Bài giảng Bài 20: Xây dựng và phát triển VH dân tộc

GIÁO DỤC, VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT, KHOA HỌC KĨ THUẬT: 1.. Mỗi tấm bia còn là một tác phẩm nghệ thuật được chạm khắc tinh tế và cách trang trí này thay đổi theo từng thời kỳ, nhờ đó mà hiểu đ

Trang 1

BÀI 20: XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC

THẾ KỈ X- XV

Trang 2

I TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO:

- Nho giáo: trở thành hệ tư tưởng

chính của giai cấp phong kiến, chi

phối nội dung giáo dục, thi cử nhưng không phổ biến trong nhân dân

Trang 3

Khổng Tử

(551 - 479 trước Tây Lịch),

vị Thầy của muôn đời.

Trang 4

- Phật giáo: thời Lý, Trần Phật giáo được phổ biến rộng rãi, chùa chiền được xây dựng khắp nơi

Trang 5

Nhân vật lịch sử Thích -ca Mâu-ni sinh năm

563 TCN , con trai của một tiểu vương thuộc dòng họ Thích-ca, ngày nay thuộc nước Nepal , gần Hi-mã-lạp sơn Tên thật là Tất-đạt-đa, thuộc

họ Cồ-đàm, vì vậy cũng

có người gọi vị Phật là Phật Cồ-đàm

Trang 6

Phật là chữ viết tắt của Phật-đà, đây là danh hiệu phiên âm

từ tiếng Phạn hoặc Pali buddha sang Hán-Việt; dịch ý là Giác giả, tức

“Người tỉnh thức” Một cách gọi khác

là Bụt.

Trang 7

Ý nghĩa của từ Phật có thể được hiểu như là: vị Phật lịch sử

Thích-ca Mâu-ni, một Bậc giác ngộ, Phật tính, hoặc Thể tính tuyệt đối Bất khả

tư nghị.

Trang 8

- Đạo giáo hòa lẫn với các tín ngưỡng dân gian

- Thời Lê sơ, Phật giáo bị hạn chế,

thu hẹp và đi vào trong nhân dân

Trang 9

Lão Tử, họ

Lý, tên Nhĩ, là người đương thời nhưng lớn tuổi hơn Khổng Tử và làm chân giữ sách trong thư viện triều đình nhà Chu

Trang 10

II GIÁO DỤC, VĂN HỌC, NGHỆ

THUẬT, KHOA HỌC KĨ THUẬT:

1 Giáo dục:

- Từ thế kỉ XI- XV giáo dục từng bước được hoàn thiện và phát triển, trở

thành nguồn đào tạo quan chức và

người tài cho đất nước Nội dung học tập được qui định chặt chẽ

Trang 11

Năm 1070, vua Lý Thánh Tông cho lập Văn Miếu

Trang 13

Thầy đồ ở làng dạy học trò tại nhà

Trang 14

Cảnh trường thi ngày xưa

Trang 15

Hội đồng giám khảo

Trang 16

Các tân khoa được ban mũ, áo, hia

Trang 17

Các tân khoa bái lạy cảm tạ

Thời Lê Thánh Tông (1640 – 1497) đã tổ

chức được 12 khoa thi Hội

Trang 18

Các tân khoa được nhà vua ban yến tiệc

Trang 19

Các tân khoa được rước về làng để cho

mọi người xem

Trang 20

Năm 1484, vua Lê Thánh Tông dựng bia,

ghi tên tiến sĩ ở Văn miếu

Trang 21

Mỗi tấm bia còn là một tác phẩm nghệ thuật được chạm khắc tinh

tế và cách trang trí này thay đổi theo từng thời kỳ, nhờ đó mà hiểu được lịch sử phát triển mỹ thuật của nước ta từ thế kỷ

XV - XVIII

Trang 22

1 Giáo dục:

- Hàng loạt trí thức trẻ được đào tạo đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng và bảo vệ đất nước Tuy

nhiên không tạo điều kiện cho phát triển kinh tế

Trang 23

2 Văn học:

- Phát triển mạnh nhất dưới thời nhà Trần, nhất là văn học chữ Hán Hàng loạt bài thơ, bài hịch, bài phú nổi tiếng như: Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ, Bạch Đằng giang

phú, Bình Ngô đại cáo…cùng hàng loạt tập thơ chữ Hán ra đời, vừa thể hiện tài năng văn học, vừa toát lên niền tự hào dân tộc

và lòng yêu nước sâu sắc.

Trang 25

Nguyễn Trãi được UNESCO tôn vinh là

danh nhân văn hóa

thế giới

Trang 26

2 Văn học:

- Thế kỉ XV, văn học chữ Hán và chữ Nôm đều phát triển với sự xuất hiện của hàng loạt tập thơ của

Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông…có nội dung ca ngợi đất nước phát triển

Trang 27

Ch÷ H¸n: Thiªn Ch÷ N«m: Trêi

Trang 28

Lê Thánh Tông là vị vua thứ năm của nhà Hậu Lê trị vì từ năm 1460 đến

1497 Ông tên thật là Lê

Tư Thành, còn có tên

khác là Lê Hạo Ông nổi

tiếng là vị minh quân, là người đã đưa Đại Việt lên tới thời hoàng kim của chế độ phong kiến Ông cũng được xem là một nhà văn hoá và một người coi trọng hiền tài.

Trang 29

3 Nghệ thuật:

- Trong các thế kỉ X- XV nhiều công trình kiến trúc phật giáo được xây

dựng như chùa Một Cột, tháp Báo

Thiên… Chuông, tượng được đúc, tạc rất nhiều

Trang 30

Chùa Một Cột hay Chùa Mật (gọi theo

Hán-Việt là Nhất Trụ tháp), còn có tên khác

là Diên Hựu tự hoặc

Liên Hoa Đài ( "đài hoa

sen"), là một ngôi chùa nằm giữa lòng thủ đô

chùa có kiến trúc độc đáo nhất Việt Nam.

Trang 31

Chùa Dâu được xây dựng vào buổi đầu Công Nguyên Các nhà sư Ấn Độ đầu tiên đã từng đến đây Vào cuối thế kỷ 6, nhà sư

Trang 32

Tượng bà Dâu hay nữ thần Pháp Vân ở chùa Dâu, phía trước là hộp đặt Thạch Quang Phật

Trang 33

Chùa Phật Tích còn gọi

là chùa Vạn Phúc là một

phía Nam núi Phật Tích (còn gọi núi Lạn Kha, non Tiên), xã Phật Tích,

Ninh Trong chùa có tượng đức Phật bằng đá

Nam

Trang 34

Tháp Báo Thiên được xây

năm 1057 mé đông hồ Hoàn

Kiếm, Hà Nội Tháp này cao đến 10 trượng, có tất cả 12 tầng Tầng trên cùng bằng

đồng , những tầng dưới bằng

đá và gạch.

Tháp được xếp vào một trong

An Nam tứ đại khí, bốn vật báu của đất nước bằng đồng, mà

ba (kiến trúc điêu khắc) quý giá khác là chùa Quỳnh Lâm,

vạc Phổ Minh và chuông Quy

Điền.

Trang 35

Di tích khảo cổ hoàng thành Thăng Long

Trang 36

Cổ vật Hoàng thành Thăng Long

Trang 37

Bản đồ thành nhà Hồ

Trang 38

Thành Nhà Hồ thuộc huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, cách Hà Nội khoảng 150km Thành do Hồ Quý Ly xây dựng vào năm

1397 bằng những khối đá xanh rất lớn

và kiên cố.

Trang 39

Rồng mình trơn cuộn trong lá bồ đề

Trang 40

Rồng mình trơn

Trang 41

BỆ CHÂN CỘT HÌNH HOA SEN NỞ

Trang 42

Phï ®iªu h×nh vò n÷ ®ang móa

Trang 43

Trang 44

Diễn viên tuồng còn gọi là hát bội

Trang 45

Diễn viên tuồng trong vai Lã Bố,

vở Phụng Nghi

Đình

Trang 46

Cảnh vở Ngọc Hân công chúa

Trang 47

Múa rối nước là một loại hình nghệ thuật

đặc sắc, phát triển từ thời Lý

Trang 48

- Âm nhạc phát triển với nhiều nhạc cụ: trống cơm, sáo…

Trang 49

Trống cơm, sáo, tiêu, đàn cầm, đàn tranh

Trang 50

Cồng chiêng Tây nguyên di sản văn hoá

phi vật thể

Trang 51

- Ca múa được tổ chức trong các lễ hội…

Trang 52

Hát quan họ Bắc Ninh di sản văn hoá

phi vật thể

Trang 53

Ca múa trong các ngày lễ hội dân gian

khá phổ biến

Trang 55

- Các cuộc đua tài như đấu vật, đá cầu, đua thuyền …

Trang 56

Tại Việt Nam ,đấu vật là một trò chơi dân gian mang tính cổ truyền ở hầu hết các tỉnh miền Bắc Các làng nổi tiếng với môn vật là :Chung Màu

( Bắc Ninh ), Vị Thanh ( Vĩnh Yên ) Mai Động ( Hà Đông ), Thức Vụ

( Nam Định ), Phong Châu, Đoan

Hùng ( Vĩnh Phú

Trang 58

Nhảy dây

Trang 59

Tung còn

Trang 60

Kéo co

Trang 61

Đánh đũa

Trang 62

II GIÁO DỤC, VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT, KHOA HỌC KĨ THUẬT:

4 Khoa học kĩ thuật:

Nhiều ngành khoa học đạt được nhiều thành tựu: Sử học, Địa Lý, Toán học…Chế tạo được súng thần công, thuyền chiến có lầu…

Trang 63

Súng thần cơ

Trang 65

Củng cố:

- Vị trí của Phật giáo ở các thế kỉ X- XV?

- Đặc điểm thơ văn ở thế kỉ XI- XVI?

- Nét độc đáo và tính dân tộc và dân gian trong lĩnh vực nghệ thuật thế kỉ X- XV?

Định dạng
Số trang	65
Dung lượng	5,13 MB