Khóa luận tốt nghiệp điều dưỡng (hoàn chỉnh) lập kế hoạch chăm sóc và tư vấn cho bệnh nhân lupus ban đỏ hệ thống

15 Các bệnh nhân SLE thuwong có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt liên quan đến vấn đề y tế phát sinhtrong quá trình bệnh.. Do đó bệnh nhân cần có một kế hoạch dinh dưỡng phù hợp dựa trên tìn

Lậpkếhoạch chăm sóc và tư vấn cho bệnhnhân Lupus banđỏ hệ thống.

1

1. Danhmụctừviếttắt.

SLE Systemic lupus Erythromatosus (Bệnh Lupus

banđỏh ệthống).WHO World health organization(Tổchức y tếthếgiới).ARA AmericanRheumatologyAssciation(Hội khớp

họcHoaKỳ).UVA UltravioletA(Tiacực tímA)

Mục lục

Tổngquan 5

Lịch sử 5

Dịch tễ học SLE 5

Bệnh họcSLE 6

Cơ chế bệnh sinh 6

Triệu chứng học SLE 7

Triệu chứng SLE 7

Tiêu chuẩn chẩn đoán SLE (Hội khớp học Hoa Kỳ - ARA 1982) 9

Điều trị SLE 10

Chăm sóc bệnh nhânSLE 12

Quy trình điều dưỡng 13

1 Chăm sóc tổn thương tâm lý 13

1.1 Nhận định 13

1.2 Một số chẩn đoán điều dưỡng có thể gặp 14

2 Chăm sóc dinh dưỡng 15

Các bệnh nhân SLE thuwong có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt liên quan đến vấn đề y tế phát sinhtrong quá trình bệnh Những vấn đề này bao gồm loãng xương, bệnh tiểu đường, timmạch và bệnh thận Do đó bệnh nhân cần có một kế hoạch dinh dưỡng phù hợp dựa trên tình trạng bệnh cụ thể của bệnh nhân 15

3 Chăm sóc tổn thương thần kinh trung ương 17

4 Chăm sóc tim mạch – hô hấp 18

5 Chăm sóc thận - tiết niệu 19

6 Chăm sóc cơ xương khớp 21

7 Chăm sóc hệ tạo máu 22

8 Chăm sóc hệ tiêu hóa 23

9 Chăm sóc mắt 24

10 Thai sản 25

11 Chăm sóc các tổn thương da 25

Các can thiệp điều dưỡng chung cho các bệnh nhân SLE 28 Kết

luận 29 Tài

liệu tham khảo 30

Lời cảmơn

Đặt vấn đề

Lupus banđỏlà mộtbệnhđộc đáo với sốlượng lớncáctriệuchứng phứctạp, dễgâynhầm lẫn trên lâmsàng.Đây là mộttrong nhữngyếu tốquantrọng làmchobệnh trởnên khónắm bắt.Bệnhảnh hưởng đếncác bệnh nhân theo những cáchrấtkhác nhauvàkhócó

thểdựđoántrước diễn biến lâmsàngcủa bệnh Đôikhi mộtbệnhnhânxuất viện trởlại cuộc sốnghàng ngàyvới đầy đủcáchoạt động có thểphảiquaylạiphòngcấp cứungaytrongtuần kếtiếp vớicáctriệuchứngcủa viêmmàng ngoàitim nặng hoặc độtquỵbấtngờ

Với một bệnhnhânđược chẩn đoánLupusthểhoạt động có thểdễdàngquản lý và điều trịnộitrú, nhưngđiềunàylại thực sựkhôngdễdàng khi chúngta gặpmột bệnh nhân

lupusvới nhiều triệu chứngkhông phổbiếnhay nghiêm trọng,nó

rấtkhókiểmsoát.Hơnnữa,khôngcó 2 trường hợplupusgiốngnhauvậynên

khôngthểdựđoánkếtquảđiều trịchomộtbệnh nhântừbệnhnhân khác.Do vậy,

chămsócbệnhnhân lupuslà mộtthách thứcphải được giảiquyếtdựa trênmọi nguồnlực, kiến thức và thếmạnh củanhómchămsócy tếtham gia.Mỗithànhviên củanhóm

chămsócsức khỏe nhưbácsỹ, ytá, bácsỹchuyên khoa, chuyênviêndinhdưỡng,nhânviên xã hội đều cónhững vaitròquantrọngtrongtừngkhíacạnh cụthểcủa bệnh và

nhữngngười làm việc liênquannhiều đến đối tượng bệnh này.Mụcđíchgiúp

họcóthêmhiểu biết vềbệnh,biếtcáchđánhgiámộtbệnh nhân SLE,cókhảnăng lập một kếhoạchchămsóc hoàn chỉnh,thực hiện kếhoạchvà đánhgiáhiệu quảcủa kếhoạch

chomỗi bệnhnhân theo quy trìnhđiều dưỡng 5 bước.Ngoàira đềtàicònđềcập đến một sốcôngcụ, phương tiệnmàta cầncungcấpchonhóm bệnh nhân này

giúphọhòanhậpcộngđồngvàvượtquanhữngkhókhăntrongđờisốngthườngnhật

Đềtài này tập trung chủyếu vào nhóm bệnh nhân ngoại trú hay chuẩn bịra viện nhưng cũng có nhiều mục có thểđược sửa chữa đápứng yêu cầu cho bệnh nhân với

chếđộđiều trịnội trú

Vàtrên hết, cẩn thận lắngnghemốiquan tâmcủa người bệnh, mộtcáchtiếp cận,

thămkhámđầy đủvàchitiết,mộtkếhoạchchămsóclinh hoạt

sẽcungcấpchobệnhnhânsựhỗtrợhợplývàbảođảmcácnhucầucủahọđượcđápứngtốtnhất

Tổng quan.

Lịch sử.

Lịch sửcủa bệnhlupus banđỏhệthống có thểchia làm 3giaiđoạn: cổđiển,tâncổđiển, và hiện đại.Giaiđoạn cổđiển bắt đầukhi bệnhđượcghinhận lần đầu tiênvàothờiTrungcổvà

có nhữngmôtảvềcáctriệuchứngda liễu củabệnh.Từlupusđược một thầy thuốc tên

làRogerius vàothếkỷ12 đặt ra đểmôtảhiệntượngphát ban máđiểnhình

Giaiđoạntâncổđiển bắt đầuvàonăm1872 khi Móric Kaposy ghinhận biểu hiệnhệthống của bệnh.Giaiđoạn hiện đại bắt đầuvàonăm1948với sựpháthiện ra tếbàoLE-lupus erythematosus (haytếbào lupus banđỏ- mộtcáchgọisaivì tếbào nàycũng cóởnhững

bệnhkhác)và cónhiềubước tiếntrongkiến thức vềsinhlý bệnh học vàcácđặc điểm lâmsàng-cậnlâmsàngcủa bệnh, cũngnhưnhững tiến bộtrong điều trị

Năm1851,cácbácsĩ đặt ratênchobệnhnàylàLupusvì họnghĩrằng triệuchứng phát bantrên mặt trong bệnhlupus trônggiống nhưvết cắn củachósói

Cácnhà sửgiavềy học đã đưa ragiảthuyếtrằngnhữngngười bịrối

loạnchuyểnhóaPorphyrin(tiếng Anhlàporphyria-một bệnh có nhiều

triệuchứnggiốnglupus banđỏhệthống)đãgâyranhữngcâuchuyện dân gianvềmacà rồng vàngườisói,do chứng sợánh sáng,vảy nến trênda,mọctóc, và răng bịđỏnâudoporphyrin khibịrối loạnchuyểnhóaporphyrinnặng (hoặc rối loạn kết hợp,còngọi là rối

loạnchuyểnhóaporphyrin kép/đồng hợp/hoặcdịhợpkép)

Loạithuốcđiều trịhiệu quảđầu tiên đượcpháthiệnvàonăm1894làquinine.Bốn

nămsau,việc sửdụngcácsalycilatekết hợp vớiquininetỏra hiệu quảhơn Đây cũng là liệupháptốt nhấtchođến giữa thếkỷ20, khi Hench khámphá racôngdụng củacorticosteroidtrongđiều trịbệnhnày

Dịch tễhọcSLE.

Tỉlệbệnh lupus ban đỏhệthống rất khác nhau giữa các nước, dân tộc, giới tính, và thayđổi theo thời gian.ỞHoa Kỳ, tỷlệhiện hành của bệnh là khoảng 53 trên 100.000 người,nghĩa là khoảng 159.000 trong tổng số300 triệu dânởMỹđang mắc bệnh.ỞBắc Âu, tỉlệnày là khoảng 40 trên 100.000 người Bệnh có xu hướng nhiều hơn và nặng hơn trong cộng đồng người không phải gốc châu Âu Tỉlệnày lên tới 159 trên

100.0 ởcộng đồng ngườigốcChâu PhiởCaribe

Lupus banđỏhệthống,cũng nhưcácbệnh tựmiễn khác,ảnhhưởng tới phụnữnhiều hơn đànông,với tỉlệkhoảng 9:1

Tỉlệmắc mới bệnh nàyởHoa Kỳ tăng từ1,0 năm 1955 lên đến 7,6 năm 1974 Tuy nhiên, chưa rõ tỉlệnày tăng là do việc chẩn đoán tốt hơn hay do tần suất bệnh tăng lên.

ỞViệt Nam hiện nay chưa có thống kê cụthểnào vềtình hình dịch tễhọc SLE

Bệnh học SLE.

Lupus banđỏhệthống(SLE,hoặclupus)là mộtbệnh mạn tính, viêm,rối loạn của

hệthốngmiễndịch.Trong SLE,cơthểsảnsinhcáckhángthểchống lạicác mô bìnhthường của người.Những khángthểnày chínhlàcácchất đánh dấuchoSLE và là một

trongnhữngbất thường của hệthốngmiễn dịch dẫn đến biểu hiện lâmsàngcủa bệnh

Cơchếbệnh sinh

Nguyên nhândo thuốc: một sốtrường hợp xuất hiệnsaukhi dùng hydralazine,

procainamide, isoniazid, methyldopa,sulfamide, cácthuốctránh thai

Do nhiễm khuẩn: bệnh có thểxuất hiện sau nhiễm khuẩn

Dotácđộng củaánh nắng:1/3 sốbệnhnhânthấy bệnh xuấthiệnsauphơinắng

Rối loạn hệthống miễn dịch: Lympho T không kiểm soát được lymphi B dẫn đến rốiloạn sựtạo tựkhángthể(tựkhángnguyên tựkhángthể phức hợp miễn dịchlắngđọngởtổchức,đặc biệtcáctổchức cócollagendo đógâyra hiện tượng bệnh lý)

Cơchếbệnhsinh của SLE có thểtóm tắt bằng sơđồdưới đây

Biến đổi DNA, nucleoprotein

Khuyết tật di truyền + Tác động ngoại lai(ánh nắng, virus, thuốc,….)

đơnthuần, )đòihỏicáccanthiệp tối thiểuchođếnnhữngtổn thương tạng nặng nềnhưtổn thươngnão,suythận, bệnh phổi, bệnh tim và hệmạch,…có thểnhanh chóngdẫn đến tửvong.Diễn biến bệnh rất thất thường, có thểđặc trưng bời mộtgiaiđoạnbùng phát xenkẽcác giaiđoạnthuyêngiảm hoặc chỉlà sựbất thường củacác xétnghiệm mà

khônghềcócácbiểu hiện lâmsàng Giaiđoạnthuyêngiảm có thểkéodàinhiềutuần,

thánghoặc thậmchínhiều năm Một sốbệnhnhân kháclại có dạng tiến triển liên tục, mạntính,hoạtđộng

Triệu chứng SLE

Các loại thương tổn ở da và phủ tạng

Cáctriệuchứngsớm của SLE có thểlàmơhồ,khôngđặc hiệu, và dễdàngnhầm lẫn

vớicácrối loạn bệnh lý vàchứcnăngkhác Cáctriệu chứng có thểthoáng quahoặckéo dàivàbảnthânmỗi triệuchứngthường xuấthiệnđộc lập vớicáctriệuchứngcònlại

Một sốtriệu chứng của bệnh được liệt kê theo hệcơquan bịtổn thương có thểgặpởbệnh nhân SLE

Các hệthống cơquan có thểbị ảnh hưởng bởi SLE

Triệu chứng tổng quan: Cảm giác mệt mỏi đặc biệt, sốt và các rối loạn tâm lý tình cảm

Da:Ban hìnhbướmởmặt, nhạy cảmánh sáng, bandạng đĩa, tổn thương dướida,loét niêmmạc,rụngtóc,các vếtbầmtím

Cơxươngkhớp:đaukhớp,viêmkhớp,hoạitửxươngvôkhuẩn,viêmcơ,loạndưỡng cơ, bệnh khớpJaccoud

Huyết học: thiếumáu,giảm bạch cầu(WBC),giảmlympho bào,giảm tiểu cầu, giảmsốlượngcácyếu tốđôngmáu,phảnứnggiang maidươngtínhgiả,máulắngtăng,cóthểgặpláchto, hạch toởnhiều vịtrí.

Hô hấp: Viêm màng phổi, tổn thương nhu mô, viêm phổi Lupus, chảy máu phếnang.Tim:viêmmàng ngoàitim, viêm cơtim,nhồimáucơtim, viêm mạch, viêmmàngphổi, bệnhvantim

Hệmạch: Viêm các mạch máu nhỏ(động mạch và tĩnh mạch) là một đặc tính chủyếu của bệnh lupus Thường gặp hội chứng Raynaud, tổn thương mạch vành, huyết khối tĩnh mạch

Thận: Phù, đái ít, protein niệu, có thểcó hồng cầu, bạch cầu niệu, trụniệu Thường có viêm cầu thận cấp, hội chứng thận hư, suy thận

Hệthần kinh trungương: suy giảm nhận thức, thay đổi tâm thần, co giật, đột quỵ, tổn thương thần kinh ngoại biên, viêm màng não, hôn mê, rối loạn tâm thần…

triểncủabệnh,chảymáutiêuhóa(dothuốchay khôngdothuốc) Ngoàira có thểgặpganto,viêm tụy, hộichứngđau bụnggiảngoạikhoa,…

Mắt: Viêm võng mạc, viêm kết mạc xung huyết, tắc động mạch võng mạc, viêm thần kinh thịgiác, hội chứng xơteo tuyến lệ, teo tổchức liên kết mắt

Tiêu chuẩn chẩn đoán SLE (Hội khớp học Hoa Kỳ - ARA 1982)

6 Viêm màngtimhay màngphổi

7 Tổn thương thận:Proteinniệu>0,5g/24h;hồng cầuniệu;trụniệu

8 Tổn thương thầnkinh, tâmthần,

11 Khángthểkhángnhâncóhiệugiábấtthường(địnhlượngđược).

Bệnhnhânđượcchẩnđoán SLE nếu có ít nhất 4trongsố11 tiêuchí pháttriển tạicùngthờiđiểmhoặc riênglẻtrongbất kỳgiaiđoạnquan sát Tuy nhiên,mộtchẩnđoán SLE cũng cóthểđượccânnhắcởmột bệnhnhâncó ít hơn bốntrongsốnhữngtriệuchứngnày

Điều trịSLE.

Trụcột của điều trịSLE là một chếđộnghỉngơi hợp lý vềthểchất và tinh thần, tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp, một chếđộăn có lợi cho sức khỏe, điều trịkịp thời các bệnh nhiễm trùng và tránh các yếu tốlàm cho bệnh thêm nặng nề.Trong trường hợp bệnh nhân nữnếu muốn mang thai cần phải lên kếhoạch trong khi bệnh được kiểm soát và các thuốc đang sửdụng được phép tiếp tục trong thai kỳ

Chếđộnghỉngơi thểchất

Sựmệtmỏicủa bệnhnhânSLEgâyra bởinguyên nhân khác nhau, khôngphải kiểu

mệtmỏidomất ngủhaygắng sức,nhưnglà một sựmệt mỏi thườngxuyên,liên tục

tạm nghỉtrong ngày là những hướng dẫn cần thiết cơbản Hoạt động thểchất cần được khuyến khích nếu bệnh nhân có thểchịu đựng được.

Thưgiãn cảm xúc

Các vấn đềcảm xúcởbệnh nhân cần được đánh giá cẩn thận bởi vì đó có thểlà căn nguyên gây ra một đợt hoạt động của SLE với các tiến triển nặng nềkhông thểkiểm soát được Bệnh nhân cần được hướng dẫn làm thếnào tránh hay đối mặt với những tình huống căng thẳng Đối thoại với gia đình đểcung cấp thông tin và tranh thủsự ủng hộcủa họtrong vấn đềnày là điều cần thiết nên sớm được thực hiện

Tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp

BệnhnhânSLE cầntránhtiếpxúctrực tiếp,kéodàivớiánh sángmặt trời (đặc

biệtkhoảngthờigiantừ10hđến16h hàng ngày) Nhữngbệnhnhânnhạy cảm vớiánh

sángmặt trờinênthườngxuyênsửdụngkemchống nắng (tốt nhất là chống

cảUVAvàUVB) Ngoàiranênmặcquần áo bảo vệ,mũrộngvành,hoặc quần áo đặc biệt cótácdụngbảovệtránhtiaUVtrongnhữngtrườnghợpnặng.CầnlưuýbệnhnhântiaUVcó thểphảnxạquagương,kính,nước,…và có thểxuyên quathủytinh,đèn

huỳnhquangvàhallogencó thểpháttiaUV

Chếđộăn uống và dinh dưỡng

Một chếđộăn cân bằng là điều cần thiết trong việc duy trì sức khỏe tốt Cần có một chếđộdinh dưỡng phù hợp cho tình trạng bệnh Ví dụchếđộăn hạn chếchất béo,

cholesterol giảm nguy cơbệnh tim mạch, chếđộăn hạn chếmuối cho bệnh nhân bệnh thận, cao huyết áp, phù,… Lưu ý kiểm soát các thức ăn gây dị ứng

Điều trịnhiễm trùng

Điều trịnhiễm trùng là cần thiếtởbệnh nhân Lupus, tuy nhiên dấu hiệu nhiễm trùng nhiều khi bịche đậy bởi các thuốc điều trịSLE (corticosteroid, thuốcức chếmiễn dịch, NSAID) Tuy nhiên trong điều trịnhiễm trùng cần chú ý các phảnứng do thuốc có

thểlàm nặng thêm tình trạng bệnh, đặc biệt là các kháng sinh nhưsulfonamid

Mang thai và tránh thai

Đểgiảm thiểu rủi ro cho cảmẹvà em bé, một người phụnữmang thai bịbệnh lupus nênđược giám sát chặt chẽbởi một bác sĩ sản khoa quen thuộc với lupus và thai kỳ nguy cơcao

Các thuốc cho SLE

Cácthuốc được sửdụngtrongđiều trịSLE nhằmmụcđích kiểmsoát cáctriệuchứnggồm

cá thuốcchống viêm không steroid (NSAIDs),thuốcchốngsốtrét,corticosteroids,thuốcứcchếmiễn dịchvàcácglobulinmiễn dịch.Giáodụcchobệnhnhânvàgiađình vềcácloại thuốc vàtácdụng phụcủathuốclà cầnthiết

Liệu pháp tâm lý

Bệnhnhânphải đối mặt với một bệnhmạn tính,họcó thểcảm thấy bịcô lập từphía giađình,bạnbè,đồngnghiệp.Buồn rầu, trầmcảm,tức giận làcácphảnứnghaygặptừphíabệnhnhân

Giađìnhnhữngngườibệnhlupuscónhữngcáchkhácnhauđốiphóvớibệnhkhácnhau,quản lýtìnhtrạngbệnhtốt có thểlàchìa khóa giúp duytrìcác mốiquanhệ Bằngcáchchophépgia đình vàbệnh nhântựdochuyểndầnquacácgiaiđoạn cảmxúc khác nhau mà khôngcó

sựchỉtrích hay nhữngkỳ vọngkhôngthực tế, ta sẽtạo điều kiện thuận lợichosựchấp nhậnbệnh Ngoài ra, giúpđỡgiới thiệu bệnh vớicác nhân viênxã hội,nhân

viêntưvấntâmlý có thểlà điều cầnlàm

Lupuslàmột tháchthức đối với tất cảcácđối tượng có liênquan Các chuyênviên y tếcó mộtvaitròquantrọng trong quản lý của nó.Tàiliệuchính xác,chămsóchỗtrợ,

hỗtrợtinhthần,giáodụcbệnh nhân,và truy cậpvào nguồnlực cộng đồng

sẽcungcấpchobệnhnhânvàgiađìnhcáccôngcụmàhọcần đểđốiphócó hiệu quảvớitìnhtrạngbệnh

Chăm sóc bệnh nhân SLE.

Cáctriệuchứng Lupuscó sẽđượctrình bàytheo hệthống cơthểbị

ảnhhưởng.Nhữngtriệuchứng này thayđổitheotuổi bệnh

vàmứcđộnghiêmtrọngởmỗibệnhnhâncũng nhưsựkhácbiệt giữacácbệnhnhân khác nhau Khôngphải bệnhnhân nàocũng cócácđầy đủcáctriệuchứngcủa SLEhayđầy đủcáctổn thương hệcơquanđểyêu cầu chămsóc toàn diện Chương nàysẽgiúpbạn hệthống

lạicácbiểu hiện của bệnhmàcácđiều dưỡng thường phải đối diện vàgiúphọđưa racác canthiệp điều dưỡngsao chophùhợp với từng loại tổn thương

Quy trình điều dưỡng.

SLE là một bệnh hệthống vớicáctổn thương rất đadạng,từđógâyra sựphong phúvềmặt lâmsàng,sẽlàkhókhănchođối tượng điều dưỡngkhicốgắng lênmộtkếhoạchchămsócđối tượngnày,bạn cần cómộtkiến thức tổngquantrên nhiều lĩnh vực, cókinh

nghiệmvềsựtiến triển của bệnh thu thập đượctrong quá trìnhchămsócsốlượng lớn bệnhnhân.Bởi vì bảnthânsựđa dạng củabệnhvà sựdiễn biến thất

thườngcủanóđãlàmộtthácthứcnêntrongphầnnàyxinphépđượctrìnhbàynhữngkếhoạchchămsóctổngquátnhấttheotừngnhómtổn thương.Thông quađó, bạn có thểphối hợp mộtcáchlinhhoạtcáckếhoạchchămsócvớinhauđểcó được một kếhoạch hoànhảo nhấtchotừng đối tượng bệnhnhân

1 Chăm sóctổn thương tâmlý.

NhữngbệnhnhânSLE thường phải chịucác tácđộngtâmlý và cảmxúctiêu cực nhưđau buồn, trầm cảm và tức giận.Các tácđộngnàycó nhiềunguyên nhânnhưcác thayđổi thẩm

mĩ, những nỗi lo lắng vềtương lai và vềvấn đềđiều trịcủabệnh Cácbiểu hiện thường gặpởbệnhnhânlàcáccảmxúctiêu cực, sựtựti, biquan,mất niềm tinvàotương lai,

cảmgiácbất lực,khókhăntrongviệchoàn thànhhoạt động vệsinh cánhân haychămsóccho giađìnhhaycáchoạt động thườngngày khác Bệnh nhândễbịkích thích,giảm

sựtậptrungvà mấtngủ,thậm chí là có ý tưởnghaythực hiệnhànhvi tựsát

 Đánhgiámứcđộmệtmỏi của bệnhnhân

o Đánhgiásựhiệndiệncủa sựloâu,trầm cảm vàcácyếu tốstress khác

o Tìmhiểucáchoạt động thườngngày gâytăng mệt mỏichobệnhnhân

Kết quả mong đợi Can thiệp điều dưỡng

 Đánhgiásựthayđổitrọnglượngcơthể

o Đánhgiáchếđộăn uốnghàngngàycủa bệnhnhânbằngcáchyêu cầu họgiữmộtcuốn nhậtkýthực phẩm và hướng dẫn họsửdụng đúngcách

o Ghichép lại trọng lượng cơthểcủa bệnhnhânmỗi lầnkhám

 Nhậnbiếtcácdấu hiệu của trầm cảm trên bệnhnhânnếucó

o Tìm hiểu,đánhgiácáctriệu chứng của trầm cảm nếu có (Khí sắcgiảm,giảmnănglượngvàhoạtđộng,cảmxúctiêucực,biquan,tựti, mất niềm tinvàotươnglai,…)

 Đánhgiákhảnăngthích nghi,ứngphóvớibệnhtật của bệnhnhân

o Tìmhiểunhữngphươngphápbệnhnhânsửdụngứngphóvớihoàncảnh hiệntại

 Dễbịkích thíchliênquanđến mệt mỏikéodài khônggiải quyết được

 Biquanvềtương lai liênquanđếnkhôngcókhảnăngtìmracáchgiảiquyết tìnhtrạng bệnh của bảnthân

1.3 Lập kếhoạch chămsóc

 Giúpđỡbệnh nhân bàytỏcảmxúctheonhucầu.

 Giúp bệnh nhânthừanhậnsựtừchối và giậndữ

 Tìmhiểunhữngbiệnpháphỗtrợvềmặt thẩm mỹtừbên ngoàinhưmũ nón, quànáo,…

 Khuyến khíchbệnhnhân chấpnhận sựgiúpđỡtừngườikhácvàcáctổchứcxãhội

 Giúp bệnh nhân pháttriển một kếhoạch sinhhoạtphùhợp vớitìnhtrạngbệnh,cânbằng giữanghỉngơi vàcáccông việckhác

 Khuyến khíchbệnhnhânnêncó8-10h ngủyên tĩnhmỗiđêm và một giấcngủngắn vào banngày

 Khuyến khíchtập thểdục thểthaonếu bệnhnhâncó thểchịu đựngđược

 Pháttriển mộtchếđộănlành mạnh,cânbằng,nếu bệnhnhâncó vấn đềvềdinhdưỡng cần có mộtchuyênviên tưvấn

 Theodõicânnặngthườngxuyênbằngnhiềuphươngpháp

 Nếutìnhtrạng bệnhnhân khôngđược cải thiện cần giới thiệubệnh nhânvới mộtbácsỹtâmthần

CácbệnhnhânSLEthuwongcó nhu cầudinhdưỡng đặc biệt liênquanđến vấn đềy tếphát sinh trong quá trình bệnh Nhữngvấn đềnày baogồmloãngxương,bệnh tiểu đường, timmạchvà bệnhthận.Do đó bệnhnhâncần cómộtkếhoạch

dinhdưỡngphùhợpdựatrêntìnhtrạngbệnhcụthểcủabệnhnhân

Những biểu hiện có thểgặp khi có các vấn đềdinh dưỡng là giảm hoặc tăng cân, mất quan tâm tới thực phẩm, biếng ăn, da khô dòn, tóc mỏng, giảm sức mạnh cơbắp, dễnóng giận cáu gắt, mệt mỏi thiếu năng lượng

o Đánhgiácácbệnhloãngxương, tiểu đường, timmạchvàbệnhthận nếucóởbệnhnhân.

 Đánhgiákhảnăngthựchiệnchếđộdinhdưỡngmớicủabệnhnhân

o Đánhgiákiếnthức,sựhiểubiếtvềdinhdưỡnghợplý,cânbằngcủa bệnhnhân

o Khảnăngkinhtếvà thờigianbiểu đểmua hay chuẩnbịchomột bữa ăn đầyđủ

o Đánhgiácácyếu tốvănhóa,tôngiáo,…có thểảnhhưởng đến chếđộăn củabệnhnhân

 Đánhgiácáctậpquánxấu của bệnhnhânnhưhútthuốc lá, uống rượubia,

thíchăn chấtbéo…

2.3. Chẩnđoán điềudưỡng

 Gầysútliênquanđến thiếu hiểu biết vềchếđộdinhdưỡngcânbằng,hợplý

 Thiếumáuliênquanđếnchếđộdinhdưỡng thiếusắt

 Mệt mỏi liênquanđến sửdụng cácthức ăn có hạichosứckhỏe

 Béophì liênquanđếnchếđộăn nhiều chấtbéo

 Nguycơbệnh mạch vànhliênquanđếnchếđộăn nhiềucholesterol

 Giáodụcchobệnhnhânhiểuvaitrò củachếđộdinhdưỡng hợp lý với điều trịbệnh

 Khuyến khíchthảo luận giữacácbệnhnhânvềchếđộdinhdưỡng

mà họđang thực hiện