Bài giảng Nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định - ThS. Nguyễn Tuấn Anh

Mục tiêu của bài giảng là: Hiểu được quá trình ra quyết định, biết được phương pháp giải quyết vấn đề mới, có được một phương pháp tư duy độc đáo, có thể đưa ra những quyết định tối ưu nhất.

KHÓA HỌC

10 – 11/8/2012 tại Hà Nội

Giảng viên: Thạc sỹ Nguyễn Tuấn Anh

Con người - Tầm nhìn mới

The people – A new vision

NÂNG CAO KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VÀ RA QUYẾT ĐỊNH

Giới thiệu về bản thân

Sau khi khóa học kết thúc, học viên sẽ:

- Hiểu được quá trình ra quyết định;

- Biết được phương pháp giải quyết vấn đề mới;

- Có được một phương pháp tư duy độc đáo;

- Có thể đưa ra những quyết định tối ưu nhất

PHẦN I

NỘI DUNG KHÓA HỌC

TỔNG QUAN VỀ ViỆC RQĐ & GQVĐ

PHẦN II PHẦN III

5 BƯỚC TƯ DUY CƠ BẢN

QUY TRÌNH GQVĐ & RA QUYẾT ĐỊNH

PHẦN IV NHỮNG CẢN TRỞ HAY GẶP

PHẦN V PHƯƠNG PHÁP 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY

TỔNG QUAN VỀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VÀ RA QUYẾT ĐỊNH

1

CHIA NHÓM – GIỚI THIỆU – NÊU MONG ĐỢI

HOẠT ĐỘNG

TRANH CHẤP TỔ ONG QUÝ

Một tình huống thường gặp

Hồng đang gặp một vấn đề Cô ấy đã sắp xếp để về đón con và đưa nó đến dự tiệc ở nhà một người bạn Khi Hồng vừa chuẩn bị ra về thì Vụ trưởng gọi điện yêu cầu cô làm gấp (trước 17H) một báo cáo tổng hợp các ý kiến góp ý bổ sung, sửa đổi Bộ luật hình sự 2009 trong Hội thảo quốc tế vừa tổ chức hôm qua Như vậy Hồng sẽ phải đón con muộn và con của

cô sẽ không thể tham dự được bữa tiệc

THẢO LUẬN

Anh/Chị hãy giúp Hồng giải quyết vấn đề này nhé?

Vấn đề là gì?

Nguyên nhân vấn đề Tiêu chuẩn hiệu suất

Quyết định là gì?

Suy nghĩ Hành động

Điểm không quay lại

Quyết định & vấn đề

• Qua tình huống của Hồng, chúng ta thấy quy trình giải quyết vấn đề và ra quyết định xuất hiện cùng nhau: Giải quyết một vấn đề nhìn chung cũng chính

là ra quyết định

• Khi nghĩ tới Quyết định, chúng ta thường nghĩ đó là thứ “khó nuốt”, theo đó việc ra quyết định là rất khó

khăn và phức tạp

• Vấn đề - trở ngại hay khó khăn trên chặng đường

trước mắt chúng ta luôn phụ thuộc vào việc ra

quyết định

So sánh việc giải quyết vấn đề & ra quyết định

• Một quy trình lựa chọn để bạn đạt được nhiều mục đích trong đó có việc giải quyết vấn đề

• Giải quyết vấn đề là một quy trình tương tự như

ra quyết định nhưng chỉ với mục đích giải quyết vấn đề

• Cuộc sống sẽ ra sao nếu lúc nào bạn cũng chỉ tập trung vào việc giải quyết vấn đề?

So sánh quy trình

B1: Nhận diện và định nghĩa vấn đề B1: Xác định mục tiêu

B2: Xác định nguyên nhân vấn đề B2: Thu thập thông tin liên quan

B3: Lựa chọn giải pháp B3: Đưa ra các phương án khả thi

B4: Thực hiện giải pháp B4: Ra quyết định

B5: Đánh giá kết quả B5: Thực hiện và đánh giá

Các chức năng

và hình thức tư duy

Ba chức năng Ba hình thức tư duy ứng dụng

1 Phân tích 1 Giải quyết vấn đề

2 Tổng hợp 2 Ra quyết định

3 Đánh giá 3 Tư duy sáng tạo

Tam giác thành công

Sứ mệnh

Dòng tiền Truyền thông

Hệ thống Luật Sản phẩm

Nhà quản trị hiệu quả

• Thực ra không phải ra nhiều quyết định

• Họ chỉ tập trung vào những gì quan trọng nhất

• Họ cố gắng đưa ra quyết định tốt nhất

trong khả năng của họ

Nhà quản trị hiệu quả

• Họ cố gắng tìm những yếu tố ổn định của tình huống

• Họ suy nghĩ tìm chiến lược và giải pháp

tổng thể chứ không cố gắng “giải quyết

vấn đề”

• Họ không xem trọng yếu tố tốc độ của việc

ra quyết định

Nhà quản trị hiệu quả

• Họ cho rằng việc kiểm soát thật nhiều

những yếu tố biến động là dấu hiệu của tầm suy nghĩ hạn hẹp

• Họ muốn biết chính xác những quyết định

đó là về vấn đề gì

• Họ muốn biết chính xác những gì ẩn sau

Nhà quản trị hiệu quả

• Họ muốn tìm hiểu ảnh hưởng của quyết định hơn là kỹ thuật ra quyết định

• Họ thích những quyết định hoàn hảo hơn

là những quyết định thông minh

• Họ biết khi nào cần dựa trên nguyên tắc,

từng trường hợp cụ thể

Nhà quản trị hiệu quả

• Họ biết rằng mọi quyết định đều đòi hỏi sự khéo léo, nhất là khi cần thỏa hiệp giữa cái đúng và cái sai, và họ phải biết cách phân biệt chúng

• Họ hiểu rằng việc ra quyết định có một quy trình mang tính hệ thống của riêng nó và những yếu

tố rất đặc thù

• Họ cho rằng một quyết định phải đưa vào thực

tế bằng không đó không phải là quyết định mà chỉ là dự định mà thôi

Nhà quản trị hiệu quả

• Họ hiểu rằng mặc dù hiệu quả của các quyết định phụ thuộc chặt chẽ vào việc hiểu biết tình huống, nhưng việc thực thi các quyết định phải gắn liền với khả năng của những con người thực hiện nó

Bạn cần phải làm gì?

• Chấp nhận một quy trình ra quyết định

hợp lý

• Đào tạo nhân viên phù hợp cho quy trình

đó và các công cụ phân tích ra quyết định

• Nâng cao hiểu biết của nhân viên và cải thiện sự thực hiện quy trình bằng cách sử dụng nhiều lần

Bạn hãy kể cho tôi nghe…

NĂM BƯỚC TƯ DUY CƠ BẢN

2

5 BƯỚC TƯ DUY CƠ BẢN

To Lo

Po

So Go

To: Mục đích của tư duy

• Toward this goal

• Get this Objective

Biểu tượng của To

LO: Thông tin

• LO & Behold: thông tin được lưu trữ

• Lay Out:

– Bản vẽ

– Sự trình bày

– Sơ đồ

LO: Bước thông tin

• Tìm kiếm thông tin

• Chúng ta thấy gì?

• Có thông tin gì ở đó?

Biểu tượng của Lo

Thông tin

• Liệu thông tin đã đủ chưa?

• Các nguồn thông tin?

PO: Các khả năng là gì?

• Possible: có thể

• Potential: tiềm năng

• Suppose: giả thiết

• Hypothesos: giả sử

• Poetry: thơ ca

Biểu tượng của Po

SO: Kết quả là gì?

• So…(vậy thì…)

• So what (vậy thì cái gì…?)

• So what is the Outcome (vậy thì kết quả là gì?)

• So what do we do (vậy thì đây là cái

chúng ta làm?)

Biểu tượng của So

GO: Thực hiện tư duy

• Go! Đi!

• Go forward Tiến tới phía trước

• Go ahead Đi thẳng đường

• Let’t go Cùng đi!

• Go to it Đi tới đó nào!

• Get Going Chuẩn bị đi

Biểu tượng của Go

Thực hiện tư duy

• Khả năng điều khiển

QUY TRÌNH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VÀ RA QUYẾT ĐỊNH

3

Quy trình giải quyết vấn đề

Phân loại vấn đề

• Vấn đề này thuộc quy luật chung?

• Vấn đề này là ngoại lệ hoặc hiếm khi xảy ra?

• Vấn đề này là đặc biệt báo hiệu một quy luật mới?

5W + 1H

7 lần Why?

Sử dụng quạt khái niệm

Lựa chọn & quyết định

Thực hiện và đánh giá

• Thực hiện giải pháp

• So sánh kết quả thực hiện

Xác lập mục tiêu là gì?

Phương pháp SMART

Tình huống thảo luận

Những đặc điểm của bối cảnh thuận lợi

• Có sự tham gia của những cá nhân thích hợp

• Những người tham gia gặp nhau ở nơi

khuyến khích tư duy sáng tạo

• Những người tham gia thống nhất về cách

ra quyết định

• Việc tranh luận có tính xây dựng và các

Mối hiểm nguy và những ưu thế

Không áp đặt cách nhìn nhận vấn đề

Vận dụng tư duy sáng tạo

Đề xuất các phương án

• Tại sao các quyết định đúng đắn lại phụ

thuộc vào các phương án?

• Phương pháp đề ra phương án

• Nhóm sáng tạo có thể hỗ trợ như thế nào?

• Những đặc điểm của một phương án hiệu quả

Đề xuất các phương án khác nhau

Bí quyết tìm kiếm các phương án

Giao việc giải quyết nhiệm vụ

Đánh giá các phương án

• Các biến số cần xem xét khi đánh giá các phương án

• Các công cụ tài chính để phân tích

• Dùng ma trận để đánh giá mức độ ưu tiên

• Biểu đồ “cây quyết định” để hình dung bức

• Các phần mềm ra quyết định

Sự trợ giúp của máy tính

Tính không chắc chắn của vấn đề

HOẠT ĐỘNG

ĐI TÌM BÁU VẬT

Ba biện pháp ra quyết định

• Bắt bóng

• Quan điểm đối lập

• Kiểm soát trí tuệ

Mô hình bắt bóng

Ý tưởng đầu tiên

Hiểu Suy nghĩ Cải thiện

Hiểu

Suy nghĩ

Cải thiện

Quan điểm đối lập

Kiểm soát trí tuệ

Sau khi quyết định

• Thể hiện sự quan tâm

• Giải thích quyết định

• Kiểm soát các kỳ vọng sau quyết định

• Thông báo cho những người liên quan

NHỮNG CẢN TRỞ HAY GẶP

4

Lắng nghe trực giác

Các nhược điểm của con người

• Làm thế nào để tránh bẫy điểm tựa?

• Làm thế nào để hạn chế sự tự tin thái quá?

• Làm thế nào để tránh suy luận sai?

• Làm sao tránh xu hướng đưa ra bằng

chứng xác nhận để biện hộ cho quan điểm của mình?

Các cạm bẫy của tổ chức

• Tác động của ảnh hưởng tập thể đối với người ra quyết định

• Tư duy nhóm và cách khắc phục

• Vấn đề lạc quan thái quá

• Khi nhóm ra quyết định tốt hơn cá nhân

PHƯƠNG PHÁP 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY

5

Lựa chọn một tình huống

để thảo luận

Áp dụng phương pháp

thông thường

Áp dụng phương pháp

6 chiếc mũ tư duy

Định nghĩa phương pháp

6 chiếc mũ tư duy

Mũ trắng: mang hình ảnh của một tờ giấy

trắng, thông tin, dữ liệu

Mũ đỏ: mang hình ảnh của lửa đang cháy trong

lò, con tim, dòng máu nóng, sự ấm áp, cảm xúc

Mũ xanh lá cây: Hãy liên tưởng đến cây cỏ

xanh tươi, sự nảy mầm, sự đâm chồi, sự phát triển, sáng tạo

Mũ xanh da trời: Hãy nhìn bầu trời xanh lồng

lộng bằng con mắt bao quát, như một người nhạc trưởng

Mũ trắng

Mũ đỏ

Mũ vàng

Mũ đen

Mũ xanh lá cây

Mũ xanh da trời

Kết thúc thảo luận

Chúc các Anh/ Chị có những quyết định tuyệt vời

trong Công việc & Cuộc sống!