KSCLKT là một trong những hoạt động cơ bản nhằm đảm bảo chất lượng cuộc kiểm toán của KTNN, là cơ sở cho KTNN thực hiện được vai trò của mình trong hoạt động kiểm toán.. Tuy nhiên, KSCLK
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 6
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined.
1.1.Tính cấp thiết của đề tài Error! Bookmark not defined.
1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.3 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.4 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.6 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.6.1 Nguồn dữ liệu Error! Bookmark not defined
1.6.2 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.7 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
1.8 Kết cấu Luận văn Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 : LÝ LUẬN CHUNG VỀ KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG KIỂM
TOÁN DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆNError! Bookmark not defined.
2.1 Khái niệm và vai trò kiểm soát chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined.
2.1.1 Khái niệm về chất lượng và chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined
2.1.2 Khái niệm kiểm soát và kiểm soát chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined
2.1.3 Mục đích, vai trò của kiểm soát chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined
2.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức kiểm soát chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined.
2.2.1 Các nhân tố từ môi trường bên ngoài Error! Bookmark not defined
2.2.2 Các nhân tố từ môi trường bên trong Error! Bookmark not defined
Trang 22.3 Kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm toán nhà nướcError! Bookmark not defined.
2.3.1 Đối tượng, phạm vi kiểm soát chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined
2.3.2 Nội dung và phương pháp kiểm soát chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined
2.4 Kinh nghiệm về kiểm soát chất lượng kiểm toán từ các nước
trên Thế giới Error! Bookmark not defined.
2.4.1 Kiểm toán nhà nước Cộng hòa Liên bang ĐứcError! Bookmark not defined
2.4.2 Kiểm toán nhà nước Cộng hòa nhân dân Trung HoaError! Bookmark not defined
2.4.3 Ủy ban Kiểm toán và Thanh tra Hàn Quốc (BAI)Error! Bookmark not defined
2.4.4 Bài học kinh nghiệm cho KTNN Việt NamError! Bookmark not defined
Tóm tắt chương 2: Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3 : THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN
TẠI KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC KHU VỰC I Error! Bookmark not defined.
3.1 Tổng quan về Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Kiểm toán nhà
nước khu vực I Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Tổng quan về Kiểm toán nhà nước Việt NamError! Bookmark not defined
3.1.2 Giới thiệu về Kiểm toán nhà nước Khu vực IError! Bookmark not defined
3.2 Thực trạng kiểm soát chất lượng kiểm toán do Kiểm toán nhà
nước Khu vực I thực hiện Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Thực trạng tổ chức kiểm soát chất lượng kiểm toán của Kiểm toán nhà
nước Khu vực I Error! Bookmark not defined
3.2.2 Thực trạng công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán do Kiểm toán nhà
nước Khu vực I thực hiện Error! Bookmark not defined
Tóm tắt chương 3: Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 4 : THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ GIẢI PHÁP
HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁNError! Bookmark not defined.
DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC KHU VỰC I THỰC HIỆNError! Bookmark not defined.
4.1 Thảo luận kết quả nghiên cứu về kiểm soát chất lượng kiểm toán
do Kiểm toán nhà nước Khu vực I thực hiệnError! Bookmark not defined.
4.1.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined
Trang 34.1.2 Những hạn chế và nguyên nhân của những tồn tạiError! Bookmark not defined
4.2 Định hướng, mục tiêu phát triển của Kiểm toán nhà nước Khu vực
I và tính tất yếu phải hoàn thiện kiểm soát chất lượng kiểm toán do
Kiểm toán nhà nước Khu vực I thực hiện Error! Bookmark not defined.
4.2.1 Định hướng phát triển đến năm 2020 Error! Bookmark not defined
4.2.2 Mục tiêu phát triển Error! Bookmark not defined
4.2.3 Quan điểm chỉ đạo việc hoàn thiện kiểm soát chất lượng kiểm toán do
Kiểm toán nhà nước Khu vực I thực hiện Error! Bookmark not defined
4.2.4 Tính tất yếu phải hoàn thiện kiểm soát chất lượng kiểm toán do Kiểm
toán nhà nước Khu vực I thực hiện Error! Bookmark not defined
4.3 Các đề xuất và giải pháp hoàn thiện kiểm soát chất lượng kiểm
toán tại Kiểm toán nhà nước Khu vực I Error! Bookmark not defined.
4.3.1 Giải pháp về tổ chức kiểm soát chất lượng kiểm toánError! Bookmark not defined 4.4.2 Về phía Kiểm toán nhà nước Error! Bookmark not defined
4.5 Đóng góp và hạn chế của đề tài nghiên cứuError! Bookmark not defined.
4.5.1 Đóng góp về lý luận Error! Bookmark not defined
4.5.2 Đóng góp về thực tiễn Error! Bookmark not defined
4.6 Hạn chế của đề tài nghiên cứu Error! Bookmark not defined.
4.7 Kết luận Error! Bookmark not defined.
Tóm tắt chương 4: Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
Trang 4DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
ASOSAI Cơ quan kiểm toán tối cao Châu Á
BCKT Báo cáo kiểm toán
BBKT Biên bản kiểm toán
BCTC Báo cáo tài chính
CBCC Cán bộ công chức
CNTT Công nghệ thông tin
ĐTDA Đầu tư dự án
INTOSAI Tổ chức Quốc tế các cơ quan kiểm toán tối cao
ISSAI Hệ thống các chuẩn mực kiểm toán của các cơ quan kiểm toán tối cao KHKT KHKT
KSCLKT Kiểm soát chất lượng kiểm toán
MTQG Mục tiêu quốc gia
NQD Ngoài quốc doanh
NSĐP Ngân sách địa phương
NSNN Ngân sách nhà nước
Tr.đồng Triệu đồng
Trang 5DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1 Tình hình nhân sự Tổ KSCLKT đối với một số cuộc kiểm toán tại KTNN
Khu vực I Error! Bookmark not defined
Bảng 3.2: Một số sai sót phát hiện trong quá trình KSCLK tại KTNN Khu vực IError! Bookmark not defined
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3.1: Cơ cấu tổ chức của KTNN Khu vực I Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 3 2: Sơ đồ hệ thống KSCLKT của KTNN Khu vực I hiện nayError! Bookmark not defined
Sơ đồ 3 3 Quy trình KSCLKT Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 3 4: Quy trình phát hành Báo cáo kiểm toán Error! Bookmark not defined
Trang 6TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1.Tính cấp thiết của đề tài
Trải qua hơn 20 năm đi vào hoạt động, KTNN đã khẳng định được vai trò là công
cụ quản lý tài chính nhà nước hữu hiệu, nâng cao hiệu quả quản lý nguồn lực tài chính quốc gia, tăng cường tính minh bạch và công khai nền tài chính đất nước Việc củng cố, tăng cường hoạt động của KTNN, nâng cao chất lượng công tác kiểm toán của KTNN đang là vấn đề được Đảng, Nhà nước coi trọng
KSCLKT là một trong những hoạt động cơ bản nhằm đảm bảo chất lượng cuộc kiểm toán của KTNN, là cơ sở cho KTNN thực hiện được vai trò của mình trong hoạt động kiểm toán Những năm vừa qua KTNN đã có nhiều cố gắng trong việc thiết lập, duy trì và tăng cường hệ thống kiểm soát hoạt động kiểm toán, công tác KSCLKT đã được lãnh đạo KTNN rất coi trọng, môi trường kiểm soát cũng như hoạt động KSCLKT ngày càng được hoàn thiện Tuy nhiên, KSCLKT mới được quan tâm chú trọng trong thời gian gần đây, là một hoạt động mới nên KSCLKT của KTNN khu vực I còn có những hạn chế nhất định, chất lượng hoạt động kiểm toán phần nào còn chưa tương xứng với vị thế của
cơ quan kiểm tra kiểm soát tài chính tối cao của Nhà nước,cũng như thỏa mãn nhu cầu sử dụng kết quả kiểm toán của Quốc hội, Chính phủ Để đáp ứng ngày càng cao về chất lượng kiểm toán của KTNN mà Đảng, Nhà nước đã đặt ra, KSCLKT tại KTNN khu vực cần được chú trọng, ưu tiên, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của KTNN
Tác giả chọn Đề tài luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện kiểm soát chất lượng kiểm toán do Kiểm toán nhà nước khu vực I thực hiện”
1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu
Đến thời điểm hiện tại đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến kiểm soát chất lượng kiểm toán trong các tổ chức, trong KTNN, kiểm soát chất lượng từ phía các tổ chức bên ngoài Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu về KSCLKT tại KTNN khu vực thực hiện còn rất ít Vì vậy với Đề tài Luận văn này, Tác giả muốn đưa đến một cái nhìn tổng quan về KSCLKT, đồng thời đi sâu cụ thể vào KSCLKT do KTNN khu vực thực
Trang 7hiện để thấy được thực trạng, từ đó đưa ra những phương hướng cụ thể để hoàn thiện KSCLKT tại đơn vị đó
1.3 Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu KSCLKT tại KTNN Khu vực I nhằm mục đích tìm ra giải pháp khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong hoạt động kiểm soát chất lượng tại đơn vị, góp phần nâng cao chất lượng kiểm toán cũng như các BCKT của KTNN được sử dụng một cách hiệu quả vào việc quản lý tài chính công, tài sản công
1.4 Câu hỏi nghiên cứu
Luận văn hướng đến giải quyết các câu hỏi sau:
(1) Chất lượng kiểm toán và vai trò của KSCLKT và nhân tố ảnh hưởng đến KSCLKT?
(2) Thực trạng KSCLKT do KTNN Khu vực I thực hiện ra sao?
(3) KSCLKT do KTNN Khu vực I thực hiện còn có những tồn tại, hạn chế gì? (4) Làm thế nào để hoàn thiện KSCLKT tại KTNN Khu vực I?
1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của Đề tài này là KSCLKT do KTNN khu vực I thực hiện Phạm vi nghiên cứu của Luận văn chỉ giới hạn KSCLKT được KTNN khu vực I thực hiện từ năm 2013 trở đi đối với các cuộc kiểm toán mà KTNN khu vực I chủ trì thực hiện
1.6 Phương pháp nghiên cứu
Nguồn dữ liệu sử dụng là dữ liệu thứ cấp và sơ cấp Tác giả sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá tài liệu, quan sát, kiểm chứng, pháp thống kê, so sánh
1.7 Ý nghĩa của Đề tài nghiên cứu
Trên phương diện lý luận: Tác giả nghiên cứu và cụ thể hóa lý luận về KSCLKT của KTNN
Trên phương diện thực tế: Tác giả đưa ra nhận định, phân tích một cách khách quan về thực tế kiểm soát chất lượng kiểm toán đối với các cuộc kiểm toán do KTNN khu vực I thực hiện từ đó thấy được ưu nhược điểm và đề ra một số biện pháp hoàn thiện KSCLKT tại KTNN Khu vực I
Trang 81.8 Kết cấu Luận văn: Luận văn gồm 04 chương
CHƯƠNG 2
LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN 2.1 Khái niệm và vai trò kiểm soát chất lượng kiểm toán
2.1.1 Khái niệm về chất lượng và chất lượng kiểm toán
Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một sản phẩm, hệ thống hay quá trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan
Chất lượng kiểm toán của KTNN “là mức độ thoả mãn của các đối tượng sử dụng kết quả kiểm toán về tính khách quan, trung thực và độ tin cậy vào các kết luận, đánh giá
và nhận xét của KTNN,”đồng thời thoả mãn về các kiến nghị, giải pháp do KTNN đưa
ra, với chi phí hoạt động kiểm toán hợp lý
2.1.2 Khái niệm kiểm soát và kiểm soát chất lượng kiểm toán
Kiểm soát là quá trình đo lường, đánh giá và tác động lên đối tượng kiểm soát nhằm đảm bảo mục tiêu, kế hoạch của tổ chức được thực hiện một cách có hiệu quả
Kiểm soát chất lượng kiểm toán là việc kiểm tra và giám sát sự tuân thủ hệ thống các qui định,“qui trình kiểm toán và các phương pháp nghiệp vụ kiểm toán của các đối tượng có liên quan để nắm bắt và điều hành hoạt động kiểm toán đạt chuẩn mực chung.”
2.1.3 Mục đích, vai trò của kiểm soát chất lượng kiểm toán
* Mục đích kiểm soát chất lượng kiểm toán
Kiểm soát chất lượng kiểm toán thể hiện tính chuyên nghiệp của tổ chức kiểm toán
- Đánh giá tình hình tuân thủ pháp luật; tuân thủ Hệ thống chuẩn mực KTNN, các quy trình kiểm toán, Quy chế tổ chức và hoạt động của KTNN, mẫu biểu hồ sơ kiểm toán
và các quy định khác của KTNN có liên quan trong hoạt động kiểm toán
- Phát hiện và chấn chỉnh kịp thời những hạn chế, tồn tại, góp phần giảm thiểu rủi
ro kiểm toán, hoàn thiện hệ thống KSCLKT,“quy trình, phương pháp chuyên môn, nghiệp vụ nhằm không ngừng nâng cao chất lượng kiểm toán,”làm tăng tính minh bạch,
sự tin cậy đối với hoạt động của KTNN
Trang 9* Vai trò kiểm soát chất lượng kiểm toán
“Nhằm tạo ra kết quả kiểm toán đạt tiêu chuẩn chất lượng, mục tiêu kiểm toán đã đặt ra, đáp ứng yêu cầu của các đối tượng sử dụng; Đảm bảo cho các ý kiến đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị kiểm toán có đầy đủ bằng chứng kiểm toán, phù hợp với các chuẩn mực đã được quy định;”Giúp KTNN xem xét lại tính đầy đủ và hiệu lực của hệ thống KSCLKT để tự điều chỉnh kịp thời, sửa đổi, bổ sung những nội dung cần thiết trong các quy định về chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với thực tiễn hoạt động kiểm toán,
từ đó góp phần nâng cao chất lượng BCKT, làm tăng độ tin cậy của xã hội đối với cơ quan KTNN; Cung cấp thông tin cho các cơ quan chức năng cũng như KTNN, đảm bảo KTV thực hiện kiểm toán tuân thủ chuẩn mực, nguyên tắc nghề nghiệp
2.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán
2.2.1 Các nhân tố từ môi trường bên ngoài
Gồm các nhân tố như: Trình độ phát triển của nền kinh tế, xã hội và hệ thống pháp luật, tài chính kế toán của Nhà nước; Nhận thức và vai trò tác động của công chúng; Đạo đức xã hội; Các nhân tố ảnh hưởng đến tính độc lập của cơ quan KTNN
2.2.2 Các nhân tố từ môi trường bên trong
Gồm: Quan điểm về KSCLKT của các cấp lãnh đạo; Cơ cấu tổ chức đơn vị và tổ chức bộ máy KSCLKT; Chính sách cán bộ, Công tác đào tạo và bồi dưỡng; Kiểm toán viên và người làm công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán; Các quy định về chuẩn mực, quy trình và phương pháp kiểm toán; Quy chế, thủ tục và hoạt động KSCLKT
2.3 Kiểm soát chất lượng kiểm toán của đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán
2.3.1 Đối tượng, phạm vi kiểm soát chất lượng kiểm toán
Đối tượng kiểm soát chất lượng kiểm toán của KTNN là các hoạt động kiểm toán
và quản lý, điều hành hoạt động kiểm toán, bao gồm: toàn bộ các chính sách, thủ tục quản lý, điều hành, tiến hành hoạt động kiểm toán và việc thực hiện các chính sách, thủ tục đó trong các hoạt động kiểm toán (trong đó quan trọng nhất là cuộc kiểm toán) Phạm
vi kiểm soát chất lượng kiểm toán là toàn bộ các hoạt động kiểm toán
2.3.2 Nội dung và phương pháp kiểm soát chất lượng kiểm toán
Trang 10(1) Tổ chức bộ máy kiểm soát chất lượng kiểm toán: Chính sách kỹ năng và năng
lực chuyên môn; Chính sách tuân thủ nguyên tắc nghề nghiệp; Chính sách giao việc; chỉ đạo, hướng dẫn, giám sát và tham khảo ý kiến chuyên gia; Bồi dưỡng kiến thức cho KTV; Sử dụng tài liệu của KTV khác; tài liệu hóa công việc và lưu trữ; kiểm tra, kiểm soát và Chuẩn mực về báo cáo kiểm toán
(2) Tổ chức công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán được thực hiện gắn liền với
các giai đoạn của quy trình kiểm toán gồm: giai đoạn chuẩn bị kiểm toán; giai đoạn thực hiện kiểm toán; giai đoạn lập và gửi BCKT; giai đoạn kiểm tra thực hiện kết luận, kiến nghị của KTNN
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN TẠI
KIÊM TOÁN NHÀ NƯỚC KHU VỰC I 3.1 Tổng quan về Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Kiểm toán nhà nước khu vực I
3.1.1 Tổng quan về Kiểm toán nhà nước Việt Nam
3.1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Kiểm toán nhà nước Việt Nam
KTNN Việt Nam được chính thức thành lập ngày 11 tháng 7 năm 1994 theo Nghị định 70/CP của Chính phủ Việt Nam Từ khi Hiến pháp năm 2013 có hiệu lực (ngày 01/01/2014) đến nay,“KTNN là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, thực hiện kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công.”
3.1.1.2 Nguyên tắc tổ chức và mô hình tổ chức của Kiểm toa ́ n Nhà nước
KTNN Việt Nam được tổ chức theo cơ chế thủ trưởng, mọi hoạt động KTNN do người đứng đầu (thủ trưởng) cơ quan KTNN quyết định và chịu trách nhiệm trước pháp luật Hiện nay cơ cấu tổ chức của KTNN bao gồm 31 Vụ và các đơn vị tương đương cấp
Vụ như sau:“07 đơn vị tham mưu thuộc bộ máy điều hành;08 đơn vị KTNN chuyên ngành; 13 đơn vị KTNN Khu vực; 03 đơn vị sự nghiệp.”
3.1.2 Giới thiệu về Kiểm toán nhà nước Khu vực I
3.1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển
KTNN Khu vực I (tiền thân là KTNN khu vực Phía Bắc) đã được thành lập ngày