Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức đội trong liên đội trường tiểu học lê lợi

I. Phần mở đầu: 1. Lý do chọn đề tài. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức tập hợp giáo dục thiếu nhi trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ, công dân có ích trong tương lai và lấy 5 điều Bác Hồ dạy làm mục tiêu phấn đấu và rèn luyện. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh được khẳng định là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, nó thể hiện sự lớn mạnh của Đội trong quá trình hoạt động, tạo cho Đội viên được giáo dục và tự giáo dục thông qua các hoạt động tập thể mà Đội tổ chức. Nghi thức Đội là một phương tiện giáo dục của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Với những quy định biểu hiện bằng ngôn ngữ, hình thức tượng trưng, thủ tục, nghi lễ và đội ngũ, nghi thức Đội góp phần mạnh mẽ vào việc xây dựng phương pháp giáo dục toàn diện, mang nét đặc trưng của Đội. Trong đó, nổi bật là giáo dục ý thức kỉ luật, tư thế, tác phong và tinh thần tập thể cho Đội viên, tạo ra vẻ đẹp tính nghiêm chỉnh và sự thống nhất của tổ chức Đội. Nghi thức Đội được tiến hành thường xuyên trong mọi hoạt động rèn luyện của Đội để tạo thành thói quen, nề nếp tốt cho Đội viên trong tổ chức Đội. Việc tiến hành giáo dục bằng nghi thức Đội đòi hỏi phải có tính thuyết phục cao, tính nghiêm túc, chính xác và thống nhất. Có như vậy mới làm cho nghi thức Đội trở thành nhu cầu thực sự của mỗi Đội viên và tập thể Đội. Các Đội viên khi tham gia các hoạt động tập trung như: chào cờ, sinh hoạt tập thể đầu tuần, thể dục giữa giờ, lễ kỉ niệm… mỗi Đội viên cần phải thực hiện đúng các động tác thực hành nghi thức Đội. Đó là một vấn đề mà mỗi giáo viên tổng phụ trách, Anh chị phụ trách, Đội viên luôn quan tâm. Vấn đề đặt ra ở đây là phải rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội, đó là yếu tố quyết định đến sự thành công của việc thực hiện đúng, thành thạo nghi thức Đội. Muốn thực hiện tốt các động tác về Nghi thức Đội, không thể không nghiên cứu kĩ về nghi thức Đội và phương pháp tập luyện về nghi thức Đội, đặc biệt là biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Đội viên. Để tổ chức tốt việc này, giáo viên tổng phụ trách Đội cần có tài liệu cung cấp những kiến thức lí thuyết về các động tác thực hành nghi thức Đội, và có biện pháp cụ thể cho từng động tác. Điều đó một lần nữa khẳng định: Tổ chức Đội là một tổ chức không thể thiếu trong các trường THCS và Tiểu học. Nếu hướng dẫn các em thực hiện đúng theo Điều lệ Đội và thực hành đúng nghi thức Đội thì sẽ góp phần giáo dục các em trở thành con ngoan trò giỏi, xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước. Trải qua quá trình làm Tổng phụ trách Đội tại trường tiểu học Lê Lợi từ năm 2013 đến nay với vốn tích luỹ kinh nghiệm có được từ thực tiễn trong quá trình công tác, trong quá trình tìm hiểu tài liệu tôi nhận thấy rằng: Trong công tác Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, việc hướng dẫn thực hành nghi thức Đội trong nhà trường nói chung và trường Tiểu học Lê Lợi nói riêng là rất quan trọng. Mặc dù đề tài tôi đang nghiên cứu đã được nhiều anh chị tổng phụ trách nghiên cứu và đưa ra khá nhiều biện pháp, giải pháp rất hay để nâng cao kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Đội viên nhưng tôi nhận thấy biện pháp, giải pháp đó chỉ phù hợp với những trường lớn, thuận lợi, không có học sinh dân tộc thiểu số. Khi tôi áp dụng các biện pháp đó vào trường tôi thì kết quả không được cao, các em khó thực hiện các kĩ năng thực hành nghi thức Đội. Đối với những trường khó khăn, có nhiều học sinh là dân tộc thiểu số như liên đội trường Tiểu học Lê lợi thì cũng rất cần có những biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội phù hợp hơn. Nên tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội trong Liên đội trường Tiểu học Lê Lợi” làm đề tài nghiên cứu, với mong muốn sẽ đưa ra các biện pháp, giải pháp để rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Đội viên, góp phần nâng cao hoạt động Đội trong nhà trường, đặc biệt là kĩ năng thực hiện 7 yêu cầu Đội viên của các em đúng theo nghi thức Đội. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài. Mục tiêu: Đưa ra một số biện pháp rèn kĩ năng thực hành nghi thức Đội, nhằm đẩy mạnh hoạt động Đội trong nhà trường và nâng cao kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho từng Đội viên. Nhiệm vụ: Khảo sát thực trạng hoạt động Đội tại Liên đội. Nghiên cứu tầm quan trọng, sự cần thiết việc rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội trong nhà trường. Từ đó tìm ra các biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội trong nhà trường. 3. Đối tượng nghiên cứu. Kĩ năng thực hành nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trong trường tiểu học Lê Lợi. 4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu. Nghiên cứu “Nghi thức và hướng dẫn thực hiện nghi thức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh” của Hội đồng Đội Trung ương. Tiến hành nghiên cứu về thực trạng thực hành nghi thức Đội trong nhà trường năm học 2015 – 2016. 5. Phương pháp nghiên cứu. a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận Ph¬¬ương pháp phân tích tổng hợp tài liệu; Phư¬¬ơng pháp khái quát hóa các nhận định độc lập. b) Nhóm ph¬¬ương pháp nghiên cứu thực tiễn Phư¬¬ơng pháp điều tra; Ph¬¬ương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục; Phư¬¬ơng pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động; Ph¬¬ương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm. c) Ph¬¬ương pháp thống kê toán học Phương pháp phân tích, xử lý số liệu. II. Phần nội dung: 1. Cơ sở lý luận. Để thực hiện tốt 7 yêu cầu Đội viên và thực hành thành thạo các kĩ năng nghi thức Đội, trước hết chúng ta phải hiểu “Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh”. Khái niệm về nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh. Nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh là một phương tiện giáo dục của Đội. Đặc trưng của Nghi thức Đội là nó được thể hiện thông qua các biểu trưng, ngôn ngữ, lời nói và các nghi lễ, thủ tục để giáo dục Đội viên. Trong các nghi lễ, thủ tục hàng ngày và trong các ngày hoạt động quy mô, chính thức của Đội, nghi thức Đội được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc. Trong mọi hoạt động rèn luyện của Đội nghi thức tạo thành thói quen, nề nếp tốt cho đội viên trong tổ chức Đội. Góp phần khẳng định vai trò của tổ chức Đội trong sự nghiệp giáo dục. Nghi thức Đội ngày càng hoàn thiện cùng với sự phát triển của tổ chức Đội phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước và đáp ứng những nhu cầu của Đội viên. Ý nghĩa, vai trò của nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh. Nghi thức Đội là một hoạt động giáo dục đặc trưng cho Đội TNTP Hồ Chí Minh. Thông qua hoạt động này, tổ chức Đội được củng cố, phát triển và khẳng định vị trí, vai trò của mình với xã hội. Nghi thức Đội nhằm giáo dục toàn diện cho các em Đội viên mà trước hết là giáo dục ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần trách nhiệm trước tập thể, tạo nên tình cảm gắn bó, đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau để cùng tiến bộ. Hoạt động Nghi thức Đội giúp các em có thể lực cường tráng, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, tháo vát. Góp phần tạo nên vẻ đẹp cho người Đội viên, đẹp trong lời nói và đẹp trong hành động. Hoạt động nghi thức Đội tốt sẽ tạo thành thói quen, nề nếp tốt trong sinh hoạt hàng ngày cho tập thể và cá nhân đội viên như: trang phục đẹp, gọn gàng, sạch sẽ, ra vào lớp đúng giờ, trật tự, vệ sinh ngăn nắp… Để có được những Đội viên khoẻ mạnh, tháo vát nhanh nhẹn, gọn gàng, có ý thức tổ chức kỉ luật, có tinh thần trách nhiệm và biết đoàn kết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau. Vấn đề đặt ra ở đây là phải rèn kĩ năng. Kĩ năng là yếu tố quyết định đến sự thành công của việc thực hiện đúng, thành thạo Nghi thức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh. 2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu. Liên đội Tiểu học Lê Lợi có 4 Chi đội với trên 80 Đội viên lại chủ yếu là con em Đồng bào dân tộc thiêu số với tỉ lệ 80 – 90%, nhưng được sự quan tâm sâu sắc của Phòng Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng đội huyện và nhà trường đã hướng dẫn, chỉ đạo, cũng như sự quan tâm của các bậc phụ huynh học sinh, tạo điều kiện về vật chất, ủng hộ tinh thần giúp cho Liên đội hoạt động thông suốt và tăng thêm tinh thần trong việc học tập và hoạt động phong trào. Tổng phụ trách Đội, anh chị phụ trách Chi đội, lớp Nhi đồng ý thức trách nhiệm luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, luôn chú trọng việc rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Đội viên. Các em Đội viên ngoan hiền, lễ phép, vâng lời, chịu khó rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội. Vì vậy Liên đội đã có nhiều thành tích nổi bật trong các hoạt động như: các kì thi văn hoá, giao lưu, văn nghệ, thể dục thể thao và đặc biệt là phong trào hoạt động Đội. Liên đội đã tổ chức các hoạt động theo đúng Nghi thức, Nghi lễ Đội TNTP Hồ Chí Minh, Đội viên nắm được cơ bản 7 yêu cầu Đội viên và thực hành Nghi thức Đội tương đối tốt. Liên đội nhiều năm là Liên đội vững mạnh. Song thực tế cho thấy để tổ chức Đội trong nhà trường hoạt động được như đúng yêu cầu của Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh đã đề ra là một vấn đề hết sức nan giải, đặc biệt là tổ chức các hoạt động Nghi thức Đội cho thiếu nhi trong trường, phần lớn thời gian dành để cho các em học tập. Mỗi tuần chỉ có thể bố trí được 01 buổi để hoạt động Đội lồng ghép vào chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp nên chất lượng các buổi hoạt động chưa thật sự cao. Kĩ năng thực hành Nghi thức Đội đội viên còn sai nhiều đặc biệt là thực hành Nghi thức Đội sửa đổi. Cụ thể dựa vào kết quả kiểm tra chuyên hiệu “Nghi thức Đội” của toàn Liên đội năm 2014 2015 như sau: Tổng số Đội viên KẾT QUẢ Giỏi Khá Trung bình SL % SL % SL % 87 15 17,2% 32 36.8% 40 45,9% Từ đó nhận thấy trong các đợt kiểm tra về chuyên hiệu “Nghi thức Đội viên” của các năm học trước chất lượng chưa được như mong muốn. Học sinh đa số là dân tộc thiểu số các em còn e dè, nhút nhát, sự chú ý tập trung chưa cao, tiếp thu chậm, chưa phát huy được tính tự quản, chưa chủ động tham gia các hoạt động của Đội. Rất nhiều em chưa thực hiện được các kĩ năng thực hành Nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh, mặt khác thời lượng để luyện tập Nghi thức Đội thì có hạn, vì thế trong một vài buổi tập, giáo viên tổng phụ trách cũng không có đủ thời gian để quan tâm đến từng đội viên. Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, kinh phí hạn hẹp nên việc tổ chức các hoạt động Đội nhiều khó khăn, kết quả chưa như mong muốn. Phụ huynh của các em chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của công tác Đội trong nhà trường đặc biệt là Nghi thức Đội trong nhà trường. Giáo viên tổng phụ trách cũng như giáo viên chủ nhiệm, vẫn còn áp dụng các biện pháp cũ chưa đưa ra được các biện pháp mới. Một số Đội viên chưa thực sự hiểu ý nghĩa, vai trò của việc rèn luyện và thực hành Nghi thức Đội, dẫn tới kĩ năng rèn luyện thực hành Nghi thức Đội của các em còn nhiều hạn chế dễ làm sai các động tác, ảnh hưởng tới toàn Liên đội khi thực hành Nghi thức Đội sẽ không đồng đều. Từ những vấn đề về thực trạng nêu ở trên ta dễ dàng nhận thấy rằng việc thực hành đúng Nghi thức Đội rất quan trọng trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp, nhưng thực tế kĩ năng rèn luyện thực hành Nghi thức Đội của Đội viên chưa tốt và việc tập luyện cho các em còn nhiều bất cập. Trước đây tôi đã áp dụng nhiều biện pháp để nâng cao kĩ năng rèn luyện Nghi thức Đội cho các em tại Liên đội, tuy nhiên kết quả đạt được chưa cao do các biện pháp chưa thực sự phù hợp với đối tượng, do khai thác, áp dụng biên pháp đó chưa triệt để như: Phương pháp hướng dẫn của giáo viên tổng phụ trách Đội: còn xem nhẹ kĩ năng thực hành các động tác cơ bản, chi tiết. Thường huớng dẫn sơ sài, làm mẫu quá nhanh các em quan sát không kịp sau đó chỉ cho các em làm 1 2 lần rồi chuyển động tác khác. Khi các em thực hiện nhóm giáo viên không quán triệt các em nên các em lợi dụng làm việc riêng. Phương pháp nghiên cứu tài liệu: giáo viên cho các em nghiên cứu nhưng không kiểm tra, trao đổi với các em nên các em khó tiếp thu nội dung kiến thức. Biện pháp kiểm tra đánh giá: Còn ít tổ chức các đợt kiểm tra, hội thi Nghi thức Đội nên các em không có tinh thần phấn đấu. Từ những vấn đề trên tôi thấy cần phải đổi mới các phương pháp, cần có nhiều biện pháp, giải pháp mới phù hợp hơn, áp dụng triệt để hơn để nâng cao kĩ năng thực hành Nghi thức Đội cho các em, giúp các em nắm được ý nghĩa, vai trò của việc rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội để các em không ngừng tự rèn luyện bản thân mình từ đó góp phần vào xây dựng công tác Đội ngày càng vững mạnh. 3. Nội dung và hình thức của giải pháp: a. Mục tiêu của giải pháp Nhìn rõ được thực trạng về việc thực hành nghi thức Đội của đội viên để phát huy những điểm mạnh, khắc phục và hạn chế những điểm yếu. Đồng thời đưa ra được những biện pháp, giải pháp phù hợp để nâng cao kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho đội viên. Biện pháp tuyên truyền, giáo dục: vì phụ huynh cũng như các em chưa hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Đội trong trường học nên phụ huynh không tạo điều kiện cho các em rèn luyện, còn các em không hiểu rèn luyện nghi thức Đội để làm gì làm cho các em không tự rèn luyện. Biện pháp tuyên truyền, giáo dục giúp phụ huynh cũng như các em hiểu rõ hơn vai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Đội trong trường học lúc này phụ huynh sẽ tạo điều kiện cho các em, các em tự ý thức và tự mình rèn luyện nghi thức Đội. Biện pháp tìm hiểu nội dung ”Nghi thức và huớng dẫn thực hiện nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh” giúp các em hiểu và nắm nội dung lý thuyết nghi thức Đội. Biện pháp áp dụng công nghệ thông tin: tạo hứng thú cho các em khi nghiên cứu, các em ghi nhớ các động tác thực hành nghi thức Đội nhanh hơn, có thể tự rèn luyện không cần sự hướng dẫn của giáo viên. Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của tổng phụ trách Đội: các em Đội viên được trực tiếp quan sát các động tác dưới sự phân tích cụ thể từng động tác một của giáo viên. Được giáo viên chỉnh sửa động tác sai, giúp các em thực hiện động tác chính xác, theo đúng trình tự. Biện pháp tập huấn: nâng cao kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Anh chị phụ trách, Chỉ huy Đội. Chỉ huy Đội nắm vững khẩu lệnh, tác phong nhanh nhẹn, nhạy bén trong chỉ huy. Biện pháp kiểm tra đánh giá: giúp tổng phụ trách, anh chị phụ trách nắm được khả năng thực hành nghi thức Đội của các em. Các em được thực hành nghi thức Đội theo một trình tự. b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp Biện pháp tuyên truyền, giáo dục Muốn các em tự giác tập luyện tôi đã tổ trức tuyên truyền, định hướng cho các em để các em hiểu được vai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Đội trong trường học. Ví dụ như: Tổ chức tuyên truyền vào chương trình phát thanh măng non, lồng ghép vào các buổi sinh hoạt đội. Tổ chức cuộc thi tìm hiểu về ý nghĩa, vai trò việc thực hành nghi thức Đội trong trường học. Tôi kết hợp với giáo viên chủ nhiệm triển khai tới phụ huynh các em, giúp phụ huynh nắm được tầm quan trọng của việc thực hành nghi thức Đội để phụ huynh tạo điều kiện cho các em, động viên các em rèn luyện. Biện pháp tìm hiểu nội dung ”Nghi thức và hướng dẫn thực hiện nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh”. (Nghi thức Đội sửa đổi ban hành ngày 10 tháng 8 năm 2015 của Hội Đồng Đội Trung ương) Giáo viên tổng phụ trách Đội, anh chị phụ trách luôn tự tìm hiểu nội dung tài liệu, phải nắm vững các nội dung kiến thức về nghi thức Đội. Yêu cầu các em Đội viên tự nghiên cứu nội dung nghi thức Đội trong sổ tay Đội viên và trong tài liệu do giáo viên tổng phụ trách đưa cho. Nắm được nội dung 7 yêu cầu đối với Đội viên. Tôi xây dựng nội dung tài liệu dành riêng cho học sinh dựa trên tài liệu của Hội Đồng Đội Trung ương. Tôi phân nội dung ra nhiều phần nhỏ và yêu cầu học sinh nghiên cứu theo từng phần khi nào nắm vững kiến thức phần này mới chuyển sang nội dung phần khác. Sau khi cho các em nghiên cứu thì giáo viên tổng phụ trách tiến hành kiểm tra kiến thức các em xem các em nắm được những gì, thiếu sót vấn đề gì để bổ sung. Giáo viên tổng phụ trách đưa ra các câu hỏi cho các em trả lời, mời em khác nhận xét, bổ sung câu trả lời rồi giáo viên tổng phụ trách mới giải đáp, bổ sung thêm sẽ giúp các em nhớ được nhiều và lâu hơn. Biện pháp áp dụng công nghệ thông tin Là giáo viên dạy môn tin học nên tôi nhận thấy các em học sinh tiểu học rất hứng thú khi được học bằng máy chiếu hay học tại phòng máy nên khi tôi áp dụng vào hướng dẫn thực hành Nghi thức Đội các em cũng thấy thích hơn và có hiệu quả hơn. Bằng biện pháp này giúp các em nắm được nội dung của Nghi thức Đội, ghi nhớ các động tác nhanh hơn, các em có thể tự rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội mà không cần nhiều sự hướng dẫn của giáo viên. Tôi sử dụng máy chiếu để chiếu cho các em xem Video về các nội dung kĩ năng thực hành Nghi thức đội như: cách tháo khăn, thắt khăn quàng đỏ, chào kiểu Đội viên, hô, đáp khẩu hiệu đội, ba bài trống của Đội, các động tác trong đội hình, đội ngũ... hay hướng dẫn các em biết tự mở máy tính, mở đĩa... để xem lại các nội dung thực hành Nghi thức Đội vào thời gian rảnh. Tôi xây dựng các trò chơi nhỏ bằng các phần mềm soạn giảng với nội dung về nghi thức đội như vậy giúp các em thấy thoải mái, hứng thú hơn khắc ghi nội dung kiến thức lâu hơn. Ngoài ra tôi sử dụng máy chiếu, máy tính trong các buổi tập huấn đội cho thấy hiệu quả cao hơn tiết kiệm thời gian hơn. Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của Tổng phụ trách Đội Để có thể hướng dẫn cho Đội viên về nghi thức Đội, người giáo viên tổng phụ trách Đội nhất thiết phải là người thành thục và giỏi nghi thức Đội. Bản thân cần được đào tạo, có trình độ sư phạm và khả năng tiếp cận với đối tượng Thiếu nhi, yêu quý Thiếu nhi và thích làm việc với Thiếu nhi. Đồng thời khi hướng dẫn nghi thức Đội cho các em Thiếu nhi ở các độ tuổi khác nhau phụ trách Đội không được nóng vội, phải có thái độ hoà nhã, vui vẻ nhưng dứt khoát. Hướng dẫn nghi thức Đội phải được thực hiện theo quy trình từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp… Phải hướng dẫn cho các em nhận thức được ý nghĩa , tầm quan trọng và biểu trưng của nghi thức Đội, các kĩ năng cơ bản của người Đội viên rồi mới chuyển sang các động tác phối hợp phức tạp của cá nhân và tập thể. Để học và thực hiện nghi thức Đội có hiệu quả tốt nhất, giáo viên tổng phụ trách Đội nhắc Đội viên phải có thái độ đúng đắn, nghiêm túc và kiên trì,có trang phục cá nhân gọn gàng, tập trung chú ý ghi chép và nghe lệnh của người chỉ huy, khi thực hiện động tác phải nhanh nhẹn, dứt khoát, rõ ràng theo khẩu lệnh. Trước hết yêu cầu học sinh nắm được nội dung 7 yêu cầu đối với Đội viên. Đó là: Thuộc và hát đúng Quốc ca, Đội ca. Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ. Chào kiểu Đội viên. Các động tác cầm cờ, giương cờ, vác cờ, kéo cờ. Hô, đáp khẩu hiệu Đội. Các động tác cá nhân tại chỗ, di động. Biết 3 bài trống của Đội. + Giáo viên tổng phụ trách sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp trực quan: Nêu ý nghĩa của từng yêu cầu, đồng thời làm mẫu từng động tác có thể làm mẫu nhiều lần để học sinh ghi nhớ từng bước của động tác. + Học sinh quan sát từng bước của từng động tác đến tổng thể của từng động tác và làm theo mẫu. + Tiếp theo Giáo viên hỏi: Động tác này được thực hiện như thế nào? + Học sinh mô tả và thực hiện lại. + Giáo viên theo dõi uốn nắn sửa sai. + Chia nhóm để các em thực hiện. + Giáo viên hướng dẫn, theo dõi các em thực hiện. Chú ý: Khi hướng dẫn động tác nào thì phải hướng dẫn kĩ và cho học sinh tập luyện nhiều lần cho tới khi các em ghi nhớ và thực hiện tốt động tác rồi mới chuyển sang động tác mới, tránh trường hợp các em chưa nhớ kĩ động tác này đã phải nhớ động tác khác làm cho việc thực hiện các động tác dễ bị sai. Ví dụ : Hướng dẫn các em “Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ”. Trước hết giáo viên tổng phụ trách phải nói cho học sinh hiểu rằng: Khăn quàng đỏ là một phần cờ Tổ quốc, màu đỏ tượng trưng cho lý tưởng cách mạng. Đeo khăn quàng đỏ, Đội viên Đội TNTP Hồ Chí Minh tự hào về Tổ quốc, về Đảng Cộng sản Việt Nam, về Bác Hồ vĩ đại, về nhân dân Việt Nam anh hùng và nguyện phấn đấu để trở thành đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Rồi giáo viên tổng phụ trách mới hướng dẫn cụ thể từng động tác “Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ”. + Tay phải cầm một phần ba chiều dài của khăn. + Dùng hai tay dựng cổ áo. + Tay trái vuốt nhẹ chiều dài mép khăn, cầm một phần hai phần dải khăn còn lại. + Gấp xếp đổi chiều cạnh đáy khăn, để phần chiều cao khăn còn khoảng 15cm. + Đặt khăn vào cổ áo, so hai đầu khăn bằng nhau. + Đặt dải khăn bên trái lên trên dải khăn bên phải, vòng đuôi khăn bên trái vào trong, đưa lên kéo ra phía ngoài tạo thành nút thứ nhất với dải khăn bên phải (vị trí nút khăn tương đương với khuy áo thứ hai từ trên xuống). + Lấy dải khăn bên trái vòng xuống phía dưới dải khăn bên phải theo chiều từ trái sang phải và buộc tiếp thành nút thứ hai với dải khăn bên phải. + Chỉnh cho hai dải khăn xòe ra, sửa nút khăn vuông vắn, bẻ cổ áo xuống. Giáo viên tổng phụ trách cho học sinh thực hiện động tác thắt khăn xong rồi tiếp tục hướng dẫn động tác tháo khăn. + Tháo khăn quàng đỏ: tay trái cầm nút khăn, tay phải cầm dải khăn phải phía trên nút, rút khăn ra. Giáo viên tổng phụ trách chia nhóm để các em thực hiện theo nhóm. Lưu ý: Khi thực hành Nghi thức Đội, nếu sau động tác tháo khăn quàng đỏ là động tác thắt khăn quàng đỏ thì đội viên khi rút khăn ra, dùng tay phải giữ nguyên dải khăn đưa về phía trước hơi chếch về bên phải so với thân người, cánh tay phải song song với mặt đất. Giáo viên tổng phụ trách cho học sinh thực hiện động tác tháo khăn, sau đó yêu cầu học sinh thực hiện từng động tác một. Giáo viên theo dõi quan sát và sửa sai cho các em. Khi các em thực hiện hai động tác tương đối tốt thì cho các em thực hiện kết hợp hai động tác theo khẩu lệnh (Giáo viên trực tiếp hô khẩu lệnh). Biện pháp tập huấn Tập huấn cho anh chị phụ trách. Tại trường tôi đã tổ chức tập huấn cho anh chị phụ trách các chi đội về kĩ năng thực hành Nghi thức đội, giúp các anh chị phụ trách nắm vững 7 nội dung yêu cầu đối với đội viên, thực hiện thành thạo các động tác để anh chị phụ trách trực tiếp có thể hướng dẫn hay cho các em ôn tập hoặc áp dụng vào các buổi sinh hoạt của chi đội. Tập huấn cho cán bộ chỉ huy Đội. Người chỉ huy Đội là những Đội viên nắm vững các khẩu lệnh hô, thực hiện thành thạo các động tác về Nghi thức Đội (các động tác về đội hình, đội ngũ và các động tác chỉ định đội hình). Người Chỉ huy Đội có trang phục gọn gàng đúng quy định, tư thế nhanh nhẹn, nghiêm túc, chuẩn xác, khẩu lệnh hô to rõ, phải có dự lệnh, động lệnh, biết chọn địa hình, xác định phương hướng, vị trí tập hợp đội hình... Tôi phối hợp với Giáo viên chủ nhiệm lựa chọn đội ngũ cán bộ chỉ huy Đội xây dựng thành câu lạc bộ Chỉ huy Đội, số lượng mỗi Chi đội 3 – 5 em để tập huấn cho các em. Tôi đã tiến hành tập các động tác cho người chỉ huy Đội theo trình tự: + Tập hô các khẩu lệnh : khi hô to, rõ để các đơn vị đều nghe thấy. Chỉ huy phải kiểm tra hiệu quả của khẩu lệnh. Khi đội viên chưa thực hiện xong, chưa chuyển sang khẩu lệnh khác. + Tập chọn địa hình: chọn nơi rộng để tập hợp đội hình và phải phù hợp với những hoạt động đã dự định, tránh nơi có vật trở ngại hay lầy lội. + Tập xác định phương hướng: cần tránh nắng chiếu vào mặt, tránh hướng gió, tránh ô nhiễm môi trường, tránh hướng có hoạt động ồn ào. + Tập chọn vị trí, tư thế chỉ huy khi tập hợp: khi tập hợp chỉ huy đứng ở điểm chuẩn, tư thế nghiêm để các đơn vị lấy làm chuẩn, không được xê dịch vị trí. + Tập các động tác chỉ định đội hình: hàng dọc, hàng ngang, chữ U, vòng tròn. Sau khi được tập huấn và rèn luyện tổng phụ trách cử thành viên chỉ huy đội đến kèm và hướng dẫn Chi đội tập luyện. Biện pháp kiểm tra, đánh giá Chỉ đạo anh chị phụ trách thường xuyên kiểm tra và nhận xét các em về việc rèn luyện thực hành nghi thức Đội tại Chi đội báo cáo định kì về cho tổng phụ trách. Tổng phụ trách xây dựng kế hoạch, nội dung kiểm tra đánh giá từng Đội viên, từng Chi đội. Tuyên dương những Đội viên, Chi đội thực hiện tốt. Tôi tiến hành triển khai chuyên hiệu “Nghi thức Đội viên” để các em rèn luyện rồi tiến hành kiểm tra. Tổ chức hội thi “ Nghi thức Nghi lễ và Chỉ huy Đội giỏi” thi theo Chi đội. Xem đây là một buổi sinh hoạt Đội kết hợp hoạt động ngoại khoá, vừa mang tính kiểm tra đánh giá các bài học nghi thức Đội vừa mang tính giáo dục cao. Bởi lẽ học nghi thức Đội mà không được thực hành thì Đội viên sẽ không hiểu hết được ý nghĩa, vai trò của nghi thức Đội đối với công tác Đội đồng thời các em được thực hiện cả 7 yêu cầu Đội viên theo một hệ thống. Biện pháp khác Tại Liên đội tôi đưa ra quy định: Vào lúc xếp hàng vào lớp, lớp trưởng, chi đội trưởng (chỉ huy đội) cho các bạn thực hiện các động tác nghi thức Đội, mỗi buổi chỉ cần thực hiện 12 động tác. Ví dụ: Sáng thứ 2 thực hiện động tác “Chào”, Chiều cho thực hiện động tác “Quay phải, quay trái, quay đằng sau”. Sáng thứ 3 cho thực hiện động tác “Sang phải, sang trái, tiến lùi”, Chiều cho thực hiện động tác “tháo khăn, thắt khăn quàng đỏ”…dưới sự theo dõi, giám sát của Tổng phụ trách, Giáo viên chủ nhiệm và ban chỉ huy Liên đội. Bằng cách làm này các em sẽ nhớ và thực hiện tốt hơn kĩ năng Nghi thức Đội. c. Mối quan hệ giữa các biệp pháp, giải pháp Các biện pháp nêu trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau hỗ trợ lẫn nhau. Các biện pháp sau hỗ trợ cho biện pháp trước. Biện pháp tuyên truyền đóng vai trò quan trọng làm tiền đề cho các biện pháp vì muốn học sinh thực hiện tốt nghi thức Đội và có ý thức tự rèn luyện nghi thức Đội, trước hết phải tạo cảm hứng cho các em, giáo dục các em để các em hiểu được ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thực hành rèn luyện nghi thức đội. Khi các em đã hiểu và nắm được các em sẽ ý thức hơn, có thái độ nghiêm túc hơn trong khi thực hành nghi thức Đội từ đó ta áp dụng các biện pháp khác các em sẽ không nhàm chán mà chịu khó hợp tác, rèn luyện tốt hơn và sẽ có hiệu quả cao hơn. Tiếp theo ta áp dụng biện pháp ”nghiên cứu tài liệu” và ”áp dụng công nghệ thông tin” để các em nắm nội dung lý thuyết, có hình thành các động tác qua quan sát bài mẫu trên máy. Lúc này giáo viên tổng phụ trách hướng dẫn cho các em sẽ dễ dàng hơn, các em ghi nhớ nhanh hơn. Biện pháp ”nghiên cứu tài liệu” và ”áp dụng công nghệ thông tin” tùy theo điều kiện ta có thể áp dụng thường xuyên để các em hiểu sâu hơn nội dung nghi thức Đội. Biện pháp kiểm tra đánh giá cũng nên thực hiện thường xuyên, biện pháp này giáo viên tổng phụ trách sẽ có cái nhìn tổng quát hơn về việc thực hành nghi thức của các em. Các em sẽ hiểu hơn ý nghĩa, vai trò của Nghi thức Đội đối với công tác Đội đồng thời các em được thực hiện cả 7 yêu cầu Đội viên theo một hệ thống. d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu. Qua khảo nghiệm cho thấy hoạt động Đội được cải thiện có kết quả tốt hơn. Giáo viên tổng phụ trách nắm vững hơn chuyên môn nghiệp vụ. Anh chị phụ trách có kĩ năng thực hành Nghi thức Đội tốt. Đội viên biết tự ý thức, tự rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội. Nhờ sự vận dụng những biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội ở trên mà kết quả thực hiện các hoạt động Đội đạt được như sau: Khi học tập cũng như khi thực hiện Đội viên có thái độ đúng đắn, nghiêm túc hơn và biết kiên trì rèn luyện, trang phục cá nhân gọn gàng, tác phong có nhiều thay đổi. Đặc biệt nâng cao được sự hiểu biết của các em về công tác đội, kĩ năng thực hành nghi thức Đội tốt hơn. Hoạt động tập thể dục, múa hát giữa giờ ra chơi: 100% đội viên, nhi đồng biết tập hợp đội hình hàng dọc, hàng ngang, vòng tròn nhanh, khoảng cách đều và đúng quy định. Giúp cho việc tập trung đội hình các buổi chào cờ đầu tuần, tập thể dục, múa hát tập thể đảm bảo thời gian, đội hình đều và đẹp. 100% đội viên hát đúng Quốc ca, Đội ca và thực hiện tốt các động tác về Nghi thức Đội trong nghi lễ chào cờ đầu tuần. Đội trống, đội cờ và người chỉ huy thực hành thành thạo các động tác về Nghi thức Đội. Trong các buổi lễ lớn, ngày kỉ niệm được tổ chức đúng theo nghi thức, nghi lễ Đội, kiểm tra chuyên hiệu ”Nghi thức Đội” kết quả thu được như mong muốn. Trước khi áp dụng các biện pháp, giải pháp trên kết quả thực hành nghi thức Đội như sau. Tổng số Đội viên KẾT QUẢ Giỏi Khá Trung bình SL % SL % SL % 84 15 17,8% 32 38,1% 37 44,1% Sau khi áp dụng các biện pháp, giải pháp kết quả thực hành nghi thức Đội có như sau: Tổng số Đội viên KẾT QUẢ Giỏi Khá Trung bình SL % SL % SL % 84 25 29.8 43 51.2 16 19 Qua kết quả của đợt kiểm tra ở bảng trên, ta thấy việc Đội viên thực hành kĩ năng Nghi thức Đội có kết quả tốt hơn. Cụ thể đạt giỏi 25 em chiếm 29,8% tăng 10 em, khá 43 em chiếm 51% tăng 11 em. Đội viên đạt mức trung bình 16 em chiếm 19% giảm 21 em. III. Phần kết luận, kiến nghị: 1. Kết luận. Sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội trong Liên đội trường Tiểu học Lê Lợi” là một cố gắng của bản thân tôi thể hiện sự đổi mới về phương pháp tổ chức hoạt động Đội trong nhà trường. Việc tiến hành giáo dục bằng Nghi thức Đội đòi hỏi phải có tính thuyết phục cao, tính nghiêm túc, tính chính xác và thống nhất. Có như vậy mới làm cho Nghi thức Đội trở thành nhu cầu thực sự của mỗi Đội viên, Nhi đồng và tập thể Đội. Sáng kiến này tôi muốn đi sâu phân tích các biện pháp rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội để làm cơ sở lí luận cho việc vận dụng các biện pháp làm nâng cao kĩ năng thực hành Nghi thức Đội cho học sinh. Từ việc tìm hiểu những yêu cầu về nội dung thực hành Nghi thức Đội cần có của học sinh và từ thực tiễn làm công tác Tổng phụ trách Đội, tôi đã đưa ra một số biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội. Sau khi áp dụng các biện pháp, giải pháp đó tại Trường Tiểu học Lê Lợi tôi thấy mọi hoạt động Đội trong nhà trường đạt kết quả như mong muốn và đã nâng cao được kĩ năng thực hành Nghi thức Đội cho từng Đội viên. Để rèn luyện được kĩ năng thực hành Nghi thức Đội cho từng Đội viên, hay nâng cao công tác Đội trong nhà trường, tôi nhận thấy cần phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các ban ngành, đoàn thể, giữa giáo viên tổng phụ trách với giáo viên chủ nhiệm, với phụ huynh học sinh, đặc biệt tổng phụ trách luôn vui vẻ, hoà nhã nhưng dứt khoát khi làm việc với các em. Từ những biện pháp, giải pháp trên tôi tiếp tục nghiên cứu tìm ra những biện pháp, giải pháp để kĩ năng thực hành Nghi thức Đội trong trường có kết quả cao hơn. Và mong muốn những biện pháp, giải pháp trên áp dụng được cho các trường khó khăn, có học sinh là dân tôc thiểu số. 2. Kiến nghị. Qua thời gian làm giáo viên kiêm tổng phụ trách Đội tại trường Tiểu học Lê Lợi, bản thân tôi đã hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh đồng thời biết rằng tổ chức Đội là tổ chức Giáo dục không thể thiếu được trong các nhà trường. Vì vậy tôi xin được đưa ra một số kiến nghị như sau: Nhà trường cần bố trí một buổi sinh hoạt dành riêng cho Đội để các em được sinh hoạt Đội, tìm hiểu về truyền thống Đội và được học nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Tạo điều kiện để giáo viên tổng phụ trách Đội có thêm quỹ thời gian để nghiên cứu thêm tài liệu Đội, các trò chơi tập thể…để phục vụ cho các buổi sinh hoạt Đội thêm phong phú đa dạng hơn giúp các em thấy vui và chủ động tham gia các hoạt động của Đội. Trong quá trình thực hiện sáng kiến này, mặc dù đã cố gắng song không tránh khỏi thiếu sót. Mong quý cấp lãnh đạo, các giáo viên chủ nhiệm và các bạn đồng nghiệp cùng góp ý để tôi hoàn thiện sáng kiến này. Tôi hy vọng rằng, sáng kiến này sẽ góp phần không nhỏ vào việc tổ chức các hoạt động Đội nói chung và rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội nói riêng. Đồng thời nó có thể là tài liệu tham khảo bổ ích cho các giáo viên tổng phụ trách Đội trong quá trình tổ chức hoạt động Đội. Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân trong công tác Đội. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để bản sáng kiến kinh nghiệm được đầy đủ và hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn NGƯỜI VIẾT Hòa Quang Hải NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN (Ký tên, đóng dấu) NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN (Ký tên, đóng dấu) TÀI LIỆU THAM KHẢO STT Tên tài liệu Tác giả 1 Sổ tay Phụ trách Đội Nhà xuất bản Kim Đồng 2 Tài liệu Nghi thức Đội sửa đổi Hội đồng Đội Trung ương Mục lục I. Phần mở đầu: 2 1. Lý do chọn đề tài. 2 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài. 3 3. Đối tượng nghiên cứu. 4 II. Phần nội dung: 5 1. Cơ sở lý luận. 5 2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu. 6 3. Nội dung và hình thức của giải pháp: 9 c. Mối quan hệ giữa các biệp pháp, giải pháp 18 d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu. 19 III. Phần kết luận, kiến nghị: 20 1. Kết luận. 20 2. Kiến nghị. 21

Hồ Chí Minh Với những quy định biểu hiện bằng ngôn ngữ, hình thức tượngtrưng, thủ tục, nghi lễ và đội ngũ, nghi thức Đội góp phần mạnh mẽ vào việc xâydựng phương pháp giáo dục toàn diện, mang nét đặc trưng của Đội Trong đó, nổibật là giáo dục ý thức kỉ luật, tư thế, tác phong và tinh thần tập thể cho Đội viên,tạo ra vẻ đẹp tính nghiêm chỉnh và sự thống nhất của tổ chức Đội Nghi thức Độiđược tiến hành thường xuyên trong mọi hoạt động rèn luyện của Đội để tạo thànhthói quen, nề nếp tốt cho Đội viên trong tổ chức Đội Việc tiến hành giáo dục bằngnghi thức Đội đòi hỏi phải có tính thuyết phục cao, tính nghiêm túc, chính xác vàthống nhất Có như vậy mới làm cho nghi thức Đội trở thành nhu cầu thực sự củamỗi Đội viên và tập thể Đội.

Các Đội viên khi tham gia các hoạt động tập trung như: chào cờ, sinh hoạt tậpthể đầu tuần, thể dục giữa giờ, lễ kỉ niệm… mỗi Đội viên cần phải thực hiện đúngcác động tác thực hành nghi thức Đội Đó là một vấn đề mà mỗi giáo viên tổng phụtrách, Anh chị phụ trách, Đội viên luôn quan tâm Vấn đề đặt ra ở đây là phải rènluyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội, đó là yếu tố quyết định đến sự thành côngcủa việc thực hiện đúng, thành thạo nghi thức Đội

Muốn thực hiện tốt các động tác về Nghi thức Đội, không thể không nghiêncứu kĩ về nghi thức Đội và phương pháp tập luyện về nghi thức Đội, đặc biệt làbiện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Đội viên Để tổ chức tốtviệc này, giáo viên tổng phụ trách Đội cần có tài liệu cung cấp những kiến thức lí

thuyết về các động tác thực hành nghi thức Đội, và có biện pháp cụ thể cho từngđộng tác.

Điều đó một lần nữa khẳng định: Tổ chức Đội là một tổ chức không thể thiếutrong các trường THCS và Tiểu học Nếu hướng dẫn các em thực hiện đúng theoĐiều lệ Đội và thực hành đúng nghi thức Đội thì sẽ góp phần giáo dục các em trởthành con ngoan trò giỏi, xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước

Trải qua quá trình làm Tổng phụ trách Đội tại trường tiểu học Lê Lợi từ năm

2013 đến nay với vốn tích luỹ kinh nghiệm có được từ thực tiễn trong quá trìnhcông tác, trong quá trình tìm hiểu tài liệu tôi nhận thấy rằng: Trong công tác ĐộiThiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, việc hướng dẫn thực hành nghi thức Độitrong nhà trường nói chung và trường Tiểu học Lê Lợi nói riêng là rất quan trọng.Mặc dù đề tài tôi đang nghiên cứu đã được nhiều anh chị tổng phụ trách nghiên

cứu và đưa ra khá nhiều biện pháp, giải pháp rất hay để nâng cao kĩ năng thực hành

nghi thức Đội cho Đội viên nhưng tôi nhận thấy biện pháp, giải pháp đó chỉ phùhợp với những trường lớn, thuận lợi, không có học sinh dân tộc thiểu số Khi tôi ápdụng các biện pháp đó vào trường tôi thì kết quả không được cao, các em khó thựchiện các kĩ năng thực hành nghi thức Đội Đối với những trường khó khăn, cónhiều học sinh là dân tộc thiểu số như liên đội trường Tiểu học Lê lợi thì cũng rất

cần có những biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội phù hợp hơn Nên tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội trong Liên đội trường Tiểu học Lê Lợi” làm đề tài nghiên cứu,

với mong muốn sẽ đưa ra các biện pháp, giải pháp để rèn luyện kĩ năng thực hànhnghi thức Đội cho Đội viên, góp phần nâng cao hoạt động Đội trong nhà trường,đặc biệt là kĩ năng thực hiện 7 yêu cầu Đội viên của các em đúng theo nghi thứcĐội

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu:

Đưa ra một số biện pháp rèn kĩ năng thực hành nghi thức Đội, nhằm đẩymạnh hoạt động Đội trong nhà trường và nâng cao kĩ năng thực hành nghi thứcĐội cho từng Đội viên.

Nhiệm vụ:

Khảo sát thực trạng hoạt động Đội tại Liên đội

Nghiên cứu tầm quan trọng, sự cần thiết việc rèn luyện kĩ năng thực hànhnghi thức Đội trong nhà trường

Từ đó tìm ra các biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức Đội trongnhà trường

3 Đối tượng nghiên cứu

Kĩ năng thực hành nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trongtrường tiểu học Lê Lợi

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu “Nghi thức và hướng dẫn thực hiện nghi thức Đội Thiếu niên tiềnphong Hồ Chí Minh” của Hội đồng Đội Trung ương

Tiến hành nghiên cứu về thực trạng thực hành nghi thức Đội trong nhà trườngnăm học 2015 – 2016

5 Phương pháp nghiên cứu

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;

Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra;

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;

Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

c) Phương pháp thống kê toán học

Phương pháp phân tích, xử lý số liệu.

II Phần nội dung:

1 Cơ sở lý luận

Để thực hiện tốt 7 yêu cầu Đội viên và thực hành thành thạo các kĩ năng nghithức Đội, trước hết chúng ta phải hiểu “Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của nghi thứcĐội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh”

Khái niệm về nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh.

Nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh là một phương tiện giáo dục của Đội Đặctrưng của Nghi thức Đội là nó được thể hiện thông qua các biểu trưng, ngôn ngữ,lời nói và các nghi lễ, thủ tục để giáo dục Đội viên

Trong các nghi lễ, thủ tục hàng ngày và trong các ngày hoạt động quy mô,chính thức của Đội, nghi thức Đội được thực hiện thường xuyên, nghiêm túc.Trong mọi hoạt động rèn luyện của Đội nghi thức tạo thành thói quen, nề nếp tốtcho đội viên trong tổ chức Đội Góp phần khẳng định vai trò của tổ chức Đội trong

sự nghiệp giáo dục

Nghi thức Đội ngày càng hoàn thiện cùng với sự phát triển của tổ chức Độiphù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nước và đáp ứng những nhu cầu củaĐội viên

Ý nghĩa, vai trò của nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh.

Nghi thức Đội là một hoạt động giáo dục đặc trưng cho Đội TNTP Hồ ChíMinh Thông qua hoạt động này, tổ chức Đội được củng cố, phát triển và khẳngđịnh vị trí, vai trò của mình với xã hội

Nghi thức Đội nhằm giáo dục toàn diện cho các em Đội viên mà trước hết làgiáo dục ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần trách nhiệm trước tập thể, tạo nên tìnhcảm gắn bó, đoàn kết, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau để cùng tiến bộ

Hoạt động Nghi thức Đội giúp các em có thể lực cường tráng, khoẻ mạnh,nhanh nhẹn, tháo vát Góp phần tạo nên vẻ đẹp cho người Đội viên, đẹp trong lờinói và đẹp trong hành động.

Hoạt động nghi thức Đội tốt sẽ tạo thành thói quen, nề nếp tốt trong sinh hoạthàng ngày cho tập thể và cá nhân đội viên như: trang phục đẹp, gọn gàng, sạch sẽ,

ra vào lớp đúng giờ, trật tự, vệ sinh ngăn nắp…

Để có được những Đội viên khoẻ mạnh, tháo vát nhanh nhẹn, gọn gàng, có ýthức tổ chức kỉ luật, có tinh thần trách nhiệm và biết đoàn kết yêu thương giúp đỡlẫn nhau Vấn đề đặt ra ở đây là phải rèn kĩ năng Kĩ năng là yếu tố quyết định đến

sự thành công của việc thực hiện đúng, thành thạo Nghi thức Đội Thiếu niên tiềnphong Hồ Chí Minh

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Liên đội Tiểu học Lê Lợi có 4 Chi đội với trên 80 Đội viên lại chủ yếu là con

em Đồng bào dân tộc thiêu số với tỉ lệ 80 – 90%, nhưng được sự quan tâm sâu sắccủa Phòng Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng đội huyện và nhà trường đã hướng dẫn,chỉ đạo, cũng như sự quan tâm của các bậc phụ huynh học sinh, tạo điều kiện vềvật chất, ủng hộ tinh thần giúp cho Liên đội hoạt động thông suốt và tăng thêm tinhthần trong việc học tập và hoạt động phong trào

Tổng phụ trách Đội, anh chị phụ trách Chi đội, lớp Nhi đồng ý thức tráchnhiệm luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, luôn chú trọng việc rèn luyện kĩ năngthực hành nghi thức Đội cho Đội viên

Các em Đội viên ngoan hiền, lễ phép, vâng lời, chịu khó rèn luyện kĩ năngthực hành nghi thức Đội

Vì vậy Liên đội đã có nhiều thành tích nổi bật trong các hoạt động như: các kìthi văn hoá, giao lưu, văn nghệ, thể dục thể thao và đặc biệt là phong trào hoạtđộng Đội Liên đội đã tổ chức các hoạt động theo đúng Nghi thức, Nghi lễ ĐộiTNTP Hồ Chí Minh, Đội viên nắm được cơ bản 7 yêu cầu Đội viên và thực hànhNghi thức Đội tương đối tốt Liên đội nhiều năm là Liên đội vững mạnh

Song thực tế cho thấy để tổ chức Đội trong nhà trường hoạt động được nhưđúng yêu cầu của Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh đã đề ra là một vấn đề hết sứcnan giải, đặc biệt là tổ chức các hoạt động Nghi thức Đội cho thiếu nhi trongtrường, phần lớn thời gian dành để cho các em học tập Mỗi tuần chỉ có thể bố tríđược 01 buổi để hoạt động Đội lồng ghép vào chương trình giáo dục ngoài giờ lênlớp nên chất lượng các buổi hoạt động chưa thật sự cao.

Kĩ năng thực hành Nghi thức Đội đội viên còn sai nhiều đặc biệt là thực hànhNghi thức Đội sửa đổi

Cụ thể dựa vào kết quả kiểm tra chuyên hiệu “Nghi thức Đội” của toàn Liênđội năm 2014- 2015 như sau:

Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, kinh phí hạn hẹp nên việc tổ chức các hoạtđộng Đội nhiều khó khăn, kết quả chưa như mong muốn

Phụ huynh của các em chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của công tác Độitrong nhà trường đặc biệt là Nghi thức Đội trong nhà trường.

Giáo viên tổng phụ trách cũng như giáo viên chủ nhiệm, vẫn còn áp dụng cácbiện pháp cũ chưa đưa ra được các biện pháp mới

Một số Đội viên chưa thực sự hiểu ý nghĩa, vai trò của việc rèn luyện và thựchành Nghi thức Đội, dẫn tới kĩ năng rèn luyện thực hành Nghi thức Đội của các emcòn nhiều hạn chế dễ làm sai các động tác, ảnh hưởng tới toàn Liên đội khi thựchành Nghi thức Đội sẽ không đồng đều

Từ những vấn đề về thực trạng nêu ở trên ta dễ dàng nhận thấy rằng việc thựchành đúng Nghi thức Đội rất quan trọng trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp,nhưng thực tế kĩ năng rèn luyện thực hành Nghi thức Đội của Đội viên chưa tốt vàviệc tập luyện cho các em còn nhiều bất cập Trước đây tôi đã áp dụng nhiều biệnpháp để nâng cao kĩ năng rèn luyện Nghi thức Đội cho các em tại Liên đội, tuynhiên kết quả đạt được chưa cao do các biện pháp chưa thực sự phù hợp với đốitượng, do khai thác, áp dụng biên pháp đó chưa triệt để như:

Phương pháp hướng dẫn của giáo viên tổng phụ trách Đội: còn xem nhẹ kĩnăng thực hành các động tác cơ bản, chi tiết Thường huớng dẫn sơ sài, làm mẫuquá nhanh các em quan sát không kịp sau đó chỉ cho các em làm 1 -2 lần rồichuyển động tác khác Khi các em thực hiện nhóm giáo viên không quán triệt các

em nên các em lợi dụng làm việc riêng

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: giáo viên cho các em nghiên cứu nhưngkhông kiểm tra, trao đổi với các em nên các em khó tiếp thu nội dung kiến thức.Biện pháp kiểm tra đánh giá: Còn ít tổ chức các đợt kiểm tra, hội thi Nghithức Đội nên các em không có tinh thần phấn đấu

Từ những vấn đề trên tôi thấy cần phải đổi mới các phương pháp, cần cónhiều biện pháp, giải pháp mới phù hợp hơn, áp dụng triệt để hơn để nâng cao kĩnăng thực hành Nghi thức Đội cho các em, giúp các em nắm được ý nghĩa, vai tròcủa việc rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội để các em không ngừng tự rèn

luyện bản thân mình từ đó góp phần vào xây dựng công tác Đội ngày càng vữngmạnh

3 Nội dung và hình thức của giải pháp:

a Mục tiêu của giải pháp

Nhìn rõ được thực trạng về việc thực hành nghi thức Đội của đội viên để pháthuy những điểm mạnh, khắc phục và hạn chế những điểm yếu Đồng thời đưa rađược những biện pháp, giải pháp phù hợp để nâng cao kĩ năng thực hành nghi thứcĐội cho đội viên

Biện pháp tuyên truyền, giáo dục: vì phụ huynh cũng như các em chưa hiểu rõvai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Đội trong trường học nên phụ huynhkhông tạo điều kiện cho các em rèn luyện, còn các em không hiểu rèn luyện nghithức Đội để làm gì làm cho các em không tự rèn luyện Biện pháp tuyên truyền,giáo dục giúp phụ huynh cũng như các em hiểu rõ hơn vai trò, ý nghĩa của việcthực hành nghi thức Đội trong trường học lúc này phụ huynh sẽ tạo điều kiện chocác em, các em tự ý thức và tự mình rèn luyện nghi thức Đội

Biện pháp tìm hiểu nội dung ”Nghi thức và huớng dẫn thực hiện nghi thứcĐội TNTP Hồ Chí Minh” giúp các em hiểu và nắm nội dung lý thuyết nghi thứcĐội

Biện pháp áp dụng công nghệ thông tin: tạo hứng thú cho các em khi nghiêncứu, các em ghi nhớ các động tác thực hành nghi thức Đội nhanh hơn, có thể tự rènluyện không cần sự hướng dẫn của giáo viên

Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của tổng phụ trách Đội: các emĐội viên được trực tiếp quan sát các động tác dưới sự phân tích cụ thể từng động tácmột của giáo viên Được giáo viên chỉnh sửa động tác sai, giúp các em thực hiệnđộng tác chính xác, theo đúng trình tự

Biện pháp tập huấn: nâng cao kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Anh chị phụtrách, Chỉ huy Đội Chỉ huy Đội nắm vững khẩu lệnh, tác phong nhanh nhẹn, nhạybén trong chỉ huy

Biện pháp kiểm tra đánh giá: giúp tổng phụ trách, anh chị phụ trách nắm đượckhả năng thực hành nghi thức Đội của các em Các em được thực hành nghi thức Độitheo một trình tự

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

* Biện pháp tuyên truyền, giáo dục

Muốn các em tự giác tập luyện tôi đã tổ trức tuyên truyền, định hướng chocác em để các em hiểu được vai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Độitrong trường học

Ví dụ như: Tổ chức tuyên truyền vào chương trình phát thanh măng non, lồngghép vào các buổi sinh hoạt đội Tổ chức cuộc thi tìm hiểu về ý nghĩa, vai trò việcthực hành nghi thức Đội trong trường học

Tôi kết hợp với giáo viên chủ nhiệm triển khai tới phụ huynh các em, giúpphụ huynh nắm được tầm quan trọng của việc thực hành nghi thức Đội để phụhuynh tạo điều kiện cho các em, động viên các em rèn luyện

* Biện pháp tìm hiểu nội dung ”Nghi thức và hướng dẫn thực hiện nghi thứcĐội TNTP Hồ Chí Minh” (Nghi thức Đội sửa đổi ban hành ngày 10 tháng 8 năm

2015 của Hội Đồng Đội Trung ương)

Giáo viên tổng phụ trách Đội, anh chị phụ trách luôn tự tìm hiểu nội dung tàiliệu, phải nắm vững các nội dung kiến thức về nghi thức Đội.

Yêu cầu các em Đội viên tự nghiên cứu nội dung nghi thức Đội trong sổ tayĐội viên và trong tài liệu do giáo viên tổng phụ trách đưa cho Nắm được nội dung

7 yêu cầu đối với Đội viên

Tôi xây dựng nội dung tài liệu dành riêng cho học sinh dựa trên tài liệu củaHội Đồng Đội Trung ương Tôi phân nội dung ra nhiều phần nhỏ và yêu cầu họcsinh nghiên cứu theo từng phần khi nào nắm vững kiến thức phần này mới chuyểnsang nội dung phần khác

Sau khi cho các em nghiên cứu thì giáo viên tổng phụ trách tiến hành kiểm trakiến thức các em xem các em nắm được những gì, thiếu sót vấn đề gì để bổ sung.Giáo viên tổng phụ trách đưa ra các câu hỏi cho các em trả lời, mời em khác nhậnxét, bổ sung câu trả lời rồi giáo viên tổng phụ trách mới giải đáp, bổ sung thêm sẽgiúp các em nhớ được nhiều và lâu hơn

* Biện pháp áp dụng công nghệ thông tin

Là giáo viên dạy môn tin học nên tôi nhận thấy các em học sinh tiểu học rấthứng thú khi được học bằng máy chiếu hay học tại phòng máy nên khi tôi áp dụngvào hướng dẫn thực hành Nghi thức Đội các em cũng thấy thích hơn và có hiệuquả hơn Bằng biện pháp này giúp các em nắm được nội dung của Nghi thức Đội,ghi nhớ các động tác nhanh hơn, các em có thể tự rèn kĩ năng thực hành Nghi thứcĐội mà không cần nhiều sự hướng dẫn của giáo viên

Tôi sử dụng máy chiếu để chiếu cho các em xem Video về các nội dung kĩnăng thực hành Nghi thức đội như: cách tháo khăn, thắt khăn quàng đỏ, chào kiểuĐội viên, hô, đáp khẩu hiệu đội, ba bài trống của Đội, các động tác trong đội hình,đội ngũ hay hướng dẫn các em biết tự mở máy tính, mở đĩa để xem lại các nộidung thực hành Nghi thức Đội vào thời gian rảnh

Tôi xây dựng các trò chơi nhỏ bằng các phần mềm soạn giảng với nội dung vềnghi thức đội như vậy giúp các em thấy thoải mái, hứng thú hơn khắc ghi nội dungkiến thức lâu hơn

Ngoài ra tôi sử dụng máy chiếu, máy tính trong các buổi tập huấn đội chothấy hiệu quả cao hơn tiết kiệm thời gian hơn

* Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của Tổng phụ trách Đội

Để có thể hướng dẫn cho Đội viên về nghi thức Đội, người giáo viên tổng phụtrách Đội nhất thiết phải là người thành thục và giỏi nghi thức Đội Bản thân cầnđược đào tạo, có trình độ sư phạm và khả năng tiếp cận với đối tượng Thiếu nhi,yêu quý Thiếu nhi và thích làm việc với Thiếu nhi Đồng thời khi hướng dẫn nghithức Đội cho các em Thiếu nhi ở các độ tuổi khác nhau phụ trách Đội không đượcnóng vội, phải có thái độ hoà nhã, vui vẻ nhưng dứt khoát Hướng dẫn nghi thứcĐội phải được thực hiện theo quy trình từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phứctạp… Phải hướng dẫn cho các em nhận thức được ý nghĩa , tầm quan trọng và biểutrưng của nghi thức Đội, các kĩ năng cơ bản của người Đội viên rồi mới chuyểnsang các động tác phối hợp phức tạp của cá nhân và tập thể

Để học và thực hiện nghi thức Đội có hiệu quả tốt nhất, giáo viên tổng phụtrách Đội nhắc Đội viên phải có thái độ đúng đắn, nghiêm túc và kiên trì,có trangphục cá nhân gọn gàng, tập trung chú ý ghi chép và nghe lệnh của người chỉ huy,khi thực hiện động tác phải nhanh nhẹn, dứt khoát, rõ ràng theo khẩu lệnh

Trước hết yêu cầu học sinh nắm được nội dung 7 yêu cầu đối với Đội viên

Đó là:

- Thuộc và hát đúng Quốc ca, Đội ca

- Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ.

- Chào kiểu Đội viên

- Các động tác cầm cờ, giương cờ, vác cờ, kéo cờ

- Hô, đáp khẩu hiệu Đội

- Các động tác cá nhân tại chỗ, di động

- Biết 3 bài trống của Đội

+ Giáo viên tổng phụ trách sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp trựcquan: Nêu ý nghĩa của từng yêu cầu, đồng thời làm mẫu từng động tác có thể làmmẫu nhiều lần để học sinh ghi nhớ từng bước của động tác

+ Học sinh quan sát từng bước của từng động tác đến tổng thể của từng độngtác và làm theo mẫu

+ Tiếp theo Giáo viên hỏi: Động tác này được thực hiện như thế nào?

+ Học sinh mô tả và thực hiện lại

+ Giáo viên theo dõi uốn nắn sửa sai

+ Chia nhóm để các em thực hiện

+ Giáo viên hướng dẫn, theo dõi các em thực hiện

Chú ý: Khi hướng dẫn động tác nào thì phải hướng dẫn kĩ và cho học sinhtập luyện nhiều lần cho tới khi các em ghi nhớ và thực hiện tốt động tác rồi mớichuyển sang động tác mới, tránh trường hợp các em chưa nhớ kĩ động tác này đãphải nhớ động tác khác làm cho việc thực hiện các động tác dễ bị sai

Ví dụ : Hướng dẫn các em “Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ” Trước hết giáo viên tổng phụ trách phải nói cho học sinh hiểu rằng: Khăn quàng đỏ là một phần cờ

Tổ quốc, màu đỏ tượng trưng cho lý tưởng cách mạng Đeo khăn quàng đỏ, Đội viên Đội TNTP Hồ Chí Minh tự hào về Tổ quốc, về Đảng Cộng sản Việt Nam, về Bác Hồ vĩ đại, về nhân dân Việt Nam anh hùng và nguyện phấn đấu để trở thành đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Rồi giáo viên tổng phụ trách