Bài soạn Tuyên truyền cúm A (H1N1)

Sự biến đổi của kháng nguyên H - N Biến đổi nhỏ, liên tục gọi là trượt kháng nguyên, sẽ gây nên các vụ dịch cúm nhỏ, rải rác giữa các đại dịch;  Biến đổi nhỏ này dần tịch tụ thành biế

CĂN NGUYÊN GÂY BỆNH CÚM

Có 3 type virus thường gặp:

C U TRÚC C A VIRUS Ấ Ủ

Sự biến đổi của kháng nguyên H - N

 Biến đổi nhỏ, liên tục gọi là trượt kháng

nguyên, sẽ gây nên các vụ dịch cúm nhỏ, rải rác giữa các đại dịch;

 Biến đổi nhỏ này dần tịch tụ thành biến đổi lớn, sẽ tạo nên phân týp kháng nguyên

mới gọi là gẫy kháng nguyên, thủ phạm

của đại dịch cúm.

6

Phân týp virút cúm A gây dịch thời gian qua

Thời kỳ Phân týp kháng nguyên

1 triệu người

tử vong

H3N2

1968: “ Cúm Hong Kong”

1 triệu người

tử vong

Diễn biến tình hình dịch

 Ngày 18/3/2009 ghi nhận ca bệnh đầu

tiên tại Mexico.

 Ngày 25/4/2009 WHO thông báo dịch

cúm A (H1N1) toàn cầu (ghi nhận bệnh nhân tại Mỹ và Mexico).

 Ngày 27/4/2009 WHO cảnh báo đại dịch mức độ 4.

 Ngày 30/4/2009 WHO cảnh báo đại dịch mức độ 5.

 Ngày 11/6/09 WHO cảnh báo đại dịch mức độ 6

Cảnh báo của WHO

“Những diễn biến tại Mexico và

Mỹ đã đặt cộng đồng quốc tế

trước một tình trạng y tế khẩn

cấp có quy mô toàn cầu.”

Tổng giám đốc WHO Margaret Chan

5 - 6 4

Sau đ nh ỉ

đ i d ch ạ ị

Sau

đ i d ch ạ ị

Các giai đoạn chuẩn bị phòng chống đại

dịch cúm tại Việt Nam

12

 Giai đoạn 1: Cảnh báo đại dịch ( trước 31/5/2009):

Dịch xảy ra ở các nước khác, chưa ghi nhận tại VN;

 Giai đoạn 2: Dịch xảy ra tại VN: (sau 31/5 – nay)

+ Tình huống 1: Ghi nhận trường hợp xâm nhập rải rác;

+ Tình huống 2: Dịch lây lan tại cộng đồng

Tình hình Cúm A H1N1 (www.who.int)

- 31/5/2009 phát hi n ca cúm A/H1N1 đ u tiên ệ ầ ( du h c sinh t M v ) ọ ừ ỹ ề

- 20/7/2009 d ch lây lan ra c ng đ ng.( Tr ị ộ ồ ươ ng

-24/7/2009 Tr ườ ng THPT Nguy n Khuy n ễ ế

- Đ n nay đã có trên 32 t nh, thành ph c n ế ỉ ố ả ướ c

T©y Ninh

§ång Th¸p

Trµ Vinh HËu Giang TiÒn Giang Long An

k L k

Đắ ắ

Đặc điểm của vi rút cúm A (H1N1)

 Tái tổ hợp 4 gene của các vi rút: Cúm heo Bắc Mỹ, Cúm heo Châu á và châu Âu, cúm người và cúm gà (không phải H5);

 Tính kháng thuốc: ch n ỉ hạy với oseltamivir (tamiflu) và zanamivir (relenza)

Đặc điểm của vi rút cúm A (H1N1)

 Vi rỳt cỳm A cú sức đề khỏng yếu, dễ bị bất hoạt bởi tia nắng mặt trời, tia cực tớm, ở

nhiệt độ 700C và cỏc chất tẩy rửa thụng

thường Tuy nhiờn, nú cú thể tồn tại hàng giờ ở mụi trường bờn ngoài, đặc biệt khi

thời tiết lạnh Cho đến nay chưa phát hiện thấy có sự biến đổi của chủng VR mới này.

 Thời kỳ ủ bệnh: 7 ngày

 Thời kỳ lây truyền: 1 ngày trước và 7 ngày sau khởi phát

phan van tu 19

HÌNH DẠNG VÀ CẤU TRÚC VI-RÚT CÚM

H=HA: haemagglutinin

N=NA: neuraminidase

PHÂN LOẠI VÀ DANH PHÁP CỦA VI-RÚT CÚM

Tên đầy đủ của 1 chủng vi-rút cúm của người gồm:

Type/Tên nơi phát hiện đầu tiên/ Mã số PTN/ Năm phát hiện/ Subtype H và N)

Cơ chế tái tổ hợp vi rút mới

Cúm người

Tái tổ hợp Cúm gia cầm

Cúm lợn

ĐÆc ®iÓm dÞch tÔ häc

 Bệnh cúm A (H1N1) là bệnh có khả năng lây nhiễm rất cao và lây truyền nhanh, có thể

gây đại dịch;

 Bệnh lây truyền từ người sang người, qua đường hô hấp, qua các giọt nhỏ nước bọt hay dịch tiết mũi họng qua ho, hắt hơi của người bệnh Ngoài ra bệnh có thể lây qua tiếp xúc với một số đồ vật có chứa vi rút và

từ đó qua tay đưa lên mắt, mũi, miệng

 Tỷ lệ lây lan càng mạnh khi tiếp xúc trực

tiếp và gần, đặc biệt ở nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ.

Qua tiếp xúc chất tiết

Qua giọt bắn

Qua không khí

trong trường hợp cĩ làm thủ thuật tạo giọt khí dung

ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN

Chẩn đoán, điều trị và phòng lây

nhiễm cúm A (H1N1)

(Ban hành kèm theo Quyết định số 2762 /QĐ-BYT ngày31 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Y tế)

+ Đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, nôn, tiêu chảy

Nhiều trường hợp có biểu hiện viêm phổi nặng, thậm chí

có suy hô hấp cấp và suy đa tạng.

PHÂN BiỆT GiỮA CÚM VÀ CẢM LẠNH

1 Sốt Thường cao, kéo dài 3-4 ngày Ít gặp

2 Nhức đầu Có Ít gặp

4 Đau Thường gặp và luôn luôn nặng Nhẹ

10 Biến chứng Viêm phế quản, viêm phổi, những cá nặng có

thể tử vong Xoang ứ dịch

29

Thống kê tần suất các triệu chứng

Chẩn đoán

 Cận lâm sàng:

- Xét nghiệm chẩn đoán căn nguyên:

+ Real time RT-PCR là xét nghiệm xác

định vi rút cúm A (H1N1) Bệnh phẩm là dịch ngoáy họng, dịch tỵ hầu, dịch phế quản (lấy

càng sớm càng tốt)

+ Nuôi cấy vi rút: thực hiện ở những nơi có

điều kiện

- Công thức máu: số lượng bạch cầu bình thường hoặc giảm nhẹ

- X quang phổi: có thể có biểu hiện của viêm

phổi không điển hình

Tiêu chuẩn chẩn đoán:

Không có biểu hiện lâm sàng nhưng xét nghiệm

có cúm A (H1N1) Những trường hợp này cũng phải được báo cáo

- Điều trị hỗ trợ trong những trường hợp nặng.

- Điều trị tại chỗ ở những cơ sở thích hợp và yêu cầu

tuyến trên giúp đỡ đối với những trường hợp nặng

 Điều trị thuốc kháng vi rút: Oseltamivir

(Tamiflu)

Thuốc kháng vi rút:

 Oseltamivir (Tamiflu):

* Người lớn và trẻ em trên 13 tuổi: 75mg ì 2 lần/ngày ì 5 ngày

* Trẻ em từ 1-13 tuổi: dùng dung dịch uống tuỳ theo trọng lượng cơ thể

* Người lớn và trẻ em trên 7 tuổi: 2 lần xịt 5mg x 2 lần/ngày.

* Trẻ em: Từ 5-7 tuổi: 2 lần xịt 5 mg x 1 lần/ngày.

 Trường hợp nặng có thể kết hợp oseltamivir và zanamivir

 Trường hợp đáp ứng chậm với thuốc kháng vi rút: thời gian điều trị có thể kéo dài đến khi xét nghiệm hết vi rút.

 Cần theo dõi chức năng gan, thận để điều chỉnh liều lượng cho phù hợp.