Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bản

Sáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bảnSáng kiến kinh nghiệm, SKKN, Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12 Ban cơ bản

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Lý do chọn đề tài

Từ năm 2012, việc dạy học tích hợp đã được triển khai Việc xây dựng chương trình môn học tích hợp giúp học sinh có cơ hội vận dụng kiến thức, kĩ năng của nhiều lĩnh vực chuyên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn trong học tập và đời sống, qua đó giúp học sinh phát triển được những phẩm chất và năng lực mà chương trình giáo dục phổ thông mới đang kì vọng

Trong thực tiễn dạy học lâu nay, nhiều giáo viên đã vận dụng cách dạy học tích hợp Tuy nhiên, nếu quan điểm tích hợp được quán triệt ngay từ khâu thiết kế chương trình và biên soạn SGK thì giáo viên sẽ vận dụng thuận lợi hơn

và việc dạy học sẽ hiệu quả hơn so với cách làm tùy thuộc nhiều vào sự vận dụng của từng cá nhân giáo viên

Hiện nay, dạy học tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đang được quan tâm Thực hiện tích hợp trong dạy học sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho việc góp phần hình thành và phát triển các năng lực cho học sinh

Chương trình Ngữ văn THPT có rất nhiều nội dung ứng dụng thực tiễn

và đặc thù có sự liên quan tới nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau Việc tích hợp liên môn và nội môn trong dạy học Ngữ văn là rất cần thiết Nhưng quá trình vận dụng tích hợp liên môn vào trong bài dạy còn gặp nhiều lúng túng nên trong quá trình giảng dạy thường chỉ tập trung vào kiến thức đặc thù của bộ môn mà thiếu sự quan tâm, liên hệ với các bộ môn khác Về phía học sinh xuất hiện tâm

lí coi nhẹ, chủ quan trong bộ môn và thường thiếu quan tâm, thậm chí bỏ rơi bộ môn Vì vậy nên khi được hỏi, khai thác sâu vào vấn đề các em thường tỏ ra lúng túng hoặc không thể trả lời câu hỏi

Trong chương trình Ngữ văn lớp 12 có rất nhiều nội dung liên quan tới các bộ môn khác nhau Riêng trong văn bản “ Vợ nhặt”- Kim Lân có rất nhiều kiến thức liên quan tới kiến thức các bộ môn khác Vì thế trong trong sáng kiến này tôi mạnh dạn xây dựng đề tài: “ Vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy văn bản “ Vợ nhặt” của Kim Lân trong sách giáo khoa Ngữ văn 12- Ban cơ bản

2 Mục đích nghiên cứu

- Đề xuất việc tích hợp các kiến thức liên môn Lịch sử, kiến thức về văn hóa truyền thống vào dạy văn bản “ Vợ nhặt” giúp học sinh tiếp nhận văn bản ở chiều sâu hơn và giúp các em yêu thích môn Ngữ văn hơn

- Giúp nâng cao chất lượng và hiệu quả trong quá trình giảng dạy bộ môn Ngữ văn trong nhà trường

- Giúp học sinh có cách nhìn tổng quan về một nội dung kiến thức dưới góc nhìn

đa chiều - liên môn Từ đó góp phần hình thành và phát triển các năng lực cho học sinh

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu : Rèn kĩ năng tìm hiểu kiến thức liên môn qua việc đọc

hiểu văn bản : Vợ nhặt ( Kim Lân)

- Khách thể nghiên cứu: Dạy học Ngữ văn bằng tích hợp liên môn ở trường

THPT

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Cơ sở tích hợp các kiến thức liên môn

- Cơ sở nội dung trong văn bản “ Vợ nhặt”

- Phương pháp dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn

5 Phạm vi, thời gian nghiên cứu

- Đề tài áp dụng đối với học sinh lớp 12 trong giờ học chính khóa

- Thời gian: Đề tài được nghiên cứu từ tháng 09- 2020 và được áp dụng thực nghiệm trong năm học 2020 – 2021

6 Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết, phương pháp so sánh thực nghiệm – đối chứng, nghiên cứu các tài liệu liên quan đến nội dung của chuyên

đề bao gồm: sách giáo khoa, sách tham khảo, sách bài tập

+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Thu thập, nghiên cứu các tài liệu có liên quan để làm cơ sở lí luận cho đề tài; Xây dựng giáo án tích hợp các kiến thức liên môn trong đó có sử dụng biện pháp rèn kĩ năng tự nghiên cứu tài liệu liên môn và kĩ năng tổ chức hoạt động nhóm cho HS

- Phương pháp tìm hiểu thực trạng: Sử dụng phiếu điều tra và trực tiếp cho HS làm bài

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

+ Đối tượng: HS lớp 12 của trường THPT nơi công tác

+ Bố trí đối chứng: lớp 12A5 – dạy theo truyền thống

+ Kiểm tra, đánh giá

Soạn một số đề kiểm tra trong đó đánh giá khả năng học tập vận dụng kiến thức liên môn của HS Xây dựng tiêu chí đánh giá kĩ năng học tập của HS

từ đó đánh giá sự tiến bộ của HS trong kĩ năng này qua từng giai đoạn

+ Xử lí số liệu: Các số liệu được xử lí trên Exel

- Rút kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy Đồng thời thông qua việc trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp

7 Đóng góp mới trong đề tài nghiên cứu

- Mở rộng các phương pháp dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn

- Rèn kĩ năng hình thành các năng lực cần thiết ở HS: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở

1 Cơ sở lí luận

1.1.Khái niệm tích hợp

Tích hợp trong Tiếng Anh có nghĩa là Integration- có nguồn gốc từ tiếng La Tinh với nghĩa là xác lập lại cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ sở những

bộ phận riêng lẻ

Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học "Tích hợp" là nói đến phương pháp và mục tiêu của hoạt động dạy học còn "liên môn" là đề cập tới nội dung dạy học Đã dạy học

"tích hợp" thì chắc chắn phải dạy kiến thức "liên môn" và ngược lại, để đảm bảo hiệu quả của dạy liên môn thì phải bằng cách và hướng tới mục tiêu tích hợp Chủ đề tích hợp liên môn là những chủ đề có nội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học, thể hiện ở sự ứng dụng của chúng trong cùng một hiện tượng, quá trình trong tự nhiên hay xã hội Ví dụ: Tích hợp liên môn sinh học, địa lí, giáo dục công dân trong văn bản : “ Ai đã đặt tên cho dòng sông?”

Con người chúng ta là tổng hòa các mối quan hệ tự nhiên và xã hội Để tồn tại trong xã hội đòi hỏi con người cần phải có tri thức ở nhiều lĩnh vực khác nhau

Có như vậy con người mới có thể phát triển toàn diện Vậy đưa kiến thức liên môn vào một môn học sẽ giúp cho học sinh - những con người mới của thời đại nói chung có được sự hiểu biết phong phú hơn và góp phần làm cho môn học hấp dẫn hơn

1.2 Ưu điểm của việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn

* Đối với học sinh, sẽ tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề tích hợp liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinh không phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn

* Đối với giáo viên:

- Một là, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và chủ động hơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học

- Hai là, với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của học sinh cả ở trong và ngoài lớp học

Như vậy, dạy học theo các chủ đề tích hợp liên môn không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của mình

mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thức liên môn, tích hợp

2 Cơ sở thực tiễn (thực trạng)

Ở Việt Nam hiện nay, quan điểm dạy học tích hợp đã và đang được áp dụng ở tất cả các nhà trường trong cả nước Theo tinh thần này, yêu cầu giáo dục của một lĩnh vực sẽ được xuất hiện bởi rất nhiều môn học và hoạt động trải nghiệm sáng tạo Ví dụ ở môn Ngữ văn, khi dạy Đại cáo bình Ngô của Nguyễn Trãi hay bản Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh, không chỉ là dạy một áng văn nghị luận mẫu mực mà còn cho học sinh thấy những văn kiện lịch sử vô giá Thông qua đó, học sinh hiểu biết và thấm thía về tình cảm và tầm vóc vĩ đại của Nguyễn Trãi và lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh; nắm được bối cảnh của một giai đoạn lịch sử hết sức trọng đại, đáng nhớ…

Thực tiễn cho thấy dạy học tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục nhằm nâng cao năng lực của người học, giúp đào tạo những người có đầy đủ

phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề của cuộc sống hiện đại

Mặt khác, cần đưa giáo dục theo quan điểm tích hợp vào trong hệ thống giáo dục quốc dân bởi nước ta có số học sinh sinh viên chiếm gần 1/3 dân số đất nước Tác động đến nhóm đối tượng này gần, dễ, nhanh nhất Đây cũng là chủ nhân, tương lai của đất nước, là lực lượng lớn mạnh trong việc tuyên truyền tới công dân Giáo dục tích hợp góp phần hoàn thiện nhân cách, kỹ năng sống cho thế hệ trẻ để họ có thể làm chủ cuộc sống của mình, bảo vệ và phát triển ngôi nhà chung của mình

Qua thực tế dạy học nhiều năm tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng

và hiệu quả nhất

II Nội dung nghiên cứu

1.Mạch kiến thức của chủ đề

1.1 Tìm hiểu chung

a Vài nét về tác giả

b Xuất xứ tác phẩm

1.2 Đọc – hiểu văn bản

a Đọc văn bản

b Hiểu chi tiết văn bản

* Tình huống truyện

* Các nhân vật trong nạn đói

- Nhân vật Tràng

- Nhân vật Thị

- Nhân vật bà cụ Tứ

* Giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm

c Tổng kết

- Nội dung

- Nghệ thuật

2 Mô tả sáng kiến dạy học theo hướng tích hợp liên môn của chủ đề

2.1 Tên bài học

"Vận dụng kiến thức liên môn để dạy văn bản “Vợ nhặt”- Kim Lân

2.2 Chủ đề sử dụng các kiến thức Ngữ văn liên môn với các môn học sau:

- Môn Lịch Sử :

+ Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng 8 (

1939-1945) Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời ( Lịch sử 12)

+ Bài 17: Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa từ sau ngày 2/9/1945 đến trước

ngày 19/12/1946

- Giáo dục công dân

+ Bài 10: Quan niệm về đạo đức ( Giáo dục công dân lớp 10)

+ Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình ( Giáo dục công dân lớp

10)

- Phong tục truyền thống cưới hỏi của dân tộc ta

2.3 Mục tiêu bài học

2.3.1 Kiến thức

* Kiến thức nội môn

- Môn Ngữ văn cần đạt được các nội dung sau :

- Hiểu được tình cảm thê thảm của người nông dân nước ta trong nạn đói khủng

khiếp năm 1945 do thực dân Pháp và phát xít Nhật gây ra

- Hiểu được niềm khát khao hạnh phúc gia đình, niềm tin bất diệt vào cuộc sống

và tình thương yêu đùm bọc lẫn nhau giữa những con người lao động ngèo khổ

ngay trên bờ vực thẳm của cái chết

- Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuật của thiên truyện: sáng tạo tình

huống, gợi không khí, miêu tả tâm lí, dựng đối thoại

- Trân trọng cảm thông trước khát vọng hạnh phúc của con người; biết ơn cách

mạng đã đem lại sự đổi đời cho những người nghèo khổ, nạn nhân của chế độ cũ

HS nhận biết, nhớ được tên tác giả và hoàn cảnh ra đời của các tác phẩm

* Kiến thức liên môn

- Môn Lịch sử

+ Những kiến thức lịch sử về nạn đói 1945 của dân tộc ta, bao gồm: nguyên

nhân, hậu quả (cho học sinh chuẩn bị trước, thuyết trình trước lớp; giáo viên

tổng kết nhận xét và chốt lại sẽ nhấn mạnh hơn vào hiện thực nạn đói được

phản ánh trong văn học qua một số tác phẩm) nghĩa tình huống truyện qua nhan

đề tác phẩm)

- Môn Giáo dục công dân

+ Những tri thức về văn hóa ứng xử mang ý nghĩa giáo dục đạo đức công dân

cho học sinh trong cuộc sống (tích hợp trong phần Liên hệ cuối bài học)

+ Gia đình, chức năng của gia đình, các mối quan hệ trong gia đình và trách nhiệm cảu các thành viên

- Văn hóa truyền thống của dân tộc

Tập tục cưới hỏi của người dân Việt Nam

2.3.2 Về mặt kĩ năng

- Biết vận dụng kiến thức ở các môn học : Ngữ văn, Lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc để giải quyết các vấn đề trong bài học đặt ra

2.3.3 Về mặt thái độ, tình cảm

- Thông qua bài học, giúp học sinh thêm yêu quê hương đất nước, con người Việt Nam Từ đó sẵn sàng bảo vệ quê hương Việt Nam khi quê hương bị giặc ngoại xâm nhòm ngó

- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học

- Giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ những dòng sông đang có nguy cơ ô nhiễm do sự phát triển kinh tế - xã hội

2.3.4 Các năng lực chuyên biệt khác:

- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo,năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA BÀI HỌC

- Bài học được thực hiện giảng dạy ở 2 lớp thuộc khối 12, gồm 2 lớp : 12a2, 12a3

- Tổng số học sinh : 61 học sinh

- Đặc điểm chung của đối tượng học sinh tham gia học

+ Với đặc điểm của học sinh trường THPT Lưu Hoàng, học sinh đa số thuộc diện học sinh trung bình yếu Việc học tách riêng từng bộ môn đã là việc khó khăn Việc dạy tích hợp liên môn càng khó khăn hơn Bởi khi dạy học tích hợp, đòi hỏi học sinh không chỉ nắm được kiến thức của một môn mà còn phải nắm được kiến thức liên môn Học sinh phải có nhưng hiểu biết nhất định

+ Khi học xong bài học, học sinh cần có kĩ năng tổng hợp kiến thức, đặc biệt, học sinh cần thiết có kĩ năng tổng hợp kiến thức liên môn để việc học tập đạt hiệu quả tốt hơn và tạo hứng thú cho học sinh hơn

IV Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC

1 Đối với giáo viên

- Để có thể dạy thành công bài học, đòi hỏi giáo viên không chỉ tìm hiểu kiến thức của môn học mình giảng dạy, mà còn có những hiểu biết về các môn học khác có liên quan Chính vì vậy, giáo viên cần có thời gian để tìm hiểu, trau dồi kiến thức của các môn học học khác, giúp học sinh có thể giải quyết những tình huống mà bài học đặt ra

2 Đối với học sinh

- Qua bài học, đã tạo hứng thú cho học sinh trong học tập

- Giúp học sinh định hình được bài học và bước đầu biết vận dụng kiến thức của các môn học để giải quyết bài học

- Đây là một cách dạy mới nhưng rất hiệu quả, giúp học sinh không nhàm chán khi học bài Vì bài học áp dụng nhiều kiến thức rất phong phú và đa dạng Học sinh bị cuốn hút vào bài mà không biết đến thời gian một tiết học đã trôi qua

V THIẾT BỊ DẠY HỌC

1 Phần chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án văn bản, Giáo án Powerpoin

- Máy chiếu, máy tính : giúp hỗ trợ hình ảnh trực quan cho bài học thêm sinh động

- Phiếu học tập : giúp học sinh trình bày những hiểu biết của mình

- Những kiến thức về các môn : Lịch sử, truyền thống văn hoá dân tộc có liên quan đến bài học

2 Học sinh

- Chuẩn bị đầy đủ sách giáo khoa, bài soạn theo hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa

- Chuẩn bị theo dự án giáo viên giao cho từng nhóm thực hiện

VI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Hoạt động dạy học

a Phương pháp dạy học : đọc hiểu, dạy học theo dự án, mảnh ghép kiến thức

b Phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh : sau khi học xong bài, giáo viên

đưa ra một số những câu hỏi tổng hợp để đánh giá kiến thức của các môn mà học sinh đã tiếp nhận được qua bài học

2 Các ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học của chủ đề

Chủ đề ứng dụng phần mềm Powerpoint để soạn bài giảng Nhờ có phần mềm này mà chúng tôi đã tạo ra được các slide và các hiệu ứng để tạo sự sinh động cho bài giảng Đặc biệt là các hình ảnh có thể thể hiện phần nào nội dung của bài học Chẳng hạn như: Các hình ảnh về nạn đói năm 1945, các hình ảnh về truyền thống cưới hỏi của người Việt Nam … Có các hình ảnh đó, HS sẽ thuận lợi hơn trong việc tiếp thu kiến thức nội môn cũng như các kiến thức liên môn

cần thiết

3 Tiến trình tổ chức dạy học

a.Tiến hành theo trình tự:

+ Khởi động

+ Hình thành kiến thức mới

+ Luyện tập

+ Vận dụng

+ Tìm tòi, mở rộng

b GV nêu mục tiêu cần đạt trong dự án dạy học liên môn giúp học sinh định hướng được kiến thức trong bài

1 Mục tiêu KT bài học

* KT nội môn Ngữ văn :

a/ Nhận biết:

- Hiểu được tình cảm thê thảm của người

nông dân nước ta trong nạn đói khủng

Ở phần giới thiệu mục tiêu, giáo viên vừa giới thiệu vừa chiếu slide để học sinh

Học sinh lắng nghe lời giới thiệu của giáo viên và quan

khiếp năm 1945 do thực dân Pháp và phát

xít Nhật gây ra

- Hiểu được niềm khát khao hạnh phúc

gia đình, niềm tin bất diệt vào cuộc sống

và tình thương yêu đùm bọc lẫn nhau giữa

những con người lao động ngèo khổ ngay

trên bờ vực thẳm của cái chết

- Nắm được những nét đặc sắc về nghệ

thuật của thiên truyện: sáng tạo tình

huống, gợi không khí, miêu tả tâm lí,

dựng đối thoại

- Trân trọng cảm thông trước khát vọng

hạnh phúc của con người; biết ơn cách

mạng đã đem lại sự đổi đời cho những

người nghèo khổ, nạn nhân của chế độ cũ

HS nhận biết, nhớ được tên tác giả và

hoàn cảnh ra đời của các tác phẩm

b/ Thông hiểu: HS hiểu và lí giải được

hoàn cảnh sáng tác có tác động và chi

phối như thế nào tới nội dung tư tưởng

của tác phẩm

c/Vận dụng thấp: Khái quát được đặc

điểm phong cách tác giả từ tác phẩm

d/Vận dụng cao:

- Vận dụng hiểu biết về tác giả, hoàn cảnh

ra đời của tác phẩm để phân tích giá trị

nội dung, nghệ thuật của tác phẩm kí

* Kiến thức liên môn: Thông qua chủ đề

các em khắc sâu thêm các kiến thức bộ

môn sau:

- KT môn Lịch sử

+ Tình hình chính trị Việt Nam trong

những năm 1939- 1945

+ Tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam

trong những năm 1939- 1945

-Kiến thức môn Giáo dục công dân

+ Quan niệm về đạo đức

+Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia

đình

2.Mục tiêu kĩ năng cần đạt

- Kĩ năng thu thập thông tin SGK, quan

sát và trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trình

bày nội dung trước nhóm, tổ, lớp

- Kĩ năng quan sát tranh, phân tích, tìm

dễ theo dõi chiếu

hiểu nội dung

- Kĩ năng làm việc độc lập với SGK

- Kĩ năng lắng nghe tích cực, hoạt động

nhóm

3 Thái độ cần đạt:

* Qua chuyên đề:

- Giáo dục học sinh tình yêu quê hương

đất nước, có hiểu biết về lịch sử Việt

Nam, có ý thức xây dựng cuộc sống xã

hội

- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học

- Yêu thích môn Ngữ văn, môn Lịch sử,

môn Giáo dục công dân

d Nội dung và hình thức tích hợp liên giúp học sinh định hướng được kiến thức trong bài

Tên bài Địa chỉ tích

Tiết

59-60

Vợ nhặt

Mục I: Tìm

hiểu chung

1 Tác giả

2 Tác phẩm

a Hoàn cảnh

sáng tác

* KT môn Lịch sử

- Tình hình chính trị trong những năm 1939-1945: + Chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ vào tháng 9-

1939

+ Cuối tháng 9-1940, quân Nhật vượt biên giới Việt- Trung tiến vào miền Bắc Việt Nam Quân Pháp nhanh chóng đầu hàng Nhật giữ nguyên bộ máy thống trị của Pháp, vơ vét kinh tế để phục vụ cho chiến tranh và đàn áp phong trào cách mạng + Sang năm 1945, phe phát xít thất bại nặng nề trên các chiến trường

- Tình hình kinh tế - xã hội trong những năm 1939-1945:

+ Thực dân Pháp tiến hành Kinh tế chỉ huy

+ Nhật vào Đông Dương chúng kiểm soát toàn diện

+ Dân ta bị đẩy đến bước đường cùng, có gần 2 triệu đồng bào ta bị chết đói

Mục II: Đọc

hiểu văn bản

1.Tình huống

truyện

2 Nhân vật

trong nạn đói

- Kiến thức về truyền thống cưới hỏi của người Việt Nam

- KT môn Giáo dục công dân + Quan niệm về đạo đức + Tình yêu và tình yêu chân chính + Hôn nhân và chế độ hôn nhân ở nước ta

- KT môn Giáo dục công dân + Gia đình, chức năng của gia đình, các mối quan

hệ gia đình và trách nhiệm cảu các thành viên

e Nội dung hoạt động dạy học

- GV : chia học sinh ra làm các nhóm để tìm hiểu Giao cho mỗi nhóm học sinh

một câu hỏi liên quan đến bài dạy ( Phần này đã giao cho học sinh chuẩn bị trước theo dự án Giáo viên chỉ nhắc lại để phù hợp với tiến trình dạy học).Yêu cầu HS tìm hiểu trước các vấn đề đã được giao

- Học sinh ( HS): hoạt động theo nhóm

Nhóm 1: Tìm hiểu phần tiểu dẫn và nạn đói xảy ra khi Nhật tiến vào

miến Bắc Việt Nam Sưu tầm tranh ảnh về nạn đói năm 1945

Nhóm 2: Tìm hiểu tình huống truyện và về phong tục cưới hỏi của người

Việt Nam Sưu tầm tranh ảnh về tục cưới hỏi

Nhóm 3: Tìm hiểu về nhân vật Tràng

Nhóm 4: Tìm hiểu về nhân vật thị

Nhóm 5: Tìm hiểu về nhân vật bà cụ Tứ

Nhóm 6: Giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm

Thứ tự hoạt

I.Khởi động - GV giao nhiệm vụ:

+Trình chiếu tranh ảnh, cho hs xem tranh ảnh (CNTT)

+Chuẩn bị bảng lắp ghép

- Nhận thức được nhiệm

vụ cần giải quyết của bài học

- Tập trung cao và hợp tác tốt để giải quyết nhiệm vụ

- Có thái độ tích cực, hứng thú

II Hình

thành kiến

thức

Tìm hiểu chung

- GV gợi mở nội dung trong mục I

- GV yêu cầu HS nhóm 1 trình bày các nội dung liên quan

- Các nhóm khác cũng nghiên cứu SGK và bổ sung

- GV chốt lại kiến thức Đọc hiểu văn bản

- HS lắng nghe dẫn dắt của

GV

- Học sinh lắng nghe nhóm

1 trình bày

- Các nhóm trao đổi, bổ sung và hoàn thiện kiến thức