Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn nêu trên và mong muốn góp phần vào sự phát triển của tỉnh Hà Giang, tôi đã chọn đề tài “Đánh giá hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp phục vụ cho phá[r]
Trang 11
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
-
LĂNG THỊ DIỆU LINH
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP PHỤC VỤ CHO PHÁT TRIỂN
BỀN VỮNG Ở TỈNH HÀ GIANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Hà Nội, năm 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Trang 2-
LĂNG THỊ DIỆU LINH
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP PHỤC VỤ CHO PHÁT TRIỂN
BỀN VỮNG Ở TỈNH HÀ GIANG
Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
Mã số: 60 44 03 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Lê Văn Thiện
TS Ngô Thị Tường Châu
Hà Nội, năm 2015
LỜI CAM ĐOAN
Trang 33
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi Các kết quả và số liệu nêu trong luận văn là trung thực và chưa được ai công bố
Hà Nội, ngày tháng năm 2015
Học viên
Lăng Thị Diệu Linh
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc, em xin gửi lời cảm ơn tới PGS.TS Lê Văn Thiện, Phó Chủ nhiệm Khoa Môi trường; PGS.TS Ngô Thị Tường Châu, cán bộ giảng dạy Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội và ThS Phạm Anh Hùng, cán bộ Viện Quy hoạch và Thiết kế Nông nghiệp, đã tận tình chỉ bảo,
giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Môi trường, đặc biệt là các thầy cô giáo trong Bộ môn Thổ nhưỡng và Môi trường đất, Khoa Môi trường, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ em trong quá trình học tập và thực hiện luận văn
Ngoài ra,em còn nhận được sự quan tâm,chia sẻ, động viên, giúp đỡ từ gia đình, bạn bè Điều đó đã tạo động lực cho em hoàn thành tất cả công việc
Em xin chân thành cảm ơn!
Học viên
Lăng Thị Diệu Linh
Trang 55
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Trình tự các bước đánh giá đất theo FAO 21
Hình 3.1 Bản đồ đất tỉnh Hà Giang 36
Hình 3.2 Sơ đồ quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai 54
Hình 3.3 CSDL bản đồ đơn vị đất đai tỉnh Hà Giang Việt Nam 57
Hình 3.4 Bản đồ thích nghi đất đai tỉnh Hà Giang 65
Hình 3.5 Bản đồ đề xuất sử dụng đất tỉnh Hà Giang 72
Trang 6DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CPTG Chi phí trung gian
DTĐT Diện tích điều tra
DTTN Diện tích tự nhiên
ĐGĐĐ Đánh giá đất đai
ĐVĐĐ Đơn vị đất đai
FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp
Liên Hiệp Quốc (Food and Agriculture Organization of the United Nations) GDP Tổng sản phẩm quốc nội (Gross
Domestic Product) GTGT Giá trị gia tăng
GTSX Giá trị sản xuất
KT-XH Kinh tế - xã hội
LHSDĐ Loại hình sử dụng đất
QCVN Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia Việt Nam QH&TKNN Quy hoạch và thiết kế nông nghiệp
TCVN Tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam
TTCN Tiểu thủ công nghiệp
UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa
của Liên hiệp quốc WRB Cơ sở tham chiếu tài nguyên đất thế giới
Trang 77
MỞ ĐẦU
Đất là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, các cơ sở kinh tế, xã hội và an ninh, quốc phòng Đồng thời đất là nguồn tài nguyên có hạn về số lượng, có vị trí cố định trong không gian, là hợp phần quan trọng của môi trường, là tư liệu chủ yếu để sản xuất các sản phầm từ cây trồng Chính vì vậy, công tác điều tra, đánh giá tài nguyên đất đai rất được chú trọng nhằm mô tả các đặc trưng và giá trị sử dụng đất trên các vùng lãnh thổ khác nhau
Cũng như các nước đang phát triển khác, Việt Nam đã và đang đối mặt với áp lực tăng dân số cũng như nhu cầu lương thực, việc duy trì và mở rộng diện tích đất nông nghiệp ở nước ta là một nhu cầu cấp bách, nhưng đồng thời cũng phải có chiến lược sử dụng đất hợp lý để ngăn chặn suy thoái tài nguyên đất Sử dụng đất hợp lý và lâu bền là một vấn đề đang được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm giải quyết, đặc biệt ở các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam, nơi mà quá trình khai thác tài nguyên đất đang diễn ra ở mức độ báo động Vì vậy, việc đánh giá đúng thực trạng nguồn tài nguyên đất phục vụ sử dụng đất bền vững và mang lại hiệu quả kinh tế cao là một vấn đề cấp bách ở nước ta trong giai đoạn hiện nay
Hà Giang đang trong thời kỳ điều chỉnh cơ cấu kinh tế theo chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt khá cao trong những năm gần đây, bình quân năm khoảng 12,7% Sự chuyển dịch cơ cấu và tăng trưởng kinh
tế cao đã gây áp lực lớn đối với đất đai: việc chuyển đổi mục đích một diện tích lớn đất nông nghiệp, đặc biệt là đất trồng lúa; đất rừng phòng hộ; rừng đặc dụng,… cho các mục đích phi nông nghiệp; đất cho phát triển công nghiệp và xây dựng cơ sở hạ tầng còn chưa được giám sát chặt chẽ Bên cạnh đó, những tác động bất lợi của biến đổi khí hậu như: lũ lụt, hạn hán, sạt lở hàng năm diễn ra ngày càng phức tạp làm cho nguy cơ suy thoái đất tăng, hạn chế khả năng sử dụng bền vững
Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn nêu trên và mong muốn góp phần vào sự phát triển của tỉnh Hà Giang, tôi đã chọn đề tài “Đánh giá hiện trạng sử dụng đất
nông nghiệp phục vụ cho phát triển bền vững ở tỉnh Hà Giang” nhằm xác định được
Trang 8số lượng, chất lượng đất và phân bố của từng loại hình sử dụng đất nông nghiệp, làm cơ sở cho việc nghiên cứu, đề xuất về trình tự, nội dung, phương pháp đánh giá tiềm năng đất đai theo hướng sử dụng đất bền vững
Trang 99
Trang 10DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
A - Tiếng Việt
1 Hà Thị Thanh Bình (2000), Bài giảng hệ thống canh tác nhiệt đới, Trường
Đại học Nông nghiệp I, Hà Nội
2 Nguyễn Văn Bộ và Bùi Huy Hiền (2001), “Quy trình công nghệ và bảo vệ
đất dốc nông lâm nghiệp”, Tuyển tập hội nghị đào tạo nghiên cứu và chuyển
giao công nghệ cho phát triển bền vững trên đất dốc Việt Nam, NXB Nông nghiệp, Hà nội
3 Tôn Thất Chiểu và cộng sự (1986), Đánh giá phân hạng đất toàn quốc, Hà
Nội
4 Ngô Thế Dân (2001), "Một số vấn đề khoa học công nghệ nông nghiệp trong
thời kỳ CNH - HĐH nông nghiệp”, Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông
thôn, (1), tr 3 - 4
5 Bùi Thị Ngọc Dung và Lê Đức (2003), Giáo trình phân hạng và đánh giá
đất đai, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN, Hà Nội
6 Đỗ Nguyên Hải (1999), “Xác định các chỉ tiêu đánh giá chất lượng môi
trường trong quản lý sử dụng đất đai bền vững cho sản xuất nông nghiệp”,
Khoa học đất, số 11, tr.120
7 Đỗ Nguyên Hải (2001), Đánh giá đất và hướng sử dụng đất đai bền vững
trong sản xuất nông nghiệp của huyện Tiên Sơn - Bắc Ninh, Luận án tiến sỹ
nông nghiệp, Trường Đại học Nông nghiệp I, Hà Nội
8 Vũ Khắc Hoà (1996), Đánh giá hiệu quả kinh tế sử dụng đất canh tác trên
địa bàn huyện Thuận Thành - Tỉnh Hà Bắc, Luận văn thạc sỹ, trường đại học
Nông nghiệp I, Hà Nội
9 Thái Phiên và Nguyễn Tử Siêm (1998), Canh tác bền vững trên đất dốc Việt
Nam, NXB Nông nghiệp, Hà Nội
10 Vũ Thị Phương Thụy (2000), Thực trạng và giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu
quả kinh tế sử dụng đất canh tác ở ngoại thành Hà Nội, Luận án tiến sĩ kinh
Trang 1111
12 Bùi Quang Toản và các cộng sự (1985), Đánh giá và quy hoạch sử dụng đất
hoang Việt Nam, Hà Nội
13 Nguyễn Thị Vòng và các cộng sự (2001), Nghiên cứu và xây dựng quy trình
công nghệ đánh giá hiệu quả sử dụng đất thông qua chuyển đổi cơ cấu cây trồng, Đề tài nghiên cứu cấp Tổng cục, Hà Nội
14 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, “Chiến lược phát triển nông nghiệp,
nông thôn giai đoạn 2011 - 2020” ban hành kèm theo công văn số:
3310/BNN-KH ngày 12/10/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Hà Nội,
2009
15 Luật đất đai 2003 (2003), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
16 Hội khoa học đất (2000), Đất Việt Nam, NXB Nông nghiệp, Hà Nội
17 Tổng cục thống kê (2013), Niên giám thống kê năm 2000-2012, NXB Thống
kê, Hà Nội
18 Từ điển tiếng việt (1992), Trung tâm từ điển viện ngôn ngữ học, Hà Nội,
tr.422
19 Nghị quyết số 17/2001/QH13 ngày 22 tháng 11 năm 2011 của Quốc hội về
Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ đầu (2011-2015) cấp quốc gia;
20 Nghị quyết số 06-NQ/ĐH của Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh Hà Giang lần
thứ XV;
21 Quyết định số 10/1998/QĐ - TTg ngày 23/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ về
việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam đến năm 2020;
22 Quyết định số 4544/QĐ-UBND ngày 03 tháng 11 năm 2009 của Chủ tịch
Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang về việc phê duyệt dự án lập quy hoạch sử dụng đất cấp Tỉnh đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ đầu (2011 - 2015) tỉnh Hà Giang;
23 Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Hà Giang giai đoạn 2006 -
2020;
Trang 12B - Tiếng Anh
24 ESCAP/FAO/UNIDO (1993), Balanced Fertilizer Use It practical Importance
and Guidelines for Agriculture in Asia Pacific Region, United Nation New
York, page 11 - 13
25 FAO (1992), “Land evaluation and farming systems analysis fof land use
planning”, FAO/ROME
26 FAO/UNESCO (1992), Guideline for soil description, ROME
27 FAO (1993), Farming systems development, ROME
28 Tadon H.L.S (1993), Soilfertility and fertilizer Use an Overview of
Research for Increasing and Sustaining Crop Productivity, CASAFA - ISSS - TWA, Workshop on the Integration of Natural and Man Made Chemicals in
Sustainable Agriculture in Asia, New Delhy, India
C- Tài liệu trên internet
29 Bách khoa toàn thư Việt Nam Http/dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn