Đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình trồng cây dưa chuột hà lan trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao nhật huy huyện đồng hỷ tỉnh thái nguyên

Mục tiêu cụ thể - Đánh giá thực trạng sản xuất dưa chuột Hà Lan tại trang tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy - Đánh giá hiệu qủa kinh tế sản xuất của dưa chuột Hà Lan - Đánh giá nhữn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM –––––––––––––––––––––

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khuyến nông Định hướng đề tài : Hướng nghiên cứu Khoa : Kinh Tế - PTNT Khóa học : 2015 – 2019

Thái Nguyên - năm 2019

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM –––––––––––––––––––––

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khuyến nông Định hướng đề tài : Hướng nghiên cứu Lớp : K47 KN

Khoa : Kinh Tế - PTNT Khóa học : 2015 – 2019 Giảng viên hướng dẫn : ThS Nguyễn Mạnh Thắng

Thái Nguyên - năm 2019

LỜI CẢM ƠN

Qua thời gian 4 năm học tập và rèn luyện đạo đức tại trường, bản thân

em đã được sự dạy dỗ, chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo trong khoa Kinh

tế & PTNT, cũng như các thầy, cô giáo trong Ban Giám hiệu Nhà trường, các Phòng ban và phòng Đào tạo của Trường Đại học Nông lâm

Sau một thời gian nghiên cứu và thực tập tốt nghiệp bản báo cáo tốt nghiệp của em đã hoàn thành

Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy, cô trong khoa Kinh

tế & PTNT, Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đã giảng dạy và hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình học tập và rèn luyện tại

trường, trong thời gian vừa qua các thầy, cô khoa Kinh Tế & PTNT đã tạo

điều kiện cho em được trải nghiệm thực tế về công việc và ngành nghề mà mình đang học tại Trang trại công nghệ cao Nhật Huy- Huyện Đồng Hỷ- TP Thái nguyên

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo – Th.S Nguyễn Mạnh Thắng đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong quá trình hoàn thành

khóa luận này

Nhân đây em xin gửi lời cảm ơn đến các chú, các anh trong trang trại công nghệ cao Nhật Huy đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo cho em trong thời gian thực tập

Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè đã động viên, khuyến khích em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận

Em xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 04 năm 2018

Sinh viên

Đỗ Đức Anh

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

1.1.Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu nghiên cứu 1

1.2.1 Mục tiêu chung 1

1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2

1.3 Ý nghĩa của đề tài 2

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Cơ sở lí luận của đề tài 4

2.1.1 Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế 4

2.1.2 Các khái niệm về hiệu quả kinh tế 5

2.1.3 Nội dung, bản chất của hiệu quả kinh tế 5

2.1.4 Các quan điểm về hiệu quả kinh tế 8

2.1.5 Khái niệm về năng suất và sản lượng 9

2.1.6 Khái niệm về lợi nhuận 9

2.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới việc sản xuất dưa chuột Hà Lan

trong nhà lưới hiện nay 10

2.2.1 Nhà lưới 10

2.2.2 Giống 10

2.2.3 Hệ thống tưới nhỏ giọt 11

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây dưa chuột Hà Lan 11

2.3.1 Nhóm yếu tố về kỹ thuật 11

2.3.2 Nhóm yếu tố kinh tế - xã hội 13

2.3.3 Các chỉ tiêu đánh giá năng suất cây dưa chuột Hà Lan 14

2.4 Tình hình sản xuất dưa chuột trên thế giới và Việt Nam 14

2.4.1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột trên thế giới 14

2.4.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột tại Việt Nam 14

2.5 Đặc điểm về kỹ thuật của cây dưa chuột Hà Lan 15

2.5.1 Những nét đặc trưng về canh tác học 15

2.5.2 Quy trình kĩ thuật sản xuất dưa chuột Hà Lan 16

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 19

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 19

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 19

3.1.3 Địa điểm nghiên cứu 19

3.2 Nội dung nghiên cứu 19

3.3 Phương pháp nghiên cứu 20

3.3.1 Phương pháp thu tập bảng tin 20

3.3.2 Phương pháp tổng hợp, so sánh 20

3.3.3 Phương pháp thống kê mô tả 20

3.3.4 Phương pháp xử lý số liệu 21

3.4 Hệ thống các chỉ tiêu phân tích 21

3.4.1 Các chỉ tiêu phản ánh tình hình sản xuất dưa chuột hà lan 21

3.4.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất cây dưa chuột Hà Lan 21

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23

4.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên – Kinh tế – Xã hội của

Huyện Đồng Hỷ - Tỉnh Thái Nguyên 23

4.2 Thực trạng sản xuất và tiêu thụ dưa chuột Hà Lan tại trang trại

công nghệ cao Nhật Huy 24

4.2.1 Tình hình lao động của trang trại 24

4.2.2 Khái quát chung về tình hình sản xuất các loại nông sản của

trang trại Nhật Huy 25

4.2.3 Phân tích hiệu quả kinh tế của dưa chuột Hà Lan trong nhà lưới

tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy 30

4.3 Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất của dưa chuột Hà Lan tại

trang trại công nghệ cao Nhật Huy 31

4.3.1.Hiệu quả kinh tế từ sản xuất của dưa chuột Hà Lan tại

trang trại công nghệ cao Nhật Huy 31

4.3.2 Hiệu quả sản xuất dưa chuột Hà Lan của trang trại 34

4.4 Những thuận lợi, khó khăn trong quá trình sản xuất dưa chuột Hà Lan

trong nhà lưới tại trang trại trại công nghệ cao Nhật Huy 37

4.4.1 Thuận lợi 37

4.4.2 Khó khăn 38

4.5 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất dưa chuột Hà Lan

trong nhà lưới 38

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 40

5.1 Kết luận 40

5.2 Kiến nghị 40

TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 4.1: Tình hình lao động tại trang trại Nhật Huy

Giai đoạn 2016- 2018 24

Bảng 4.2: Diện tích và năng suất một số loại cây trồng trong nhà lưới trang trại công nghệ cao Nhật Huy năm 2018 25

Bảng 4.3: Năng suất cây dưa chuột qua các vụ giai đoạn 2016-2018 dựa trên 0,1ha 26

Bảng 4.4: Diện tích, năng suất, sản lượng cây dưa chuột Hà Lan trên 0,1ha

trong nhà lưới giai đoạn 2016-2018 27

Bảng 4.5 Thu nhập từ dưa chuột Hà Lan của trang trại năm 2018 29

Bảng 4.6: Tình hình sản xuất dưa chuột Hà Lan tại trang trại Nhật Huy giai đoạn 2016 – 2018 dựa trên 0,1ha 30

Bảng 4.7: Chi phí sản xuất dưa chuột Hà Lan trên 0,1ha trong nhà lưới năm 2018 31

Bảng 4.8 Thu nhập từ dưa chuột Hà Lan của trang trại Nhật Huy giai đoạn 2016 - 2018 34

Bảng 4.9: Kết quả sản xuất dưa chuột Hà Lan tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy năm 2018 Dựa trên 0,1ha 34

Bảng 4.10: Chi phí sản xuất cây Su hào trên 0,1ha 2 tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy năm 2018 35

Bảng 4.11: So sánh kết quả và hiệu quả kinh tế của cây dưa chuột Hà Lan dựa trên 0,1ha/năm (năm 2018) 36

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1.Tính cấp thiết của đề tài

Cây dưa chuột là cây nông nghiệp ngắn ngày có giá trị dinh dưỡng khá cao và giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu cây trồng của nước ta Hiện nay

do biến đổi khí hậu toàn cầu làm nhiệt độ môi trường tăng lên, lượng mưa thay đổi theo mùa, mùa mưa tăng nhưng mùa khô lại giảm, thời tiết bất thường dẫn đến thiên tai, hạn hán, lũ lụt diễn ra khốc liệt liên miên là nổi lo cho sản xuất nông nghiệp Vì vậy việc nghiên cứu rồi áp dụng trồng giống mới có khả năng chịu đựng dịch bệnh sâu hại, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.v.v vào sản xuất

sẽ giúp cho người nông dân tự tin hơn với sản phẩm của mình, nâng cao đời sống, cải thiện thu nhập và phát triển từ trên chính mảnh ruộng của mình

Trang trại công Nghệ cao Nhật Huy thuộc Xã Minh Lập - Huyện Đồng

Hỷ - tỉnh Thái Nguyên có đất nông nghiệp với quy mô 4ha Hiện nay, với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật tại trang trại, giống dưa chuột mới dưa chuột

Hà Lan đã được đưa vào sản xuất tại trang trại, phù hợp với khí hậu, đất đai tại địa bàn với mong muốn người dân có cách nhìn và đạt hiệu quả cao trong việc

sử dụng giống dưa chuột Hà Lan vào canh tác nông nghiệp

Để nắm rõ về hiệu quả kinh tế của cây trồng này em tiến hành thực hiện

đề tài “ Đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình trồng cây dưa chuột hà lan

trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy huyện Đồng Hỷ - Tỉnh Thái Nguyên” góp phần đánh giá đúng thực trạng hiệu quả kinh tế và đưa ra

một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.2.1 Mục tiêu chung

Phân tích thực trạng sản xuất và hiệu quả kinh tế của dưa chuột Hà Lan trong nhà lưới tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy Qua đó đưa ra một số giải

pháp nhằm phát triển sản dưa chuột Hà Lan, mở rộng diện tích trồng, nhằm nâng cao thu nhập và đời sống cho nông dân trên các địa bàn khác

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

- Đánh giá thực trạng sản xuất dưa chuột Hà Lan tại trang tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy

- Đánh giá hiệu qủa kinh tế sản xuất của dưa chuột Hà Lan

- Đánh giá những thuận lợi và khó khăn khi sản xuất dưa chuột Hà Lan trong nhà lưới

- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của cây dưa chuột Hà Lan

1.2.3 Yêu cầu của đề tài

Đánh giá đúng về tình hình trồng dưa chuột Hà Lan tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy- Huyện Đồng Hỷ- TP Thái Nguyên

Tài liệu, số liệu thu thập được phải chính xác, trung thực khách quan

1.3 Ý nghĩa của đề tài

* Ý nghĩa học tập và nghiên cứu:

+ Nghiên cứu đề tài tốt nghiệp tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận với thực tế , nâng cao kiến thức, kĩ năng và rút ra những bài học kinh nghiệm phục

vụ cho công tác sau này

Giúp sinh viên thực hiện một đề tài khoa học, vận dụng và phát huy được các kiến thức và học tập vào nghiên cứu

Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình nghiên cứu

Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và xử lý thông tin của sinh viên trong quá trình nghiên cứu

Đề tài cung cấp thông tin về đặc điểm hiệu quả mô hình dưa chuột Hà Lan Tại trang trại công nghệ cao Nhật Huy- Huyện Đồng Hỷ là tài liệu tham khảo cho sinh viên khoa Kinh tế & PTNT, các tổ chức khác nghiên cứu

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Cơ sở lí luận của đề tài

2.1.1 Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế (economic efficiency) là phương diện của quá trình sản xuất cho biết kết hợp các đầu vào nhân tố cho phép tối thiểu hóa chi phí để sản xuất ra một mức sản lượng nhất định

Thực chất khái niệm hiệu quả kinh tế nói chung và hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất kinh doanh nói riêng đã khẳng định bản chất của hiệu quả kinh tế trong hoạt động sản xuất kinh doanh là phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh doanh, phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực (lao động, thiết bị máy móc, nguyên nhiên vật liệu và tiền vốn) để đạt được mục tiêu cuối cùng của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp – mục tiêu tối

đa hóa lợi nhuận

Hiệu quả kinh tế theo quan điểm của Mác, đó là “tiết kiệm và phân phối một cách hợp lý thời gian lao động và lao động vật hóa giữa các nghành’’ và

đó cũng chính là quy luật “tiết kiệm và tăng năng suất lao động hay tăng hiệu quả” Mác cũng cho rằng “nâng cao năng suất lao động vượt qua nhu cầu của người lao động là cơ sở hết thảy mọi xã hội”

Khi bàn về khái niệm hiệu quả, cần phân biệt rõ ba khái niệm cơ bản

về hiệu quả: Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân bổ các nguồn lực và hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kỹ thuật: Là số lượng sản phẩm có thể đạt được trên chi phí đầu vào Hiệu quả kỹ thuật được áp dụng phổ biến trong kinh tế vi mô để xét tình hình sử dụng nguồn nhân lực cụ thể, nó chỉ ra rằng một đơn vị nguồn lực dùng vào sản xuất đem lại bao nhiêu sản phẩm

Hiệu quả phân bổ các nguồn lực: Là chỉ tiêu hiệu quả trong các yếu tố sản phẩm và giá đầu vào được tính để phản ánh giá trị sản phẩm thu thêm trên một đồng chi phí thêm vào đầu vào hay nguồn lực

Hiệu quả kinh tế: Là phạm trù kinh tế mà trong đó sản xuất đạt cả hiệu quả

kỹ thuật và hiệu quả phân bổ Điều đó có nghĩa là cả hai yếu tố hiện vật và giá trị đều tính đến khi xem xét việc sử dụng các nguồn lực trong nông nghiệp

2.1.2 Các khái niệm về hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế là phạm trù kinh tế quan trọng biểu hiện quan hệ so sánh giữa kết quả kinh tế mà xã hội đạt được với chi phí bỏ ra để đạt được hiệu quả đó

Hiệu quả kinh tế được hiểu theo nhiều cách khác nhau, một số khái niệm

về hiệu quả kinh tế được đưa ra như sau:

Hiệu quả kinh tế là phạm trù phản ánh mặt chất, mặt lượng của các hoạt động kinh tế, nâng cao hiệu quả kinh tế là một đòi hỏi khách quan của nền sản xuất lao động vượt quá nhu cầu cuộc sống gia tăng nhu cầu công tác quản lý,

2.1.3 Nội dung, bản chất của hiệu quả kinh tế

Nội dung của hiệu quả sản xuất kinh doanh có thể được hiểu như sau:

- Hiệu quả kinh tế gắn liền với kết quả của từng hoạt động cụ thể trong sản xuất kinh doanh ở những điều kiện cụ thể Kết quả và hiệu quả kinh tế là hai phạm trù khác nhau nhưng có quan hệ mật thiết với nhau Đây là mối quan

hệ mật thiết giữa mặt chất và mặt lượng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Kết quả thể hiện khối lượng, quy mô của một sản phẩm cụ thể và được thể hiện bằng nhiều chỉ tiêu, tùy thuộc vào từng trường hợp, hiệu quả là đại lượng được dùng để đánh giá kết quả đó được tạo ra như thế nào? Chi phí bao nhiêu? Mức chi phí cho một kết quả có chấp nhận được không? Song hiệu quả kinh tế và kết quả phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như điều kiện tự nhiên, kinh

tế, xã hội, thị trường do đó, khi đánh giá hiệu quả cần xem xét các yếu tố đó

để có thể đưa ra kết luận phù hợp

Hiệu quả kinh tế là quan hệ so sánh đo lường cụ thể quá trình sử dụng các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất (vốn, lao động, đất đai, khoa học, kĩ thuật ) để tạo ra khối lượng sản phẩm lớn hơn với chất lượng cao hơn

Trong sản xuất kinh doanh luôn có mối quan hệ giữa sử dụng yếu tố đầu vào (chi phí) và đầu ra (sản phẩm), từ đó chúng ta mới hiểu được hao phí cho sản xuất là bao nhiêu? Loại chi phí nào? Mức chi phí như vậy có chấp nhận được không?

Tính toán hiệu quả kinh tế gắn liền với việc lượng hàng hóa các yếu tố đầu vào (chi phí) và các yếu tố đầu ra (sản phẩm) của từng sản phẩm dịch vụ, công nghệ trong điều kiện nhất định

Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu của nhà sản xuất là thu được lợi nhuận tối đa trong điều kiện nguồn lực hạn chế Do đó hiệu quả kinh tế có liên quan trực tiếp đến các yếu tố đầu vào và các yếu tố đầu ra của quy trình sản xuất kinh doanh

Việc xác định các yếu tố đầu vào và đầu ra của quá trình sản xuất sẽ gặp phải những khó khăn nhất định, chẳng hạn:

+ Đối với yếu tố đầu vào

Do các tư liệu sản xuất tham gia vào quy trình sản xuất không đồng nhất

và trong nhiều năm có thể rất khó xác định giá trị đào thải và chi phí sửa chữa lớn nên việc tính toán khấu hao và phân bổ chi phí để xác định

Do sự biến động không ngừng của cả thị trường nên việc xác định chi phí cố định là không chính xác mà chỉ có tính tương đối

Một số yếu tố đầu vào rất khó lượng hóa như: Bảng tin, tuyên truyền, cơ

sở hạ tầng nên không thể tính toán được một cách chính xác

+ Đối với yếu tố đầu ra

Phần lớn những kết quả sản xuất đầu ra có thể lượng hóa được một cách

cụ thể nhưng cũng có những yếu tố không thể lượng hóa được như: Bảo vệ môi trường, năng lực cạnh tranh của nhà sản xuất khả năng tạo việc làm

Hiệu quả kinh tế với tư cách là một phạm trù kinh tế khách quan, nó lại không phải là mục đích cuối cùng của sản xuất Mục đích cuối cùng của sản xuất xã hội là đáp ứng yêu cầu vật chất, văn hóa tinh thần cho xã hội

Vì vậy, nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế không dừng lại ở mức độ đánh giá mà còn bảng qua đó tìm ra các giải pháp để phát triển một cách tốt hơn

Bản chất của hiệu quả kinh tế

Theo quan điểm của Mác thì bản chất của hiệu quả kinh tế xuất phát từ các yêu cầu của sản xuất và phát triển kinh tế xã hội Đó là sự đáp ứng ngày càng cao nhu cầu vật chất và tinh thần của mọi thành viên trong xã hội Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế - xã hội với những đặc trưng phức tạp nên việc xác định và so sánh hiệu quả kinh tế là vấn đề hết sức phức tạp, khó khăn

và mang tính tương đối Hiệu quả là chỉ tiêu phản ánh có ý nghĩa khác nhau với từng loại nông hộ Đối với những hộ nông dân nghèo, đặt biệt là vùng kinh

tế tự cung cấp thì việc tạo ra nhiều sản phẩm là quan trọng Nhưng khi đi vào hạch toán kinh tế trong điều kiện lấ công làm lãi thì người nông dân chú ý tới thu nhập, còn đối với những hộ nông dân sản xuất hàng hóa, trong điều kiện thuê lao động thì lợi nhuận là mục tiêu cuối cùng, đó là vấn đề hiệu quả

Phân loại hiệu quả kinh tế

Do HQKT là một phạm trù kinh tế chung nhất liên quan trực tiếp đến nền sản xuất hàng hóa với các phạm trù và các quy luật kinh tế Kết quả một

hoạt động kinh tế không chỉ duy nhất đạt được về mặt kinh tế, mang lại hiệu quả cho một cá nhân, một đơn vị mà đồng thời nó tạo ra nhiều kết quả có ảnh hưởng chung và liên quan đến đời sống kinh tế, xã hội của con người Để rút ra các nhận xét cụ thể chúng ta cần thiết phải phân định rõ các quan hệ về hiệu quả và hiệu quả kinh tế

2.1.4 Các quan điểm về hiệu quả kinh tế.

Các quan điểm hiệu quả kinh tế khác nhau tùy thuộc vào điều kiện kinh tế Hiện nay, có hai quan điểm về HQKT

- Quan điểm truyền thống: Khi nói đến HQKT là nói đến phần còn lại của kết quả sau khi đã trừ đi chi phí HQKT là tỷ lệ giữa kết quả thu được với chi phí bỏ ra, hay ngược lại là chi phí trên một đơn vị sản phẩm hay giá trị sản phẩm Quan điểm truyền thống chưa thật sự toàn diện khi xem xét HQKT Sự thiếu toàn diện được thể hiện:

Thứ nhất, HQKT được xem xét với quá trình sản xuất kinh doanh trong trạng thái tĩnh, HQKT chỉ được phân tích sau khi đã kết thúc chu kỳ sản xuất Trong khi đó, HQKT không những cho chúng ta biết được kết quả của quá trình sản xuất mà còn giúp xem xét trước khi ra quyết định có nên tiếp tục đầu

tư hay không và nên đầu tư bao nhiêu, đến mức độ nào Trên phương diện này, quan điểm truyền thống chưa đáp ứng được đầy đủ

Thứ hai, quan điểm truyền thống không tính đến yếu tố thời gian khi tính toán các khoản thu và chi cho một hoạt động kinh doanh Do đó, thu và chi trong tính toán HQKT chưa đầy đủ và chính xác Đặc biệt những hoạt động

có chu kỳ sản xuất dài thì việc tính đến yếu tố thời gian trong phân tích HQKT

có ý nghĩa quan trọng

Thứ ba, HQKT được xác định bằng cách so sánh giữa kết quả đạt được

và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó Tuy nhiên, chỉ tiêu này trong một số trường hợp không phản ánh chính xác HQKT Ví dụ, những hộ nông dân có quy mô sản xuất khác nhau, hộ có quy mô nguồn lực lớn sẽ tạo ra lợi nhuận lớn hơn hộ có quy mô nguồn lực nhỏ, điều này không có nghĩa tất cả hộ có quy

mô nguồn lực lớn đều hoạt động có hiệu quả hơn hộ có quy mô nhỏ Như vậy, HQKT không cho biết mức độ sử dụng có hiệu quả hay lãng phí các yếu tố nguồn lực

- Quan điểm hiện đại: Theo quan điểm hiện đại khi tính HQKT phải căn

cứ vào tổ hợp các yếu tố, cụ thể là:

- Trạng thái động của mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra Về mối quan

hệ này, HQKT được thể hiện qua việc đo lường hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả phân bổ và HQKT của từng hoạt động sản xuất

- Yếu tố thời gian: Được coi là một yếu tố quan trọng trong tính toán HQKT Cùng một lượng vốn đầu tư như nhau và cùng có tổng doanh thu bằng nhau nhưng có thể HQKT khác nhau trong những thời điểm khác nhau Đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp, những hoạt động có chu kỳ sản xuất dài, việc tính đến yếu tố thời gian của dòng tiền là rất quan trọng

- Hiệu quả tài chính, xã hội và môi trường: hiệu quả về tài chính phải phù hợp với xu thế thời đại, phù hợp với chiến lược tăng trưởng và phát triển bền vững của các quốc gia, Từ việc phân tích khái niệm và các quan điểm về hiệu quả kinh tế, trong phạm vi luận án, khái niệm HQKT được hiểu như sau: Hiệu quả kinh tế là phạm trù phản ánh trình độ năng lực quản lý điều hành của các tổ chức sản xuất nhằm đạt được kết quả đầu ra cao nhất với chi phí đầu vào thấp nhất

2.1.5 Khái niệm về năng suất và sản lượng

Năng suất: Là khối lượng thu được trên một đơn vị diện tích

Ví dụ: tấn/ha; tạ/ha

Sản lượng: là tổng khối lượng thu được

Sản lượng = Năng suất x diện tích

2.1.6 Khái niệm về lợi nhuận

Lợi nhuận, trong kinh tế học, là phần tài sản mà nhà đầu tư nhận thêm nhờ đầu tư sau khi đã trừ đi các chi phí liên quan đến đầu tư đó, bao gồm cả

chi phí cơ hội; là phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí Lợi nhuận, trong kế toán là phần chênh lệch giữa giá bán và chi phí sản xuất Sự khác nhau giữa định nghĩa ở hai lĩnh vực là quan niệm về chi phí Trong kế toán, người ta chỉ quan tâm đến các chi phí bằng tiền, mà không kể chi phí cơ hội như trong kinh tế học Trong kinh tế học, ở trạng thái cạnh tranh hoàn hảo, lợi nhuận sẽ bằng 0 Chính sự khác nhau này dẫn tới hai khái niệm lợi nhuận: lợi nhuận kinh tế và lợi nhuận kế toán

Lợi nhuận kinh tế lớn hơn 0 khi mà chi phí bình quân nhỏ hơn chi phí biên, cũng tức là nhỏ hơn giá bán Lợi nhuận kinh tế sẽ bằng 0 khi mà chi phí bình quân bằng chi phí biên, cũng tức là bằng giá bán Trong điều kiện cạnh tranh hoàn hảo (xét trong dài hạn), lợi nhuận kinh tế thường bằng 0 Tuy nhiên, lợi nhuận kế toán có thể lớn hơn 0 ngay cả trong điều kiện cạnh tranh hoàn hảo

Một doanh nghiệp trên thị trường muốn tối đa hoá lợi nhuận sẽ chọn mức sản lượng mà tại đó doanh thu biên bằng chi phí biên Tức là doanh thu có thêm khi bán thêm một đơn vị sản phẩm bằng phần chi phí thêm vào khi làm thêm một đơn vị sản phẩm Trong cạnh cạnh tranh hoàn hảo, doanh thu biên bằng giá Ngay cả khi giá thấp hơn chi phí bình quân tối thiểu, lợi nhuận bị âm Tại điểm doanh thu biên bằng chi phí biên, doanh nghiệp lỗ ít nhất

2.2 Các yếu tố ảnh hưởng tới việc sản xuất dưa chuột Hà Lan trong nhà lưới hiện nay

2.2.1 Nhà lưới

Nhà lưới được thiết kế với hệ thống thông gió 2 cửa áp mái cố định có rèm che, thông gió tự nhiên với chiều cao đến máng nước 4m, khẩu độ 9.6m, bước cột 3m Với mái lợp bằng màng Polymer 200 micron Ginegar và vách xung quanh là các tấm lưới mắt cáo chắn côn trùng gây hại với quy cách 40mesh (40 lỗ/cm2) không nên dùng lỗ quá thưa hay quá dày

2.2.2 Giống

Là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới năng suất, chất lượng của dưa Có thể nói giống là tiền đề năng suất, chất lượng dưa chuột Hà Lan ở thời kỳ thu hoạch

Chọn giống thích hợp với địa phương, có tính thích nghi rộng, có năng suất cao, chất lượng tốt, có khả năng chống chịu sâu bệnh hại

Tùy theo điều kiện khí hậu nhà lưới mà chọn loại giống phù hợp

2.2.3 Hệ thống tưới nhỏ giọt

Trang thiết bị tối thiểu cho một hệ thống tưới nhỏ giọt cần có: nguồn nước, bể chứa dung dịch dinh dưỡng, máy bơm, hệ thống dây dẫn dinh dưỡng, ống PVC, bộ lọc và bộ định giờ, đầu tưới nhỏ giọt

Sử dụng loại cây cắm nhỏ giọt được kết nối với chiều dài dây tưới là 60cm, đường kính 4mm; dây tưới này được cắm trực tiếp vào đường ống dẫn dinh dưỡng theo hàng với đường ống là Ø16 (16mm) Bố trí mỗi hàng là 1 đường dây dẫn, mỗi túi PE cắm 1 cây cắm tưới nhỏ giọt nên số lượng dây tưới tương đương với số lượng túi PE

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cây dưa chuột Hà Lan

2.3.1 Nhóm yếu tố về kỹ thuật

* Tiêu chuẩn hạt giống

Mua hạt được đóng gói, ghi rõ giống, nguồn gốc xuất sứ, mã vạch và làm sạch hạt loại bỏ những hạt lép

* Thời vụ trồng

Vụ Xuân trồng tháng 2 đến tháng 3 thu hoạch tháng 4-5

Vụ Thu đông trồng từ tháng 8 đến tháng 9 thu hoach tháng 11-12

* Trồng đúng khoảng cách

Trồng trên luống và bố trí khoảng cách phù hợp

* Chế độ dinh dưỡng

- Nước tưới: sử dụng nguồn nước sạch, pH nước tốt nhất từ 6 - 7 Có thể

sử dụng nước giếng khoan hay nước sông không nhiễm mặn, phèn, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại

- Chế độ dinh dưỡng là yếu tố rất quan trọng đối với cây trồng trong nhà màng, các yếu tố đa vi lượng phải cung cấp đầy đủ, kịp thời và theo từng giai

đoạn sinh trưởng phát triển của cây

- Loại phân bón sử dụng: các loại phân như KNO3, MgSO4, K2SO4, (NH4)2S4, Urê, KH2PO4, Ca (NO3)2 thường được hòa tan vào nước thành dung dịch dinh dưỡng tưới cây Trong các loại phân này phải đảm bảo chứa đủ các nguyên tố cần thiết cho quá trình sinh trưởng và phát triển của cây Đó chính

là K, N, P, S, Ca, Mg Đa số các loại phân bón này là phân vô cơ, dễ tan trong nước, chúng thường ở dạng rắn (dễ bảo quản hơn so với dạng phân lỏng)

- Dung dịch dinh dưỡng và nước tưới được cung cấp đồng thời thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt

+ Liều lượng các chất dinh dưỡng (g/1.000 lít nước) Đơn vị tính: g/1.000 lít nước

Từ khi trồng đến 14 ngày: N160, P45, K270, Ca175, Mg50

Từ ngày 15 đến lúc ra hoa: N200, P55, K300, Ca175, Mg50

Từ lúc đậu trái đến lúc thu hoạch:N180, P55, K330, Ca175, Mg50

+ Chế độ tưới nước cho dưa chuột Hà Lan thực hiện như sau:

Từ khi trồng đến 14 ngày: tưới 5 lần/ngày,5 phút/lần, 0.8 lít/bầu/ngày

Từ ngày 15 đến lúc ra hoa: tưới 8 lần/ngày, 5 phút/lần, 1.6 lít/bầu/ngày

Từ lúc đậu trái đến lúc thu hoạch: tưới 10 lần/ ngày, 5 phút/ lần, 2.0 lít/ bầu/ ngày

* Chăm sóc

Cây dưa chuột Hà Lan phát triển nhanh và không đòi hỏi phải chăm sóc nhiều Chỉ cần tưới nước một ngày hai lần vào buổi sáng và chiều, nếu tước quá nhiều khiến đất quá ẩm ướt, ngập úng thì cây sẽ rất dễ chết, nếu tưới ít nước cũng khiến cây bị thiếu nước không thể sinh trưởng tốt Dưa cần phải được trồng nơi có nhiều ánh sáng nhiều thì trái sẽ nhanh lớn và đạt năng suất cao

- Thụ phấn: thụ phấn bằng ong hoặc bằng tay

+ Thụ phấn bằng ong mật: sử dụng ong mật để thụ phấn, lượng ong thả vào vườn 1.000m2 là 2 tổ, mỗi tổ 4 cầu, bắt đầu thả ong khi cây xuất hiện hoa

cái đầu tiên (tương đương khoảng 15 – 20 ngày sau khi trồng), thả vào lúc mát mẻ

+ Thụ phấn bằng thủ công: do con người thực hiện, khi cây xuất hiện hoa cái thì tiến hành thụ phấn, sử dụng phấn hoa đực để chụp lên đầu nhụy hoa cái, thụ phấn trước 9h sáng, tiến hành thụ phấn liên tục trong vòng 7 ngày, khi hầu hết (100%) cây đều đậu trái thì ngưng thụ phấn

* Phòng trừ sâu bệnh hại

Dưa chuột Hà Lan trồng trong nhà lưới chủ yếu bị một số đối tượng côn trùng gây hại như bọ trĩ, bọ phấn, rầy mềm, bệnh khảm, bệnh phấn trắng Phòng trị theo hướng sinh học (thuốc sinh học), vật lý (bẫy dính màu vàng) Nên sử dụng các loại thuốc phòng trừ có tính tiếp xúc, mau phân hủy và có thời gian cách ly ngắn đồng thời tuân thủ theo nguyên tắc “4 đúng”: đúng thuốc, đúng liều lượng và nồng độ, đúng lúc, đúng cách

2.3.2 Nhóm yếu tố kinh tế - xã hội

2.3.2.1 Thị trường tiêu thụ

Mỗi nhà sản xuất, mỗi cơ sở sản xuất kinh doanh và mỗi cá nhân đều phải trả lời 3 câu hỏi của kinh tế học đó là: Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai? Câu hỏi sản xuất cái gì được đặt lên hàng đầu, mang tính định hướng Để trả lời được câu hỏi này người sản xuất phải tìm kiếm thị trường, tức là xác định nhu cầu khả năng thanh toán của thị trường đối với hàng hóa mà họ sản xuất ra Thị trường là khâu trung gian nối giữa sản xuất và tiêu dùng

Khi tìm kiếm được thị trường, người sản xuất phải lựa chọn phương thức tổ chức sản xuất như thế nào cho phù hợp, sao cho lợi nhuận thu được là tối đa Còn việc giải quyết vấn đề cho ai, đòi hỏi phải nghiên cứu kỹ thị trường, xác định rõ được khách hàng, giá cả và phương thức tiêu thụ

2.3.2.2 Giá cả

Đối với người sản xuất nông nghiệp nói chung, của người trồng dưa chuột hà lan nói riêng thì sự quan tâm hàng đầu là giá cả dưa chuột hà lan trên thị trường; giá cả không ổn định ảnh hưởng tới tâm lý người trồng dưa

Có thể nói sự biến động của thị trường ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của người sản xuất nói chung, cũng như người trồng dưa chuột hà lan nói riêng

Do đó việc ổn định giá cả, mở rộng thị trường tiêu thụ dưa chuột hà lan

là hết sức cần thiết cho sự phát triển lâu dài

2.3.3 Các chỉ tiêu đánh giá năng suất cây dưa chuột Hà Lan

2.3.3.1 Chỉ tiêu diện tích cây trồng

Để xác định được tiềm năng phát triển sản xuất dưa chuột Hà Lan tại trang trại trước hết phải xác định được chỉ tiêu về diện tích dưa chuột hà lan và các loại cây trồng khác Từ đó biết được thực tế diện tích hiện có và diện tích

có khả năng mở rộng của dưa chuột Hà Lan

2.3.3.2 Chỉ tiêu về năng suất

Đây là chỉ tiêu quan trọng hàng đầu, bởi muốn đánh giá được thực trạng sản xuất của một địa phương hay một cơ sở sản xuất kinh doanh thì người ta xem xét đến năng suất cây trồng Như vậy, tìm hiểu được năng suất thực tế của cây dưa chuột Hà Lan tại trang trại, qua đó có biện pháp đầu tư thích hợp tăng

năng suất

2.3.3.3 Chỉ tiêu về sản lượng

Sản lượng luôn là chỉ tiêu để xem xét, nó có vai trò khá quan trọng trong việc phản ánh về mặt lượng của quá trình sản xuất Sản lượng dưa chuột là yếu

tố quyết định để đánh giá được hiệu quả của việc sản xuất dưa chuột của trang trại

2.4 Tình hình sản xuất dưa chuột trên thế giới và Việt Nam

2.4.1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột trên thế giới

Theo FAO (2017) diện tích trồng dưa chuột trên thế giới năm 2014 lên đến 2.109.651 ha, năng suất trung bình là 30,87 tấn/ha và sản lượng đạt 65.134.078 tấn trong đó châu Á là châu lục có diện tích lớn nhất (1.166.690 ha) và sản lượng cao nhất (56.369.477 tấn)

2.4.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ dưa chuột tại Việt Nam

Tại Việt Nam, số liệu thống kê về diện tích, năng suất và sản lượng dưa chuột chưa được thực hiện Tuy nhiên, các nghiên cứu về giống, mật độ trồng

và dinh dưỡng thương được thực hiện trên đồng ruộng nhưng còn ít trong điều kiện nhà kính, nhà lưới và nhà màng Trong điều kiện trồng bán thủy canh, giống dưa chuột 767 trồng trong điều kiện nhà lưới với dung dịch dinh dưỡng cải tiến dựa trên công thức của FAO cho năng suất 12,3 kg/m2 (Trần Thị Bảo Trinh, 2015) Giống dưa chuột L333 trồng trên giá thể phối trộn giữa Dasi, Dasa-X2 và than bùn trong điều kiện nhà màng với năng suất dao động từ 5,0 - 6,3 kg/m2 (Cao Thị Làn, 2011)

Trần Thị Bảo Trinh (2015) đã trồng dưa chuột ở mật độ 12.500 cây/1.000 m2 cho canh tác không đất trong điều kiện nhà lưới tại thành phố Hồ Chí Minh Trong khi đó, Cao Thị Làn (2011) đã áp dụng mật độ 7.143 cây/1.000 m2 cho cây dưa chuột canh tác không đất trong điều kiện nhà màng tại Đà Lạt Tại Đồng Nai, mật độ 5.560 cây/1.000 m2 được áp dụng cho sản xuất dưa chuột theo hướng VietGAP trong điều kiện nhà màng (Nguyễn Quang Tuấn và Hoàng Anh Tuấn, 2013)

2.5 Đặc điểm về kỹ thuật của cây dưa chuột Hà Lan

2.5.1 Những nét đặc trưng về canh tác học

_ Giống: Giống dưa chuột Hà Lan quả trung bình - to: Thân lá trung bình, thời gian sinh trưởng 65-75 ngày, trái màu xanh đậm, không gai và quả chơn nhẵn, sản lượng 7,8 tấn/0,1ha

Dưa chuột Hà Lan trồng tại trang trại là F1, trồng hàng cách hàng 60cm; cây cách cây 40-45cm Mật độ trồng từ 2000 - 2500 cây/1000m2 Tránh trồng quá dày dễ phát sinh sâu, bệnh hại

+ Làm cỏ, tưới nước và các biện pháp kỹ thuật khác

+Tưới nước: Sử dụng nguồn nước không bị ô nhiễm, nước giếng khoan, không sử dụng nước thải, nước ao tù, ứ đọng lâu ngày

Dưa chuột yêu cầu đất nghiêm khắc do bộ rễ yếu và sức hấp thụ của rễ kém, nếu gặp hạn hay úng hoặc nồng độ phân cao, bộ rễ dưa dễ bị vàng khô, vì thế nên trồng dưa trên đất có thành phần cơ giới nhẹ như cát pha, đất thịt nhẹ

thoát nước tốt, có nhiều chất hữu cơ, pH từ 6,5-7,5 Đất trồng không quá phèn, mặn (kiềm), nếu độ pH dưới 5 thì phải bón thêm vôi

Chọn đất vụ trước không trồng họ bầu bí (dưa leo, dưa hấu, bí…) là tốt nhất Đất trồng dưa leo phải cày bừa kỹ cho tơi xốp, làm sạch cỏ, phải lên luống cao 20-25cm và đào rãnh thoát nước tốt Làm luống rộng 1,3m

2.5.2 Quy trình kĩ thuật sản xuất dưa chuột Hà Lan

Bước 1: Ủ và gieo hạt giống

sau đó vớt hạt ra rửa lại bằng nước sạch và ủ vào khăn ẩm ở nhiệt độ 27 - 30°C trong vòng 3 - 5 ngày, phải luôn giữ độ ẩm cho bọc ủ và kiểm tra thấy hạt giống nứt ra và nảy mầm thì đem gieo

- Gieo hạt giống: Gieo trong khay nhựa, khay xốp: Dùng khay nhựa,

khay xốp, chậu nhỏ, để gieo hạt, cho lượng đất vào khay, lưu ý đất phải tơi xốp, giàu dinh dưỡng, đủ độ ẩm Dùng tay ấn xuống đất tạo lỗ sâu 1cm, gieo hạt vào đất, mỗi lỗ gieo 1 - 2 hạt và phủ một lớp đất mỏng lên, khi gieo xong phun nước cho đất ẩm, bao phủ khay ươm bằng túi nylong, đặt chậu ươm bên cạnh nơi có ánh nắng ấm để thúc đẩy việc nảy mầm

- Sau 1 tuần gieo, hạt sẽ nhú mầm Khi cây con cao khoảng 10 - 15cm, cây cứng cáp thì bạn có thể bứng chuyển bầu ươm ra chậu trồng

Bước 2: Làm đất & Trồng cây:

- Giai đoạn khi cây con lớn ra 3 - 4 lá, thân cây mập và cứng cáp thì bứng từng bầu cây ra trồng riêng vào từng chậu, thùng xốp, xô nhựa cỡ lớn

- Làm đất: Đất trồng dưa leo phải được làm đất kỹ, nên chọn loại đất pha cát, đất chứa nhiều chất dinh dưỡng hữu cơ, bạn có thể trộn đất với trấu, gỗ mùn, phân động vật hay phân xanh hữu cơ Trước khi trồng khoảng 7 - 10 ngày, nên bón lót vôi bột, phân chuồng hoặc phân hữu cơ sinh học, pha trộn Phân đạm + lân + kali bón vào đất sau đó xới lại để phân ngấm vào đất nhằm làm tăng độ pH

- Trồng cây: Nếu trồng trực tiếp ở đất thì phải cày xới đất trồng thật tơi xốp, lên luống cao 20 - 30cm với khoảng cách 60 -70 cm Tạo hố đất sâu, nhấc nhẹ bầu cây ra khỏi khay và vùi kín bầu cây dưới đất, đôn cho chặt gốc Phủ rơm rạ, gỗ mùn, cỏ khô xung quanh gốc để giữ ẩm cho cây Nên trồng vào buổi sáng hay buổi chiều mát khi nắng đã tắt Khi trồng cây con xong nên mang vào nơi râm mát hoặc che phủ để tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp vào cây từ 1 - 2 ngày để cây con hồi sức

Bước 3: Chăm sóc cây

- Giai đoạn 1: Tuần thứ 2: Trong 2 tuần đầu tiên sau khi trồng cây, thường xuyên tưới nước cho cây vào mỗi buổi buổi sáng sớm và chiều Phủ phân chuồng, phân gà, rơm rạ hoặc cỏ khô ở mặt đất xung quanh cây để giữ

ẩm cho đất

Giai đoạn 2: Tuần thứ 3:

Trong tuần thứ 3 bạn cần bón đạm + lân + kali, hoà vào nước để tưới cho cây Phun HVP 401 giúp cây phát triển thân, lá và rễ Ở thời điểm khoảng

2 - 3 tuần sau khi trồng, cây dưa leo bắt đầu phát triển thân lá và các tua cuốn, lúc này bắt đầu tiến hành làm giàn cho cây Việc làm giàn và tỉa nhánh cho cây

có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây, năng suất và chất lượng quả Vì vậy làm giàn cho dưa leo cũng cần phải đúng kỹ thuật

Giai đoạn 3: Cây trồng được 1 tháng

Thời điểm cây được 1 tháng sau khi trồng là giai đoạn cây dưa leo cần được chăm sóc kỹ nhất để đảm bảo sự phát triển của cây Cần tưới nhiều nước

và trộn phân lân, đạm, kali, urê hòa vào nước tưới cho cây để tăng dinh dưỡng cho cây phát triển và ra hoa Chú ý sau khi tưới phân xong nên tưới nước lại để tránh phân làm cháy rễ cây Thường xuyên nhặt sạch cỏ ở gốc cây, cắt bỏ những lá già ở phía dưới và các nhánh phụ để tạo độ thông thoáng cho cây Không nên cho cây quá cao để cây ra nhiều nhánh cho nhiều hoa, đậu nhiều lứa trái

Giai đoạn này cây vẫn còn yếu nên cứ cách 3 ngày phun kích mầm một lần cho rễ và thân cây phát triển đủ khỏe

Giai đoạn 4: Dưa chuột ra hoa kết trái

Khoảng 30 - 50 ngày khi trồng thì dưa bắt đầu ra hoa kết trái, các nách

lá bắt đầu đâm hoa đực, hoa cái và nhánh Thời kỳ này được xem là “nhạy cảm” nhất quyết định năng suất của cây Lúc này cần tưới nước cho cây đầy đủ

2 lần/ngày vào buổi sáng và chiều tối Tuy có nhu cầu được tưới nước cao nhưng lại khó chịu được úng, còn thiếu nước thì cây ra trái nhỏ, ăn lại đắng Dưa chuột Hà Lan là cây thuộc nhóm ưa nhiệt nên trồng nơi có ánh sáng nhiều thì trái sẽ nhanh lớn và chất lượng tốt Thời điểm này nhu cầu dinh dưỡng của cây tăng gấp đôi, do đó phải tăng cường tưới nước Phun HVP Auxin Organic

để giúp cây ra nhiều hoa, đậu nhiều trái Bón đạm và phân NPK 2 lần một tháng Nếu để cây thiếu nước và dinh dưỡng thì khả năng đậu quả thấp, chất lượng quả kém, quả thường bị đắng và cong Để dưa leo đậu quả cho ra nhiều trái thì chúng ta nên chú ý đến việc thụ phấn của cây Tùy theo điều kiện trồng, cây có thể tự thụ phấn nhờ côn trùng Bạn có thể phun nước đường pha loãng lên thân cây để thu hút ong thụ phấn cho dưa

Giai đoạn 5: Thu Hoạch

Cây dưa leo sau khi trồng khoảng 60 - 80 ngày, tùy theo giống cây trồng và điều kiện chăm sóc thì dưa cho thu trái Thu hoạch dưa leo tốt nhất

là vào buổi sáng sớm khi nhiệt độ vẫn còn mát mẻ Sau từng đợt thu trái nên bón kali và đạm 2 tuần 1 lần để cung cấp dinh dưỡng cho cây nuôi trái cho lứa tiếp theo