ĐỀ tài KHOA học (KINH tế THƯƠNG mại) nghiên cứu hệ thống phổ biến số liệu tiêu chuẩn cao (SDDS) và khả năng tham gia của việt nam

ĐỀTÀIKHOAHỌCSỐ:2.2.8-CS07 NGHIÊN CỨUHỆTHỐNGPHỔBIẾNSỐLIỆUTIÊUCHUẨNRIÊNGSDD SVÀKHẢNĂNGTHAMGIACỦAVIỆTNAM... PHẦNI SỰCẦNTHIẾTVÀCÁCĐIỀUKIỆNKHITHAMGIAHỆTHỐNGSDDS, THỰCTRẠNGTHỐNGKÊVIỆTNAMQUA5N

ĐỀTÀIKHOAHỌCSỐ:2.2.8-CS07

NGHIÊN

CỨUHỆTHỐNGPHỔBIẾNSỐLIỆUTIÊUCHUẨNRIÊNG(SDD S)VÀKHẢNĂNGTHAMGIACỦAVIỆTNAM

PHẦNI SỰCẦNTHIẾTVÀCÁCĐIỀUKIỆNKHITHAMGIAHỆTHỐNGSDDS, THỰCTRẠNGTHỐNGKÊVIỆTNAMQUA5NĂM THAMGIAGDDS

I SựcầnthiếtvàcácđiềukiệnkhithamgiahệthốngSDDS

I.1 Sựcầnthiếtcủaviệcnghiêncứuđềtài

Chuẩnphổbiếnsốliệuriêng(SDDS)doQuỹtiềntệQuốctế(IMF)xâydựngtừtháng10năm1995nhằmhướngdẫncácnướcthànhviêncóquyềnhoặcmuốntìmkiếm

việccungcấpcácsốliệuthốngkêkinhtếvàtàichínhchocộngđồng.BanđiềuhànhIMFđãphêchuẩnSDDSvàotháng3năm1996vàtừđótrởđiIMFđãtiếnhànhràsoátchuẩnSDDS,thựchiệnnhữngthayđổinhằmđảmbảotínhphùhợpđốivớimôitrườngpháttriển.Cảhệthốngphổbiếnsốliệuchung(GDDS)vàSDDSđềuđượcdựkiếnnângcaokhảnăngcósẵnnhữngsốliệuthốngkêmangtínhđầyđủvàkịpthờivàdođógópphầnvàoviệctheođuổichínhsáchkinhtếvĩmôổnđịnh

ChuẩnSDDScũngđượcd ự kiếnđónggópvàoviệchoànthiệnchứcnănghoạtđộngcủacácthịtrườngtàichính.ChuẩnSDDSxácđịnh4khuônkhổtrongphổbiếnsốliệu:

-Sốliệu:phạmvibaoquát, tínhđịnhkỳvàthờihạn

+P h ạ m v i baoquát:t u ỳ theonhữnglựachọnmangtínhlinhhoạtv ề phạmvibaoquátcóthểápdụngphùhợpđãđượcchuẩnSDDSphêduyệtvàđượcnướcđăngkýthamgiathựchành,cácnướcđăngkýphảiphổbiếnchocộngđồngtoànbộcáccấuthànhtheoquyđịnhcácloạisốliệu

+Địnhkỳ:TuỳtheonhữnglựachọnlinhhoạtvềđịnhkỳcungcấpsốliệuđượcSDDSchuẩnyvànướcđăngkýthựchiện,nướcđăngkýphảicôngb ố toànbộcấuthànhphânloạisốliệutheoquyđịnhnêutrongđịnhkỳcôngb ố

+Thờihạn:TuỳtheonhữnglựachọnlinhhoạtvềthờihạncungcấpsốliệuđượcSDDSchuẩnyvànướcđăngkýthựchiện,nướcđăngkýphảicôngb ố toànbộcáccấuthànhphânloạisốliệutheoquyđịnhnêutrongthờihạncôngbố

- Quyềntruycậpcủacộngđồng

- Tínhthốngnhấtcủasốliệuđượccôngbố

- Chấtlượngcủasốliệuđãcôngbố

Khuônkhổsốliệulêndanhsách18loạisốliệucungcấpmứcđộchophạmvibaoquátđốivới4khuvựccủanềnkinhtếvànóquyđịnhtínhđịnhkỳhoặc(tần suất)cũngnhưthờihạntheođósốliệu

thuộcloạinàyphảiđượccôngbố.Thừanhậnnhữngkhácbiệtvềcơcấukinhtếcũngnhưnhữngsắpxếpthểchếgiữacácquốcgia,chuẩnSDDSđãđemlạikhảnănglinhhoạttrongviệccungcấpsốliệu.Mộtsốloạisốliệuđượcđánhdấuđểphổbiếntrêncơsởph

sẽđượcxácđịnhkhuyếnkhíchphổbiếnc h ứ khôngbắtbuộcphảiphổbiến.Vềđịnhkỳvàthờihạncungcấpsốliệumộtnướcthànhviêncóthểthựchiệntheocáchlựachọnlinhhoạttrongkhix e m xétviệctuânthủđầyđủtheochuẩnSDDS

CácyếutốgiámsátthuộcchuẩncủaSDDSđốivớiquyềntruycập,tínhtoànvẹnthốngnhấtvàchấtlượngsốliệunhấnmạnhtínhminhbạchtrongviệcbiênsoạnvàphổbiếnsốliệuthốngkê

* ĐểhỗtrợtínhsẵnsàngvàquyềntruycậpbìnhđẳngSDDS(a) quyđịnhphải

đồngthờiđếntấtcảnhữngbêncóliênquan

* ĐểhỗtrợngườisửdụngsốliệutrongviệcđánhgiátínhtoànvẹncủasốliệuđượccôngbốtheochuẩnSDDS,SDDSđãyêucầuphảicôngbốcácđiềukiệnvà

điềukhoảnchoviệcthuthậpbiênsoạnvà phổbiếnsốliệuthốngk ê chínhthức;(b)Xácđịnhquyềntruycậpsốliệutrongnộibộcơquannhànướctrướckhicôngbố;(c)XácđịnhýkiếncủaBộkhicôngbốsốliệuthốngk ê và(d)Cungcấpthôngtinđiềuchỉnhcũngnhưthôngbáotrướcvềnhữngthayđổilớntrongphươngphápluận

* Đểhỗtrợngườisửdụngtrongviệcđánhgiáchấtlượngsốliệu,SDDSyêucầu(a)phảiphổbiếntàiliệuvềphươngphápluậnthốngkêvà(b)phảiphổbiếnchitiếtcấuthànhcủaphươngphápluận,tínhhòahợpgiữacácsố

I.2 CácđiềukiệnthamgiaSDDS

Trướctiên,chúngtanghiêncứu,xemx é t yêucầucơbảncủahaih ệ thốngGDDSvàSDDScóđặcđiểmgì?

GDDScungcấpchocácnướcđangtìmkiếmphươnghướngpháttriểnh ệ thốngthốngkêmộtkhungtiêuchuẩn,trongđóhướngtớimụctiêuphổbiếnnhữngbộsốliệutoàndiệncóđộtincậycao,kếthợpvớicáctiêuchíkhácnhằmđápứngđượcyêucầucủaSDDS

SDDShướngdẫncácnướcđangcóhoặcđangtìmkiếmcáchtiếpcậnvớithịtrườngvốnđểphổbiếnsốliệuchínhmàngườisửdụngnóichung,nhữngngườithamgiathịtrườngtàichínhnóiriêngcóthểđánhgiátốthơntìnhhìnhkinhtếcủatừngnướcđó

Cácyêucầucơbản:

Các

yêucầu củaGDDS:

GDDSlàmộtkhungmẫuhướngdẫncácnướctrongviệcpháttriểnhệthốngkêtốtlàmcăn cứchoviệcphổbiếnsốliệuđếncôngchúng

Cácnướcthamgiaphảicậpnhậtdữliệuchúgiảicủamìnhítnhấtmộtn ă m mộtlầnđểmôtảcáchoạtđộngphổbiếnvàbiênsoạnsốliệuđangdiễnr a nhưthếnàođểtheokịpvớiviệcthựchànhthốngkêtốtnhất.ĐồngthờiphổbiếnbộdữliệuchúgiảicủacácnướcthamgiaGDDS

Các

yêucầu của SDDS:

SDDSlàtiêuchuẩnphổbiếnsốliệuđểxácđịnhthựctếtốtnhấttrongviệcphổbiếnsốliệukinhtếtàichính

YêucầuthểhiệnbộdữliệuchúgiảimiêutảthựctếphổbiếnsốliệutrênbảntinđiệntửcủaIMF

SDDSquyđịnh24mụcsốliệuđượcphổbiến,mỗimụcởmộttầnxuấtc ụ thểvàthờigianquyđịnh.

Nhữngsốliệunàybaogồmlĩnhvựcsảnxuất,lĩnhvựctiềntệ,lĩnhvựctàichínhvàlĩnhvựcđốingoại

SDDSyêucầucácnướcthamgiaphổbiếnsốliệutrêncơsởkịpthờivàđúngquyđịnh

SDDScũngyêucầucácnướcthamgiacungcấptrướclịchthôngcáo(ARCs)đ

ể đăngtảitrênDSBBcủaI M F , ngàyphátthôngbáomỗimụcítnhấtlà 4tháng

SDDScũngtínhđếns ự khácnhaugiữaviệcb ố tríc á c chươngbằngcáchđưaranhữnglựachọnlinhhoạt;mẫuchuẩnkhôngtheokhuynhhướng“mộtcỡ chotấtcả”.Sẵncócáclựachọnlinhhoạtchocácmụcđịnhkỳhaythờiđiểmđượct h a y đổiphùhợpvớitừngmụcsốliệu

Đểgiúpngườisửdụngsẵnsàngtiếpcậnđượcvớisốliệucủacácnướcđăngkýcungcấpdàihạn,trangwebcủaIMFcóđườngdẫnsiêuliênkếttớiDSBB.Ngườisửdụngcóthểtiếpcậnvớisốliệumớinhất(đốivớisốliệugầnnhấtlà2kỳ)thôngquađườngsiêuliênkếttớiNSDPđượcduytrìbởinướccungcấpsốliệudàihạn

II ThựctrạngthốngkêViệtNamqua5nămthamgiaGDDS

ViệtNamđã

thamgiaGDDScủaIMF5năm,chúngtacầnthiếtđánhgiáthựctrạngpháttriểncủahệthốngthốngkêViệtNamtrongnhữngnămquavềsảnxuấtvàphổbiếnsốliệutheomụctiêu,nộidungvàkhuyếnnghịcủaGDDSđểchuẩnbịchoviệcthamgiaSDDScủaIMF(gồm:nộidungcácmụcsốliệucôngbố;phạmvi,địnhkỳ,hệthốngphânloại;tínhkịpthời;phổbiếnsốliệugắnvớichúgiảivềphươngphápluận )theomộtsốkhuvựcsauđây:

1 Thốngkêkhuvựcsảnxuất

1.1 Tàikhoảnquốcgia

Tổngcụcthốngk ê đ ã đưar a cáctínhtoánv ề GDPquítheophươngphápsửdụngtheogiáthựctếvàgiásosánh.XuấtbảntàiliệuphươngphápluậnvềHệthốngTKQGcósửađổi”SổtayvềhệthốngtàikhoảnquốcgiaViệtNam”.Hiệnnayđangtiếnhànhbiênsoạnmộtsốtàikhoảntheokhuvựct h ể chế,GDPthửnghiệmtheovùng.Thuthậpsốliệuvà

cậpnhậtbảngnguồnv à s ử dụngtheonăm.Ngày30/7/2007TCTKc ó Quyếtđịnhs ố

8 4 0 / Q Đ

sảnphẩmcôngnghiệpchủyếuthaythế chophương pháptínhchỉs ố sảnxuấtcôngnghiệpcũ( s ử dụnggiác ố định1994),đ ã đượcTCTKnghiêncứuvàápdụngthửnghiệmthànhcôngở25tỉnh/

TPtrongcảnước.C h ỉ sốmớiphùhợpvớicácchuẩnmựcquốctế.Điềutrachọnmẫuđ

chọnđạidiệncácngànhcôngnghiệpcấp4v à các cơsởSXracácsảnphẩmđạidiệnchongànhcôngnghiệptrênđịabàncủatừngtỉnh/TP.ChỉsốsảnxuấtcôngnghiệpápdụngchocấptỉnhvàtoànquốcđượctínhbằngkhốilượngSXcủacácsảnphẩmchủyếuquađiềutramẫusovớikhốilượng sảnxuấtkỳgốctheoquyềnsốcủasảnphẩm

1.3 Cácchỉsốgiá

TCTKđãcậpnhậtphươngpháptínhCPI,hiệnnaylấynăm2005

lànămgốcvới500danhmụcmặthàngvàdịchvụ,quyềnsốđượctổnghợptừkếtquảđiềutraMứcsốngdâncưViệtNam2004.Soạnthảovàpháthànhcuốn“Sổtayđiềutraviên”đểcungcấpnhữngkiếnthứccơbảnvàkỹnăngthuthậpgiáchođiềutraviên.Cáctỉnh/TPchínhthứcápdụngphươngphápmớit ừ quí2năm2006

BộTàiChínhđ ã tiếptụcchỉnhsửaviệcphânt ổ ngânsáchnhànướctheotiêuchuẩnquốctếvàđãcảitiếnviệchạchtoánviệntrợkhônghoànlại,v a y vàchovaynướcngoài.BộTàiChínhcũngđãquyếtđịnhviệcbáocáosa o kêtàichínhcủacácdoanhnghiệpnhànước

3 Thốngkêkhuvựctàichính ngânhàng

Hiệnnayđểpháttriểnmộthệthốngngânhàngcạnhtranh,ViệtNamđãtừngbướcápdụngcáctiêuchuẩnkếtoánquốctếđốivớicácngânhàngvàphùhợpvớiSNA1993đ ể giúpbiênsoạnsốliệutheođúngphươngphápluậnđượckhuyếnnghịtrongMFSM.NgânhàngNhànước(NHNN)đãmởrộngphạmvicácngânhàngthươngmạiđượcsửdụngtrongviệcthốngkêbiênsoạnsốliệutừ28ngânhàngtrướcđây(trước12/1999)ratoànhệthốngt ổ chứctíndụngtạiViệtNam

Hiệnnay,mọiphươngphápluậnđượcđiềuchỉnhởbấtcứthờiđiểmnàođượcthểhiệntrongchúthíchquốcgiacủaVNtrênấnphẩmIFS.NHNNđãbiênsoạnvàcôngbốcácsốliệucùngvớicácchúthíchvềcácđịnhchếngânhàng,điềutrangânhàngvàlãisuất.Hàngthángcácmứclãisuấtcơbảnvàl ã i suấttáicấpvốncủaNHNNđượccôngbốtrênbáoNhândânvàongàycuốicùngtrongtháng.ChỉsốchứngkhoánVNIndexđượccôngbốhàngngày(ngàycó giaodịch)trênc á c phươngtiệnthôngtinđạichúngv

à trênWebsitecủaNHNN

4 Thốngkêkhuvựckinhtếđốingoại

Nhìnchungsốliệuthuộckhuvựcnàyngàycàngđượccảithiệnvàtuânthủ

theochuẩncủaBPM5.SốliệuđầutưvàogiấytờcógiábắtđầuđượcthuthậpvàbáocáotrongmụcđầutưvàogiấytờcógiákhiChínhphủVNpháthànhtráiphiếur a thịtrườngquốct ế tháng11n ă m 2005.Từn ă m 2006NHNN

ướctínhsốliệuvềđầutưvàogiấytờcógiácủakhuvựctưnhân,tuynhiênnhữngướctínhnàyvẫncònhạnchếbởivì,thốngkêhiệnhànhkhôngphânbiệt

nhàđầutưnướcngoài(ngườikhôngcưtrú)vàngườicưtrú.Năm2007tiếnhànhnghiêncứuphươngphápluậnthốngkêvịthếđầutưquốctế.Đãlậpvàcôngbốcácbáocáohàngquívàhàngnămvềvayvàtrảnợnướcngoàicủacácdoanhnghiệp

phươngphápluậnvềbiênsoạnsốliệuxuất,nhậpkhẩuhànghoátrêncácấnphẩmđượcxuấtbảncủaTCTK

5 Thốngkêkhuvựcxãhội

Cáccuộcđiềutrabiếnđộngdânsốhàngnămđượcmởrộnghơnvềnộidungnhưthuthậpthêmthôngtinphụcvụnghiêncứusâuhơnvềgiới,lựclượnglaođộng….Chếđ

ộ báocáothốngk ê địnhk ỳ đãđượcc ả i tiếnbanhànhchocácđịaphương

Cuộcđiềutramứcsốnghộgiađìnhđãxácđịnhcơmẫuổnđịnhvàtiếnhànhđiềutr

sốliệuchitiếthơnvềkhuvựcxãhộicũngnhưnhữngcrúgiảivềphươngphápluậnđượccôngbốrộngrãi

PHẦNII YÊUCẦUNỘIDUNGHỆTHỐNGCHỈTIÊUTHỐNGKÊKHITHAMGIA HỆTHỐNGPHỔBIẾNSỐLIỆUTIÊUCHUẨNRIÊNG(SDDS)

Cácnướcthamg i a Hệthốngphổbiếnsốliệuchung(GDDS)c ó thểnhậnthấyGDDSnhưmộtsựchuyểntiếpchoyêucầuHệthốngphổbiếnsốliệutiêuchuẩnriêng(SDDS)

I CấutrúccủaSDDSbaogồm:

1 Chương1vàchương2cungcấptổngquanvềhoạtđộngvàduytrìSDDS

2 Cácchương3,4,5và6đềcậpcụthểcácnội

dungvềphạmvi,thờikỳcủa dãysốliệu,tínhkịpthờigianvớisốliệucủacáckhuvực:(1)Khuvựcsả n xuất;(2)Khuvựcngânsách;(3)Khuvựctàichínhngânhàng;

(4)Khuvựckinhtếđốingoại

3 Cácchương7,8,9,10nhằmg i ả i thíchc á c khíacạnhhoạtđộngcủaSDDSbaogồm:Bảngtinphổbiếnsốliệutiêuchuẩn,trangphổbiếntómtắtquốcgia,lịchcôngbốsốliệuvàMetadata

NgoàirađểthựchiệnSDDScầntheo4phụlục

VớimộtnướcchuyểntừGDDSsangSDDScầnthấyrõnhữngyêucầusau:

- Cầnthựchiệnđúngđắnviệctuânthủnhấtquángiữacácnướcthamg i a SDDSnhằmnângcaolòngtinvềtiêuchuẩnsốliệuchocácnhàhoạchđịnhchínhsách,nhữngngườithamgiathịtrườngvốn,nhàđầutưvàcôngchúng

- Phạmviđượcmởrộngđểđápứngnhucầuvềsốliệucủangườisửdụng,quiđịnhbảngmẫusố liệuvềdựtrữquốctếvàkhảnăngthanhtoánbằngngoạitệ

- Quiđịnhmộtdanhmụcsốliệumớivềnợnướcngoàivớithờigianvàthờikỳphổbiếnsốliệuhàngquí

- KhuyếnkhíchxâydựngcácMetadatamôtảchitiếtvềhoạtđộngvàsả n phẩmdầuvàkhíga

- Thựchiệnthốngnhấtcácsổtay vàhướngdẫnmớimàI MF đ ã x ây dựngđểhoànthiệnkháiniệm,địnhnghĩavàphươngphápđãsửdụngđểbiênsoạnsốliệuvềkinhtế,tàichínhquốcgia

- Thựchiệntheosổtay thốngkêtàichínhvàtiềntệ(năm2000)

- Thựchiệntheohướngdẫnbảngmẫusốliệuvềdựtrữquốctếvàkhảnăngthanhtoánbằng ngoạitệ(năm2001)

- Thựchiệntheohướngdẫnvềnguồnsốliệuvịthếđầutưquốctế(năm2003)

- Thựchiệntheohướngdẫnbiênsoạncácchỉtiêuđầyđủvềtàichínhn ă m 2003

- TăngcườnghoạtđộngđểbảovệsựtincậynhữngtiêuchuẩnđãđượckiểmsoátcủaSDDSnhưyêucầucácnướcthuêbaoSDDStheodõilịchtrìnhbáocáotựđộng

- Phảis ử dụngKhungđánhgiáchấtlượngsốliệuđ ể trìnhb à y c á c MetadatacủaSDDS

TrongthựchiệnSDDS,cácquốcgiacóthểcócáclựachọnlinhhoạt.ĐốivớiSDDSnhưmộttiêuchuẩnthônglệtốtnhất,sựlinhhoạtđưarachothờikỳvàtínhkịpthờisốliệukhôngđểmở.Thờigianvượtquáđượcchophépvớiviệcbiênsoạnv à phổbiếnsốliệuv ới nhữnglựachọnlinhhoạt,nhưngkhôngvượtquámộtthờik ỳ thamchiếuv àsốliệuđượcphổbiếnkhôngchậmhơnthờigianđãđịnhcủathờikỳtới,trừkhicácmụcsốliệucụt hể đượcchỉr a riêngbiệt.Thídụs ố liệuv ề nhậpkhẩuhànghoáquýI sẽkhôngđượcđểchậmhơnsaukhisốliệunhập khẩuquýIIphảicôngbố

Sựlinhhoạtcònđượcthểhiệnbằngviệcsốliệucủathờikỳthamchiếuc ầ n baogồmcácgiaodịch,chuyểnnhượnghoặcsốliệuphátsinhtrongkỳđ ó , khôngtínhcộngdồntừthờikỳnàysangthờikỳkhác.Vídụ,trongphổbiếnsốliệuthốngkêhàngthángvềthươngmạihànghoá,cácnướcthamgiaSDDSsẽkhôngcôngbốsốliệuthốngkêcộngdồncủacácthờikỳliêntiếpnhaumàchotừngthángcụthể

YêucầucụthểcủaSDDSđượcthểhiệncụthểtheocấutrúccủacácchươngnhưsau:

Chương1,2:Thểhiệnyêucầucủaviệcnângcaoyêucầucácthờikỳ,tínhkịpthời,vềphạmvichocácmụcsốliệu,tómtắtcácvấnđềliênquanđếntruycậpvàcáclựachọnlinhhoạtkhiápdụngcácmụcsốliệukhácnhau

Chương3:Khuvựcsảnxuất

CácsốliệuvềTàikhoảnquốcgia;cácchỉsốsảnxuất;chỉsốgiácảtiêudùng;sốliệuvề dânsố

Chương4:Khuvựctàichínhngânsách

Cácchỉtiêutàichínhvềhoạtđộngcủachínhphủnóichungvàtàichínhc á c hoạtđộngcủachínhphủtrungương.Phânloạiphạmvicác

sốliệuđãmôt ả vàkhuyếnkhíchcôngbốsốliệuvềnợchínhphủtrungương

Sốliệut à i chínhchínhphủtổngthể(GCO)v à chínhphủtrungương(CGO),tàichínhtổnghợpcầnphântổtheo(1)trongnước,ngoàinước;

- Sốliệukhảosátcáctổchứcnhậntiềngửi(DCS)

- Sốliệucủangânhàngtrungương(CBS)baogồmtiềntheonghĩarộng

- Tíndụngtrongnướcphântheo(1)Chovayròngchínhphủ(phạmvinhànướcTWvàđịaphương);

(2)Chovaykhuvựcphitàichínhcông(nếucáchoạtđộngcủakhuvựctàichínhcôngđãđưatrongkhuônkhổtoàndiệnvềkhuvựcngânsách;

Chương6:Khuvựcđốingoại:

PhạmvimởrộngcáncânthanhtoánthựchiệntheoCẩmnangcáncânthanhtoángồm:

1 Kếthợpbảngmẫusốliệuvềdựtrữquốctếkhảnăngthanhtoánbằngngoạitệ

2 Phântổchitiếtcáckhoảntrongcáncânthanhtoánvàkhuyếnnghịvịthếđầutưquốctế

3 Mởrộngcácchỉtiêumôtảphânloạichỉtiêunợnướcngoài

4 ThựchiệnxâydựngcơsởdữliệutheothiếtkếcủaIMFđểphổbiếnlạicácbảngsốliệuquốcgiavềdựtrữquốctếvàkhảnăngthanhtoánbằngngoạitệtheođồngtiềnchunglàUSDvàtheomẫuchuẩn.Cơsởdữliệulàmchoviệcsosánhsốliệugiữacácnướcdễdànghơnvàbiênsoạncácdòngsố

liệutheothờigianvớicácmụcsốliệusẵncótheomẫu,nhữngthôngtinnàyr ấ t quantrọngtrongviệcđánhgiátìnhtrạngmấtcânđốitoàncầu.

5 CungcấpbảngsốliệucủacácnướcthuêbaoSDDSchoIMFđểphổbiếnlạisẽtrợgiúpgiámsátnhiềuchiềucủaIMF

Cácchương7,8,9và10:CáckhíacạnhhoạtđộngcủaSDDS.Cácnộidu

ngyêucầukhithamgiaSDDS

TrướchếtđảmbảosựgiámsáttuânthủSDDScủacácnướcthuêbaochủyếulàduytrìsựtincậycủatiêuchuẩnphổbiếnsốliệu

NhằmgiámsátvàbảovệđộtincậycủaSDDS,nướcthamgiaSDDSđượcyêucầusửdụngquitrìnhcácbáocáođiệntửđượcchuẩnhoáđểcáccánbộcủaIMFgiámsátmộtcáchhiệuquảsựtuânthủSDDScủacácnướcthuêbao.Cácquitrìnhđượcchuẩnhoánàysẽđượcsửdụngđể:

vănphòngphổbiếns ố liệutiêuchuẩnvàođầunămsauc ủ a n ă m tham chiếu,thíd ụ

n ă m tham chiếulà2006thìbáocáophảithựchiệnđầunăm2007

NộidungbáocáođánhgiátuânthủSDDSbaogồmcác khíacạnh:

1.Phạmvisốliệu;2.Thờikỳdãysốliệu;3.Tínhkịpthời;4.Sựkhôngchậm chễliênquanđếnlịchphổbiếnsốliệutrước;5.TrìnhbàysốliệutheobảnghệthốngchỉtiêukinhtếchủyếuquốcgiaNSDF;6.XácđịnhMetadatav à chấtlượngsốliệuđãđượcchỉratrongbáocáovềsựtuânthủcácmãvàcáctiêuchuẩn

II CấutrúcvàyêucầunộidungkhungđánhgiáchấtlượngsốliệucủaSDDS

KhithamgiaSDDScầnxâydựngchomỗikhuvực,lĩnhvực,mỗichỉtiêuthốngkêtheocácchuẩnmựckhungđánhgiáchấtlượngsốliệu:

Tênlĩnhvực

01.Môitrườngpháplý

1.1.1 Tráchnhiệmthuthập,xửlývàphổbiếnsốliệu

Phầnnàycầnnêurõcơquan,đơnvịnàochịutráchnhiệmthuthập,xửlýsốliệu

1.1.2 Việcbiênsoạnvàphổbiếnsốliệuthốngk ê

d ự a trêncơsởpháplýnào?

1.1.3 Bảomậtsốliệucánhâncủangườicungcấpthôngtin

+Cơquanchịutr ác h nhiệmbảomậtc á nhâncủangườicungcấpthôngtin

+Điềukhoản,luậtlệl à m cănc ứ đ ể bảomậtthôngtincánhân

1.1.4 Bảođảmchếđộbáocáothốngkê+Nêucơquan,đơnvịcótráchnhiệmbảođảmchếđộbáocáothốngkê

+Nêucăncứpháplýnàoquiđịnhcánhân,tổchứcphảicungcấpthôngtinchocơquanthốngkê

1.2.Tínhminhbạch 1.2.1.Côngbốcácđiềukhoản,điềukiệnchocôngtá

cthuthập,xửlývàphổbiếnthôngtinthốngkê

+Nêucơquan, đơnvịchịutráchnhiệm.

+Nêuđiềukhoảnvàluậthoặcquiđịnhphápl ý buộcphảiphổbiếnrộngrãitrướccôngluậntấtcảc á c s ố liệuthốngk ê cótrongh ệ thốngchỉtiêuquốcgia.1.2.2 Quyềntruyc ậ p củanhữngviênchứcchínhphủtrướckhicôngbố

+Đơnvịchịutráchnhiệmgửitàiliệu

+Phươngphápvàcáchgửikếtquảthốngkêvà cơquanchínhphủnàonhận

1.2.3 Thuộctínhcủasảnphẩmthốngkê

+ Cơquanchịutráchnhiệm

+Nội dungcácphântích, bìnhluậnđượccôngbốcùngcácsốliệuthốngkê.+Nhữngbìnhluậnn à y c ó thểtiếpcậnbằngphươngtiệnnàovàđịachỉ?

+Nêuphạmviđịalývàphạmvicácgiaodịch

2.3.Phânloại, phânngành

2.3.1 Phânloại/phânngànhCácphânloại,phânngànhnàođượcsửdụngvàtheotiêuchuẩnnào?

2.4 Cơsởghichép

2.4.1 GiátrịNêuđơnvịtính,thướcđo,loạigiávàcácnộidungchủyếucủachỉtiêuvàsốliệu

2.4.2 CơsởghichépThờigianghichép:c á c giaodịch,hoạtđộngđượcghichéptạimộtthờiđiểmhaycộngdồn.Thờiđiểmghichép:theotháng,quíhaynăm

3.Mứcđộchính xácvàđộtincậy

3.1.Nguồnsốliệu

3.1.1.C á c chươngtrìnhthuthậps ố liệutheonguồn

Theophươngphápnào,cácnguồnsốliệuphụcv ụ choviệctínhtoán,tổnghợp

3.1.2 Địnhnghĩa,phạmvi,phânloại, giátrịvàthờigianghichépsốliệutheonguồn.

Nêucácnguyêntắcchọncácchỉtiêu

3.2.Đánhgiásốliệutheonguồ

n

Đánhgiásựchênhlệchsốliệutheocácnguồntínhkhácnhau

3.3 Kỹthuậtthốngkê

3.3.1 Kỹthuậtthốngkêvềsốliệunguồn+Nêucáckỹthuậtxửlýnguồnnhưcácphươngphápthốngkêhồiqui;dãysốcótầnsuấtcao

3.3.2 Quitrìnhthốngkêkhác:

+Nêun ă m c ơ b ả n (nămg ố c ) v à chuk ỳ cậpnhật

+Cácquitrìnhthốngkêcóliênquannhưđiềuchỉnhtheomùa,sốliệuhìnhảnh…

3.4.Xácminhsốliệu

3.4.3.Đánhgiásailệchvànhữngvấnđềkháctrongkếtquảthốngkê

4.2.Tínhnhấtquán

4.2.2.Nhấtquántạmthời

Nêuquiđịnhthựchiệnkhiđưasốliệutrongc ác ấnphẩmnhưtínhổnđịnhcủachỉtiêu,nămđưasốliệu

4.3.Xemxétlại

4.3.1 LịchduyệtlạisốliệuNêurõsốliệuđưaralầnđầu(ướctính)

5.Quyềntruycập

5.1.Sốliệu

5.1.1 TrìnhbàythốngkêNêusốliệuđượccôngbốtheođơnvịgì?

Loạigiátrị?Nămgốc?

Cácsốliệuthứ sinh:Cơ cấu,chỉsốpháttriển

5.1.2 PhươngtiệnvàđịnhdạngsốliệuNêucácấnphẩmcôngbố,

ngônngữsửdụng.ấnphẩmđ i ệ n tử:bảntinweb,sốliệutrựctuyến

ấnphẩmđiệntửkhácnhưđĩamềm,CD

5.1.3 Lịchthôngbáotrước+Côngbốlịchthôngbáokếhoạchcôngbốsốliệu.+Nơicôngbốlịchcôngbốsốliệunhưphươngtiệnthôngtinđạichúng,họpbáo,website…

5.1.4 CôngbốđồngthờiSốliệuđượccôngbốđồngthờichotấtcảcácbênliên

tuyến,fax….cùnglúcvớisố liệucôngbố

5.2.Sốliệugiảithích

5.2.1.Phổbiếncáctàiliệuvềkháiniệm,phạmv i , phânloại,cơsởghichépsốliệu,nguồnsốliệuvà

kỹthuậtthốngkê

Nêurõthờigianvàđ ị a chỉcôngb ố c á c giảithíchphươngphápluậnđượccôngbố

Nêucácsựthayđổitheothờigiancủaphươngphápluậnthốngkê

5.3.Hỗtrợchongườis ử dụn

g

Nêucácphươngtiệncóthểhỗtrợchongườisửdụngnhưhướngdẫns ử dụngs ố liệu,sửdụngcácphầnmềm

Ngườiliênhệ

(Đềnghịcungcấpthôngtinliênquansau)

Ápdụngvới:TrangcơbảnTrangtómtắtTrangphổbiếnHọtên:Chứcvụ:B

I NỘIDUNG THỐNG KÊCỦAKHUVỰCSẢNXUẤT

I.1 Phạmtrùsảnxuất

Trongnềnkinhtếthịtrườnghiệnnayphạmtrùsảnxuấtđượcmởrộngphùhợpvớitrìnhđộpháttriểncủalựclượngsảnxuất,phùhợpvớisựpháttriểnkhoahọcvàcôngnghệ-trởthànhlựclượngsảnxuấttrựctiếp,phùhợp

sinhmộtloạtcácngànhkinhtếmới,hoạtđộngdịchvụgắnliềnvớisảnxuấtkíchthíchsảnxuấtvànhucầucủacon ngườingườingàycàngđượcnâng cao phùhợpvớinhucầu

sốngvàsinhhoạtcủaxãhộihiệntại.Cácnhàkinhtếhọcvàcácchuyêngiavềtàikhoảnquốcgiađãđưaranhữngquanđiểmvềphạmtrùsảnxuấtcủacải xãhội

Dựatrênlýluậnvàđiềukiệnthựctếcủacácnướctrênthếgiớiđồngthờiđápứngyêucầuhạchtoánquốcgia.Hệthốngtàikhoảnquốcgianăm1993củaLiênhợpquốcđãđưarađịnhnghĩavềsảnxuấtnhưsau:“sảnxuấtl à quátrìnhsửdụnglaođộngvàmáymóccủacácđơnvịthểchếđểchuyểnnhữngchiphílàvậtchấtvàdịchvụthànhsảnphẩmvậtchấtvàdịchvụkhác.Tấtcảnhữnghànghoávàdịchvụđượcsảnxuấtraphảicókhảnăngbántrênthịtrườnghayítracũngcókhảnăngcungcấpchomộtđơnvịthểchếkháccóthutiềnhoặckhôngthutiền”

Quađịnhnghĩanêutrên,phạmt r ù sảnxuấttrongh ệ thốngtàikhoảnquốcgiakhôngchỉbaogồmtoànbộcáchoạtđộngsảnxuấtnhằmcungcấphànghoávàdịchvụcungcấpchothịtrườngvớimụcđíchđểbánhoặctraođổimàcònbaogồmsảnxuấthànghoávàdịchvụcủanhànước,củacáctổchứckhôngvìlợicấpchotiêudùngcủahộgiađìnhvàtoànbộxãhội

Nhưvậy,quátrìnhsản

xuấtcủaxãhộitronghệthốngtàikhoảnquốcgia(SNA)cóđặctrưng:

+Làhoạtđộngcómụcđíchcủaconngườitrênmọilĩnhvựccùngvớinănglựctổchứcvàyếutốsảnxuấtkháctạoracủacảixãhộichiara2hìnhthức:sảnxuấtvậtchấtvàsảnphẩmdịchvụ

+Toànbộsảnphẩmvậtchấtvàdịchvụđượcsảnxuấtrađềulàhànghoá,cóthểđembántrênthịtrườngvàkhôngđembántrênthịtrườngnhư:dịchvụquảnlýnhànước,anninhquốcphòng,bảođảmxãhội,dịchvụtổchứckhôngvìlợi,dịch

vụnhàởtựcó,nhàởcủadâncư…

Nhữngsảnphẩmvậtchấtvàdịchvụmặcdùkhôngbántrênthịtrườngnhưngđềubịchiphốibởicácquyluậtkinhtếđặcbiệtlàquyluậtgiátrịcủanềnkinhtếthịtrườngsảnxuấthànghoá

Vìlẽđó,cơchếthịtrườngđòihỏitiềntệhoátoànbộquátrìnhsảnxuấtt ừ yếut ố đầuvàođếnkếtquảđầural à yêuc ầ u kháchquankể c ả sứclaođộng

Cáctàikhoảnchínhvàcácchỉtiêukinhtếtổnghợpđượcbiênsoạnvàcôngbốgồm:

i GDPtheophươngphápsảnxuất,theogiáhiệnhànhvàsosánh

ii GDPtheophươngphápsửdụng,theogiáhiệnhànhvàsosánh

iii Thunhậpquốcgiagộp,thunhậpquốcgiathuần,thunhậpquốcg i a sửdụngvàđểdành

iv Tàikhoảnsảnxuấttheokhuvựcthểchế

v TàikhoảnThunhậpvàphânphốithunhậptheokhuvựcthểchế

vi TàikhoảnQuanhệkinhtếvớinướcngoài

vii Thêmvàođó,cáccụcThốngkêtỉnh,thànhphốcòntínhGDPcủatỉnh,thànhphốtheophươngphápsảnxuất

TínhchỉtiêuGDPquýtheophươngphápsảnxuất,theogiáhiệnhànhv à giásosánhphântheokhuvựcvàngànhhoạtđộngkinhtế

Địnhkỳvàthờigianbáocáo:

+Địnhkỳ:Cácsốliệuđượctổnghợptheoquývànăm

+Thờigianbáocáo:

- Hàngquý:Ướctínhlầnđầuđượccôngbốvàongày25củathángcuốiquý.Tínhlạilầnthứhaiđượccôngbốvàongày25thángcuốicủaquýtiếps a u

- Hàngnăm:Ướctínhlầnđầuđượccôngbốvàotháng9củanăm.Ướctínhlầnthứhaiđượccôngbốvàothờiđiểmthángcuốicùngcủanăm.Tínhtoánchínhthứcsẽcôngbốcuốinămsau

2 Chỉsốsảnxuấtcôngnghiệp

Chỉsốsảnxuấtcông

nghiệp(IPI)hàngthángdoTổngcụcThốngkêđưar a dựatrênkhốilượngsảnxuất.Chỉsốnàybaogồmngànhcôngnghiệpkhai

thácmỏ,côngnghiệpchếbiến,sảnxuấtvàphânphốiđiện,khíđốtvànước.Hiệntạinămgốclànăm1994,dựkiếnbắtđầutừnăm2007sẽsửdụngnămgốclà2005.Chỉsốn à

y thểhiệnnhữngthayđổitrongsảnxuấtcủatoànngànhcôngnghiệpnóitrêntheogiácủanămgốc

Giátrịsảnxuấtnông,lâmnghiệpvàthủysảnđượctínhthốngnhấttheon ăm dươnglịchvàtheo2loạigiá:giáthựctếvàgiácốđịnh(1994)

Giátrịsảnxuấtnông,lâmnghiệpvàthủysảnđượctínhtrênphạmvitoànquốc(quý,6tháng,9tháng,năm)vàchitiếtđến64tỉnh,thànhphốtrựcthuộctrungương(năm)

- Ướctính6thángđượccôngbốvàotháng6củanămthựchiện

- Hàngnăm:Sốliệuướctínhlầnđầuđượccôngbốvàocuốitháng9củan ă m thựchiện,sốliệusơbộvàocuốitháng12nămthựchiện.Sốliệuchínhthứcđượccôngbốvàotháng5nămsau

4 Laođộngvàthu nhập

- Laođộngvàcơcấulaođộngđanglàmviệctạithờiđiểm1/7hàngnăm;

- Laođộngbìnhquântrongkhuvựcnhànướcphântheongànhkinhtếv à theocấpTƯ,địaphương;

- Tỷlệthấtnghiệpcủalựclượng laođộngtrongđộtuổiởkhuvựcthànhthịphântheovùng;

- Tỷlệthờigianlàmviệcđượcsửdụngcủalaođộngtrongđộtuổiởkhuvưcnôngthônphântheovùng

- ThunhậpcủangườilaođộngtrongyếutốcấuthànhGDP

5 Vốnđầu tư

-Vốnđầutưthựchiệntheogiáthựctế,giásosánhphântheoloạihìnhkinhtếvàngànhkinhtế;

6 Chỉsốgiá

- Chỉsốgiátiêudùng(CPI): đượctínhtheotháng,chobagốc:thángtrước,cùngthángnămtrướcvàtháng12nămtrước

- Chỉsốgiáxuấtkhẩuhànghoávànhậpkhẩuhànghoá:đượctínhtheoquý,6tháng,nămchobagốccơbản:nămgốccơbản,gốckỳtrướcvàgốccùngkỳnămtrước

I.3 Thựctrạngcủacácchỉtiêuthốngkêkhuvựcsảnxuấttheocáctiêuchíđán hgiácủahệthốngphổbiếnsố li ệu chung(GDDS)vàhệ t h ố ngphổbiếnsốliệur iêng(SDDS)ởViệtNamhiện nay

1 Nhữngmặtđãđạtđượctheohướngphùhợpyêucầukịpthời,khảnăngtiếpc

ận, tínhcôngkhaivàminhbạch

TừkhiViệtNamt h a m g i a Hệthốngphổbiếnsốliệuchung(GDDS)trongkhuônkhổcủaQuỹtiềntệquốctế(IMF),côngtácthốngkêkhuvựcsản xuất,trongđóphầnchủyếuv à quantrọngnhấtl à côngt á c thốngk ê TKQGđ ã từngbướcđượchoànthiện,pháttriểnvànângcaochấtlượng

thốngkêtrêntấtcảcácmặt.Theonhữngyêucầupháttriểnvànângcaochấtlượngsốliệuthốngkêtheohướngphùhợp,chínhxác,kịpthời,khảnăngtiếpc ậ n đốivớingườidùngtin,tínhcôngkhaivàminhbạch,tínhchặtchẽvàlôgiccủasốliệuđượcbiểuhiệnnhưsau:

1.1 Phùhợpvàđápứngyêucầuđòihỏikháchquancủacơquan,tổc h ứ c vàng ườidùngtin

+ĐốivớicáccơquanlãnhđạoĐảng,Chínhphủ,bộ,ngànhvàcơquannghiêncứukhác

CácchỉtiêukinhtếvĩmôtrongkhuvựcsảnxuấtnhưGDP,tíchluỹ,tiêudùng,xuấtkhẩu,nhậpkhẩu,đ ể dành,giáv à chỉs ố g i á , l ạ m phát,laođộngvàthunhậpcủangườilaođộng.v.v l à nhữngthôngtinkhôngthểthiếuđược,nóđ ã v à đangphụcv ụ choyêuc ầ u điềuhànhnềnkinht ế thịtrườngtheođịnhhướngXHCNkhôngchỉcủacáccơquanĐảng,ChínhphủtrungươngmàcònlàđápứngyêucầucủacácBộ,ngành,cáctỉnhvàthànhphốtrongcảnước

+Đốivớicácnhàđầutưvàgiớikinhdoanh

Quacácchỉtiêuthốngkêkhuvựcsảnxuấtnhưchỉsốsảnxuất,GDP,tíchluỹ,tiêudùng,xuấtkhẩu,nhậpkhẩuhànghoávàdịchvụ,cânđốiliênngành,laođộngvàthunhậpcủangườilaođộng,g iá cảvàchỉsốgiáCPI,PPI,v.v ,cácnhàđầutưvàcácdoanhnghiệpnhậnbiếtđượcsứcsảnxuất,tổngcung,tổngcầutheotừngngành,từngloạihình,từngloạisảnphẩmcủavùngvàtoànnềnkinhtế,từđóđưaracácquyếtđịnhtiếptụcđầutư,mởrộngs ả n xuấthaychuyểnđổicơcấuvàhướngđầutư

+Đốivớihộgiađình

Nhữngthôngtinvềchỉsốsảnxuất,tăngtrưởngGDPtheokhuvựcthểchế,theocácngànhkinhtế,quỹ

tiêudùngphântheomụcđíchchitiêuvàtheonhómhàngvàtheobìnhquânđầungười,mứctănggiácả,lạmphát,thunhậpcủangườilaođộng,thấtnghiệp,chuyểnnhượng,v.v cóthểảnhhưởngđếnquyếtđịnhchitiêu,đểdành,đầutưchosảnxuấtcủahộgiađình,v.v

+Đốivớicáctổchứcquốctếvànướcngoài

Nhữngchỉtiêutổnghợpthuộchệthốngtàikhoảnquốcgiacũngnhưcácchỉtiêukháctrongkhuvựcsảnxuấtđangđápứngđầyđủkhôngchỉchoyêuc ầ u củaHệthốngsốliệuchung(GDDS),chocáctổchứcquốctếlàmcơsởnghiêncứuđánhgiávàsosánhViệtNamvớicácnướckháctừđóđưaracácquyếtđịnhviệntrợ,hỗtrợvàchovaytíndụngưuđãihoặctrợgiúpkỹthuật

màcònphụcvụchocácchínhphủvànhàđầutưnướcngoàiđưaracác