Bài giảng Đọc thêm: Vận nước; Có bệnh bảo mọi người, Hứng trở về

Anh chị có nhận xét gì về các tác giả, về thời đại, văn tự qua các thông tin được cung cấp ở các phần tiểu dẫn và phần phiên âm của các bài thơ?. “Có bệnh bảo mọi người”-Mãn Giác: a.Bố

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ

Bắt đầu

VẬN NƯỚC

(Quốc tộ - Pháp Thuận).

***

CÓ BỆNH, BẢO MỌI NGƯỜI

(Cáo tật thị chúng - Mãn Giác).

***

HỨNG TRỞ VỀ

(Quy hứng - Nguyễn Trung Ngạn).

I.Tìm hiểu chung:

-Tác giả: là các nhà sư và nho sĩ hiển đạt

trong triều đình.

-Thời đại: các tác giả sống vào thời Tiền

Lê, Lý, Trần  các cao tăng và quan lại tích cực tham gia vào công việc triều chính.

-Văn tự: các tác phẩm được viết bằng chữ

Hán  là bộ phận văn học chủ yếu của giai đoạn văn học này.

Anh (chị) có nhận xét gì về các tác giả, về thời đại, văn tự qua các thông tin được cung cấp ở các phần tiểu dẫn và phần phiên

âm của các bài thơ?

?

?

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

II.Hướng dẫn đọc –hiểu các văn bản:

1 “Vận nước” - Pháp Thuận:

a Hoàn cảnh sáng tác:

Bài thơ ra đời năm 981-982 sau khi Lê Hoàn đánh thắng quân xâm lược Đây là bài thơ sớm nhất có tên tác giả của văn học viết Việt

Nam Bài thơ được viết trong hoàn cảnh: vua

Lê Hoàn hỏi nhà Pháp Thuận về vận nước thế nào? Nhà sư đáp lại bằng bài thơ ngũ ngôn tuyệt cú này.

Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ “Vận nước”?

I Tìm hiểu chung:

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

II.Hướng dẫn đọc –hiểu các văn bản:

1 “Vận nước” - Pháp Thuận:

b.Giá trị nội dung của bài thơ:

*Hai câu đầu:

- “Vận nước như mây cuốn” : gợi nhiều suy nghĩ.

+ Vận nước như dây mây kết nối: thể hiện sự bền chắc, lâu dài.

+ Phụ thuộc vào nhiều mối quan hệ ràng

buộc phức tạp.

- “Trời Nam mở thái bình”: có như vậy mới

có nền thái bình, thịnh trị của đất nước.

Hình ảnh so sánh:”Vận nước như mây cuốn” gợi cho anh (chị) những suy nghĩ gì?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối: ? ?

II.1.b.Giá trị nội dung của bài thơ:

*Hai câu cuối:

- Nhà vua khi trị nước cần phải làm những điều không trái với lẽ tự nhiên.

- Cụ thể: nên khoan dung, giản dị, không bày đặt

những chính lệnh hà khắc, những khuôn mẫu đạo đức cứng nhắc bó buộc con người Nghĩa là dùng

đức để trị, lấy đức mà giáo hoá dân Có thế thì đất

nước mới được hoà bình, không xảy ra chiến tranh.

 Khát vọng đất nước hoà bình, thịnh vượng,

không có chiến tranh Đó là truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Tác giả đã nhắn nhủ nhà vua điều gì về kế sách trị nước qua hai câu thơ cuối cùng?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

?

?

2 “Có bệnh bảo mọi người”-Mãn Giác:

a.Bốn câu đầu:

Quy luật biến đổi của thiên nhiên và đời người.

Cảm nhận chung của anh (chị) về bốn câu đầu của bài thơ?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

quy luật biến đổi của đời người Con

người già đi cùng với thời gian và không thể luân hồi  ý thức về sự hữu hạn của đời người.

quy luật trong thiên nhiên và quy luật của đời

người đối lập nhau.

quy luật biến đổi của thiên nhiên

Xuân qua trăm hoa rụng, Xuân đến trăm hoa cười  Sự luân hồi của thế giới tự nhiên.

- Câu 3,4:

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

?

?

2 “Có bệnh bảo mọi người”- Mãn Giác:

a.Bốn câu đầu: quy luật biến đổi của thiên

nhiên và đời người.

Theo anh (chị), quy luật biến đổi của thiên nhiên và con người

có khác biệt nhau hay không?

- Câu 1,2:

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối: ? ?

2 “Có bệnh bảo mọi người”- Mãn Giác:

b.Hai câu cuối: sự phát hiện điều khác

thường trong tự nhiên

- Phủ định cái quy luật vĩnh hằng nói trên.

- Niềm tin mãnh liệt vào cuộc sống của tác giả : nhành mai nở trong đêm bất chấp quy luật khác chăng là con người có thể chống lại tuổi già.

- một cành mai nở

cuối xuân.

- Hai câu cuối của bài thơ nói đến điều khác thường Theo anh (chị), điều khác thường đó là gì?

- Nêu ý nghĩa của nó?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

b.Hai câu cuối:

c.Màu sắc phật giáo của bài thơ:

?

?

2 “Có bệnh bảo mọi người”- Mãn Giác:

c Màu sắc phật giáo của bài thơ:

- Khẳng định sự trường tồn của bản thể, của vạn pháp trước những thay đổi của thiên nhiên.

- Ngợi ca sức sống mạnh mẽ, niềm lạc quan tin tưởng và yêu đời của con người vượt lên mọi hoàn cảnh sống dù hết sức ngặt nghèo.

Màu sắc Phật giáo của bài thơ thể hiện ở những điểm nào?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

2 “Có bệnh bảo mọi người”

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

b.Hai câu cuối:

c.Màu sắc phật giáo của bài thơ:

3 “Hứng trở về”

a.Nỗi nhớ quê:

?

?

3 “Hứng trở về”- Nguyễn Trung Ngạn:

a.Nỗi nhớ quê:

được thể hiện bằng những hình ảnh dân dã quen thuộc đối với cuộc sống thôn quê

- “dâu già lá rụng”

- “tằm vừa chín”

- “lúa sớm bông thơm”

- “cua đang lúc béo”

 Nỗi nhớ quê da diết của người li khách.

-Nỗi nhớ quê của tác giả đọng lại ở những hình ảnh nào?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

2 “Có bệnh bảo mọi người”

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

b.Hai câu cuối:

c.Màu sắc phật giáo của bài thơ:

3 “Hứng trở về”

a.Nỗi nhớ quê:

b.Tâm trạng:

?

?

3 “Hứng trở về”- Nguyễn Trung Ngạn:

a.Nỗi nhớ quê:.

b.Tâm trạng:

Khao khát trở về quê nhà khi ở nơi

đất khách.

Qua hai câu cuối, anh (chị) thấy được tâm trạng gì của tác giả?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

2 “Có bệnh bảo mọi người”

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

b.Hai câu cuối:

c.Màu sắc phật giáo của bài thơ:

3 “Hứng trở về”

a.Nỗi nhớ quê:

b.Tâm trạng:

4 Đặc sắc về nghệ thuật của các

bài thơ:

?

?

4.Đặc sắc về nghệ thuật của các bài

thơ:

- Hình ảnh thơ vừa mang ý nghĩa

tả thực, vừa có nghĩa tượng trưng.

- Mỗi bài thơ đều có cách biểu hiện khác nhau: hoặc sâu xa, kín đáo hoặc nồng nhiệt tha thiết.

Nêu những đặc sắc về nghệ thuật của các bài thơ?

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

2 “Có bệnh bảo mọi người”

3 “Hứng trở về”

4 Đặc sắc về nghệ thuật của các

bài thơ:

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

b.Hai câu cuối:

c.Màu sắc phật giáo của bài thơ:

3 “Hứng trở về”

a.Nỗi nhớ quê:

b.Tâm trạng:

4 Đặc sắc về nghệ thuật của các

bài thơ:

IV Tổng kết:

* Chủ đề của các bài thơ:

IV.Tổng kết:

- Qua mỗi bài thơ, ta bắt gặp một nét đẹp trong tâm hồn của các tác giả:

tình cảm đối với quê hương, trách nhiệm đối với đất nước, triết lí nhân sinh về con người.

- Ba bài thơ tuy ngắn gọn nhưng

ẩn chứa những tình cảm và tư tưởng nhân văn sâu sắc.

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

2 “Có bệnh bảo mọi người”

3 “Hứng trở về”

4 Đặc sắc về nghệ thuật của các

bài thơ:

* Chủ đề của các bài thơ:

I Tìm hiểu chung:

-Tác giả

-Thời đại

-Văn tự:

II HD đọc – hiểu các văn bản:

1 “Vận nước”

a Hoàn cảnh sáng tác

b Giá trị nội dung của bài thơ:

* Hai câu đầu:

* Hai câu cuối:

2 “Có bệnh bảo mọi người”

a.Bốn câu đầu:

b.Hai câu cuối:

c.Màu sắc phật giáo của bài thơ:

3 “Hứng trở về”

a.Nỗi nhớ quê:

b.Tâm trạng:

4 Đặc sắc về nghệ thuật của các

bài thơ:

IV Tổng kết:

* Chủ đề của các bài thơ:

*Chủ đề của các bài thơ:

a Bài 1:

Ý thức trách nhiệm và niềm lạc quan tin tưởng vào tương lai đất nước, khát vọng hoà bình và truyền thống yêu chuộng hoà bình của con người Việt Nam.

b Bài 2:

Ngợi ca và khẳng định lòng tin yêu, niềm lạc quan của con người trước mọi đổi thay của thời cuộc.

c Bài 3:

Tình cảm gắn bó thiết tha với cuộc sống bình dị của quê nhà.

I Tìm hiểu chung:

1 “Vận nước”

2 “Có bệnh bảo mọi người”

3 “Hứng trở về”

4 Đặc sắc về nghệ thuật của các

bài thơ:

IV Tổng kết:

BÀI HỌC ĐẾN

ĐÂY KẾT THÚC

CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ

CÁC EM HỌC SINH

THE END