Vì vậy, để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xoá đói, giảm nghèo, góp phần hạn chế phân hoá giàu nghèo thì rất cần có các tổ chức chính trị- xã hội đứng ra làm công tác tuyên truy[r]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
*******
NGUYỄN THỊ PHƯỢNG
VAI TRÒ CỦA HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ TỈNH
HẢI DƯƠNG TRONG XÓA ĐÓI, GIẢM
NGHÈO HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Hà Nội- 2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
*******
NGUYỄN THỊ PHƯỢNG
VAI TRÒ CỦA HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ TỈNH
HẢI DƯƠNG TRONG XÓA ĐÓI, GIẢM
NGHÈO HIỆN NAY
Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Mã số: 60 22 03 08
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phan Thanh Khôi
Hà Nội- 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự
hướng dẫn của PGS.TS Phan Thanh Khôi Các nhận định nêu ra trong luận
văn là kết quả nghiên cứu nghiêm túc, độc lập của bản thân tác giả luận văn trên cơ sở tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu khoa học đã được công bố Các số liệu nêu ra trong luận văn là hoàn toàn chính xác, có nguồn gốc rõ ràng Luận văn đảm bảo tính khách quan, trung thực và khoa học
Học viên
Nguyễn Thị Phƣợng
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới PGS.TS Phan Thanh Khôi , người đã trực tiếp chỉ bảo tận tình, hướng dẫn và giúp đỡ tôi
trong suốt quá trình thực hiện Luận văn này
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các Thầy, Cô trong Khoa Triết học đã
giúp đỡ, dạy bảo, động viên và trao đổi ý kiến khoa học quý báu trong suốt thời gian học tập để tôi có thể hoàn thành Luận văn này
Cuối cùng, tôi xin được gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn bè đã luôn ủng
hộ và giúp đỡ để tôi thực hiện tốt Luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Học viên
Nguyễn Thị Phƣợng
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 7
1 Lý do chọn đề tài 7
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn .10
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn Error! Bookmark not defined
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn Error! Bookmark not defined
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn.Error! Bookmark not defined
6 Đóng góp mới của luận văn Error! Bookmark not defined
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn Error! Bookmark not defined
8 Kết cấu của luận văn Error! Bookmark not defined NỘI DUNG Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HỘI LIÊN HIỆP PHỤ
NỮ VIỆT NAM TRONG XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO VÀ TÌNH HÌNH ĐÓI NGHÈO Ở TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY Error! Bookmark not defined 1.1 Quan niệm về đói nghèo và xóa đói, giảm nghèo ở Việt Nam Error! Bookmark not defined
1.1.1 Quan niệm về đói nghèo Error! Bookmark not defined 1.1.2 Xóa đói, giảm nghèo ở Việt Nam Error! Bookmark not defined
Trang 61.2 Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam và vai trò của Hội trong xóa đói, giảm nghèo 31
1.2.1 Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam- một tổ chức của hệ thống chính trị
Error! Bookmark not defined
1.2.2 Vai trò của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam trong xóa đói, giảm nghèo
Error! Bookmark not defined 1.3 Tình hình đói nghèo và công tác xóa đói, giảm nghèo ở tỉnh Hải Dương hiện nay Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ TỈNH HẢI DƯƠNG TRONG XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO HIỆN NAY Error! Bookmark not defined 2.1 Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương Error! Bookmark not defined 2.2 Thực trạng thực hiện vai trò của Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương trong xóa đói, giảm nghèo hiện nay Error! Bookmark not defined
2.2.1 Những thành tựu đạt được của Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương trong
xóa đói, giảm nghèo Error! Bookmark not defined
2.2.2 Những hạn chế của Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương trong xóa đói,
giảm nghèo Error! Bookmark not defined 2.3 Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương trong xóa đói, giảm nghèo hiện nay Error! Bookmark not defined
2.3.1 Tổng kết, rút kinh nghiệm về hoạt động của Hội Liên hiệp phụ nữ trong việc xóa đói, giảm nghèo và tiếp tục tuyên truyền cho phụ nữ về xóa đói, giảm nghèo
Error! Bookmark not defined
Trang 72.3.2 Nâng cao trình độ mọi mặt của phụ nữ Error! Bookmark not defined 2.3.3 Tập trung động viên phụ nữ phát triển kinh tế gia đìnhError! Bookmark not defined
2.3.4 Thực hiện bình đẳng giới, nâng cao hiệu quả các nguồn lực và kết hợp các
lực lượng giúp phụ nữ xóa đói, giảm nghèo Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đói nghèo là một vấn đề mang tính toàn cầu, là sự quan tâm của nhiều quốc gia Khi xã hội càng phát triển thì sự tồn tại của một bộ phận lớn những người nghèo lại làm cho khoảng cách chênh lệch giàu- nghèo trở nên lớn hơn và khi đó người nghèo lại càng có ít cơ hội tiếp cận với các dịch vụ của xã hội Nghèo đói chính là một rào cản lớn thực hiện tiến bộ xã hội, là nguyên nhân của tình trạng thất học, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, sự gia tăng các tệ nạn xã hội và mất ổn định an ninh chính trị Vì vậy, xóa đói, giảm nghèo là một nhiệm vụ mang tính kinh tế- chính trị, nhằm nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người nghèo, thu hẹp khoảng cách giàu- nghèo, hướng tới việc thực hiện công bằng và tiến bộ
xã hội
Ở nước ta, ngay từ những ngày đầu cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luôn quan tâm đến đời sống của nhân dân Bác nói: “ Hễ dân đói là Đảng và Chính phủ có lỗi, hễ dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi, hễ dân không được học hành là
Trang 8Đảng và Chính phủ có lỗi” Người cũng xem đói là một thứ giặc giống như giặc dốt và giặc ngoại xâm Chính vì vậy, ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Người đã sớm phát động cuộc thi đua yêu nước, kêu gọi toàn dân bằng nhiều phương pháp, cách thức khác nhau để giúp nhân dân thoát khỏi nạn đói như: tăng gia sản xuất, thực hiện tiết kiệm, nhường cơm sẻ áo, quyên góp gạo cứu đói Theo Người, xóa đói, giảm nghèo là: “ làm cho người nghèo thì đủ ăn, người đủ
ăn thì khá giàu, người giàu thì giàu thêm”
Tiếp thu tư tưởng của Người, Đảng và Nhà nước ta đã coi xóa đói, giảm nghèo là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu Trong Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X Đảng ta khẳng định: “ Đa dạng hóa các nguồn lực và phương thức xóa đói giảm nghèo theo hướng phát huy cao độ nội lực và kết hợp sử dụng có hiệu quả sự trợ giúp của quốc tế kết hợp chính sách của Nhà nước với sự trợ giúp trực tiếp và có hiệu quả của toàn xã hội, của những người khá giả cho người nghèo, hộ nghèo, nhất là đối với những vùng đặc biệt khó khăn có chính sách khuyến khích mạnh các doanh nghiệp, trước hết là doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ giàu đầu tư phát triển sản xuất ở nông thôn, nhất là nông thôn vùng núi” [
17 ] Đặc biệt, trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020, Đại hội lần thứ XI của Đảng đã đề ra định hướng cơ bản: “Nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của nhân dân Tạo cơ hội bình đẳng tiếp cận các nguồn lực phát triển và hưởng thụ các dịch vụ cơ bản, các phúc lợi xã hội Thực hiện có hiệu quả hơn chính sách giảm nghèo phù hợp với từng thời kỳ; đa dạng hoá các nguồn lực và phương thức để bảo đảm giảm nghèo bền vững, nhất là tại các huyện nghèo nhất
và các vùng đặc biệt khó khăn Khuyến khích làm giàu theo pháp luật, tăng nhanh
số hộ có thu nhập trung bình khá trở lên Có chính sách và các giải pháp phù hợp nhằm hạn chế phân hoá giàu nghèo, giảm chênh lệch về mức sống giữa nông thôn với đô thị” [ 18, tr 124- 125] Chỉ tiêu phấn đấu cụ thể: “Tỉ lệ hộ nghèo giảm
Trang 92%/năm” [18, tr 33]; dựa trên cơ sở sự định hướng chiến lược “Tạo môi trường và điều kiện để mọi người lao động có việc làm và thu nhập tốt hơn Có chính sách tiền lương và chế độ đãi ngộ tạo động lực để phát triển; điều tiết hợp lý thu nhập trong xã hội Khuyến khích làm giàu hợp pháp đi đôi với xoá nghèo bền vững; giảm dần tình trạng chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng, miền, các tầng lớp dân cư” [18, tr 79]
Thực tiễn những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước đã có những chính sách, giải pháp tương đối đồng bộ, hiệu quả tập trung giải quyết vấn
đề xoá đói, giảm nghèo và hạn chế phân hoá giàu nghèo mang tầm quốc gia được quốc tế ủng hộ và đánh giá cao Thông qua các chương trình xoá đói giảm nghèo, hàng triệu hộ gia đình, hàng chục triệu người thoát khỏi đói nghèo, vươn lên làm giàu; góp phần hạn chế phân hoá giàu nghèo, thực hiện công bằng, bình đẳng và tiến bộ xã hội Vì vậy, để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xoá đói, giảm nghèo, góp phần hạn chế phân hoá giàu nghèo thì rất cần có các tổ chức chính trị-
xã hội đứng ra làm công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của xóa đói giảm nghèo; trong đó Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam
- một tổ chức đoàn thể trong hệ thống chính trị, đã nhận thức được rõ vị trí quan trọng, sự liên quan chặt chẽ giữa xóa đói giảm nghèo đối với sự phát triển, từ đó Hội đã chủ động tham gia một cách bền bỉ vào công tác xóa đói giảm nghèo với nhiều hình thức đa dạng và phong phú
Hải Dương là một tỉnh nằm ở trung tâm châu thổ sông Hồng- một trong những cái nôi của nền văn hoá lâu đời của dân tộc Việt Nam Lịch sử hàng ngàn năm của dân tộc đã để lại cho vùng đất này một tài sản vô giá với hàng trăm di tích lịch sử- văn hoá Mặt khác, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, Hải Dương có điều kiện thuận lợi để giao lưu, phát triển kinh tế.Tuy nhiên, là một tỉnh nông nghiệp chiếm đa số, nên số hộ nghèo ở Hải Dương vẫn còn chiếm tỷ lệ cao?
Trang 10Do đó, xóa đói giảm nghèo ở Hải Dương được đặt ra một cách cấp thiết? Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh- một tổ chức chính trị xã hội có vai trò tích cực trong việc hỗ trợ việc làm, xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế địa phương đã tích cực tham gia vào công tác này?
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn nghiên cứu đề tài: “Vai trò của
Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương trong xóa đói, giảm nghèo hiện nay” làm
luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Triết học chuyên ngành Chủ nghĩa xã hội khoa học của mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn
Trong những năm qua, vấn đề xóa đói, giảm nghèo ở nước ta được Đảng, Nhà nước và các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương quan tâm, nghiên cứu Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, luận văn, luận án đề cập đến vấn đề xóa đói, giảm nghèo, liên quan đến đề tài có thể kể đến một số công trình:
Về đề tài xóa đói, giảm nghèo có thể kể đến:
Nguyễn Thị Hằng ( 1997), Vấn đề xóa đói, giảm nghèo ở nông thôn nước ta
hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia Tác giả đánh giá khá đầy đủ về thực trạng
nghèo đói ở Việt Nam và biện pháp xóa đói, giảm nghèo ở nông thôn nước ta đến năm 2000
PGS.TSKH Lê Du Phong – PTS Hoàng Văn Hoa ( Đồng chủ biên), Kinh tế
thị trường và sự phân hóa giàu- nghèo ở vùng dân tộc và miền núi phía bắc nước
ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia Các tác giả đã đánh giá những thành tựu phát
triển về kinh tế- xã hội và xóa đói, giảm nghèo hơn 10 năm đổi mới và tiềm năng
ở vùng dân tộc và miền núi phía bắc
TS Lê Xuân Bá, Chu Tiến Quang ( 2001), Nghèo đói và xóa đói giảm nghèo
ở Việt Nam, Nxb Nông nghiệp Các tác giả đã phản ánh tổng quan về nghèo đói
Trang 11trên thế giới, đưa ra các phương pháp đánh giá về nghèo đói hiện nay, nghèo đói ở Việt Nam và nghiên cứu thực tiễn về nghèo đói ở Quảng Bình, qua đó đưa ra một
số quan điểm, giải pháp chung về xóa đói, giảm nghèo ở Việt Nam
Nguyễn Thắng, Nguyễn Thị Thu Phương, Trần Ngô Minh Tâm ( 2011),
Giảm nghèo ở Việt Nam: thành tựu và thách thức, Viện Khoa học xã hội Các tác
giả đã trình bày về những xu hướng gần đây trong công cuộc giảm nghèo ở Việt Nam và tình hình giảm nghèo trong bối cảnh kinh tế mới trong giai đoạn sau khi
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
từ phương diện xã hội văn hóa của phát triển Tạp chí Lao động và xã hội, số
chuyên đề 2
2 Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Chương trình phát triển Liên
hợp quốc ( 2004), Đánh giá chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm
nghèo và chương trình 135, Hà Nội
tác xóa đói giảm nghèo ( 2004), Tài liệu tập huấn cán bộ xóa đói giảm nghèo cấp
xã, Nxb Lao động xã hội
mới giai đoạn 2006- 2010, Số 2128/ LĐTB- XH- KHTC
điều tra hộ nghèo, cận nghèo
2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
7 Chỉ thị số 37- CT/TW ngày 04/8/2009 của Bộ Chính trị về đại hội đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng
Trang 128 Chỉ thị số 50- CT/TW ngày 05/01/2011 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử Đại biểu quốc hội khóa XIII và bầu cử Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2011- 2016
lược toàn diện về tăng trưởng và xóa đói giảm nghèo, Hà Nội
10 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ( 2005), Việt
Nam thực hiện mục tiêu thiên niên kỷ, Nxb Thống kê, Hà Nội
11 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ( 2005),
Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo giai đoạn 2006- 2010, Hà Nội
12 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ( 2006), Kế
hoạch phát triển kinh tế- xã hội 5 năm 2006- 2010, Hà Nội
13 Chính phủ nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ( 2004), Định hướng Chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam ( Chương trình nghị sự 21 của Việt Nam, Hà Nội
14 Đảng cộng sản Việt Nam ( 1991) Cương lĩnh xây dựng đất nước trong
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nxb Sự thật, Hà Nội
15 Đảng Cộng sản Việt Nam ( 1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ VIII, Nxb.Chính trị Quốc gia, Hà Nội
quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
17 Đảng Cộng sản Việt Nam ( 2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
18 Đảng Cộng sản Việt Nam ( 2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
19 Đề cương tuyên truyền- Kết quả Đại hội Đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XI nhiệm kỳ 2012- 2017
Trang 1321 Đàm Hữu Đức ( 2008), “ Phát huy thành quả, thực hiện thắng lợi mục
tiêu của Quốc hội về giảm nghèo năm 2008”, Tạp chí Cộng sản, ( 785)
Phụ nữ Hải Dương giúp nhau phát triển kinh tế gia đình, Tạp chí Khoa học công
nghệ và Môi trường, số 4
ta hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
24 Trần Ngọc Hiên, Về thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo ở Việt
Nam giai đoạn 2011- 2020, Tạp chí Cộng sản, 2011
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Tạp chí Cộng sản, số
10/2010
26 Nguyễn Thị Thanh Hòa; Phát huy nội lực của phụ nữ trong phát triển
kinh tế và giảm nghèo bền vững; Tạp chí Cộng sản, số 3/ 2014
Tạp chí Lao động xã hội, số 10/2013
28 Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam; Đại hội XI- Đánh giá kết quả hoạt động của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam nhiệm kỳ 2007- 2012
29 Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đồng hành cùng Ngân hàng Chính sách xã hội xóa đói giảm nghèo
30 Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới
31 Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương ( 2006), Báo cáo tổng kết công
tác hoạt động của Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh hải Dương giai đoạn 2001- 2005
32 Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương ( 2006), Chào mừng Đại hội
phụ nữ Hải Dương lần thứ XIV,Nhiệm kỳ 2006- 2011, Hải Dương
33 Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Hải Dương ( 2010), Báo cáo số liệu các
hoạt động của Hội ( nhiệm kỳ 2005- 2010)