Luận văn thạc sĩ luật học (HOÀN CHỈNH) nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác tại quận 6, TP HCM

VIỆN HÀNLÂMKHOAHỌCXÃHỘIVIỆTNAMHỌCVIỆNKHOAHỌCXÃHỘI TỐNGBẢOTOÀN NGUYÊNNHÂNVÀĐIỀUKIỆNCỦATÌNHHÌNHTỘICỐÝ GÂYTHƯƠNGTÍCHHOẶCGÂYTỔNHẠICHOSỨCKH ỎECỦANGƯỜIKHÁC TẠIQUẬN6,THÀNHPHỐHỒCHÍMINH LUẬNVĂNTH

VIỆN HÀNLÂMKHOAHỌCXÃHỘIVIỆTNAM

HỌCVIỆNKHOAHỌCXÃHỘI

TỐNGBẢOTOÀN

NGUYÊNNHÂNVÀĐIỀUKIỆNCỦATÌNHHÌNHTỘICỐÝ GÂYTHƯƠNGTÍCHHOẶCGÂYTỔNHẠICHOSỨCKH

ỎECỦANGƯỜIKHÁC TẠIQUẬN6,THÀNHPHỐHỒCHÍMINH

LUẬNVĂNTHẠCSĨTỘIPHẠMHỌCVÀPHÒNGNGỪA TỘIPHẠM

HÀ NỘI,năm2018

VIỆN HÀNLÂMKHOAHỌCXÃHỘIVIỆTNAM

HỌCVIỆNKHOAHỌCXÃHỘI

TỐNGBẢOTOÀN

NGUYÊNNHÂNVÀĐIỀUKIỆNCỦATÌNHHÌNHTỘICỐÝ GÂYTHƯƠNGTÍCHHOẶCGÂYTỔNHẠICHOSỨCKH

ỎECỦANGƯỜIKHÁC TẠIQUẬN6,THÀNHPHỐHỒCHÍMINH

Ngành:TộiphạmhọcvàphòngngừatộiphạmMãsố:8380105

NGƯỜI

HƯỚNGDẪNKHOAHỌCPGS.TS.TRẦNĐÌNHNHÃ

HÀ NỘI,năm2018

MỤC LỤC

MỞĐẦU 1

Chương1:NHỮNGVẤNĐỀLÝLUẬNCHUNGVỀNGUYÊNNHÂNVÀĐI ỀUK I Ệ N CỦAT Ộ I CỐÝ GÂYTHƯƠNGTÍCHHOẶCGÂYTỔNHẠICH

OSỨCKHỎECỦANGƯỜIKHÁC 71.1 Kháiniệm,ý nghĩacủaviệcnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtích 71.2 Phânloạinguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác 101.3 Mốiquanhệgiữanguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏengườikhácvớinhânthânngườiphạmtộivàvớiphòngngừatộiphạmnày 16TiểukếtChương1 19

Chương2 :T H Ự C TRẠNGNGUYÊNNHÂNVÀĐIỀUKIỆNCỦATÌNH HÌNHTỘICỐÝGÂYTHƯƠNGTÍCHHOẶCGÂYTỔNHẠICHOSỨCKH ỎECỦANGƯỜIKHÁCỞĐỊABÀNQUẬN6–THÀNHPHỐHỒCHÍMINH 20

2.1 Thựctrạngnhậnthứcvềnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủa ngườikháctạiQuận6,

ThànhPhốHồChíMinh 202.2 Thựctrạngnguyênnhânvàđiềukiệncụthểcủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâyt ổ n hạichosứckhỏec ủ a ngườikháct ạ i Quận6 , thànhphốHồChíMi

nh 24

2.3 NhậndiệnnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctạiQuận6thànhphốHồC h í Minh 46TiểukếtChương2 50

Chương3:GIẢIPHÁPNHẰMHẠNCHẾ,LOẠITRỪNGUYÊNNHÂNVÀĐ IỀUKIỆNCỦATÌNHHÌNHTỘICỐÝGÂYTHƯƠNGTÍCHHOẶCGÂY TỔNHẠICHOSỨCKHỎECỦANGƯỜIKHÁCTẠIQUẬN6,THÀNHP

HỐHỒCHÍMINH 523.1 Yêucầuhạnchế,loạitrừnhữngyếutốlànguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctạiđịabànQuận

6 52

3.2 Dựbáotìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcg â y tổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikháctrênđịabànQuận6 543.3 Giảipháploạitrừnhữngyếutốlànguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủa ngườikhác

55TiểukếtChương3 65KẾTLUẬN 67

DANHMỤCTÀILIỆUTHAM

KHẢOPHỤLỤC

TôixincamđoanLuậnvănlàcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi.Kếtquảnghiêncứuđượctrìnhbàytrongluậnvănchưatừngđượccôngbốtrongb ấ t k ỳ côngtrìnhkhoahọcn à o khác.Cács ố liệu,tríchdẫnđượcs ử dụngtrongluậnvănđảmbảotínhchínhxác, tincậy vàtrungthực,códẫnchiếu,t h a m chiếuđầyđủnguồntheoquiđịnhcủamộtcôngtrìnhkhoahọc.Tôixinchịutráchnhiệmvềnộidungcôngtrìnhnghiêncứucủamình./

Tácgiảluậnvăn

TốngBảoToàn

MỞĐẦU 1.Tínhcấpthiếtcủađềtài

Quận6 , TP.HồC h í Minhc ó tổngdiệntícht ự nhiênlà7,14km2,chiếm0 , 3

4 % diệntícht ự nhiênc ủ a toànt h à n h phố.Dâns ố hiệnnayc ủ a Quận6là252.811người(thờiđiểmTổngđiềutradânsốtháng4năm2011),mậtđộdânsốbìnhquân35.408người/km2.ĐịabànQuận6đượcchiathành1 4 phườngvà nhờcóvịtríthuậnlợiQuận6trởthànhkhuvựctrọngđiểmcủathànhphốHồChíMinh.Trongnhữngnămqua,Quận6 khôngngừngpháttriểnvềkinhtế , vănhóa,xã hội,đờisốngnhândânđượcnângcaov ề mọimặt.Bêncạnhnhữngkết quảđó,tìnhhìnhtộiphạmnóichung,tìnhhìnhtội

cốýgây thươngtíchhoặcgây tổnhạichosứckhỏecủangườikháctrênđịabànnóiriêngdiễnbiếnrấtphứctạpcóchiềuhướnggiatăngtínhchất,mứcđộphạmtộingàycàngnghiêmtrọngNgườiph ạm tộimanhđộngv à liềulĩnh,g ây tâmlýhoangmangchonhândân

Côngtácđấu tranhphòng,chốngtộic ố ý g ây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủa ngườikhácở địabànQuận6,ThànhphốHồChíMinhthờigiangầnđâyđãđạtđượcnhữngkếtquảnhấtđịnh,đángkhíchlệ Tuyn h iêntrướcdiễnbiếnphứctạpcủatìnhhìnhtộiphạm,v ẫ n cầnthêmnhiềubiệnpháphiệuquả,khảthiđể phòngngừacóhiệuquả loạitộiphạmnày.Nhiệmvụđóđặtrayêucầucấpthiếtlàphảinghiêncứulàmrõnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangười khác

Xuấtpháttừyêucầucấpthiếttrên,tácgiảđãlựachọnnghiêncứuđềtài:“Ngu yênnhânv à điềukiệnc ủ a tìnhh ì n h tộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạich osứckhỏecủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinh”để

làmluậnvănthạcsỹluậthọc, chuyênngànhTộiphạmhọc vàphòngngừatộiphạm

2.Tìnhhình nghiêncứuđềtài

Từtrướcđếnnayđãcónhiềucôngtrìnhkhoahọcnghiêncứuvề tộic ố ý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủangườikhácvàgiảiphápphòng,chốngloạitộiphạmnàyđãđượccôngbố.Vìvậy,để thựchiệnđ ề tàiluậnvănnày,họcviênđãthamkhảonhiềucôngtrìnhnghiêncứutrongđ ó cóthểkểđến:

- Cuốnsáchcủat á c g i ả TrầnVănLuyện,C á c tộix â m phạmtínhmạng,sứckhỏe,danhdựvànhânphẩmcủaconngười,NXBChínhtrịQuốcg i a , HàNội,2000

- Cuốnsáchcủatácg i ả TrầnMinhHưởng,Tìmhiểuc á c tộix â m phạmtín hmạng,sứckhoẻ,danhdựnhânphẩmconngười,NXBLaođộng,HàNội, 2002

- BàiviếtcủatácgiảHuỳnhNgọcÁnh,Giảiphápnângcaohiệuquảhoạtđộngphòngchốngtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏe

củangườikháctrênđịabànThànhphốHồChíMinh,TạpchíThanhtras ố 8/2014

- LuậnvănThạcsĩluậthọccủatácgiảPhạmXuânSinh“TộiCốýgâythươngtí chhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctrênđịabànthànhphốHồChíMinh:Tì nhhình,nguyênnhânvàgiảiphápphòngng ừa” Họcviệnkhoahọcxãhội,năm2012.

Côngtrìnhkhoahọctrênngoàiviệcnghiêncứulàmrõtìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctrênđịabànthànhphốHồChíMinh,

cònnghiêncứucácnguyênnhândẫnđếntộinàytrênđ ị a bànthànhphố,từđóđềracácgiảiphápphòngngừatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctrênđịabànthànhphốHồChíMinh

- LuậnánTiếnsĩLuậthọccủatácgiảNguyễnĐìnhĐức“Đấutranh

phòng,chốngtộic ố ý g â y thươngtíchhoặcgâytổnhạichos ứ c khỏecủangườikhác

”.Họcviệnkhoahọcxãhộinăm1997,đãgiảiquyếtmộtsốvấnđ ề lýluậnvàthựctiễná

pdụngphápluậthìnhsựđốivớitộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác

- LuậnvănthạcsĩLuậthọccủatác giảTháiHoàngMinh,“Tộicốý gâythươn gtíchhoặcgây

tổnhạichosứckhỏecủangườikhácdongườichưathànhniênthựchiệntrênđịabànthà nhphốHồChíMinh:Tìnhhình,nguyênnhânvàgiảiphápphòngchống”HọcViệnkho

ahọcxãhội,2013

- LuậnvănthạcsĩLuậthọccủatácgiảNguyễnQuốcKhánh,“Tộicốý gâythư ơngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctrênđịabàntỉnhTiềnGiang:Tìn hhình,nguyênnhânvàgiảiphápphòngngừa”,HọcviệnKhoahọcxãhội,2015.

- LuậnvănthạcsĩLuậthọccủatác giả BùiNhưLạc,“Tộicốý gâythươngtí chhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctrênđịabànthịxãThuậnAn,tỉnhBình Dương:Tìnhhình,nguyênnhânvàgiảiphápphòngngừa”,

HọcviệnKhoahọcxãhội,2015

Ngoàira,tácgiảcònnghiêncứumộtsốbáocáocủacơquanCôngan,Việnkiểmsát,TòaánởQuận6,ThànhphốHồChíMinhvàmộtsốcơquankhácđềcậphoặcliênquanđếnvấnđềnghiêncứu.Cáccôngtrình,tàiliệunêutrêntuytiếpcậnvấnđềtừgócđộvàphạmvikhácnhaunhưngđềuđãcónhữngđónggópquantrọngtrongviệchoànthiệnlýluậncũngnhưđềracácgiảiphápthựctiễnnhằmnângcaohiệuquả

phòngngừatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác

Nộidungcủacáccôngtrình, tàiliệukểtrênlànguồnthôngtin,

sốliệuquýgiámàtácgiảluậnvăncóthểkếthừavàpháttriển.Dovậy,luậnvănvẫnđ ả mbảotínhsángtạo, nhấtlàvề ýtưởngnghiêncứu,

vấnđềnghiêncứuvàđ ị a bànnghiêncứu,

đặcbiệtlàcáchtiếpcậncủakhoahọcTộiphạmhọcvà

3 Mụcđíchvànhiệmvụ nghiêncứu

3.1 Mụcđíchnghiêncứu

Trêncơsởnhữngvấnđềlýluậnvềnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộiphạm,Luậnvănnghiêncứunhậndiệncácnguyênnhânvàđiềukiệnc ủ a tìnhhìnhtộitộicốý gâythươngtíchhoặc gâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinh,t r ê n cơsởđóđề xuấtcácgiảiphápphòngngừatìnhhìnhtộitộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinh

-DựbáovàđềxuấtcácgiảiphápphòngngừatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinh,nhìntừgócđộnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộinày

4 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu

4.1 Đốitượngnghiêncứu

Luậnvăns ử dụngcácquanđiểmk h o a học,tìnhhìnhtộic ố ý g â y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủa ngườikháctạiQuận6,thànhphốHồChíMinhđểnghiêncứucácvấnđềthuộcnộidungnghiêncứuđềtài

4.2 Phạmvinghiêncứu

- Vềnộidung:Luậnvănnghiêncứuphòngngừatộicốýgâythương

- Vềkhônggian:P h ạ m vinghiêncứucủađ ề t à i đượcgiớihạntạiQuận6,thànhphốhồChíMinh

Lênin,tưtưởngHồChíminhvàcácquanđiểm,đườnglốichínhsáchcủa Đảng,phápluậtcủa Nhànướcvềcôngtácphòngngừatộiphạmnóichungvàtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácnóiriêng

5.2Phươngphápnghiêncứu:

Trongquátrìnhnghiêncứuluậnvăn,tácgiảsửdụngcácphươngphápnghiêncứucụthể:

Phươngpháp,phântích,tổnghợp,nghiêncứuv à tríchd ẫ n tàiliệunhằmlàmrõnhữngvấnđềlíluậnvềnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác

Phươngphápthốngk ê , phântích,tổnghợp,sos á n h , hệthống,đốic h i ế u ,nghiêncứucáchồsơvụán, điềutraxãhộihọc,phỏngvấnvàthamkhảoý kiếnchuyêngiađể làmrõ thựctrạngnguyênnhânvàđiềukiệncủa tìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủa ngườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinh

6.Ýnghĩalýluậnvà thựctiễncủaluậnvăn

- Ýnghĩalýluận:Luậnvăngópphầnhoànthiệnlý luậnvề nguyênnhânvàđiềukiệncủatộiphạmnóichungvàcủacáctộicốýgâythươngtích

- Ýnghĩathựctiễn:Kếtquảnghiêncứuluậnvăncóthểlàmtàiliệut h a m khảochoviệchoạchđịnhchínhsáchphòngngừatộicốýgây thươngtíchhoặcgâytômnrhạichosứckhoẻcủa ngườikháckhôngchỉtạiQuận6,màcònởcácđịabànkhácthuộcthànhphốHồChíMinh

7.Kếtcấucủaluậnvăn

Ngoàiphầnmởđầu,kếtluận,danhmụctàiliệuthamkhảovàphụlục,k ế t cấuluậnvăngồmcó 3chươngnhưsau:

Chương1:Nhữngvấnđềlýluậnchungvềnguyênnhânvàđiềukiệnc ủ a tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác

Chương2:Thựctrạngnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhỏecủangườikháct ạ i Quận6 ,thànhphốHồChíMinh

Chương3:Giảiphápnhằmhạnchế,loạitrừnguyênnhânvàđiềukiệnc ủ a tìnhhìnhtộicốý g â y thươngtíchhoặcg â y t ổ n hạichosứckhỏecủangườikháctạiQuận6,thànhphốChíMinh

Chương1 NHỮNGVẤNĐỀLÝLUẬN CHUNGVỀNGUYÊN NHÂNVÀ

40].PGS.TS.DươngTuyếtMiênlạikhôngđặtvấnđề nguyênnhâncủatìnhhìnhtộiphạmmàtiếp cận từbìnhdiện“nguyênnhâncủatộiphạm”vàchorằng“nguyênnhâncủa tộiphạmlàtổng hợpcác nhântốmàsự tác độngqualạigiữachúngđưa

đếnviệcthựchiệntộiphạmcủangườiphạmtội”(TrườngĐạihọcLuậtHàNội,Giáotrì nhtộiphạmhọc;Chủbiên:PGS.TSLêThịSơn,NxbCôngannhândân,HàNội,2012,

tr.126)

triếthọcMác-LêninvềquanhệnhânquảkhinghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủaTHTP,chothấy:Nguyênnhânlàphạmtrùchỉsự tác độngqualạigiữacácmặttrongmộtsựvật, hiêntượngvớinhau,gâyrasựbiếnđổinhấtđịnhgọilàkếtquả.Vềbảnchất,nguyênVềl ý thuyết,nguyênnhânv à điềukiệnl à haiphạmtrùkhácnhau,giữvaitròkhácnhautrongviệcsinhrakếtquảlàtìnhhìnhtộiphạm.Tuynhiên,trong

nóiriêng,sựphânbiệtgiữanguyênnhânvàđiềukiệnchỉmangtínhchấttươngđối.Bêncạnhđó,dothựctếđấutranhvàphòngngừatộiphạmluônđòihỏiphảiloạitrừcả nguyênnhânvàđiềukiệnlàmphát sinhtộiphạm,chonênviệcnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủa tìnhhìnhtộiphạmluônđặttrongmốiliênkếthữucơ.Từquanđ i ể m phòngngừatộiphạmlàvấnđề chủyếu,việc nghiêncứunguyênnhânv à điềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmnóinóichungv à nguyênnhânvàđiềukiệncủamộtloạitộiphạmnóiriêngcóý nghĩaquantrọng,từđómàcóthểđưaracácbiệnphápphòngngừaphùhợp,đạthiệuquảcao

Trênc ơ sởkháin i ệ m nguyênnhânv à điềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmn ó i chungđ ã đượcc á c nhànghiêncứutộiphạmhọcViệtNamthừanhận,chúngtacóthểrútranguyênnhânvàđiềukiệncủatộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácnhưsau:“Nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý

gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏec ủ a ngườikháclàsựtácđộngqualạigiữacácyếutốtiêucựccủamôitrườngsốngbênngoàivớicácyếutốtâm-

sinhlýtiêucựcbêntrongcá nhânconngườicùngvớiyếut ố tìnhhuốngnhấtthờithuậnlợiđ ã dẫnđếnviệcthựchiệnmộthànhv i (hànhđộnghoặckhônghànhđộng)màluậthìn

hs ự q u y địnhlàhànhvicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác”nhânkhôngphảilàmộthiệntượnghaysựvậtnàođómànguyênnhânc h ỉ cóthểlàsự

tácđộngqualạicủanhiềuhiệntượng,nhiềuyếutố.Khôngcós ự tác độngqualạicủanhiềuhiệntượng,nhiềuyếutốthìkhôngcónguyênnhân.Trongquátrìnhtươngtácvớiđiềukiệnnhấtđịnh,nguyênnhânsẽsinhr a kếtquảtươngứng

Dựatrêncơsở kháiniệm này,luậnvănđisâunghiêncứu,phântíchcác nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏengườikháctạiQuận6,thànhphốHồChíMinh

1.1.2 Ýnghĩacủaviệcnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộic ốýgâythươngtích hoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác

Việcnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủ a ngườikháclàcơsởđể xâydựngvàtổ chứcthựchiệncácbiệnphápphòngngừatìnhhìnhtộicốýgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácmộtcáchhiệuquả,khoahọc

Nghiêncứunguyênnhânv à điềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmc ó ý nghĩarấtquantrọngtrongtộiphạmhọc.Thôngquanghiêncứunguyênnhânv à điềukiệnsẽ tạothuậnlợichoviệcnghiêncứu,nhậnthứccác đốitượngnghiêncứukháccủatộiphạmhọcvàđềracácbiệnphápphòngngừađạthiệuquảcao.Mụcđíchcuốicùngcủa Tộiphạmhọcnóichunglàlàmgiảmđến mứcthấpnhấtsốlượngtộiphạmxảyra

trongxãhội,bảođảmanninh,trậttự,antoànxãhội

Dođó,việcnghiêncứumộtcách sâusắc, toàndiệnnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý

gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏengườikhácsẽmanglạinhiềuýnghĩaquantrọngvềlýluậnthựctế:

Thứnhất,việcnghiêncứu,làmrõnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicố

ý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácgópphầnnhậnthứcsâusắchơn,rõnéthơnvềtìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủa ngườikhác,gópphầnhoànthiệnhệthốnglýluậnvềnguyênnhânvàđiềukiệncủa tìnhhìnhtộiphạmnóichungv à loạitộiphạmnóiriêng

Thôngquaviệcnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệntìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinhsẽgópphầnlàmrõthựctrạng,cơcấu,diễnbiếncủatìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủa người

khácvàxuhướngcủatìnhhìnhtộiphạmnàytrongthờigiantới.Nghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhỏengườikháccòngiúptahiểurõ hơncác yếutốthuộcnhânthânngườiphạmtội,xemxét,nhìnnhậnnhữngyếutốnàytrongsựtácđộngqualạivớicácyếutốkhácthuộcmôitrườngsốngvàhoàncảnhlàmphátsinhtìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn h ại chosứckhoẻcủa ngườikhác.

Thứhai,nghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủa tìnhhìnhtộicốý g â y thươ

ngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhỏengườikhácl à cơsở đểđề rac á c giảipháplàmgiảmthiểucácmâuthuẫnxãhội

Thứba,nghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệntìnhhìnhtộicốý gâythươngtíc

hhoặcgâytổnhạichosứckhỏengườikhácsẽgópphầncungcấpnhữngthôngtinhữuíchchocácngànhkhoahọcxãhội,kểcảkhoahọcđiềutra,xửlýtộiphạmvàquản lý, giáodụcngườiphạmtộitrở thànhngườihữuí c h choxãhội

1.2 Phânl o ạ i n g u y ê n n h â n v à đ i ề u k i ệ n c ủ a t ì n h h ì n h t ộ i c ốý g â y t h ươn g tíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác

Tộiphạmhọcnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatộiphạmởbamứcđộ:1) Nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhtrạngtộiphạmnóichung;

2) Nguyênnhânvàđiềukiệncủanhómtộiphạm(cócùngkháchthể

loại);

3) Nguyênnhânvàđiềukiệncủatộiphạmcụthể

Phạmvinghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncóbamứcđộnêutrên

khôngc ó n g h ĩ a làp h â n chian g u y ê n n h â n v à đ i ề u k i ệ n c ủ a t ộ i phạmở ba

m ứ c độ:Nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhtrạngtộiphạmnộivàchomộttộiphạmcụthểmàởđây,cácnguyênnhânvàđiềukiệnđóphảiđượcxemxét

xãhộitạiđịabàn,hạnchế,yếukémtrongcôngtácquảnlýnhànước,sựhiểubiếtphápluậtcủangườidâncònhạnchế;hoạtđộngđấutranhphòng,chốngtộiphạmcủacác cơquanchứcnăngcònnhiềub ấ t cập;nhữngtácđộngtiêucựct ừ môitrườngsống,tronggiađình, bạnbè,nhàtrường…

*Nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhnhómtộiphạm.

TrongBLHSn ă m 2 0 1 5 sửađổi,bổsungn ă m 2017tộicốý g â y thươngtíchhoặcgâyt ổn h ạ i chosứckhoẻcủangườikhácthuộcnhómtộix â m phạmtính mạng,sứckhỏe,nhânphẩm,danhdự củaconngười.Vìvậy nguyênnhânvàđiềukiệntộicốýgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháccũngbắtnguồntừchínhnguyênnhânvàđiềukiệncủanhómtộinày.Cácnguyênnhânvàđiềukiệncủanhómcáchànhviphạmtộix â m phạmtínhmạng,sứckhoẻ,danhdự,nhânphẩmcủaconngườitạiQuận6 , ThànhphốHồChíMinhkhôngcónhiềukhácbiệtvớinguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmnóichungtrênđịabàn.Tuynhiên,cầnlưuýđếnyếutốcoithườngtínhmạng,sứckhoẻ,danhdự,nhânphẩmcủaconngườilàyếut ố mangtínhđặctrưngkhinghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủanhómtộiphạmnày

* Nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicụthể.

Làmứcđộnghiêncứucóphạmvihẹpnhất,nghiêncứutừnghànhvic ụ thể.Cặpphạmtrùcá i chungvàcá i riêngtrongtriếthọcbiệnchứngchothấy,muốnnhậnthứcđượccái chung,trongtrườnghợpnàylànguyênnhânv à điềukiệncủanhómt ộ i , c ủ

a tìnhhìnhtộiphạmn ó i chungtrênđịabànQuận6,ThànhphốHồChíMinhthìtrướchết,cầnnghiêncứulàmrõnguyênnhânvàđiềukiệncủatừngtộiphạmcụthểvàở phạmviđề tàinàychínhlànguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinh

Căncứvàonộidunghoặclĩnhvựccủađờisốngxãhội,cóthểchian g u y ê

n nhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmthành:

* Nguyênnhânvàđiềukiệntrongmôitrườnggiađình.

Môitrườnggiađìnhkhôngchỉgiữvaitrònềntảngduytrìgiađìnhvớit ư cáchlàtếbàoxãhộimàcònlàmôitrườngquantrọngtrựctiếphìnhthànhnhâncáchconngười.Môitrườnggiađìnhcónhiềuyếutốtiêucựcnhưthiếuc h a hoặcmẹ,giađìnhkhôngquantâmđến nhau,khôngbiếtcách giáodụcconcái,giađìnhviphạmphápluật,v.v.sẽảnhhưởngtiêucựcrấtlớnđếnýthức,

đếnviệcchấphànhphápluậtcũngnhưsựtôntrọngtínhmạng,sứckhỏec ủ a ngườikháccủacácthànhviêntronggiađìnhđó

* Nguyênnhânvàđiềukiệntronglĩnhvựcgiáodục.

Trongnhiềunhàtrườngcòncónhữngbấtcập, hạnchếngaytừtnộidungv à phươngphápgiảngdạy,truyềnđ ạ t như:Nộidunggiảngdạ ychưathậtsựphùhợpvớitừngcấp,từnghệ,mônhọcđạođức,rènluyệnnhâncáchchưađượccoitrọnghàngđầu;giáoviêncònnặngvềlýthuyết,

chưaquantâmđếnviệcdạythựchành,cáchvậndụngcáckỹnăngđểxửlítìnhhuốngtrongthựctếchohọcsinh,sinhviên,v.v.Nhữnghạnchế,thiếusóttrongmôitrườnggiáodụch ọ c đườngđ ã t á c độngkhôngnhỏt ớ i việchìnhthànhnhâncách

ngườihọc,thậmchílàmchohọchệchhướng,rấtdễ savàoconđườngphạmtội,kểcảtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủangườikhác.

* Nguyênnhânvàđiềukiệntrongvềkinhtế,vănhóa,xãhộI,tàndưcủachếđộ cũ.

Đólà nhữngmâuthuẫn,nhữngbấtcập,hạnc h ế , tiêucựctrongnềnvănhóa,nhữngbấtcập,hạnchếtrongquảnlí kinhtế, quảnlýx ã hội.Nềnkinhtếảnhhưởngrấtlớnđếntìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikhácvìnếunềnkinhtếcónhiềubấtcập,hạnchếnhư:tìnhtrạngthấtnghiệpcao,doanhnghiệpphásảnnhiều,tìnhtrạngkhôngc ó côngănviệclàm,sựphânhóagiàunghèotangcao.đờisốngnhândânkhókhăn,vấtvả,v.v.sẽdẫnđếntìnhtrạngcạnhtranhkhônglànhmạnhtronglàmă n kinhtế, bấtổn trongxãhộihoặcconngườikhôngcóthunhậpcàngdễdàngsangãvàocác tệ nạnxãhộivàđóchínhlànguồncộihìnhthànhnênnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikhác.Nhữnghạnchế,tiêucực,bấtcậptrongnềnvănhóanhưảnhhưởngtiêucựccủavănhóađộchại,bạolực,ảnhhưởngtiêucựctừdihạicủachếđộcũ,nhữngtàndưcủaxãhộiphongkiến,v.v.cộngvớihạnchế,tiêucực,bấtcậptrongquảnlíxãhộinhư:tìnhtrạngbấtcông,bấtbìnhđẳngxãhộivẫncòntồntại,v.v.Tấtcảnhữngyếutốđóđãtácđộngđễnviệcphátsinhtìnhhìnhmấttrật tự,trịanvàđócũngchínhlànhữngnguyênnhânvàđiềukiệnlàmphátsinhtìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác

* Nguyênnhânvàđiềukiệnxuấtpháttừ lĩnhvựcquảnlýnhànước:

Xuấtpháttừnhữnghạnchế,yếukém,bấtcậptronghoạtđộngtổchứcquảnlýcủacáccơquanchứcnăngcóthẩmquyềntrongcáclĩnhvực:Kinhtế

–xãhội;chínhtrị,tưtưởng,vănhóa.Nhữnghạnchế,thiếusót,bấtcậptrong

quảnlýxãhộinhưcôngtácquảnlýanninh,trậttựxãhội,quảnlýnhânkhẩu,quảnlý vănhóađộchại,bạolực,trongviệcgiảiquyếtc á c mâuthuẫn,c á c xungđộtgiữacác cá nhânvớinhaukếthợpvớinhữngnguyênnhânvàđiềukiệnxuấtpháttừnhữnghạnchếtronghoạtđộngphòng,chốngtộiphạmnhưnhữnghạnchếtrongquyđịnhcủaphápluật,tronghoạtđộngcủacácchủthểphòng,chốngtộiphạm,h ạ n chếtrongviệchuyđộngsứcmạnhcủac ả hệthốngchínhtrịthamgiavàocuộcđấutranhphong,chốngtộiphạm.Tấtc ả nhữngtồntại,thiếusótđólànguyênnhânvàđiềukiệnquantrọngc ủ a tìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháchiệnnay.

Quaviệcphântích,phânloạinguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctrên,t á c giảlựachọncáchphânloạicăncứvàonộidungvàlĩnhvựccủađờisốngx ã hộicủasựtácđộngđểnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộic ố ý gâythươngtíchhoặcg â y t ổ n h ạ

i chosứckhoẻcủangườikhác.Nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinhxétchocùngv ẫ n l à nhữnghiệntượng,quátrìnhx ã hộitiêucựcxuấthiện,tồntạitrongcác lĩnhvựckhácnhaucủađờisốngxãhộitạiQuận6,thànhphốHồChíMinhnhưđãtrìnhbàytrênđây

Trongtộiphạmhọc,các

nhàkhoahọccòncócáchphânchiakhác.Víd ụ,theomứcđộtácđộngcủacácyếutốlànguyênnhâncủatộiphạm,cóthểphânchiathànhnguyênnhânchủyếuvànguyênnhânthứyếu.Nếucăncứ vàonguồngốcxuấthiệncủacácyếutốnóitrên,cóthểphânchiathànhcácnguyênnhântừmôitrườngsốngvànguyênnhântừphíangườiphạmtội.Căncứvàolĩnhvự chìnhthànhnênnguyênnhân,cóthểphânchiathànhnguyênnhânkinhtế-xãhội;nguyênnhânvềvănhóa,giáodục;nguyênnhânvềtổ

Cơchếtácđộngcủacácnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộ i cốýgâ ythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác

Nguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhcáctộixâmphạmsứckhỏec ủangườikhácl à nhữnghiệntượng,quátrìnhxãhộitiêucựctác độngqual ạivớitâm,sinhlýcánhânngườiphạmtội,hìnhthànhnhâncáchcủangườiđ ó Nhữngc á nhânmangđ ặ cđiểmn h â n thânx ấunàyk h i g ặpnhữngtìnhhuốngcụt h ểs ẽd ễt h ựchiệnhànhv i p

h ạmt ội.Nhữngyếut ốthuộcmôitrườngbênngoàihay

quátrìnhtâmsinhlýbênngoàiconngười,dùởmứcđộb ấtlợivàxấunhưthếnàođichăngnữatựnóđềukhôngphảilànguyênnhânc ủahànhviphạmtội,màlàsựtươngtác,kếthợpcảhaiyếutốđómớitrởthànhnguyênnhân củatộiphạmcụthể

Cơchếtácđộngcủacác nguyênnhânv à điề uki ệndiễnra theohaigiaiđoạn:

mạng,sứckhỏecủangườikhác,thíchsửdụngbạolựcđể giảiquyếtvấnđềmâuthuẫnxãhộiv.v.Nhữngđ ặ c điểmnhânthântiêucựcnàytrongsự kếthợpvớinhữngyếutốthuộcmôitrườngxãhộimàtộiphạmhọcgọilàtìnhhuốngtiêucựcnhưngườibịhạicólỗi,mắngchửi,tháchđố,v.v.sẽ nhanhchóngtácđộnglàmphátsinhhànhviphạmtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác.

Liênquanđếncơchếthựchiệnhànhviphạmtội,cầnđềcậpđếntìnhhuốngphạmtộivàquátrìnhchuyểnhóathànhhànhviphạmtội.Tìnhhuốngphạmtộilàcơ

hộihoặchoàncảnhcụthể

đãtrựctiếpảnhhưởngđếnviệcphátsinht ộiphạmc ủangườiphạmt ộiv à o thờiđiểmn

h ấtđịnh.Trongmộtsốtrườnghợpphạmtội,tìnhhuốngcụthểđóngvaitròlànguyênnhânlàmphátsinhtộiphạm.Tìnhhuốngphạmtộirấtđadạngvàphongphúvàđượcphânloạitheonhiềutiêuchíkhácnhau.Cuốicùng,cầnđềcấpđếnnguyênnhânvàđiềukiệnphạmtộitừphíanạnnhân.Vaitròcủanạnnhâncủatộiphạmđượct h ểhiệnquaxửsựcủahọtrongtừngtìnhhuốngphạmtộicụthể,ởquátrìnhngườiphạmtộiđánhgiátìnhhuốngđócũngnhưcácđặcđiểmnhânthâncủanạnnhântrướckhiquyếtđịnhthựchiệnhànhviphạmtộicụthể.Trongmộts ốtrườnghợpcụthể,vaitròcủanạnnhânlànguyênnhânlàmphátsinhhoặcthúcđẩytộiphạmthựchiện

1.3 Mốiquanhệ giữanguyênnhânvàđiềukiệncủa tình hình tội cốý g â

y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏengười

khácvớinhânthânngườip h ạ m tộivàvớiphòngngừatộiphạmnày

1.3.1 Mốiquanhệgiữanguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý gâythư ơngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhácvớitìnhhìnhtộicốýgâythươngtí chhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác.

Tìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác

là cơsởnhậnthứcnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý

gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủa ngườikhác.Vìvậy,trênc ơ sởphântíchvềtìnhhìnhtộiphạmsẽbiếtđượcnhữngđặcđiểmvềlượngc ủ a tìnhhìnhtộiphạm:đólàthựctrạngvàdiễnbiếncủatìnhhìnhtộiphạm;biếtđượcnhữngđặc điểm vềchấtcủa tìnhhìnhtộiphạm:đólàcơcấu,tínhchấtcủa nó.Nhờđó,khinghiêncứulàmrõmộtsốđặc điểmvề thựctrạng,diễnbiến,cơcấucủatìnhhìnhtộiphạmsẽ chophépnhậnthứcvềnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộiphạm.

Ngượclại,nghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủa ngườikhácsẽ giúpviệcnhậnthứcmộtcáchđúngđắnvàtoàndiệnvề tìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcg â y tổn hạic h o sứckhoẻc ủ a ngườikhác.Nóicáchkhác,l à m rõ nguyênnhânvàđiềukiệntìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácsẽgiúpnhìnnhậnrõhơntìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác

1.3.2 Mốiquanhệgiữanguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý gâythư ơngtí ch hoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácvớinhânthânngườiphạm tội.

Nhânthânngườiphạmtộiđượchiểulànhữngđặcđiểmthuộcvềchủquanngườiphạmtội,trongnhiềutrườnghợpđóngvaitròquantrọngtrongcơc h ế hànhviphạmt

ộ i Việcnghiênc ứ u l à m r õ đ ặ c điểmnhânthânngườiphạmtộisẽgiúpchúngtathấyrõnhữngảnhhưởng,tácđộngcủacácyếutốsinhhọcvàxãhộitrongbảnthânngườiphạmtộicũngnhưnhữnghoàncảnhxã hộibênngoàidẫnđ ế n việchìnhthànhnhâncáchsailệch,nhữngphẩmchấtđạođứccánhântiêucựcvốnlànhữngnguyênnhân,điềukiệnlàmnảysinhhànhviphạmtội.Chẳnghạnnhưnghiêncứunhânthânngườiphạmtộis ẽ chophépbiếtđượcđộngcơ,mụcđíchcủaviệcthựchiệnhànhviphạmtội,biếtđượctiềnán,tiềnsựcủangườiđónhưthếnào,biếtđượcđộtuổi,trìnhđộ

họcvấn,dântộc,hoàncảnhgiađình,thànhphần,địavịxãhộitừđómàxác địnhngườiđóthựchiệnhànhviphạmtộilầnđầuh a y táiphạm,cótìnhtiếttăngnặnghaygiảm nhẹhaykhông Từcác thôngtintrên,chúngtacóthểl à m rõthêmmứcđộdiễnbiến,cơcấu,tínhchấtcủatìnhhìnhtộiphạm.Dựatrênmốiquanhệ giữanguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmvớinhânthanngườiphạmtội,chúngtacóthểxác định,đánhgiá chínhxáchơnv ề nguyênnhânvàđiềukiệndẫnđếntìnhhìnhtộiphạm,từđócóthểđề rabiệnphápphòngngừatoàndiệnhơnvàcũngcóthểdựđoánchínhxáchơnxuhướngcủatộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctrongtươnglai.

1.3.3 Mốiquanhệgiữanguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý gâythư ơngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácvớiphòngngừatộiphạmnày.

Việcnghiêncứulàmrõnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý gâ ythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikhácchophépbiếtđượcđâ ulànguyênnhânc ơ bản,chủyếuv à biếtđượcđâul à địabàntrọngyếu,trọngđiểmlàmphát sinhtộiphạmđể từđóưutiêntậptrunglựclượng,nguồnlựctốtnhất,trongthờigiansớmnhấtvàđiềukiệntốtnhấtđể tổchứcthựchiệnc á c biệnphápc ơ bản,chủyếun h ằ m phòngngừamộtc á c h hiệuquảtìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác.Nhưvậy muốnphòngngừađượctộicốý gâythươngtíchhoặcg

â y tổn hạichosứckhoẻcủangười khác,khôngchonóphátsinhtrongđờisốngxãhộithìchúngtaphảiloạitrừđượccácyếutốlàmphátsinhtộiphạmv à cácyếutốlàchấtxúctácthúcđẩytộiphạmđượcthựchiện.Điềunàycóýnghĩarằngviệcxâydựngvàtổchứcthựchiệncác biệnphápphòngngừatộic ố ýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácphảidựatrêncơsởnghiêncứulàmrõnguyênnhânvàđiềukiệnTHTPnày

Ngượclại,chỉdựatrêncơsởxâydựngvàtổchứcthựchiệncácbiệnphápphòngngừahữuhiệutộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácmớilàmhạnchếđếnmứcthấpnhấtcácnguyênnhânvàđiềukiệnlàmphátsinhtìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácbởiphòngngừatộiphạmchínhl à hoạtđộngđượctiếnhànhbằngviệcsửdụngđồngbộcácbiệnphápcủanhànướcvàxãhộihướngđếnmụctiêuxóabỏ,hạnchếnguyênnhânvàđiềukiệntộiphạ

mv à ngănchặncáchànhviphạmtộicóthểxảyra

TiểukếtChương1

Trongchương1,tác giả đãphântích,lýgiảinhữngvấnđềvề kháiniệm,phânloạivàýnghĩanghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctrongmốiquanhệvớitìnhhìnhtộiphạm,nhânthânngườiphạmtộivàphòngngừatìnhhìnhtộIphạmnày.Quaviệcnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủa ngườikháctạiQuận6,ThànhphốHồChíMinhchothấycác hiệntượng,quátrìnhx ã hộitiêucựctrongcáclĩnhvựcđờisốngxãhộitạiQuận6lànguyênnhânc ủ a tìnhhìnhtộinày.Bởi vậycầnthiếtphảicócácgiảiphápkịpthờikhắcphục,hạnchế, dầnxóabỏnhữnghiệntượngxãhộitiêucựcnày,nhằmhạnc h ế , kiểmsoát vàđẩylùitìnhhìnhtộiphạmcốýgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻc ủ a ngườikhá

cr a khỏiđờisốngx ã hội.Trênc ơ sởnhữngnộidungnghiêncứuở chương1sẽlàtiềnđề,làcơsở đểtác giả tìmhiểuvềthựctrạngnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6,ThànhphốHồC h í Minhởchươngtiếptheocủaluậnvăn

Chương2 THỰCTRẠNGNGUYÊN NHÂNVÀĐIỀUKIỆNCỦATÌNHHÌNHTỘICỐÝGÂY

THƯƠNGTÍCHHOẶC GÂYTỔNHẠICHO SỨCKHỎECỦANGƯỜIKHÁCỞĐỊA BÀN QUẬN6–

THÀNHPHỐHỒCHÍMINH 2.1 Thựctrạngnhậnthứcvềnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicố ýgâ ythươngtíchhoặcgâytổnhại chosứckhoẻ củangười khác tạiQuận6,ThànhPhốHồChíMinh

Phòngngừatộiphạmlàhệ thốngcác biệnphápnhằmkhắcphụccácnguyênnhânvàđiềukiệncủatộiphạm,làmvôhiệuhóachúngbằngcáchlàmg i ả m vàdầnloạibỏtìnhhìnhtộiphạm.Nhưvậy,đểphòngngừatộiphạmđạtđượckếtquảtíchcực,khảquanvàbềnvữngphụthuộctrướctiênvàoviệcđiềutravàđánhgiáthựctrạngnhậnthứcvền

cốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháccủatừngcơquannhànước,mọicá nhân.Đâylàđiều cầnthiếtlàmcơsở choviệcđề rac á c giảiphápnângcaonhậnthứcvềnguyênnhânvàđiềukiệncủatộicốý g â y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác.Tuynhiên,trênthựct ế cácchủt h ể phòngngừa,t ừ cáccấpủ y Đảng,chínhquyềnđịaphương,cáccơquanbảovệphápluậtđếnngườidâncủaQuận6,đếnnayđasốvẫncònkhámơhồ trongnhậnthứcvề nguyênnhânvàđiềukiệncủa tộiphạmnóichungvàtộicốýgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủ a ngườikhácnóiriêng.Điềun à y gópphầngiảithíchtạis a o côngt á c phòng,chốngtộiphạmcốýgây thươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻc ủ a ngườikháct ạ iQuận6 trongthờigianquachưađạtđượck ế t quảnhưmongmuốn

2.1.1 ThựctrạngnhậnthứcthôngquavănbảnchỉđạocủaĐảngvàvănbảntri ểnkhait h ự c hiệncủachínhquyềnQuận6 , ThànhphốHồChíMinh

ViệtNamlàmộtquốcgiađangngàycàngpháttriểnvềmọimặtkinht ế , vănhóa,xãhội,anninh,quốcphòng.Đểđạtđượcnhữngkếtquảnhưvậyđ ó lànhờsựlãnhđạođúngđắnvàquyếtliệtcủaĐảngvàNhànướctatrongsuốtthờigianqua.Tuynhiên,bêncạnhsựpháttriểnngoạnmụcđó,tìnhhìnhtộiphạmvẫnlàvấnđề gâynhứcnhối,ảnhhưởngtrựctiếpđếnsự pháttriểnc ủ a đấtnước.Vìvậy,Đảngtaluônxác địnhviệcphòngngừatộiphạmnóichungvàphòngngừatộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻc ủ a ngườikhácnóiriêngluônlàmộttrongnhữngnhiệmvụ trọngyếu,cấpbách,cầnđượcquantâmthựchiệnthườngxuyên.Điềunàyđượccụ thểhóathôngquacác Nghịquyết,Chỉthị,ChươngtrìnhhànhđộngcủaTrungươngĐảng,Quốchộiv à Chínhphủv ề côngtácphòng,chốngtộiphạmmàt i ê u biểunhấtlàq u a Chỉthịsố48-CT/TWngày22tháng10năm2010củaBộChínhtrịvềtăngcườngsựlãnhđạocủaĐảngvớicôngtácphòng,chốngtộiphạmtrongtìnhhìnhmới.Chỉthịđưarayêucầutrongtìnhhìnhhiệnnaycầntiếnhànhn h ư sau:“Tăngcườngs ự lãnhđạoc ủ a Đảngđốiv ớ i côngtácphòng,chốngtộiphạm,phát huysứcmạnhtổnghợpcủacả hệthốngchínht r ị, kếthợpchặtchẽgiữacôngtácphòng,chốngtộiphạmvớiviệcthựchiệnc á c nhiệmvụkinhtế,xãhộikhác,côngtácphòng,chốngtộiphạmphảiđượcthựchiệntrongtiếntrìnhcảicáchtưpháp,phảitôntrọngquyềndânchủ,lợií c h hợpphápcủacáctổ chức,côngdânvàphảilấychủđộngphòngngừalàchính,

kếthợpchặtchẽvớitíchcựctấncôngtrấnáptộiphạm”

NhưvậyChỉthịcủaBộChínhtrịthấycôngtácphòngchốngtộiphạmnóichungvàtộiphạmcốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻc ủ a ngườikhácnóiriêngphảilấychủđộngphòngngừalàchính;phòngngừa

ChỉthịcủaBộchínhtrịcònchỉranhiềunguyênnhânlàmtăngtìnhhìnhtộiphạmhiệnnaytrongđócónguyênnhânlàcấpủyĐảng,chínhquyềnở mộts ố nơichưathự

cs ự quant â m lãnhđạo,chỉđạonênchưahuyđộngđượcsứcmạnhtổnghợpcủacảhệthốngchínhtrịvàocôngtácphòng,chốngtộiphạm;lựclượngtrựctiếpchốngtộiphạmcònmỏng,yếu;côngtácquảnlýx ã hội,côngtáctuyêntruyền,giáodụcvề phápluật,vềđạođức,lốisốngvàvậnđộngnhândânthamgiacùngchínhquyềntrongcôngtácphòng,chốngtộiphạmcònnhiềuhạnchế.Đánglưuýlàhiệuquảvềphòng,chốngtộiphạmd

Quyếtđịnhsố623/QĐ-TTgn g à y 14/04/2016củaThủtướngChínhphủvềphêduyệtChiếnlượcquốcgiaphòng,chốngtộiphạmgiaiđoạn2016

–

2015vàđịnhhướngđếnnăm2030vớiquanđiểmchỉđạolàtậptrunglựclượng,sửdụngtổnghợpcác biệnpháp phòngngừa,tíchcựcđấutranhngănchặntộiphạm,trongđólấyphòngngừalàchính,kếthợpchặtchẽgiữaphòng

ngừaxãhộivớiphòngngừanghiệpvụ.Kịpthờikhắcphụcnhữngtồntại,hạnc h ế , l à

m r õ nguyênn h â n , điềukiệnphátsinhtộiphạm,c o i trọngcôngt á c phòngngừaxãhộitừcộngđồng,giađình,ngaytừcơsở,tuyêntruyềngiáodụcphổbiếnphápluậtnhằmnângc a o cảnhgiác,ý thứctráchnhiệmphápluật”

TrênđâylànhữngvănbảnmangtínhchỉđạocủaĐảng,Nhànướcđốivớicôngtácphòng,chốngtộiphạmtronggiaiđoạnhiệnnay.Vìvậy,tácgiảkế thừaquanđiểmtưtưởngthểhiệntrongcácvănbảnchỉđạotrênkhinghiêncứu,đánhgiátìnhhìnhtriểnkhaithựchiệnngaytạiđịabànQuận6,ThànhphốHồChíMinh

2.1.2 Thựctrạngnhậnthứcthôngquacácvănbảntriểnkhaithựchiệncủachí nhquyềnQuận6,ThànhphốHồChíMinh

Thôngtrisố02-TT/

QUngày30/11/2015củaBanThườngvụQuậnủyvề tiếptụcthựchiệnChỉthị48-CT/TWngày22/10/2010củaBộchínhtrịvềtăngcườngs ự lãnhđạoc ủ a Đảngđốivớicôngt á c phòng,chốngtộiphạmtrongtìnhhìnhmớIlàvănbảnchỉđạoquantrọngcủaThườngvụQuậnuỷQuận6 C á c ngành,c á c cấptrênđ ị a bànquậnđãnhanhchóngtriểnkhaiThôngtri số02,tổchứctriểnkhaithựchiệntốtcôngtácđấutranhphòng,chốngtộiphạmvàđãthuđượcnhiềukếtquả,quađóđãkiềmchếsựgiatăngc ủ a tộiphạm,làmgiảmcác loạián nghiêmtrọng.Tuynhiên,diễnbiếntìnhhìnhtộiphạm,tệ nạnxãhộiở Quận6vẫncònphứctạpv àngàycàngbáođộng,sốvụviệcxảyravàsốbịcáotăngvàmứcđộnguyhiểmcủatộiphạmngàycàngcao

Quaphântíchcácvănbảnchỉđạocủacấpủy,tổchứcĐảngvàchínhquyềncáccấpchothấytìnhhìnhtộiphạmvẫncòndiễnraphứctạp.Đãxuấthiệnnhiềuloạitộiphạmmớinhư:Rửatiền,muabánngười,khủngb ố , sửdụngcôngnghệcaođểphạmtội…Việckếthừa,nhậnthứcđúngđắn,đầyđủ

nhữngnguyênnhânnàylàcơsở thuậnlợichotác giảđưaranhữngkếtluậnđúngđắnvề nguyênnhânv à điềukiệnc ủ a tìnhhìnhtộiphạmc ố ý g â y thươngtíchhoặcgâytổ n hạichosứckhỏengườikhácở địabànQuận6,thànhphốHồChíMinhcũngnhưđưacácgiảiphápphùhợpnhấtđể phòngngừahiệntượngxãhộitiêucựcnày

2.2 Thựctrạng nguyênnhânvàđiềukiện cụthểcủatình hình tội cốý g

â yt h ư ơ n g t í c h h o ặ c g â y t ổ n h ạ i c h o s ứ c k h ỏ e c ủ a n g ư ờ i k h á c t ạ i Q u ậ n 6 , thànhphốHồChíMinh

2.2.1 Tìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườ ikháctạiQuận6,thànhphốHồChíMinh,căncứthựctếđể nhậndiệnnguyênnhânvà điềukiệncủatìnhhìnhtộinày.

Nghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệncụthểcủatìnhhìnhtộic ố ý g â y thươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủa ngườikháctạiQuận6, thànhphốHồChíMinhcầnphảinghiêncứunóvớicácmốiquanhệvớitìnhhìnhtộiphạmvàcác đặc điểmvề địalí tựnhiên,dâncưcũngnhưmọimặtđờisốngxãhội,kinhtếchínhtrị,vănhóa,v.v.củaQuận6.trêncơsởđómớic ó thểnhậnthứcđượcđầyđủ,toàndiệnđúngđắncáchiệntượngxãhộivàcơs ở

đ ề racácbiệnpháptácđộnglàmchuyểnbiếntìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháchiệu quả

Tìnhhìnhtộicốýgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻ

củangườikháctạiQuận6làtổngthểcáctộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácđãxảyratạiQuận6.Đểcócơsởnghiêncứulàmrõtìnhhìnhtộicốýgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻc ủ a ngườikhácvànguyênnhân,điềukiệncủatộiphạmnày tạiQuận6,thànhphốHồChíMinhtừnăm2013–2017,tácgiả sửdụngsốliệuthốngkêcủaToàánnhândânQuận6,thôngquakếtquảnghiêncứu76bảnánhìnhsựsơt h ẩ m với150bịcáobịxétxửvềtộicốýgây

thươngtíchhoặcgâytổnhạicho

Tìnhhìnhtộiphạmđượcphảnánhquacácchỉsốmứcđộ,diễn

biến,c ơ cấuvàtínhchấtc ủ a n ó Tuynhiên,tìnhhìnhtộiphạmcònbaoh à m c ả phầnẩncủanó.Trongphạmviluậnvănnày,tácgiảchỉtậptrungnghiêncứunguyênnhânvàđiềukiệntộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácđãđượcpháthiệnvàxửlíquacôngtácxétxửcủaTòaá n nhândânQuận6

Mứcđộcủatìnhhìnhtộiphạmlàđặc điểmđịnhlượngtiêubiểu,chobiếttoànbộsốngườiphạmtộicũngnhưsốtộiphạmdohọthựchiệntrongmộtđơnvịthờigianvàkhônggiannhấtđịnh[4,tr.15].Mứcđộcủa tìnhhìnhtộiphạm

đượcthểhiệnquamứcđộtổngquan,mứcđộnhómvàmứcđộhành

vi.Luậnvănchỉnghiêncứutìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6màkhôngđisâunghiêncứumứcđ ộ tổngquancủatìnhhìnhtộiphạmnóichungcũngnhưmứcđộcácnhómtộitạiQuận6.Mứcđộcủa

tìnhhìnhtộicố

ýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6 , thànhphốHồC h í Minht ừ n ă m 2013đếnnăm2017đượcphảnánhquasốlượngvụánđãxảyravàsốlượngngườiphạmtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6trongthờigiannêutrên.Mặc dù,tộic ố ý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácbaogồmhaihànhvi:Cốýgâythươngtíchvàhànhvigâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác.Song,thựctiễncácbảnánđãđượcTANDQuận6xétxửthìchỉghichunglàtộicốý

gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủangườikhácchứkhôngtáchriêngtừnghànhvi.Dovậy,trongphạmviluậnvănnày,tácgiảkhôngnghiêncứutừnghànhvimànghiêncứuchungchotộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác

Từsốliệuthốngkêtạibảng2.1vàbảng2.2,tácgiảcónhậnxétnhư

TheosốliệuthốngkêcủaTòaánnhândân,trênđịabànQuận6thành

phốHồChíMinhtừnăm2013đếnnăm2017,tổngsốvụán xétxửsơthẩm1004vụánhìnhsự,với1783bịcáo, trongđócó97vụán cốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácvà143bịcáođượcđưarax é t xử.Quasốliệuthốngkêchothấyvụáncốý

gâythươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikhácmàTòaánvàViệnkiểmsátnhândânquận6 đãgiảiquyếtởcấpxétxửsơthẩmchiếmtỷlệ9,66%sovớitổngsốvụánhìnhsự đượcxétxửtrong5năm,sốbịcáobịxétxửvềtộicốýgây thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácchiếmtỷlệ8,03%sovớitổngsốbịcáobịxétxửtrong5năm.Mặcdù,khôngphảilàloạitộiphạmchiếmtỷlệcaonhấttrongthốngkênhưngtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácchiếmtỷlệkhôngnhỏsovớitìnhhìnhtộiphạmxảyraở địabànQuận6,thànhphốHồChíMinh

cáccột(7)vàcột(8)tanhậnthấyrằngsốvụcốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácchiếmtỷlệkhácao(9,66%)sovớitìnhhìnhtộiphạmk há c Sốbịcá o vềtộicốýgâ y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủa ngườikháccũngchiếmtỷlệ c a o (8,03%)

Nhìnvàothôngs ố n à y t a t h ấ y đượcr ằ n g , tìnhhìnhtộic ố ý g â y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủa ngườikháctănggiảmkhôngđồngđềuquatừngnăm,tuynhiênvẫnchiếm tỷlệtươngđốicaosovớitìnhhìnhtộiphạmởđịabànQuận6,gâyảnhhưởngđếntrậttựxãhộivàsựpháttriểncủaQuận6 Chúngt a thấyr ằ n

g , sốvụ,s ố b ị cáophạmt ộ i c ố ý g â y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosức khoẻcủangườikhácchiếmtỷlệ khácaohơn9/100sốngườiphạmtội

*Diễnbiếncủatộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườik háctạiQuận6,thànhphốHồChíMinhgiaiđoạn2013-2017

Diễnbiếncủatìnhhìnhtộiphạmlàsựvậnđộngvàsựthayđổicủathựctrạngvàcơcấucủatìnhhìnhtộiphạmtrongmộtkhoảngthờigiannhấtđịnh(1năm,2năm,3năm,5năm,v.v.).Sựthayđổinàyđượcxácđịnhbằngt ỷ lệtănghoặcgiảmvềthựctrạngcơcấutìnhhìnhtộiphạmsovớithờigianđượcchọnlàmgốc, sosánh, đốichiếu

Nhưvậy,diễnbiếncủatìnhhìnhtộicốý gây thươngtíchhoặcgâytổnh ạ i chosứckhoẻcủangườikháclàsựphảnánhxuhướngtăng,giảm,ổnđịnhđốivớiđịabànQuận6,thànhphốHồChíMinhtrongthờigiannăm2013đến2017

Tạibảng2,2chochúngtathấytìnhhìnhtổngthểtộicốýgâythươngtíchhoặcgâyt ổ n hạichosứckhoẻcủangườikhácở địabànQuận6 , TPHCMgiaiđoạnnăm2013–

2017.Nếuchúngtalấynăm2013làmgốc,tứctỷl ệ vềsốvụán vàsốbịcáolà100%thìquahàngnăm,các tỷlệ nàycóxuhướngtănggiảmkhôngđều.Năm2014tăng112

%sốvụvàgiảmsốbịcáo81,25%,năm 2015giảmhơnsonă m 2014nhưngvẫntăngnếuso vớină m 2013,sốvụán101%,sốbịcáo94,25%.CụthểtổngsốvụánhìnhsựTòaánnhândânQuận6đãxétxửtrongnăm2013là200vụtươngứngvớitộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháclà25vụ,năm2014tìnhhìnhtộiphạm

chungtănglên224vụchiếmtỷlệ112%vàtìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácgiảmcòn19vụ tươngứng76%.Năm2015tìnhhìnhtộiphạmchungtrênđịabànQuận6cóxuhướngtăng203vụ(chiếmtỷ

lệsovớinăm2013là101%)thìtộic ố ý gâythươngtíchhoặcg â y tổnhạichosứckhoẻcủangườikháccóchiềuhướnggiảmcòn14vụ( tỷlệ chiếm 56%).Giaiđoạnnăm2016đếnn ă m 2017tươngquangiữatộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosức

khoẻcủangườikhácsovớitìnhhìnhtộiphạmchungtạiđịabànQuận6,TP.HồChí Minhcósự biếnđộngtheohướngngượclại,tổngsốvụ ánhìnhsựn ăm 2017là196vụ(tỷlệchiếm98%)vàsốvụántộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhác19vụ(tỷlệ76%).Tuycósựbiếnđộngkhôngđồngb ộ , khôngổnđịnhnhưngnhìnc h u n g tìnhhìnhtộiphạmnóichungvàtìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủangườikhácởđ ị a bànQuận6thànhphốHồChíMinhnăm2017s o vớinăm2013cóxuhướnggiảm.

Quansátbảng2.2thìtìnhhìnhsốbịcáocũnggiaođộngkhôngđồngđềugiữacác nămtừnăm2013đếnnăm2017.Nếulấynăm2013làmđịnhgốc(100%)thìtổn

saugiaođộngkhôngđều,tuynhiêncóxuhưởnggiảmsovớinămđịnhmốc.Theođósốbịcáophạmtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6quậncũnggiaođộngtheo,tuynhiêntươngquangiaođộngkhôngtheoquyluật,sựbiếnđộngcũngkhôngđồngbộ

Năm2013tổngsốbịcáođưaraxétxửlà400bịcáo,giảmxuốngcòn325bịcáo(81,25%).Sốbịcáophạmtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháclà37bịcáo,giảmcòn26bịcáo(70,27%)s o vớin ă m 2014.Đếnn ă m 2015tổngsốbịcáolạitănglên377b ị cáo(94,25%),thìsốbịcáophạmtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủangườikháctiếptụcgiảmcòn15bịcáo(40,5%).Năm2016sốb ị cáobịđưaraxétxửtiếptụcgiảmmạnhcòn292bịcáo(73%),khiđósốb

ịc á o tộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổn

hạichosứckhoẻcủangườikháclạicóchiềuhướngtăng30bịcáo(81%).Năm2017tổngsốbịcáođưaraxétxửl à 369bịcáo(92%)thìsốbịcáobịtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháclà35bịcáo(94%)

Nhưvậy,tìnhhìnhtổngsốbịcáobịxétxửtronggiaiđoạnnghiêncứunóichungvàsốbịcáophạmtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻcủangườikhácnóiriêngtănggiảmkhôngđồngđềunhưngkhôngvượtquá100%nếusovớinăm2013.

*.Cơcấucủatìnhhìnhtộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichos ứ c khỏec ủangườikháctạiQuận6thànhphốHồChíMinhgiaiđoạn2013-2017

Cơcấucủatìnhhìnhtộiphạmchínhlàđặcđiểmđịnhtínhcủatìnhhìnhtộiphạm.Nóiđếncơcấucủatìnhhìnhtộiphạmlànóiđếntínhchấtvàcácmốitươngquanvốncóbêntrongcủatìnhhìnhtộiphạm,cũngnhưcácquanhệgiữatìnhhìnhtộiphạmvớicáchiệntượng,cácquátrìnhkinhtế,xãhộikhácnhau.Vìvậy,càngnghiêncứulàmrõ,khaithácđượcnhiềucơcấuvàcácmốiquanhệtươngquanbaonhiêuthìtínhchấtcủatìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6,thànhphốHồChíMinhcàngđượclàmrõbấynhiêu.Đồngthời,càngcónhiềucơsởđểxácđịnhnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmcũngnhưtìmracácbiệnphápngănchặnvàloạitrừtộiphạmcóhiệuquả

Xétvềtưliệunghiêncứu,tácgiảsửdụngbáocáotổngkếthàngnăm( t ừ năm2013đến 2017)củaViệnkiểmsátnhândânquận6vàTòaánnhândânQuận6,thànhphốHồChíMinh.Tuynhiên,trongquá trìnhnghiêncứut á c giảnhậnthấycầnphảithốngkê,làmrõ mộtsốkhíacạnhkhác củatìnhhìnhtộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháct ạ i Quận6,thànhphốHồChíMinhnhư:đặcđiểmnhânthânngườiphạmtội,yếutốnạnnhân,thờiđiểmgâyán,phươngthứcgâyán, hoàncảnhgiađình,

v.v.Dođó,đểcótưliệunghiêncứuchocơcấuchuyênbiệtcủatìnhhìnhtộic ố ýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikháctạiQuận6 , thànhphốHồChíMinhgiaiđoạn2013-2017,tácgiảsửdụngnguồntưliệu

thứ2đólà76Bảnántươngứngvới150bịcáođãđượcxét xửtạiTANDQuận6trongcácnămtừ2013-2017.

*Cơcấuxéttheohìnhphạt,táiphạm,táiphạmnguyhiểm củatội

cốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6 , thànhph ốHồChíMinhtừnăm 2013-2017.

Quabảng2.5chothấy,sốbịcáophạmtộicómứcán từ3nămtrở lênchiếmtỷlệcao,điềunàychothấyrằngtrìnhtrạngphạmtộinghiêmtrọngđốivớitộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháct ạ i Quận6 , thànhphốHồChíMinhtrongthờigianqualàtươngđốicao,chiếm46,52%trongtổngsố bịcáophạmcùngtội.Điềunàychot hấ yrằngtínhchấtmứcđộnguyhiểmcủaloạitộiphạmnàyrấtcaovàcầnphảicóbiệnphápngănchặn, phòngngừacóhiệuquả

Bêncạnhđó,xemxétbảng2.5tacũngthấyrằng,sốbịcáotáiphạmtái phạmnguyhiểmchiếmtỷlệtươngđốicao,lầnlượtlà13,88%và6,94%,điềunàychothấyrằngcầnphảităngcườngbiệnphápquảnlý,

phòngngừatáiphạmt ộ i đốivớinhữngngườiđ ã chấphànhxonghìnhphạtt r ở v ềđịaphương

tạiđịabàndâncư,quảnlýcácnhàhàng,quánăn,nhậutạiđ ị a bànphảingàycàngchặtchẽhơn

*Cơcấu theocácđặcđiểmnhânthânngườiphạmtộicủatộicốý gâythương tíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácở địabànQuận6,thànhphốHồChí Minhtừnăm2013-2017

Cácđặcđiểmnhânthânngườiphạmtộilàmộttrongnhữngyếutốthểhiệnnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộiphạmnóichung,tìnhhìnhcốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikhácở địabànQuận6,thànhphốHồChíMinhnóiriêng.Thôngquađặcđiểmnhânthânnàyc ó thểgópphầnlýgiảivềnguyênnhânvàđiềukiệncủatìnhhìnhtộicố

ýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhỏecủangườikhác

Cơcấuvềgiớitính,dântộc:Thốngkêtrong76bảnánvới150bịcáochothấy:Tộicốý gâyt h ư ơ n g tíchhoặcg â y tổnhạichosứckhoẻcủangườikháclàloạitộisửdụngbạolực.Nhưvậy,đặctrưngcủachủthểloạitộiphạmn à y làngườicósứcmạnhcảvề thểchấtvàtinhthần.Dođó,phụnữkhôngphảichủthểthíchhợpcholoạitộiphạmnày

Nghiêncứu76bảnánliêntụctrong5năm(2013-2017),tạiQuận6,thànhphốHồChíMinhchothấy:

- Vềgiớitính,quathốngkêchothấykhôngcóngườiphạmtộicốý g â y thươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangười kháclànữgiới

- Vềdântộc,quathốngkêchothấyrằng,tỷlệdântộcKinhchiếmđas ố trongtổngsốbịcáo,chiếmtỷlệ94%, cácdântộckhácchiếmtỷlệ rấtnhỏ

QuaxemxétgiớitínhvàdântộccủabịcáotộicốýgâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctạiQuận6,thànhphốHồChíMinhtác giảthấyrằngnamgiớivàdântộckinhvẫnlàchủthểchủyếucủaloạitộiphạmnày

*Cơcấuvề họcvấn,nghềnghiệp,tôngiáo,tìnhtrạnghônnhân,độ

tuổi

- Vềhọcvấn:Thốngkêtrong76bảnánvới150bịcáochothấyrằng:

Sốbịcáokhôngbiếtchữlà5người,chiếmtỷlệ3,33%;sốbịcáocótrìnhđộtiểuhọclà44bịcáo, chiếmtỷlệ 29,33%;sốbịcáo trìnhđộTrunghọccơsởcó56bịcáo,chiếmtỷlệcaonhấttrongsốliệuthôngkêlà37,33%;s ố bịcáocótrìnhđộTrunghọcphổthôngvàtrênTrunghọcphổthôngcó45người,chiếmtỷlệ30,01%.Quaphântíchtrìnhđộhọcvấncủacácbịcáochot h ấ y rằngđốitượngcótrìnhđộhọcvấnTrunghọccơsở(từlớp6đếnhếtlớp

9)cótỷlệcaonhất;nhómbịcáocótrìnhđộtiểuhọcvànhómbịcáocótrìnhđộTrunghọcphổthôngvàtrênTrunghọcphổthôngcótỷlệ tươngđươngnhau;s ố bịc á o khôngbiếtchữrấtí t , chỉchiếm3 , 3 3 % trêntổngsốb ị cáonghiêncứu.Nhómb ị cáoc ó trìnhđ

ộ t ừ Trughọccơs ở t r ở xuốngchiếm69.90%chiếmmộttỷl ệ khácaotrêntổngsốbịcáonghiêncứu.Điềun à y phảnánhtrìnhđộnhậnthứcphápluậtcủacácbịcáoảnhhưởngtrựctiếpđếnhànhviphạmtộicủacácbịcáo

Tuynhiên,vẫnc ó đến30,01%bịcáolàngườicótrìnhđộhọcvấnTrunghọcphổthôngv à trênTrunghọcphổthông,trongđócókhôngýtnhữngbịcáocótrìnhđộCaođẳng,đạihọc.Vớinhómbịcáonày,đãđượcgiáodụccơbảnvềkiếnthứcphápluậttrongchươngtrìnhgiáodục,tuynhiênvẫncòntìnhtrạngcácbịcáoxemthườngphápluật,xemthườngtínhmạngsứckhỏetínhmạngcủa ngườikhác,dẫnđếnhànhviviphạmphápluậtnhưđ ã trìnhbàyở trên.Vậy,nguyênnhânlàdochươngtrìnhgiáodụcvề phápluậtđạicươngtrongtrườnghọc,haydobảnthâncác bịcáonhậnthứcchưađ ầ y đủ, đúngđắnvề kiếnthứcphápluậtvàcáchhànhxửcá nhântrongcác mốiquanhệxãhội?

Nghiêncứutiêuchívềtrìnhđộhọcvấncủacácbịcáo,cóthểđưarađượcgiảiphápphòngchốngtộiphạmcốý gâythươngtíchhoặcgâytổnhạichosứckhoẻcủangườikháctrongt ư ơ n g lai:Trườnghọcc ầ n đưavào

chươngtrìnhgiảngdạychocácemtừcấpbậctiểuhọcvềcáchứngxửtrongc á c mốiquanh ệ x ã h ộ i , nhữngkiếnthứcc ơ b ả n phápluậtđ ạ i cươngnóichungvàkiếnthứccơbảnvề tộicốý gâythươngtíchhoặcgâytổn hạichosứckhoẻ

củangườikhácnóiriêng.Xuyênsuốtquá tri ̀nhgiảngdạytừcấptiểuhọcnângcaochođếncác cấphọccaohơn.Theođónộidungchươngtrìnhgiảngdạycũngđượcnângcaodầntheođộtuổi,cấphọcvàtrìnhđộnhậnthức

củahọcsinh.Môitrườnghọcđườnglàmôitrườngdễ

xảyraxungđộtnhất,từnhữngnguyênnhânrấtnhỏcũngcóthểdẫnđến xungđộtthậmchí gâyhậuquảtừrấtnghiêmtrọngđếnđặc biệtnghiêmtrọng.Ngaytừkhicácemchậpchữngbướcnhữngbướcnhỏvàocuộcsống,ngànhGiáodụccầnphảitrang

bịchocácemnhữnghànhtrangcơbảnvềPhápluậtđểcácemtừngbướcnhậnthứcvàhoànthiệnnhậnthứccủamìnhchođếnkhitrưởngthànhđể tự mìnhchịumọitráchnhiệmchohànhvicủamìnhsaunày

Tácgiảvídụmộtvụánđiểnhìnhtrong76bảnánđượcnghiêncứuđểminhchứngcholuậnđiểmvừanêutrên:

Khoảng17g i ờ ngày26/05/2017,NguyễnTháiLục,NguyễnTháiHùngvàTrầnHiềnVũxảy ramâuthuẫnvớinhauvềviệcVũdừngxebántráicâytrướcnhàsố56CđườngBàHom,phường13,Quận6.Saumộthồic ã i vã,

Lựccầmdaohămdọa,cònHùngcầmcâytầmvôngđánhnhauvớiVũ.Thấyvậy,TạVănHòabántráicâygầnđóđếncanngănthìbịĐàoThịThanhThảo(VợcủaHùng)nắm tóckeóra.Vợcủa HòalàLươngThịNgọcAnhthấychồngbịnắm tócliềnxôngvàonắmtócThảo.Lúcnày,TạVănHoài(anhcủaHòa)vàocanngănthì

bịHùngcầmcâytầmvôngđánhnhưngkhôngg â y thươngtích.Hoàilấycâytuýp sắt,Hòalấydao(đểtrênxebántráicây)rượtđuổiđánhHùngvàLựcbỏchạy

Saukhisựviệcxảyra,ĐàoThịThanhThảogọiđiệnthoạinóichoemtrailàĐàoVănThanhGiàubiết.Giàuliềngọiđiệnthoạirủ bạnlàNguyễn

ĐồngQuốcĐạtvàNguyễnTrungHiếuđếnkhuvựcchợPhúLâm,phường1 3 , Quận6tìm đánhnhómngườiđãđuổiđánhNguyễnTháiHùng,ĐạtvàHiếuđồngý Trênđườngđi,Hùnggặpvàrủ thêmNam(khôngrõlailịch)cùngthamgia.

Đến17giờ30phútcùngngày,GiàuvàNamđếntrướcnhàsố06đườngsố3 , khuchợPhúLâm,Phường13,Quận6 thìthấyôngVòngChíThiện(anhemhọvớiTạVănHòa,TạVănHoài)đangđứng,Giàuđếnnắm cổ áoôngThiệnhỏinhữngngườiđánhHùngđangở đâu.Cùnglúc,HiếuvàĐạtchạy0 2 xegắnmáyt ừ h a i hướngđếnthấyGiàuđangn ắ m c ổ á o ôngThiện,

nênHiếuxôngvàodùngtayđánhôngThiện01cáitrúngvùngvaigáy,Namcầmmũbảohiểmđánh01cáitrúngđầuôngThiện,cònĐạtcầmcâyxàbengbằngkimloại,hìnhchữLcórãnhhìnhchữVdùngđểnhổđinh,dài60cm(mangtheosẵn, để trênbagaxe)từphiásauđánh01cáitrúngđầuôngThiệnlàmôngthiệntéxuống,hiếutiếptụcdùngchânphảiđátrúngchântráiôngThiện.KhithấyôngThiệnngấtxỉu,tấtc ả lênx e tẩuthoát.RiêngôngThiệnđượcquầnchúngxungquanhđưađếnbệnhviệnChợRẫycấpcứu.Quatruyxé t , ngày24/09/2017,NguyễnĐồngQuốcĐạtbịbắtgiữvàkhainhậnđãthựchiệnhànhvinêutrên.Chỉxuấtpháttừmộtmâuthuẫnthườngngàytrongcuộcsống,bịcáođãgâythươngtíchchoÔngVươngChíThiệnvớit ỷ lệ thươngtật5 2 % thươngtậtvĩnhviễn.Vếtthươngnàyngườibịhạiphảimangsuốtđời,ảnhhưởngđếnsứckhỏesaunàychongườibịhạimàbảnthânbịcáocũngphảichịuhìnhphạt3năm6thángsausongsắtnhàtù

Quảthậtchỉcầnkiềmchế mộtchút,đểcái tôicủa mìnhnhịnxuốngmộtchút,khôngtự chomìnhlàđúngthìnhữnghậuquảđaulòngđãkhôngxảy r a Khôngcầnđếnkhithihànhxonghìnhphạttù,chắcchắnkhiTòatuyênánbịcáođ ã hốih ậ n vớihàn

hv i nôngnổi,bộpchộpc ủ a mìnhrồi,

nhưngdùchohốihậnthìviệcbịcáođ ã gâythươngtíchchongườikháclàkhôngthểcứuvãn.

-Vềviệclàm:Thốngkêtrong76bảnánvới150bịcáochothấyrằng:Sốđốitượngkhông

c ó việclàml à 4 6 bịc á o , chiếmtỷl ệ 30,66%;s ố đốitượnglaođộngtự do,nghềnghiệpkhôngổn địnhcó22b ị cáo,chiếmtỷlệ 14,66%;sốbịcáolàcôngnhân,nôngdâncó21người,chiếmtỷ

lệ14%,sốbịc á o đanglàhọcsinhsinhviêncó7bịcáo,chiếmtỷlệ 4,68%;sốbịcáocónghềnghiệpổnđịnhkhác có54người,chiếmtỷlệ 36%.Nhữngđốitượngn à y k h ô n

g cóthunhập,hoặcthunhậpthấpv à b ấ p bênh,c ó đờisốngkhókhăn.Dođó,đểđápứngnhucầucuộcsống,cộngvớibảntínhlườilaođộng,khigặpcáctácđộngtiêucựctừmôitrườngsốngsẽrấtdễphạmtội

Tuynhiêntrongsố liệuthốngkêt á c giảphânloạinhưtrên,thì“sốngườicónghềnghiệpổnđịnh”đượcphânvàonhómchủ yếul ànhữnglaođộngtaychânnhưngcôngviệcmangtínhchấtổn địnhlâudài,thunhậpổnđịnhchứ khôngcónhiềunhữngngườilaođộngbằngchấtxámcóthunhậpc a o trongxãhội.Trongthốngkêcócảhọcsinhsinhviênphạmtội,tuyvớitỷl ệ tộiphạmítnhấtnhưngcũngđángđểbáođộng

Trongsốliệuthốngk ê tácgiảphânloạin h ư trên,thì“sốngườicónghềnghiệpổnđịnh”đượcphânv ào nhómc h ủ yếul à nhữnglaođộngt a y chânnhưngcôngviệcmangtínhchấtổnđịnhlâudài,thunhậpổnđịnhchứkhôngcónhiềunhữngngườilaođộngbằngchấtxám cóthunhậpcaotrongx ã hội.Trongthốngkê cóc ả họcsinhsinhviênphạmtội,tuyvớit ỷ l ệ tộiphạmítnhấtnhưngcũngđángđểbáođộng

Tómlại,xéttheotiêuchínghềnghiệp,nhữngngườiphạmtộicốý

gâythươngtíchhoặcgâyt ổ n hạichosứckhoẻcủangườikháct ạ i địabàntậptrunghầuhếtvàothànhphầndâncưlàngườidânlaođộngtaychân,vớitrìnhđộdântríthấp,vớithunhậpthấptrongxãhộivớimộtphầnkhôngnhỏnhững