TIỂU LUẬN (KINH tế THƯƠNG mại) xây dựng chương trình dự báo doanh thu bán hàng cho siêu thị minh cầu thái nguyên

yiy n p n:sốgiaiđoạnSaisốdựbáo:et= 5.Sai sốbìnhphương trung bình MSE= 6.Saisốbìnhphươngtrungbình chuẩn RMSE= +Saisốcủadựbáo: +Saisốdựbáolàsựchênhlệchgiữamứcđộthựctếvàmứcđộtínhtoántheo

T ổ ngquan v ề si ê u th ịMinh C ầ u Th á i Nguy ê n .42

2.2.1 Gi ớ ithi ệ u chung v ề si ê u th ịMinh C ầ u 42

2.2.2 C ô ng t á c qu ả n l ý b á n h à ng t ạ isi ê uth ị 43

3.2.5 D ự b á o b ằ ngph ươ ng ph á p san b ằ ng m ũ 59

3.2.6 Giaodi ệ n b á o c á o c á c ph ươ ngph á pd ự b á o 60

K

Ế TLU Ậ N 62

DANHMỤCHÌNHẢNH HÌNH 1.1 L Ư UĐ Ồ THU Ậ TTOÁNPH ƯƠ NGPHÁPH Ồ IQUYTUY Ế NTÍNH 18

HÌNH 1.2 L Ư UĐ Ồ THU Ậ TTOÁNPH ƯƠ NGPHÁPSANB Ằ NG M Ũ 20

HÌNH 1.3 L Ư UĐ Ồ THU Ậ TTOÁNPH ƯƠ NGPHÁPTRUNGBÌNHĐ Ộ NGGI Ả N Đ Ơ N 22

HÌNH 1.4 L Ư UĐ Ồ THU Ậ TTOÁNPH ƯƠ NGPHÁPTRUNGBÌNHĐ Ộ NG C Ó

QUY Ề N S Ố 24

GIAODI Ệ N D Ự BÁOH Ồ IQUYTHEOĐ ƯỜ NGTH Ẳ NG 58

HÌNH 3.6 GIÁ TR Ị D Ự BÁOTHEOPH ƯƠ NGPHÁPH Ồ IQUY Đ Ơ N 59

HÌNH 3.7 GIAODI Ệ N D Ự BÁODOANHTHU S Ử D Ụ NG HÀM TRENDVÀHÀM FORECAS T

59

HÌNH 3.8 GIAODI Ệ N D Ự BÁOB Ằ NGPH ƯƠ NG PH ÁP SANB Ằ NG M Ũ 60

HÌNH 3.9 GIAODI Ệ NBÁOCÁOCÁCPH ƯƠ NGPHÁP D Ự BÁODOANHTHU .60

1 Lýdochọnđềtài

LỜIMỞĐẦU

Xuhướngtoàncầuhóa,hiệnđạihóađưaViệtNamvàosựpháttriểnchúngcủathếgiới,thúcđẩynềnkinhtếpháttriểnnhanhchóng.ViệtNamđãgianhậpcáctổchứctrongkhuvựcvàthếgiớinhư:ASEAN,AFTA,APECvàđặcbiệtlàgianhậptổchứcthươngmạithếgiớiWTOvàotháng11năm2006

Quátrìnhhộinhậptạođiềukiệnchohoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhpháttriểnhơn

TrongthờigianthựctậptạiSiêuthịMinhCầu-TháiNguyên,vớinhữngkiếnthứcđăđượchọctạitrườngvàthôngquakếtquảđiềutrakhảosátbanđầu,e m đăquyếtđịnhđisâutìmhiểuvềdoanhthubánhàngcủasiêuthị.Đểhiểumộtcáchđầyđủvềdoanhthubánhàngthì́côngtácphântíchdựbáotrongsiêuthịlàvôcùngcầnthiết.Dựbáodoanhthubánhànggiúpnhàquảntrịthuthậpcácsốliệuthốngkêcóliênquanđếndoanhthucủahoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhtrongsiêuthị,nghiêncứuphântíchcácmứcđộảnhhưởngđếndoanhthucủacôngty,giúpsiêuthịtìmhiểuđượcnguyênnhânvàmặttíchcực,mặttiêucựccủacácnhântốảnhhưởngđểtừđócócácbiệnphápđiềuchỉnhh

chosiêuthị.Nhậnthứcrađượctầmquantrọngcủacôngtácphântíchdựb áodoanhthuđốivớisiêuthịvàxuấtpháttừthựctếviệcthiếuhụttrongnghiêncứudựbáodoanhthucủasiêut

hịemđăchọnđềtài:“Xâydựngchươngtrìnhdựb áodoanhthubánhàngchosiêuthịMinh CầuTháiNguyên”làmđềtàithựctậpchuyênngànhcủamình.

3 Phạmvinghiêncứucủađềtài

- Nghiêncứutổngquanvềphântíchdữliệuvàdựbáokinhtế

- NghiêncứumộtsốphươngphápliênquanvàđềxuấtphươngphápphùhợpdựbáodoanhthubánhàngcủasiêuthịMinhCầuTháiNguyên.

- XâydựngchươngtrìnhhồiquyvàdựbáodoanhthubánhàngcủasiêuthịMinhCầuTháiNguyên

XâydựngchươngtrìnhhồiquyvàdựbáodoanhthubánhàngcủasiêuthịMinhCầu-5 Nộidungnghiêncứu

Ngoàilờimởc

hương:

đầuvàkếtluận,nộid u n g c h ínhđề tàicủaemg ồmbốnChương1:Tổngquanvềphântích,dựbáokinhtếvàdoanhthubánhàng.Chương2:.Khảosát,phântích-

thiếtkếhệthốngphântíchvàdựbáokinhtế.Chương3:Xâydựngchươngtrìnhthựcnghiệm

Tuynhiêntrongđợtthựctậpnàyemđãrấtcốgắnghọchỏidựatrênkiến

thứcđ ã học,thựct ế nhưngd o thờigianvàkhả năngcóhạndođóbáocáovàchươngtrìnhcònnhiềuthiếusót,chưađisâuthựctế.Vìvậy,emrấtmongđượcsựđ ó nggópýkiếnbổsungtừThầycôvàcácnhómnghiêncứukhácđểbàibáocáocủaemđượchoànthiệnhơn

EmchânthànhcảmơnCôgiáoĐinhThịNguyên-

giảngviênbộmônquảntrịvănphòngvàcôgiáoLýThuTrang-giảngviênbộmônthươngmạiđiệntử,KhoaHệthốngthôngtinKinhtếđãtậntìnhhướngdẫnđểemhoànthànhđềtàinày

Emxinchânthànhcảmơn!

TỔNGQUANVỀPHÂNTÍCH,DỰBÁOKINHTẾVÀD

OANHTHUBÁN HÀNG 1.1 Tổngquanvềphântíchvàdựbáo

1.1.1 Kháiniệm,ýnghĩa,vaitròcủadựbáo

1.1.1.1 Kháiniệmdựbáo

Dựbáođãhìnhthànhtừđầunhữngnăm60củathếkỉ20.Khoahọcdựbáovớitưcáchmộtngànhkhoahọcđộclậpcóhệthốnglíluận,phươngphápluậnvàphươngpháphệriêngnhằmnângcaotínhhiệuquảcủadựbáo.Ngườitathườngnhấnmạnhrằngmộtphươngpháptiếpcậnhiệuquảđốivớidựbáolàphầnquantrọngtronghoạchđịnh.K h i cácn h àquảntrịlênkếhoạch,tronghiệntạih ọxácđịnhhướngtươnglaichocáchoạtđộngmàhọsẽthựchiện.Bướcđầutiêntronghoạchđịnhlàdựbáohaylàướclượngnhucầutươnglaichosảnphẩmhoặcdịchvụvàcácnguồnlựccần thiếtđểsảnxuất sảnphẩmhoặcdịchvụđó

Nhưvậy,dựbáolàmộtkhoahọcvànghệthuậttiênđoánnhữngsựviệcsẽxảyratron

gtươnglai,trêncơsởphântíchkhoahọcvềcácdữliệuđãthuthậpđược.Khitiếnhành dựbáotacăncứvàoviệcthuthậpxửlýsốliệutrongquákhứv àhiệntạiđểxácđịnhxuhướngvậnđộng củacáchiện tượngtrong tươnglainhờv àomộtsốmôhìnhtoánhọc

Dựbáocóthểlàmộtdựđoánchủquanhoặctrựcgiácvềtươnglai.Nhưngđểchodựbáođượcchínhxáchơn,ngườitacốloạitrừnhữngtínhchủquancủangườidựbáo

Ngàynay,dựbáolàmộtnhucầukhôngthểthiếuđượccủamọihoạtđộngkinhtế-1.1.1.2 Ýnghĩa

- Dùngđểdựbáocácmứcđộtươnglaicủahiệntượng,quađógiúpcácnhàquảntrịdoanhnghiệpchủđộngtrongviệcđềracáckếhoạchvàcácquyếtđịnhcầnthiếtphụcvụchoquátrìnhsảnxuấtkinhdoanh,đầutư,quảngbá,quymôsảnxuất,kênhphânphốisảnphẩm,nguồncungc ấptàichính…

vàchuẩnbịđầyđủđiềukiệncơsởvậtchất,kỹthuậtchosựpháttriểntrongthờigiantới(kếhoạchc u n g cấpcácyếutốđầuvàonhư:laođộng,nguyênvậtliệu,tưliệulaođ ộng…

c ũngnhưcácyếutốđầuradướidạngsảnphẩmvậtchấtvàdịchvụ)

- Trongcácd o a n h nghiệpnếuc ôngtácdự báođượcthựchiệnmộtc áchnghiêmtúccòntạođiềukiệnnângcaokhảnăngcạnhtranhtrênthịtrường

- Dựbáochínhxácsẽgiảmbớtmứcđộrủirochodoanhnghiệpnóiriêngvàtoànbộnềnkinhtếnóichung

- Dựbáochínhxáclàcăncứđểcácnhàhoạchđịnhcácchínhsáchpháttriểnkinhtếvănhoáxãhộitrongtoànbộnềnkinhtếquốcdân

- Nhờcódựbáocácchínhsáchkinhtế,cáckếhoạchvàchươngtrìnhpháttriểnkinhtếđượcxâydựngcócơsởkhoahọcvàmanglạihiệuquảkinhtếcao

- Nhờcódựbáothườngxuyênvàkịp

thời,cácnhàquảntrịdoanhnghiệpcókhảnăngkịpthờiđưaranhữngbiệnphápđiềuchỉnhcáchoạtđộngkinhtếcủađơnv ịmìnhnhằmthuđượchiệuquảsảnxuấtkinhdoanhcaonhất

1.1.1.3 Vaitrò

-D ựbáotạoralợithếcạnh tranh

-Côngtácdựbáolàmộtbộphậnkhôngthểthiếutronghoạtđộngcủacácd o a n h nghiệp,trongtừngphòngbannhư:phòngKinhdoanhhoặcMarketing,phòngSảnxuấthoặcphòngNhânsự,phòngKếtoán–tàichính

Thườngdùngđểdựbáonhữngmụctiêu,chiếnlượcvềkinhtếchínhtrị,khoahọck ỹthuậttrongthờigiandàiởtầmvĩmô.

- Dựbáotrunghạn:Lànhữngdựbáocóthờigiandựbáotừ3đến5năm.Thườngphụcvụchoviệcxâydựngnhữngkếhoạchtrunghạnvềkinhtếvănhoáx ãhội…

ởtầmvimôvàvĩmô

- Dựbáongắnhạn:Lànhữngdựbáocóthờigiandựbáodưới3năm,loạidựb áonàythườngdùngđểdựbáohoặclậpcáckếhoạchkinhtế,vănhoá,xãhộichủyếuởtầmvimôvàvĩmôtrongkhoảngthờigianngắnnhằmphụcvụchocôngtácc h ỉđạokịpthời

Cáchphânloạinàychỉ mangt ínhtươngđốituỳthuộcv àotừngloạihiện

tượngđểquyđịnhkhoảngcáchthờigianchophùhợpvớiloạihiệntượngđó:vídụtrongdựbáokinhtế,dựbáodàihạnlànhữngdựbáocótầmdựbáotrên5năm,nhưngtrongdựbáothờitiết,khítượnghọcchỉlàmộttuần.Thangthờigianđối

vớid ựbáokinhtếdàihơnnhiềusovớithangthờigiandựbáothờitiết.Vìvậy,thangthờigiancóthểđobằngnhữngđơnvịthíchhợp(vídụ:quý,nămđốivớidựbáokinhtếvàngàyđốivớidựbáodựbáothờitiết)

1.1.2.2 Dựavàocácphươngphápdựbáo

Dựbáocóthểchiathành3nhóm

- Dựbáobằngphươngphápchuyêngia:Loạidựbáonàyđượctiếnhànhtrêncơsởtổnghợp,xửlýýkiếncủacácchuyêngiathôngthạovớihiệntượngđượcnghiêncứu,từđócóphươngphápxửlýthíchhợpđềracácdựđoán,cácdựđoánn àyđượccânnhắcvàđánhgiáchủquantừcácchuyêngia.Phươngphápnàycóưuthếtrongtrườnghợpdựđoánnhữnghiệntượnghayquátrìnhbaoquátrộng,phứctạp,chịusựchiphốicủakhoahọc-

kỹthuật,sựthayđổicủamôitrường,thờitiết,chiếntranhtrongkhoảngthờigiandài.MộtcảitiếncủaphươngphápDelphi–

làphươngphápdựbáodựatrêncơsởsửdụngmộttậphợpnhữngđánhgiácủamộtn h ómchuyêngia.Mỗichuyêngiađượchỏiýkiếnvàrồidựbáocủahọđượctrìnhb àydướidạngthốngkêtómtắt.Việctrìnhbàynhữngýkiếnnàyđượcthựchiệnmộtcáchgiántiếp(khôngcósựtiếpxúctrựctiếp)đểtránhnhữngsựtươngtác

trongnhómnhỏquađótạonênnhữngsailệchnhấtđịnhtrongkếtquảdựbáo.Sauđ ó ngườitayêucầucácchuyêngiaduyệtxétlạinhữngdựbáocủahọtrêncơsởtómtắttấtcảcácdựbáocóthểcónhữngbổsungthêm.

- Dựbáotheophương

trìnhhồiquy:Theophươngphápnày,mứcđộcầndựb áophảiđượcxâydựngtrêncơsởxâydựngmôhìnhhồiquy,môhìnhnàyđượcx âydựngphùhợpvớiđặcđiểmvàxuthếpháttriểncủahiệntượngnghiêncứu.Đ ểxâydựngmôhìnhhồiquy,đòihỏiphảicótàiliệuvềhiệntượngcầndựbáovàcáchiệntượngcóliênquan.Loạidựbáonàythườngđượcsửdụngđểdựbáotrunghạnvàdàihạnởtầmvĩmô

- Dựbáodựavàodãysốthờigian:Làdựatrêncơsởdãysốthờigianphảná nhsựbiếnđộngcủahiệntượngởnhữngthờigianđãquađểxácđịnhmứcđộcủahiệntượngtrongtươnglai

1.1.2.3 Căncứvàonộidung(đốitượngdựbáo)

Cóthểchiadựbáothành:Dựbáokhoahọc,dựbáokinhtế,dựbáoxãhội,d ựbáotựnhiên,thiênvănhọc…

- Dựbáokhoahọc:Làdự kiến,tiênđoánvề nhữngs ựkiện,hiệntượng,trạngtháinàođócóthểhaynhấtđịnhsẽxảyratrongtươnglai.Theonghĩahẹphơn,đólàsựnghiêncứukhoahọcvềnhữngtriểnvọngcủamộthiệntượngnàođó,c h ủyếulànhữngđánhgiásốlượngvàchỉrakhoảngthờigianmàtrongđóhiệntượngcóthểdiễnra nhữngbiếnđổi

- Dựbáokinhtế:Làkhoahọcdựbáocáchiệntượngkinhtếtrongtươnglai.D ựbáokinhtếđượccoi làgiaiđoạntrướccủacông tácxâydựngchiếnlượcpháttriểnkinhtế-xãhộivàdựánkếhoạchdàihạn;khôngđặtranhữngnhiệmvụcụthể,nhưngchứađựngnhữngnộidungcầnthiếtlàmcăncứđểxâydựngnhữngnhiệmvụđó.Dựbáokinh tếbaotrùmsựpháttriểnkinhtếvàxãhộicủađấtnướcc ótínhđếnsựpháttriểncủatìnhhìnhthếgiớivàcácquanhệquốctế.Thườngđượcthựchiệnchủyếutheonhữnghướngsau:dânsố,nguồnlaođộng,việcsửdụngvàtáisảnxuấtchúng,năngsuấtlaođộng;táisảnxuấtxãhộitrướchếtlàvốnsảnxuấtcốđịnh:sựpháttriểncủacáchmạngkhoahọc–kĩthuậtvàcôngnghệ

vàkhảnăngứngdụngvàokinhtế;mứcsốngcủanhândân,sựhìnhthànhcácnhuc ầuphisảnxuất,độngtháivàcơcấutiêudùng,thunhậpcủanhândân;độngtháik i n h tếquốcdânvàsựchuyểndịchcơcấu(nhịpđộ,tỉlệ,hiệuquả);sựpháttriểnc áckhuvựcvàngànhkinhtế(khốilượngđộngthái,cơcấu,trìnhđộkĩthuật,bộm áy,cácmốiliênhệliênngành);phânvùngsảnxuất,khaitháctàinguyênthiênnhiênvàpháttriểncácvùngkinhtếtrongnước,cácmốiliênhệliênvùng;dựbáosựpháttriểnkinhtếcủathếgiớikinhtế.Cáckếtquảdựbáokinhtếchophéph i ểurõđặcđiểmcủacácđiềukiệnkinhtế-

xãhộiđểđặtchiếnlượcpháttriểnk i n h tếđúngđắn,xâydựngcácchươngtrình,kếhoạchpháttriểnmộtcáchchủđ ộng,đạthiệuquảcaovàvữngchắc

làkhoahọcnghiêncứunhữngtriểnvọngcụthểcủamộthiệntượng,mộtsựbiếnđổi,mộtquátrìnhxãhội,đểđưaradựbáoh a y dựđoánvềtình hìnhdiễnbiến,pháttriểncủamộtxãhội

- Dựbáotựnhiên,thiênvănhọc,loạidựbáonàythườngbaogồm:

+Dựbáothờitiết:Thôngbáothờitiếtdựkiếntrongmộtthờigiannhấtđịnhtrênmộtvùngnhấtđịnh.Trongdựbáothờitiếtcódựbáochung,dựbáokhuvực,d ựbáođịaphương,v.v.Vềthờigian,códựbáothờitiếtngắn(13ngày)vàdựbáothờitiếtdài(tớimộtnăm)

+Dựbáothuỷvăn:Làloạidựbáonhằmtínhđểxácđịnhtrướcsựpháttriểncácquátrình,hiệntượngthuỷvănxảyraởcácsônghồ,dựatrêncáctàiliệuliênq u a n tớikhítượngthuỷvăn.Dựbáothuỷvăndựatrênsựhiểubiếtnhữngquyluật

pháttriểncủac ácq u átrình,k h ítượngthuỷ văn,dự báosự xuấthiệncủahiệntượnghayyếutốcầnquantâm.Căncứthờigiandựkiến,dựbáothuỷvănđượcchiathànhdựbáothuỷvănhạnngắn(thờigiankhôngquá2ngày),hạnvừa(từ2đ ến10ngày);

dựbáothuỷvănmùa(thờigiandựbáovàitháng);cấpbáothuỷvăn:thôngtinkhẩncấpvềhiệntượngthuỷvăngâynguyhiểm.Theomụcđíchdựbáo,

cócácloại:dự báothuỷ vănphụcvụ thicông,phụcvụ vậntải,phụcv ụ phátđiện,v.v.Theoyếutốdựbáo,có:dựbáolưulượnglớnnhất,nhỏnhất,dựbáolũ,v.v

+Dựbáođộngđất:Làloạidựbáotrướcđịađiểmvàthờigiancókhảnăngxảyrađộngđất.Độngđấtkhôngđộtnhiênxảyramàlàmộtquátrìnhtíchluỹlâudài,cóthểhiệnratrướcbằngnhữngbiếnđổiđịachất,nhữnghiệntượngvậtlí,nhữngtrạngtháisinhhọcbấtthườngởđộngvật,.v.v.Việcdựbáothựchiệntrêncơsởnghiêncứubảnđồphânvùngđộngđấtvànhữngdấuhiệubáotrước.Chođếnnay,chưathểdựbáochínhxácvềthờigianđộngđấtsẽxảyra

1.1.3 Cácphươngphápdựbáo

1.1.3.1 Phươngphápdựbáođịnhtính

Cácphươngphápnàydựatrêncơsởnhậnxétcủanhữngnhântốnhânquả,dựatheodoanhsốcủatừngsảnphẩmhaydịchvụriêngbiệtvàdựatrênnhữngýkiếnvềcáckhảnăngcóliênhệcủanhữngnhântốnhânquảnàytrongtươnglai(Nhữngphươngphápnàycóliênquanđếnmứcđộphứctạpkhácnhau,từnhữngkhảosátýkiếnđượctiếnhànhmộtcáchkhoahọcđểnhậnbiếtvềcácsựkiệntươnglai)

Ưuđiểm:Dễdàngthựchiện,khôngđòihỏikiếnthứcvềcácmôhìnhtoánhoặckinhtếlượng,thườngđượcchấpnhận

Nhượcđiểm:Mangtínhchủquanrấtcao,khôngchuẩn,mấtnhiềunămđểtrởthànhngườicókhảnăngphánđoánđúng.Khôngcóphươngpháphệthốngđểđánhgiávàcảithiệnmứcđộchínhxác

Dướiđâylàcácdựbáođịnhtínhthườngdùng:

1.3.1.1 Lấyýkiếncủabanđiềuhành

Phươngphápnàyđượcsửdụngrộngrãiởcácdoanhnghiệp.Khitiếnhànhd ựbáo,họlấyýkiếncủacácnhàquảntrịcấpcao,nhữngngườiphụtráchcáccôngviệc,cácbộphậnquantrọngcủadoanhnghiệp,vàsửdụngcácsốliệuthốngkêvềnhữngchỉtiêutổnghợp:doanhsố,chiphí,lợinhuận Ngoàiracầnlấythêmýkiếncủacácchuyêngiavềmarketing,tàichính,sảnxuất,kỹthuật

Ưuđiểmcủaphươngp h ápnàyl à:Thuthậpđượcnhiềukinhnghiệmt ừnhiềuchuyêngiakhácnhau

1.3.1.2 Lấyýkiếncủangườibánhàng

Ưuđiểmcủaphươngphápnàylà:Nhữngngườibánhàngtiếpxúcthườngx u y ênvớikháchhàng,dođóhọhiểurõnhucầu,thịhiếucủangườitiêudùng.Học óthểdựđoánđượclượnghàngtiêuthụtạikhuvựcmìnhphụtrách

Tậphợpýkiếncủanhiều ngườibánhàngtạinhiềukhuvựckhácnhau,tacóđượclượngdựbáotổnghợpvềnhucầuđốivớiloạisảnphẩmđangxét

Nhượcđiểmcủaphươngphápnàylàphụthuộcvàođánhgiáchủquancủangườibánhàng.Mộtsốcókhuynhhướnglạcquanđánhgiácaolượnghàngbánracủamình.Ngượclại,mộtsốkháclạimuốngiảmxuốngđểdễđạtđịnhmức

1.3.1.3 Phươngphápchuyêngia(Delphi)

Phươngphápnàythuthậpýkiếncủacácchuyêngiatronghoặcngoàidoanhnghiệptheonhữngmẫucâuhỏiđượcinsẵnvàđượcthựchiệnnhưsau:

- Mỗichuyêngiađượcphátmộtthưyêucầutrảlờimộtsốcâuhỏiphụcvục h o việcdựbáo

- Nhânviêndựbáotậphợpcáccâutrảlời,sắpxếpchọnlọcvàtómtắtlạicácýkiếncủacácchuyêngia

- Dựavàobảngtómtắtnàynhânviêndựbáolạitiếptụcnêuracáccâuhỏiđ ểcácchuyêngiatrảlờitiếp

- Tậphợpcácýkiếnmớicủacácchuyêngia.Nếuchưathỏamãnthìtiếp

tụcq u átrìnhnêutrênchođếnkhiđạtyêucầudựbáo

Ưuđiểmcủaphươngphápnàylàtránhđượccácliênhệcánhânvớinhau,k h ôngxảyravachạmgiữacácchuyêngiavàhọkhôngbịảnhhưởngbởiýkiếncủamộtngườinàođócóưuthếtrongsốngườiđượchỏiýkiến

1.3.1.4 Phươngphápđiềutrangườitiêudùng

Phươngphápnàysẽthuthậpnguồnthôngtintừđốitượngngườitiêudùngv ềnhucầuhiệntạicũngnhưtươnglai.Cuộcđiềutranhucầuđượcthựchiệnbởinhữngnhânviênbánhànghoặcnhânviênnghiêncứuthịtrường.Họthuthậpýkiến

kháchh àngthôngquaphiếuđiềutra,p h ỏngvấntrựctiếphayđiệnthoại C áchtiếpcậnnàykhôngnhữnggiúpchodoanhnghiệpvềdựbáonhucầumàcảtrongviệccảitiếnthiếtkếsảnphẩm.Phươngphápnàymấtnhiềuthờigian,việcchuẩnb ịphứctạp,khókhăn

vàtốnkém,cóthểkhôngchínhxáctrongcáccâutrảlờicủangườitiêudùng

Ưuđiểm:Cáchtốtnhấtđểdựbáonhucầu,sởthíchcủahọquadựđịnhmuasắmcủahọ,điềutrađượcthịhiếucủakháchhàngđểcảitiếnsảnphẩm

Nhượcđiểm:Phùhợpchocácsảnphẩmcôngnghiệp,tínhchínhxáccủadữliệu

1.1.3.2.Phươngphápdựbáođịnhlượng

Môhìnhdựbáođịnhlượngdựatrênsốliệuquákhứ,nhữngsốliệunàygiảs ửcóliênquanđếntươnglaivàcóthểtìmthấyđược.Tấtcảcácmôhìnhdựbáotheođịnhlượngcóthểsửdụngthôngquachuỗithờigianvàcácgiátrịnàyđượcq u a n sátđolườngcácgiaiđoạntheotừngchuỗi

Tínhchínhxáccủadựbáo

Tínhchínhxáccủadựbáođềcậpđếnđộchênhlệchcủadựbáovớisốliệuthựctế.Bởivìdựbáođượchìnhthànhtrướckhisốliệuthựctếxảyra,vìvậytínhchínhxáccủadựbáochỉcóthểđánhgiásaukhithờigianđãquađi.Nếudựbáocànggầnvớisốliệuthựctế,tanóidựbáocóđộchínhxáccaovàlỗitrongdựbáocàngthấp

Gọi: :giátrịthựctạigiaiđoạnt

:giátrịdựbáotạigiaiđoạnt

yiy

n p

n:sốgiaiđoạnSaisốdựbáo:et=

5.Sai sốbìnhphương trung bình MSE=

6.Saisốbìnhphươngtrungbình chuẩn RMSE=

+Saisốcủadựbáo:

+Saisốdựbáolàsựchênhlệchgiữamứcđộthựctếvàmứcđộtínhtoántheomôhìnhdựbáo

+Saisốdựbáophụthuộcvào03yếutố:độbiếnthiêncủatiêuthứctrongthờikỳtrước,độdàicủathờigiancủathờikỳtrướcvàđộdàicủathờikỳdựđoán

+Vấnđềquantrọngnhấttrongdựbáobằngngoạisuyhàmxuthếlàlựachọnhàmxuthế,xácđịnhsaisốdựđoánvàkhoảngdựđoán:

xấpxỉtốtnhấtvàđượclựachọnlàmhàmxuthếđểdựđoán.Thôngthườngđểviệcdựđoánđượctiếnhànhđơngiảntavẫnchọnhàmxuthếlàmhàmtuyếntính

r=0:Khôngcómốiliênhệtươngquantuyếntínhgiữaxvày.r cànggần1:Mốiliênhệcàngchặtchẽ(cườngđộmốiliênhệ).

lên1đơnvịthìysẽthayđổitrungbìnhbđơnvị.bnóilênchiềuhướngcủamốiliênhệ:b>0:Mốiliênhệthuận;b<0:Mốiliênhệnghịch

+Cáchxácđịnhthamsố:a,bphảiđượcxácđịnhsaochođườnghồiquylýthuyếtmôtả

gầnđúngnhấtmốiliênhệthựctế.Khoảngcáchtừđiểmthựctếđếnđiểmthuộcđườnghồiqu ylýthuyếtnhỏnhấtsẽlàtốtnhất.

Từphươngtrìnhhtrênbằngphươngphápbìnhphươngnhỏnhấthoặcthôngq u a vi ệcđặtthứtựthờigian(t)trongdãysốđểtínhcácthamsốa,b.Nếuđặtthứtựthời

giantsaocho∑t#0tacócôngthứctínhthamsốnhưsau:

a y t

b

t 2

y a.t

Nếuđặtthứtựthờigiant sao cho∑t=0tacó:

Nhập số quan sát n Nhập giá trị x, y tương ứng

Nhập giá trị , Nhập tầm xa của dự đoán L

Côngthứctínhnhưsau:Ft=Ft1+α(At1−Ft1)

Trongđó:Ft:Dựbáochogiaiđoạnthứt,giaiđoạnkếtiếp

Ft1:Dựbáochogiaiđoạnthứt1,giaiđoạntrước

At1:Sốliệuthựctếcủagiaiđoạnthứt1

Bắt đầu

Nhập số liệu thực tế Nhập hệ số san bằng mũ

ME = MAE = MPE = x 100% MAPE = x 100% MSE = RMSE =

Xuất ra:

Giá trị dự báo Sai số trung bình ME Sai số trung bình tuyệt đối MAE Phần trăm sai số trung bình MPE Phần trăm sai số tuyệt đối trung bình MAPE Sai số bình phương MSE Sai số bình phương trung bình chuẩn RMSE

Nhập số liệu thực tế thời kỳ trước Nhập số giai đoạn quan sát n

ME = MAE = MPE = x 100% MAPE = x 100% MSE = RMSE =

Xuất ra:

Giá trị dự báo Sai số trung bình ME Sai số trung bình tuyệt đối MAE Phần trăm sai số trung bình MPE Phần trăm sai số tuyệt đối trung bình MAPE Sai số bình phương MSE Sai số bình phương trung bình chuẩn RMSE

vaitròcủacácsốliệutrongquákhứ lànhưnhau.Trongmộtvàitrườnghợp,cácsốliệunàycóảnhhưởngkhácnhautrênkếtquảdựbáo,vìthế,ngườitathíchsửdụngquyềnsốkhôngđồngđềuchocácsốliệuquákhứ.Quyềnsốhaytrọngsốlàcácconsốđượcgánchocácsốliệuquákhứđểchỉmứcđộquantrọngcủachúngảnhhưởngđếnkếtquảdựbáo.Quyềnsốlớnđượcgánchosốliệugầnvớikỳdự

báonhấtđể ámc h ỉảnhhưởngcủanólàlớnnhất.Việcchọnc ácquyềnsố phụthuộcvàokinhnghiệmvàsựnhạycảmcủangườidựbáo

Côngthức:

Trongđó:

:dựbáothờikỳthứt

: sốliệuthựctếthờikỳtrước(i=1,2,3 )

:quyềnsốtươngứngởthờikỳi

Cả2phươngphápbìnhquândiđộngvàbìnhquândiđộngcóquyềnsốđềuc óưuđiểmlàsanbằngđượccácbiếnđộngngẫunhiêntrongdãysố.Tuyvậy,c h úngđềucónhượcđiểmsau:

- Doviệcsanbằngcácbiếnđộngngẫunhiênnênlàmgiảmđộnhạycảmđốivớinhữngthayđổithựcđãđượcphảnánhtrongdãysố

- Sốbìnhquândiđộngchưachochúngtaxuhướngpháttriểncủadãysốmộtcáchtốtnhất.Nóchỉthểhiệnsựvậnđộngtrongquákhứchứchưathểkéodàisựvậnđộngđótrongtươnglai

ME = MAE = MPE = x 100% MAPE = x 100% MSE = RMSE =

Kết thúc

Bắt đầu

+LưuđồthuậttoánphươngphápTrungbìnhđộngcóquyềnsố

Nhậpsốliệu thực tế thờikỳtrướcNhậpquyềnsốtươngứngởt hờikỳi Nhậpsốgiai đoạnq uansátn

Hình1.4.LưuđồthuậttoánphươngphápTrungbìnhđộngcóquyềnsố

1.1.4 Quytrìnhdựbáo

Quytrìnhdựbáođượcchiathành9bước.Cácbướcnàybắtđầuvàkếtthúcvớisựtraođổi(communication),hợptác(cooperation)vàcộngtác(collaboration)giữanhữngngườisửdụngvànhữngngườilàmdựbáo

B

ướ c 1: X ácđịnhmụctiêu

- Cácmụctiêuliênquanđếncácquyếtđịnhcầnđếndựbáophảiđượcnóirõ.Nếuquyếtđịnhvẫnkhôngthayđổibấtkểcódựbáohaykhôngthìmọinỗlựcthựchiệndựbáocũngvôích

- Nếu

ngườisửdụngvàngườilàmdựbáocócơhộithảoluậncácmụctiêuv àkếtquảdựbáosẽđượcsửdụngnhưthếnào,thìkếtquảdựbáosẽcóýnghĩaq u a n trọng

B

ướ c 2: X ácđịnhdựbáocáigì

Khicácmụctiêutổngquátđãrõtaphảixácđịnhchínhxáclàdựbáocáigì(cầncósựtraođổi)

- Vídụ:Chỉnóidựbáodoanhsốkhôngthìchưađủ,màcầnphảihỏirõhơnlà:Dựbáodoanhthubánhàng(salesrevenue)haysốđơnvịdoanhsố(unitsales).D ựbáotheonăm,quý,thánghaytuần

- Cácphươngphápđượcchọnnênđượcsửdụngđểchuẩnbịchomộtsốcácd ựbáo(vívụtrường hợpxấu nhất,tốtnhấtvàcóthểnhất)

B

ướ c 8: Tr ìnhbàykếtquảdựbáo

- Kếtquảdựbáophảiđượctrìnhbàyrõràngchobanquảnlýsaochohọhiểucácconsốđượctínhtoánnhưthếnàovàchỉrasựtincậytrongkếtquảdựbáo

- Mụctiêucủaviệcthảoluậnlàđểhiểu

tạisaocócácsaisố,đểxácđịnhđộlớncủasaisố

- Traođổivàhợptácgiữangườisửdụngvàngườilàmdựbáocóvaitròrấtq u a n trọngtrongviệcxâydựngvàduytrìquytrìnhdựbáothànhcông

1.1.5 Phươngphápphântíchvàxửlýsốliệunghiêncứu

Xửlývàphântíchsốliệuhaydữliệunghiêncứulàmộttrongcácbướcc ơbảncủamộtnghiêncứu,baogồmxácđịnhvấnđềnghiêncứu;thuthậpsốliệu;xửlýsốliệu;phântíchsốliệu

vàbáocáokếtquả.Xácđịnhrõvấnđềnghiêncứugiúpviệcthuthậpsốliệuđượcnhanhchóngvàchínhxáchơn.Đểcócơsởphânt íchsốliệutốtthìtrongquátrìnhthuthậpsốliệuphảixácđịnhtrướccácyêucầucủaphântíchđểcóthểthuthậpđủvàđúngsốliệunhưmongmuốn

Điềucốtlõic ủaphântíchsốliệulàsuydiễnthốngkê,nghĩalàmởrộng

nhữnghiểubiếttừmộtmẫungẫunhiênthànhhiểubiếtvềtổngthể,haycòngọilàsuydiễnquynạp.Muốncóđượccácsuydiễnnàyphảiphântíchsốliệudựav àocácthốngkê

đểđảmbảođộtincậycủacácsuydiễn.Bảnthânsốliệuchỉlàcácsốliệuthô,quaxửlýphântíchtrởthànhthôngtinvàsauđótrởthànhtrit h ức.Đâychínhlàđiềumàtấtcảcácnghiêncứuđềumongmuốn

1.1.5.1 Xửlýsốliệunghiêncứu

Ngàynay,hầuhếtcácnghiêncứuđềuxửlýsốliệutrêncácphầnmềmmáytính.Dovậy,việcxửlýsốliệuphảiquacácbướcsau:

Mãhóas ốliệu:Cácsốliệuđịnht ính(biếnđ ịnht ính)cầnđượcchuyểnđ ổi( m ãhó

- Biếnđịnhtính:làloạibiếnsốphảnảnhtínhchất,sựhơnkém.Cóthểbiểudiễndướidạngđịnhdanh(vídụ:nam/nữ)haythứbậc(tốt/khá/trungbình/yếu)…

Đốivớiloạibiếnsốnàytakhôngtínhđượcgiátrịtrungbìnhcủasốliệu

B

iếnđịnhlượng:Thườngđượcbiểudiễnbằngcácconsố.Cácconsốnàyc óthểởdướidạngbiếnthiênliêntục(vídụ:huyếtápcủabệnhnhântheothờigian)hoặcrờirạc(vídụ:chiềucao,cânnặngcủangườibệnhlúcvàoviện).Dạngbiếnnàychophépchúngtatínhđượcgiátrịtrungbìnhcủabiến.Cầnlưuýlàtấtcảc ácbiếnđịnhlượngđềuphảicóđơnvịtính(mmHg,mmol/L,mg%,Kg…)

1.1.6 Tổngquanvềdoanhthubánhàng

-Doanhthulàtổnggiátrịcáclợiích kinh tếdoanhnghiệp thuđượctrongkỳk ếtoán,phátsinhtừcáchoạtđộngsảnxuất,kinhdoanhthôngthườngcủadoanhnghiệp,gópphầnlàmpháttriểnvốnchủsởhữu

- Doanhthucủac ácdoanhnghiệpbaogồmdoanhthubánhàng,doanhthuc u n g cấpdịchvụ,hoạtđộngtàichínhvàcáchoạtđộngbấtthường

- Doanhthubánhàngvàcungcấpdịchvụlàtoànbộsốtiềnthuđượchoặcsẽthuđượctừcácgiaodịchnhưbánhànghoá…

baogồmcảcáckhoảnphụthuvàp h íthuthêmngoàigiábán(nếucó)

- Doanhthucònbaogồmcáckhoảntrợgiá,phụthutheoquyđịnhcủanhànướcđốivớimộtsốhànghoádịchvụđãtiêuthụtrongkỳđượcnhànướcchophépvàgiátrịcủacácsảnphẩmhànghoáđembiếu,tặnghoặctiêudùngtrongnộibộdoanhnghiệp

- Doanhthunộibộlàsốtiềnthuđượcdobánhànghoá,sảnphẩmcungcấpdịchvụtiêuthụnộibộgiữacácđơnvịtrựcthuộctrongcùngmộtcôngtyhaytổngc ôngty

- Doanhthuhoạtđộngtàichínhlàcáckhoảnthubaogồm:

Tiềnlãi:Lãichovay;lãitiềngửi;lãibánhàngtrảchậm;trảgóp;lãiđầutưtráiphiếu

…

Thunhậptừchothuêtàisản,chongườikhácsửdụngtàisản(bằngsángchế,nhãnmácthươngmại…)

cáckhoảnphảitrảnhưngk h ôngcầntrả,c áckhoảnthutừviệcchuyểnnhượngthanhlýtàisản,nợkhóđòiđãxoánaythuhồiđược,hoànnhậpdựphònggiảmgiáhàngtồnkho…

1.1.6.2 Xácđịnhdoanhthu

Việcxácđịnhdoanhthuphảituântheocácquyđịnhsau:

khoảnđãthuhoặcsẽthuđược.Doanhthuđượcxácđịnh=giátrịhợplýcủacáckhoảnđãthuđượchoặcsẽ

thuđượcsaukhitrừcáckhoảnchiếtkhấuthươngmại,giảmgiáhàngbánvàgiátrịh àngbánbịtrảlại.

Đốivớicáckhoảntiềnhoặctươngđươngtiềnkhôngđượcnhậnngaythìd o a n hthuđượcxétbằngcácquyđổigiátrịdanhnghĩacủacáckhoảnsẽthuđượctheotỉlệlãisuấthiệnhành,giátrịthựctếtạithờiđiểmghinhậndoanhthucóthểnhỏhơngiátrịdanhnghĩasẽthuđượctrongtươnglai

Khihànghoáhoặcdịchvụđượctraođổiđểlấycácthứtươngđươngvềbảnchấtvàgiátrịthìviệctraođổiđókhôngđượccoi

làmộtgiaodịchtạoradoanhthuvàkhôngđượcghinhậnlàdoanhthu

Doanhthuvàchiphíliênquanđếncùngmộtgiaodịchphảiđượcghinhậnđồngthờitheonguyêntắcphùhợpvàphảitheonămtàichính

Doanhthu(kểcảdoanhthunộibộ)phảiđượctheodõiriêngbiệttheotừng

loạid o a n h thunhằmphụcvục h o việcxácđịnhđ ầyđủ chínhx áckếtquả kinhdoanhtheoyêucầuquảnlýhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhvàlậpbáocáokếtquảhoạtđộngkinhdoanhcủadoanhnghiệp

Nếutrongkỳkếtoánphátsinhcáckhoảngiảmtrừdoanhthubánhàngvàc u n g cấpdịchvụ,nhưchiếtkhấuthươngmại,giảmgiáhàngbán,hàngbánbịtrảlạithìđượchạchtoánriêngbiệt.Cáckhoảngiảmtrừdoanhthuđượctrừvàodoanhthughinhậnbanđầuđểxácđịnhdoanhthuthuầnlàmcăncứxácđịnhkếtquảkinhd o a n h củakỳkếtoán

1.1.6.3 ácnhântốảnhhưởngđếndoanhthu

Doanhthutiêuthụsảnphẩmhànghoá,dịchvụcủadoanhnghiệpchịuảnhhưởngcủanhiềunhântốnhưkhốilượngsảnphẩmtiêuthụ,chất

lượngsảnphẩm,kếtcấumặthàng,giábánsảnphẩm,thịtrườngtiêuthụvàphươngthứctiêuthụ,thanhtoántiềnhàng

Khốilượngsảnphẩmtiêuthụ.

Khốilượngsảnphẩmsảnxuấtracóảnhhưởngtrựctiếpđếnkhốilượngsảnphẩmtiêuthụ

Sảnphẩmsảnxuấtracàngnhiềut h ìkhảnăngvềdoanhthus ẽcànglớn.Khốilượngsảnxuấtvàtiêuthụcònphụthuộcvàoquymôcủadoanhnghiệp,tình

hìnhtổchứcc ôngtáctiêuthụsảnphẩm;việckýkếthợpđồngtiêuthụđốivớikháchhàng,việcgiaohàng,vậnchuyểnvàthanhtoántiềnhàng.Trongthicôngxâylắp,doanhthucònphụthuộcvàokhốilượngcôngtrìnhhoànthành.Việcchuẩnbịtốtkýhợpđồngkinhtếvớicácđơnvịmuahàng,tổchứcđónggói,vậnchuyểnn h a n h chóng,thanhtoánbằngnhiềuhìnhthứcthíchhợp,xácđịnhvàgiữvữngkỷluậtthanhtoánvớiđơnvịmuahàng,tínhtoánchínhxáckhốilượngsảnxuấtvàkhốilượngxâylắphoànthành ,tấtcảnhữngviệcđóđềucóýnghĩaquantrọngnhằmnângcaodoanhthubánhàng.

Chấtlượngsảnphẩmhànghoá,dịchvụtiêuthụ.

Việcsảnxuấtkinhdoanhgắnliềnvớiviệcđảmbảovànângcaochấtlượng

sảnphẩmh ànghoáv àdịchvụ,chấtlượngsảnphẩmhàngh o ádịchvụ cóả nhhưởnglớntớigiácảsảnphẩmvàdịchvụ,dođócóảnhhưởngtrựctiếptớidoanhthu.ởcácdoanhnghiệpsảnxuất,sốsảnphẩmđượcsảnxuấtracóthểphânloạithànhnhữngphẩmcấpkhácnhaunhưloạiI,loạiII,loạiIII vàđươngnhiên,giáb áncủamỗiloạicũngkhácnhau.Sảnphẩmcóphẩmcấpcaogiábánsẽcaohơn,vìvậy,chấtlượngchínhlàgiátrịđượctạothêm.Ởnhững

doanhnghiệpnôngnghiệp,thuỷ,hảisản,phầnlớnsảnphẩmlàloạisảnphẩmcótínhchấttươisống.Cùngmộtchiphíbỏranhưngnếubiếttổchứcthuhoạch,chếbiến,bảoquảnkịpthời,k

h o a họcthìcóthểtăngđượcsốlượngsảnphẩmcóchấtlượngcaovàgiảmđượcsốsảnphẩmcóchấtlượngthấp,từđócóthểtăngđượcdoanhthubánhàng.Trongx âydựngcơbản,nếuthicôngxâydựngnhanhnhưngchấtlượngcôngtrìnhkémc ũngkhôngthểnghiệmthuđược.Hậuquảlàcóthểphảitốnthêmnhiềuchiphíđểsửachữa,giacố,thậmchíphảipháđi,làmlại.Nângcaochấtlượngsảnphẩmcòn

tạođiềukiệnt i êuthụ sảnphẩmdễ dàng,nhanhchóngthuđượctiềnbánhàng.Ngượclại,nhữngsảnphẩmchấtlượngkémkhôngđúngvớiyêucầutronghợpđồngthìđơnvịmuahàngcóthểtừchốithanhtoánvàsẽdẫnđếnsảnphẩmphảib ánvớigiáthấp,làmgiảmbớtmứcdoanhthu

Kếtcấumặthàngsảnphẩmhànghoátiêuthụ