúng

34

Trang 35

Hoạt động 3: (22')

H

- Chọn nội dung và vẽ một tranh

đề tài về ngời lính trong thời gian

- GV chọn một số bài (tốt - cha tốt) cho HS nhận xét

- GV bổ sung, nhận xét thêm về bài vẽ của một số HS

- GV chọn một số bài vẽ tốt , gợi ý để HS phát biểu , nhận xét về bố cục, cách

vẽ hình, vẽ màu

- Lu ý cho HS cách thể hiện những dấu hiệu nhận thấy hình ảnh anh bộ độicác dáng vận động: đi, chạy, vác, bò

5 H ớng dẫn về nhà: (1')

- Tiếp tục hoàn thành bài nếu trên lớp cha xong

- Có thể vẽ tiếp bài khác cũng đề tài anh bộ đội

- Chuẩn bị cho bài 14: Vẽ trang trí: "Trang trí đờng diềm"

35

Trang 36

Tiết 14, Bài 14: Vẽ trang trí:

Trang trí đờng diềm

- HS hiểu cái đẹp của trang trí đờng diềm và ứng dụng của đờng diềm vào đờisống

- Hs biết cách trang trí đờng diềm theo trình tự và bớc đầu tập tô màu theo hoàsắc nóng lạnh

- Hs vẽ và tô màu đợc một đờng diềm theo ý thích

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị một số đờng diềm trên một số sản phẩm nh: giấy khen, diềm báo ờng, bát, đĩa

t Một số bài trang trí đờng diềm của hs các năm học trớc đã vẽ

- Một số bài còn cha đạt yêu cầu về màu, hoạ tiết trang trí

- Kiểm tra sự chuẩn bị dụng cụ của HS

3 Bài mới:

- Giới thiệu bài: (1')

III Tiến trình dạy - học:

1

3 Bài mới:

GV cho HS quan sát một vài hình ảnh, đồ vật đợc trang trí đờng diềm để

hS thấy đợc ứng dụng của đờng diềm trong đời sống Sau đó dẫn dắt vào nộidung bài mới

Hoạt động 1: (8')

H

ớng dẫn quan sát, nhận xét:

- GV cho HS xem một số đờng

diềm đã chuẩn bị để hs thấy tác

dụng của đờng diềm

? Hãy nhận xét ở đờng diềm cách

sắp xếp hoạ tiết có đặc điểm gì?

? Thế nào là trang trí đờng diềm?

- Cho học sinh quan sát một số

I Quan sát - nhận xét:

- Trên đờng diềm hoạ tiết đợc sắp xếptheo các nguyên tắc: xen kẽ, nhắc lại hoạtiết, hoạ tiết nhắc lại hoặc xen kẽ đảo ng-

ợc

- Đờng diềm đợc giới hạn bởi hai đờngthẳng hoặc cong // với nhau, đựơc sx hoạtiết theo các nguyên tắc nh xen kẽ, nhắc36

Trang 37

bài vẽ đờng diềm của các em học

? Quan sát và cho biết bài nào

thuộc gam màu nóng và bài nào

thuộc gam màu lạnh?

lại , đảo ngợc hoạ tiết

- Nhắc lại hoạ tiết: là việc sử dụng 1 haymột số hoạ tiết trong bài vẽ và lặp lạichúng nhiều lần trong bài, nếu chỉ có 1hoạ tiết và lặp lại thì bài sẽ đơn điệu

- Xen kẽ hoạ tiết là sự sắp xếp các hoạ tiếtkhác nhau về hình,về màu sắc cạnh nhautrong cùng một hình

- B3: Vẽ hoạ tiết vào những ô

đã chia sao cho cân đối

B4: Vẽ màu

II Cách trang trí đ ờng diềm:

+ Tạo đờng diềm bằng cách kẻ hoặc vẽhai đờng // Có thể tạo thêm các nhịp cho

đờng diềm

+ Chia khoảng cách cho đều nhau

+ Tìm và vẽ hoạ tiết vào các ô đã chia Cóthể tìm hoạ tiết hoa lá, chim thú đã cách

điệu hoặc cách điệu một đồ vật nào đó Thêm hoạ tiết phụ cho sinh động

Có thể vẽ hoạ tiết vào các ô theo nhiềucách: nhắc lại, xen kẽ đảo ngợc hoạ tiết + Vẽ màu hoạ tiết và màu nền theo hoàsắc nóng lạnh

Hoạt động 3: (23')

H

- Sử dụng thớc để kẻ đờng diềm

- Chia các ô cho đều theo chiều

dài hoặc cong

- Tìm chọn hoạ tiết phù hợp và

đẹp để vẽ vào đờng diềm

- Vẽ màu

- GV theo dõi và động viên HS

làm bài, gợi ý để hs tìm hoạ tiết

dựa vào cách chia khoảng, mảng

III Thực hành:

- một đờng diềm và trang trí theo ý thích

37

Trang 38

- Làm tiếp bài nếu cha xong trên lớp.

- Chuẩn bị cho bài 15: Vẽ theo mẫu: " Mẫu có dạng hình trụ và hình cầu"(Vẽhình)

Tiết 15, Bài 15: Vẽ theo mẫu:

Mẫu có dạng hình trụ và hình cầu

(Tiết 1- Vẽ hình)

- HS biết đựơc cấu tạo của mẫu, biết bố cục bài vẽ thế nào là hợp lí, đẹp

- Hs biết cách vẽ hình và vẽ đợc hình gần giống mẫu

1 Giáo viên:

- Một số bài vẽ của HS các năm trớc về vẽ theo mẫu

- Hình minh hoạ cách cẽ theo mẫu (vẽ hình)

2 Học sinh:

- Chuẩn bị mẫu gồm: bình nớc hình trụ, một quả táo hình cầu

- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập: Bút chì, tẩy, que đo, vở mĩ thuật

3 Bài mới:

ở các bài trớc chúng ta đã đợc làm quen với phân môn vẽ theo mẫu, đã

đ-ợc vẽ theo mẫu hình hộp và hình cầu Hôm nay chúng ta tiếp tục vẽ theo mẫuthêm dạng hình học cơ bản nữa đó là hình trụ Chúng ta cùng bớc vào bài 15

Hoạt động 1: (7')

38

Trang 39

- ở những bố cục nh vậy GV yêu

cầu HS lên chỗ bày mẫu thay đổi

? Tỷ lệ của khối trụ và khối cầu?

? Màu sắ của khối trụ và khối cầu?

- Mẫu không nên che khuất nhau nhiều ,không đặt thẳng hàng theo chiều dọc,ngang, cách xa nhau quá cũng là những

bố cục xấu

- Khung hình : chữ nhật đứng

- Hình trụ CNĐ, khối cầu nằm trongkhung hình vuông

- Khối cầu nằm trớc khối trụ

- Khối cầu cao = 1/3 khối trụ

- Khối trụ và khối cầu có màu trắng

- Từ phải sang trái

- Chuyển nhẹ nhàng do có bề măth congtròn

- Khối trụ đậm hơn khối cầu

Tìm tỉ lệ của từng vật mẫu, luôn sosánh để tìm tỉ lệ các bộ phận của mẫusao cho cân đối

+ Vẽ phác các bộ phận của vật mẫu, chú

ý tới tỉ lệ - sẽ làm cho hình vẽ giốngmẫu

Phác các bộ phận của mẫu, vẽ bằngnhững đờng thẳng, chia trục đối xứngnếu vật có dạng hình cân đối

+ Điều chỉnh tỉ lệ và đặc điểm các bộphận của mẫu

+ Vẽ các mảng phân định các độ đậm 39

Trang 40

-nhạt theo chiều ánh sáng trên mẫu

bài sẽ có bố cục khác nhau nên

không nên nhìn bài nhau để vẽ, phải

nhìn trực tiếp mẫu

III Thực hành:

- Quan sát mẫu , ớc lợng tỉ lệ và vẽ từngbớc nh hớng dẫn

4 Củng cố: (3')

- GV chọn một số bài (tốt - cha tốt) cho một số HS nhận xét về bố cục, hình

vẽ Sau đó GV bổ sung thêm

- Nhận xét một số bài của hs đã vẽ xong hình, chuẩn về hình, đúng đặc điểm,

và một số bài cha đúng đặc điểm để hs tự rút kinh nghiệm Động viên vàkhích lệ HS

Tiết 16, Bài 16: Vẽ theo mẫu:

Mẫu có dạng hình trụ và hình cầu

(Tiết 2- Vẽ đậm nhạt bằng chì)

- HS biết đựơc cấu tạo của mẫu, biết bố cục bài vẽ thế nào là hợp lí, đẹp

- HS biết cách vẽ hình và vẽ đợc hình gần giống mẫu

- Quan sát độ đậm nhạt trên mẫu, gợi đợc đậm nhạt trên bài để tạo khối chovật mẫu

Tiêu đề	Vẽ Trang Trí: Chép Hoạ Tiết Trang Trí Dân Tộc
Tác giả	Lê Thị Trang
Trường học	Trường PTDTNT THCS Tương Dương
Chuyên ngành	Mĩ thuật
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	84
Dung lượng	774 KB