Như vậy, tất cả những điều nói trên không chỉ cho phép khẳng đinh sự cần thiết câp bách cúa việc nghiên cứu để phân tích khoa học và chi ra những điểm đặc trưng cơ bản của g[r]
Trang 1Tạp Chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế - Luật 23 (2007) 191-197
Về những điểm đặc trưng của giáo trình chuẩn
dành cho hệ đào tạo đại học Luật ở Việt Nam • • • • • ■
Lê Cảm"
Khoa Luật, Dại học Quốc gia Hà Nội,
144 Xuân Tỉtuỷ, Cãu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
Nhận ngày 29 tháng 11 năm 2007
Tóm tắ t Tác giả bài viỏ't đã phân tích sự cần thiôt của viộc nghiên cửu nhũng điểm đặc trưng của giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật của nưóc ta phục vụ công cuộc cải cách
tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyến, đổng thòi cải cách giáo dục đại học đê góp phẩn nàng cao chất lượng đào tạo ở Viột Nam hiộn nay.
1 Cách đặt vấn đề
1.1. Trong giai đoạn xây dựng Nhà nưóc
pháp quyền (NNPQ) và cải cách tư pháp
(CCTP), đổng thời cải cách giáo dục đại học
(G D Đ II) đ ể g ó p p h ẩ n n â n g cao châ't lu ợ n g
đào tạo ò Việt Nam hiện nay việc nghicn cứu
những điếm đặc trung của giáo trình chuẩn dành
cho hệ đào tạo đại học ngành Luật của nước ta có
ý nghĩa khoa học - thực tiễn râ't quan trọng trôn
một số bình diện chủ yêu dưới đây
1.1.1 M ột là, sự nghiệp xây dựng một NNPQ
đích thực và CCTP ờ Việt Nam không thế
nào thành công nôu như chúng ta không có
đưọc một đội ngũ các nhà luật học có trình độ
cao - được đào tạo một cách căn bản, có hệ
thông và có nhừng kiên thức pháp luật sâu -
rộng tưang ứng với từng lĩnh vực công tác
cúa sinh hoạt Nhà nưóc và xã hội (như: lập
* ĐT 84-4-7547889
E-mail: tskhlecarrKiPyahoo.com
pháp, hành pháp, tư pháp, giảng dạy-nghiên cứu khoa học, v.v )
1.1.2 Hai là, việc nâng cao châ't lượng đào tạo đại học Luật nói riêng cũng không thê nằm ngoài quỹ đạo chung của cải cách giáo dục đại học hiện nay, vì theo chiên lược cải cách
g iá o d ụ c đ ê h n ă m 2020 ờ V iệt N am th ì xu
hưóng xã hội hóa giáo dục và đa dạng hóa các loại hình đào tạo (kế cả đào tạo đại học) có định hướng để tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh
giữa các ca sờ đào tạo là xu hướng được thừa nhận chung không chi trong đội ngủ các nhà quản lý giáo dục, mà cả trong đội ngủ các nhà giáo và các nhà khoa học cùa đất nưóc
việc các co sờ đào tạo đại học Luật của Việt Nam cùng nhau nghiên cứu để xây dụng giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật của đât nước không những là một việc làm rât cần thiết, mà còn chính là sự góp phẩn râ't quan trọng nhằm nâng cao châ't lượng đào tạo đại học Luật ở Việt Nam trong
191
Trang 2192 Lé Cảm / Tạp chi Khoa học DHQGHN, Kinh tẽ - Luật 23 (2007) 191-197
những điễu kiện kinh tê' thị trường đầy biên
động và phức tạp hiện nay
1.1.4 Và cuôì cùng, bốn là!, hiện nay trong các
xuất bản phẩm về khoa học pháp lý (KHPL)
và khoa học giáo dục (KHGD) ờ Việt Nam
vẫn chưa có một công trình nghiên cứu đổng
bộ nào đe cập riêng đến việc nghiên cứu
những điểm đặc trưĩĩg của giáo trình chuẩn dành
cho hệ đào tạo đại học ngành Luật của nưóc ta
1.2 Như vậy, tất cả những điều nói trên không
chỉ cho phép khẳng đinh sự cần thiết câp bách
cúa việc nghiên cứu để phân tích khoa học và
chi ra những điểm đặc trưng cơ bản của giáo
trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành
Luật ờ Việt Nam, mà còn là lý do luận chứng
cho tên gọi của bài báo này Tuy nhiẽn, do tính
chất đa dạng, phức tạp và nhiều khía cạnh của
những vâíì đề này nên trong phạm vi một
chuyên đề của để tài nghiên cứu khoa học câp
Bộ, chúng tôi chi để cập đến việc nghiên cứu
những vấn đề nào mà theo quan điểm của
chúng tôi là cơ bản và quan trọng hơn cả theo
hệ thông gom ba nhóm vấn để'như sau:
1) Khái niệm, hệ thông và nội hàm những
điểm đặc trưng của giáo trình chuẩn dành cho
hệ đào tạo đại học ngành Luật
2) Khái niệm và hệ thông các môn học pháp
lý chuyên ngành cần được biên soạn thành các
giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học
ngành Luật
3) Khái niệm và hệ thông các tiêu chí của
bộ giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại
học ngành Luật
2 Nội dung vấn để
2.1 K hái n iệm , h ệ th ô h g và n ộ i h à m n h ữ n g điểm
đặc trưng cua giáo trình chuâh dành cho hệ đào
tạo đại học ngành Luật chính là các phạm trù
sư phạm - luật học mà từ trưóc đến nay chưa
bao giò được nghiên cứu và soạn thảo về mặt
lý luận trong KHPL, cũng như KHGD Việt Nam nên dưới đây chúng ta cẩn phải lần lượt xem xét
2.1.1 Khái niệm giáo trình chuấn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật chính là vấn để đẩu tiên cần phải được xem xét trưóc khi bắt tay vào phân tích những phạm trù nêu trèn Như vậy, căn cứ vào hệ thông các văn bán pháp luật Việt Nam hiện hành, hệ thông các chuyên ngành KHPL, cũng như hệ thông các giáo trinh và thực tiễn giảng dạy - NCKH tại các co sở đào tạo đại học Luật ở nước ta trong những năm qua, theo quan điểm của chúng tôi có thể đưa ra định nghĩa cúa khái
n iệ m đ a n g n g h iê n c ứ u n h ư sau : Giáo trìn h
chnâh dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật là tài liệu dành cho việc giàng dạy, nghiên cứu và học tập mà nội dung của nó bao gôm các thông tin
và các kiến thức khoa học cơ bản, tiên tiến và đảm bảo chất lượng đào tạo ớ trình độ đại học v ẽ mòn học pháp lý chuyên ngành có liên quan trong lĩnh vực luật học và được thừa nhận chung bởi đa sô' các nhà khoa học - luật gia thuộc chuyên ngành
ăỏ, do cá nhẵn hoặc tập th ể giảng viên (cộng tác viên) của bộ môn tương ứng biên soạn và được
Luật có bộ môn ấy thẩm định đ ế thông qua theo đúng quy trình, đong thời được một nhà xuẫì bản
có thấm quyền phát hành theo đúng các quy định chung cùa pháp luật
2.2.2 Từ khái niệm khoa học đã được nêu trên, chúng ta có thế chi ra năm đặc điếm (dâu hiệu) sau đây của một giáo trình được coi là chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật: 1) Đặc điếm thứ nhăl - trước hê't, giáo trình chuẩn là tài liệu dành cho việc giảng dạy, nghiên cứu và học tập mà nội dung của nó bao gổm các thông tin và các kiến thức khoa học
cơ bản, tiên tiến và đảm bảo chãi lượng đào tạo ở trình độ đại học v ề môn học pháp lý (MHPL)
Trang 3u Cám / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế - Luật 23 (2007) 191-197 193
chuyên ngành có liên quan trong lĩnh vực luật
học; 2) Đặc điểm thứ hai - nội dung của các
thông tin và các kiên thức khoa học trong
giáo trình chuẩn phải được thừa nhận chung
bởi đa sô'các nhà khoa học - luật gia thuộc chuyên
ngành đó; 3) Đặc điểm thứ ba - giáo trình
chuẩn phải do cá nhân hoặc tập th ể giảng viên
(cộng tác viên) của bộ môn tương Iíng biên soạn;
4) Đặc điếm thứ tư - giáo trình chuẩn phải
được Hội đong khoa học - đào tạo của cơ sở đào
tạo Luật có bộ môn đó thâm định đ ể thông qua
theo đúng quy trình và cuôĩ cùng; 5) Đặc điếm
thứ năm - giáo trình chuẩn phải được một nhà
xuãì bản có thấm quỵền phát hành theo đúng các
quỵ định chung của pháp luật.
2.1.3 Khái niệm những điềm đặc trưng của giáo
trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành
Luật là một phạm trù sư phạm - luật học mà tù
trước đêh nay chưa bao giò được nghiên cứu
và đưa ra trong KHPL, cũng như KHGD Việt
Nam Tuy nhiên, trên cơ sờ khái niệm của
giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo Đại học
ngành Luật trên đây, đổng thời căn cứ vào hệ
thống các chuyên ngành KHPL, cũng như hệ
thống các giáo trình và thực tiên giảng dạy -
NCKH tại các cơ sờ đào tạo đại học Luật ờ
nước ta trong những năm qua, theo quan
điếm của chúng tôi có thế đưa ra định nghĩa
của khái niệm đang nghiên cứu như sau:
Những điềm đặc trưng cùa giáo trình chuấn dành
cho hệ đào tạo đại học ngành Luật là các đòi hỏi v ẽ
tôhg hợp (toàn bộ) chúng (các đòi hòi đã nêu),
giáo trình ây đáp ứng được các thông tin và các
châì lượng đào tạo ở trình độ đại học trong việc
g iả n g dạy, n g h iên c ứ u và học tập v ề M H P L
chuyên ngành tương ím g trong lĩnh vực luật học.
2.1.4 H ệ th ô n g n h ữ n g đ iểm đặc tr ư n g của giáo
trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành
trưóc đến nay chưa bao giò được nghiên cứu
và đưa ra trong KHPL, cũng như KHGD Việt Nam Tuy nhiên, trên cơ sở khái niệm của giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật và khái niệm nêu trên đây, đổng thòi căn cứ vào hệ thông các chuvên ngành KHPL, cũng như hệ thông các giáo trình và thực tiễn giảng dạy - NCKH tại các cơ sở đào tạo đại học Luật ớ nưóc ta trong những năm qua, theo quan điểm của chúng tôi có thể đưa
ra hệ thông những điểm đặc trưng của một giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật bao gổm:
1) Điểm đặc trung thứ nhối (vể mặt hình thức) - trưóc hết, giáo trình chuẩn là tài liệu dành cho việc giảng dạy, nghiên cứu và học tập về MHPL chuyên ngành tương ứng trong lĩnh vực luật học
2) Điểm đặc trưng thứ hai (về mặt nội dung) - giáo trình chuẩn phải bao gồm các thông tin và kiên thức khoa học cơ bản, tiên tiên, đảm bảo châ't lượng đào tạo ờ trình độ Đại học về MHPL chuyên ngành tương ứng
và nội dung của chúng (các thông tin và các kiên thức ây) phải được thừa nhận chung bời
đa sô' các nhà khoa học - luật gia thuộc chuyên ngành đó
3) Và cuối cùng, điểm đặc trung thứ ba
(về mặt pháp lý) - giáo trình chuẩn phải do cá nhân hoặc tập thể giảng viên (cộng tác viên) của bộ môn tương ứng biên soạn, được Hội đổng khoa học - đào tạo của cơ sở đào tạo Luật có Bộ môn đó thẩm định đế thông qua theo đúng quy trình và được một nhà xuất bản có thẩm quyển phát hành theo đúng các quy định chung của pháp luật
2.1.5 Nội hàm những điểm đặc trưĩig của giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật là các phạm trù sư phạm - luật học mà từ trưóc đến nay chưa bao giờ được nghiên cứu
và đưa ra trong KHPL, cũng như KHGD Việt Nam Tuy nhiên, trên cơ sở các khái niệm
Trang 4194 Lê C ảm /T ạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tê'- Luật 23 (2007) 291-297
giảo trình chuẩn (1), khái niệm những điểm đặc
trưng cơ bản (2) và hệ thôhg những điểm đặc
trưng (3) của giáo trình chuẩn dành cho hệ
đào tạo đại học ngành Luật đã được đưa ra ở
trên, đổng thời căn cứ vào hệ thông các
chuyên ngành KHPL, hệ thông các giáo trình
và thực tiễn giảng dạy - NCKH tại các cơ sờ
đào tạo đại học Luật ở nưóc ta trong nhũng
năm qua và hệ thông, theo quan điểm của
chúng tôi có thể chi rõ nội hàm dưới đây của
từng điếm đặc trưng đôì với một giáo trình
chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật
1) Nội hàm của điếm đặc trưng thứ nhăl
(về mặt hình thức) đôi với một giáo trình
chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành
Luật được thể hiện trên một sô bình diện chủ
yếu sau: a) Giáo trình chuẩn nhât thiết và
phải được coi là tài liệu chính thôhg của ca sở
đào tạo đại học Luật tương ứng đâ thẩm định
và thông qua nó; b) Nó (giáo trình chuẩn)
nhâ't thiê't phải được dùng cho việc giảng
dạy, nghiên cứu và học tập về MHPL chuyên
ngành nhâ't định trong lĩnh vực luật học
2) Nội hàm của điểm đặc trưng thứ hai
(về mặt nội dung) đôì vói một giáo trình
chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành
Luật được thể hiện trên một số bình điện chủ
yêu sau: a) Các thông tin và các kiên thức
khoa học được soạn thảo trong giáo trình
nhâ't thiết phải là cơ bán và tiên tiên; b) Các
thông tin và các kiến thức khoa học được
soạn thảo trong giáo trình nhâ't thiết phái
đảm bảo châ't lượng đào tạo ở trình độ đại
học về MHPL chuyên ngành tương ứng
trong lĩnh vực luật học và cuối cùng; c) Nội
dung của chúng (các thông tin và các kiên
thức khoa học ây) phải được thừa nhận
chung bởi đa sô' các nhà khoa học - luật gia
thuộc chuyên ngành đó
3) Và cuôì cùng, nội hàm của điếm đặc
trư n g th ứ ba (về m ặ t p h á p lý ) đ ô ì với m ộ t giáo
trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học
ngành Luật được thể hiện trên một sô' bình diện chủ yêu sau: a) Giáo trình chuẩn phải do
cá nhân hoặc tập thể giảng viên (cộng tác viên) của bộ môn tương ứng biên soạn; b) Giáo trình chuẩn phải được Hội đổng khoa học - đào tạo của ca sở đào tạo Luật có Bộ môn đó thẩm định đế thông qua theo đúng quy trình (như: thành phần Hội đổng nghiệm thu giáo trình phải có ít nhât là hai người nhận xét mà không phải là tác giả của giáo trình đó); c) Giáo trình phải được một nhà xuất bản có thẩm quyền phát hành theo đúng các quy định chung của pháp luật
2.2 Khái niệm và hệ thông các MHPL chuyên ngành cần được biên soạn thành bộ giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật
chính là các phạm trù sư phạm-luật học mà
từ trưóc đến nay chưa bao giờ được nghiên cứu và soạn thảo về mặt lý luận trong KHPL cũng như KHGD Việt Nam nên dưới đây chúng ta cần phải lần lượt xem xét
đầu tiên mà chúng ta cẩn phải xem xét trưóc khi xây dựng hệ thống của chúng - của các MHPL chuyên ngành cẩn phải được biên soạn thành bộ giáo trình chuẩn (BGTrC)
d à n h ch o h ệ đ à o tạo đ ạ i h ọ c n g à n h L uật
C h ín h vì vậy , th e o q u a n đ iể m c ủ a c h ú n g tôi,
xuất phát từ việc nghiên cứu các hệ thông
p h á p lu ậ t và các c h u y ên n g à n h k h o a học
trong hệ thông KHPL của các n ư ớ c trên thế
phát từ thực tiễn đào tạo đại học ngành Luật
ờ nước ta, có thể đưa ra định nghĩa của khái
niộ m đ a n g n g h iê n c ứ u n h ư sau: M H P L
chuyên ngành là đôĩ tượng nghiên cứu độc lập với tính châĩ là một chuyên ngành luật trong hệ thông pháp luật (hoặc là một chuyên ngành khoa học trong hệ thôhg KHPL), được đưa vào ở các mức độ khác nhau trong quá trình giảng dạy,
Trang 5Lẽ Cảm / Tạp cíú Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế- Luật 23 (2007) 192-197 195
nghiên cứu, học tập ở trình dộ đại học trờ lên và
được thừa nhận chung bời các cơ sở đào tạo đại
học và sau đại học ngành Luật. Từ định nghĩa
khoa học này cho phép khẳng định rằng, nội
hàm của khái niệm một MHPL chuyên ngành
bao gổm ba yêu tố cấu thành: 1) Trước hết,
nó là một chuyên ngành luật trong hệ thống
pháp luật (hoặc là một chuyên ngành khoa
học trong hệ thống KHPL); 2) Nó được đưa
vào ở các mức độ khác nhau trong quá trình
giảng dạy, nghiên cứu, học tập ờ trình độ đại
học trờ lên và; 3) Nó đưọc thừa nhận chung
bời các cơ sờ đào tạo đại học và sau đại học
ngành Luật
2.2.2 H ệ thong các MHPL chuyên ngành cân
được biên soạn thành BGTrC dành cho hệ đào tạo
ngành Luật. Như vậy, từ khái niệm MHPL
chuyên ngành, trên cơ sờ tham khảo các
chương trình đào tạo đại học và sau đại học
Luật ờ một SỐ Trường Đại học Tổng hợp trên
thế giới, kết hợp vói kinh nghiệm thực tiễn
trong công tác NCKH và giảng dạy đại học -
sau đại học Luật ờ Việt Nam, theo quan điếm
của chúng tôi: tại các điếm 2.2.3 và 2.2.4 dưới
đây là hệ thông các MHPL chuyên ngành cần
được biên soạn thành BGTrC dành cho hệ
đào tạo ngành Luật ở nưóc ta hiện nay với 33
môn học thuộc hai bộ phận cấu thành - 20
chuyên ngành luật trong hệ thông pháp luật và
13 chuyên ngành khoa học trong hệ thông
KHPL như sau
2.2.3 Các MHPL chuyên ngành tương ứng với
19 chuyên ngành luật trong hệ thông pháp luật
bao gồm: 1) Luật Hiên pháp; 2) Luật Hành
chính; 3) Luật Hôn nhân gia đình; 4) Luật Tài
chính; 5) Luật Ngàn hàng; 6) Luật Thuế; 7)
Luật Dân sự; 8) Luật Sỡ hữu trí tuệ; 9) Luật
TỐ tụng dân sự; 10) Luật Hình sự; 11) Luật Tô'
tụng hình sự; 12) Luật Thi hành án hình sự;
13) Luật Kinh doanh; 14) Luật Đâ't đai; 15)
Luật tài nguyên Rừng; 16) Luật tài nguyên
Nước; 17) Luật tài nguyên Dưới lòng đâ't; 18) Luật Môi trường; 19) Luật Quốc tế (bao gổm
cả Công pháp quốc tê' và Tư pháp quốc tê); 20) Luật La mã (việc xê'p môn học này vào hệ thông pháp luật chi có tính châ't tương đôi) 2.2.4 Các MHPL chuyên ngành tương ứng với
13 chuyên ngành khoa học (ngoài 19 chuyên ngành khoa học của 19 chuyên ngành luật đã nêu trên) trong KHPL bao gổm: 1) Lý luận chung về nhân quyền; 2) Lý luận chung về nhà nước và pháp luật; 3) Lịch sứ nhà nước
và pháp luật Việt Nam; 4) Lịch sử nhà nước
và pháp luật của các nước ngoài; 5) Lịch sử các học thuyết chính trị - pháp lý; 6) Tòa án, các cơ quan bào vệ pháp luật và các cơ quan bô’ trợ tư pháp; 7) Tội phạm học; 8) Tâm thần học tư pháp; 9) Tâm lý học tu pháp; 10) Khoa học điều tra tội phạm; 11) Đạo đức nghề luật; 12) Luật sư và nghề luật sư và; 13) So sánh luật học
2.3 Khái niệm và hệ thôhg các tiêu chí của BGTrC dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật
chính là các phạm trù sư phạm - luật học mà từ trước đến nay chưa bao giò được nghiên cứu
và soạn thảo về mặt lý luận trong KHPL, cũng như KHGD Việt Nam nên dưới đây chúng ta cần phải lần lượt xem xét
2.3.1 Khái niệm BGTrC dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật có thế được định nghĩa như sau: BGTrC dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật là hệ thống tâ't cả các tài liệu dành cho việc giảng dạy, nghiên cứu và học tập mà nội dung của chúng (các tài liệu ây) bao gpm các thông tin và các kiến thức khoa học cơ bản, tiên tiên và đảm bảo châ't lượng đào tạo
ở trình độ đại học vể các MHPL chuyên ngành trong lĩnh vực luật học và được thừa nhận chung bởi đa số các nhà khoa học - luật gia cùa từng chuyên ngành tương ứng, do cá nhân hoặc tập thể giảng viên (cộng tác viên)
Trang 6196 Lê Cảm / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế- Luật 23 (2007) 19Ĩ-197
của bộ môn tương ứng biên soạn và được
Hội đổng khoa học - đào tạo của cơ sở đào
tạo Luật thẩm định đê’ thông qua theo đúng
quy trình, đổng thời được một nhà xuất bản
có thẩm quyền phát hành theo đúng các quy
định chung của pháp luật
2.3.2 Khái niệm tiêu chí của BGTrC dành cho hệ
đào tạo đại học ngành Luật có thế được định
nghĩa như sau: Tiêu chí cùa BGTrC dành cho
hệ đào tạo đại học ngành Luật là yêu cầu đôì
với hệ thông tâ't cả các tài liệu dành cho việc
giảng dạy, nghiên cứu và học tập mà nội
dung của chúng (hệ thống các tài liệu ây) bao
gổm các thông tin và các kiên thức khoa học
cơ bản, tiên tiên và đảm bảo chất lượng đào
tạo ở trình độ đại học về các MHPL chuyên
ngành trong lĩnh vực luật học và được thừa
nhận chung bới đa sô' các nhà khoa học - luật
gia của từng chuyên ngành tương ứng, do cá
nhân hoặc tập thể giảng viên (cộng tác viên)
của Bộ môn tương ứng biên soạn và được
Hội đổng khoa học - đào tạo cùa cơ sở đào
tạo Luật thẩm định đế thông qua theo đúng
quy trình, đổng thời được một nhà xuất bán
có thẩm quyền phát hành theo đúng các quy
định chung của pháp luật
2.3.3 Hệ thông các tiêu chí cùa BGTrC dành cho
hệ đào tạo Đại học ngành Luật. Trên cơ sờ khái
niệm tiêu chí nêu trên có thế đưa ra định
nghĩa của khái niệm đang nghiên cứu như
sau: Hệ thông các tiêu chí của BGTrC dành
cho hệ đào tạo đại học ngành Luật là tống
hợp (toàn bộ) các yêu cầu đôì với các tài liệu
dành cho việc giảng dạy, nghiên cứu và học
tập mà nội dung của chúng (hệ thông các tài
liệu ây) bao gổm các thông tin và các kiến
thức khoa học co bản, tiên tiên và đảm bảo
châ't lượng đào tạo ở trình độ đại học về các
MHPL chuyên ngành trong lĩnh vực luật học
và được thừa nhận chung bởi đa sô' các nhà
khoa học - luật gia cùa từng chuyên ngành
tương ứng, do cá nhân hoặc tập thế giảng
viên (cộng tác viên) của bộ môn tương ứng biên soạn và được Hội đổng khoa học - đào tạo của cơ sờ đào tạo Luật thấm định để thông qua theo đúng quy trình, đổng thời được một nhà xuất bản có thẩm quyền phát hành theo đúng các quy định chung của pháp luật Như vậy, từ nội dung của khái niệm khoa học này có thế nhận thây hệ thống các tiêu chí của BGTrC dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật bao gổm:
1) Tiêu chí thứ nhất - yêu cầu về mặt hình thức, đó là BGTrC phải là hệ thống các tài liệu dành cho việc giảng dạy, nghiên cứu và học tập về tất cả các MHPL chuyên ngành trong lĩnh vực luật học
2) Tiêu chí thứ hai - yêu cầu về mặt nội dung, đó là BGTrC phải bao gổm các thông tin
và kiên thức khoa học cơ bản, tiên tiến, đám bào chất lượng đào tạo ờ trình độ Đại học về tất
cả các MHPL chuyên ngành và nội dung của chúng (các thông tin và các kiên thức ấy) phái được thừa nhận chung bởi đa sô' các nhà khoa học - luật gia thuộc các chuyên ngành tương úng trong lĩnh vực luật học
3) Và cuối cùng, tiêu chí thứ ba - yêu cẩu
về mặt pháp lý, đó là BGTrC phải do cá nhân hoặc tập thế giảng viên (cộng tác viên) của các bộ môn tương ứng biên soạn, được Hội đổng khoa học - đào tạo của co sở đào tạo Luật có các bộ môn đó thấm định đế thông qua theo đúng quy trình và được một nhà xuâ't bản có thẩm quyền phát hành theo đúng các quy định chung cùa pháp luật
3 Kết luận vấn để Tóm lại, việc nghiên cứu những điểm đặc trưng cùa giáo trình chuấn dành cho hệ đào tạo đại học ngành Luật ờ Việt Nam cho phép đưa ra
m ột SỐ kê't lu ận ch u n g d ư ớ i đây.
3.1 Một là, những điểm đặc trvmg của giáo trình chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học
ngành Luật và các tiêu chí cùa BGTrC, về
Trang 7Lê Cám / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Kinh tế- Luật 23 (2007) 191-197 197
n g uyên tắc là n h ữ n g đòi hòi (yêu cầu) có môi
liên hệ chặt chẽ và hữu co, thông nhâ't và
biện chứng với nhau trên cà ba bình diện
hình thức (1), nội dung (2) và pháp lý (3)
3.2 Hai là, các khái niệm, hệ thông và nội
hàm những điểm đặc trưng của giáo trình
chuẩn dành cho hệ đào tạo đại học ngành
Luật, củng như các M HPL chuyên ngành cần
được biên soạn thành các giáo trình chuẩn và
các tiêu chí của BGTrC dành cho hệ đào tạo
đại học ngành Luật là các phạm trù sư phạm -
luật học cần phải được tiếp tục triển khai
nghiên cứu sâu rộng hơn nữa trong KHPL và
KHGD của nưóc ta
3.3 Và cuôì cùng, ba là, trong những điều
kiện kinh tê' thị trường đẩy biên động và
phức tạp 6 nưóc ta hiện nay, để góp phần nâng cao chất lượng đào tạo các nhà luật học
có trình độ cao cho đất nước, thực hiện thắng lợi công cuộc cải cách tư pháp và sự nghiệp xây dựng NNPQ ở Việt Nam, thì các cơ sở đào tạo đại học và sau đại học Luật lớn và hàng đầu cùa nước ta (như: Trường Đại học Luật Hà Nội thuộc Bộ Tư pháp, Khoa Luật trực thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Luật Thanh phô' Hổ Chí Minh thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo) cần đoàn kết lại và hợp tác chặt chẽ hơn nữa trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu KHPL
và trao đổi thông tin đê’ nếu có thể sẽ cùng nhau góp sức xây dựng các BGTrC dành cho
hệ đào tạo đại học ngành Luật cùa đất nước
The s p e c i í i c c h a r a c t e r is t ic s o f t h e S t a n d a r d textbook for higher education of Law in Vietnam
Le Cam
ĩa cu lty ofLaw, Vietnam National University, Hanoi,
144 Xuan Tìiuy, Cau Giay, Hanoi, Vietnam
The author has analyzed the necessity of researching the speciíic characteristics of the
Standard textbook for higher education of law in our country serving for Judicial reíorm and building the Rule of Lavv, as well as Higher education Reíorm to contribute to enhance the quality of training in Vietnam novvadays